- +30 2810 336330
- This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Νέα & Ανακοινώσεις (391)
Children categories
ΤΝ: Θέση του Συμβουλίου σχετικά με κανονισμό για τη δημιουργία γιγα-εργοστασίων ΤΝ
Written by Europe Direct Crete
Το Συμβούλιο ενέκρινε τροποποίηση του κανονισμού που καθορίζει το πλαίσιο για τις δραστηριότητες της κοινής επιχείρησης για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων (κοινή επιχείρηση EuroHPC). Η τροποποίηση αποσκοπεί στη δημιουργία γιγα-εργοστασίων τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) στην Ευρώπη καθώς και ειδικού κβαντικού πυλώνα για τις δραστηριότητες της κοινής επιχείρησης EuroHPC.
Τα γιγα-εργοστάσια ΤΝ θα επωφεληθούν από δημόσια και ιδιωτική στήριξη μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, με τη συμμετοχή, μεταξύ άλλων, των κρατών μελών και των ενδιαφερόμενων του κλάδου. Ο προτεινόμενος κανονισμός του Συμβουλίου προσδιορίζει το πλαίσιο για τη δημιουργία και τη λειτουργία γιγα-εργοστασίων ΤΝ, παρέχοντας παράλληλα ευελιξία στους εταίρους ώστε να επιτύχουν τα βέλτιστα δυνατά αποτελέσματα. Καθορίζει σαφείς κανόνες για τη χρηματοδότηση και τις δημόσιες συμβάσεις και περιλαμβάνει μέτρα προστασίας για τις νεοφυείς και τις επεκτεινόμενες επιχειρήσεις.
Ο τροποποιημένος κανονισμός επιτρέπει επίσης την ανακατεύθυνση αχρησιμοποίητων κονδυλίων της ΕΕ σε έργα και εγκαταστάσεις γιγα-εργοστασίων ΤΝ, καθώς και τη δημιουργία γιγα-εργοστασίων πολλαπλών εγκαταστάσεων σε πολλές χώρες.
Το Συμβούλιο εισήγαγε επίσης στο κείμενο διασφαλίσεις για τη συμμετοχή τρίτων χωρών και επικαιροποιήσεις της δομής διακυβέρνησης της κοινής επιχείρησης EuroHPC, ώστε να αντικατοπτρίζεται ο διευρυμένος ρόλος της.
Επιπλέον, η συμφωνία μεταφέρει δραστηριότητες κβαντικής έρευνας και καινοτομίας από το πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας και καινοτομίας «Ορίζων Ευρώπη» στις δραστηριότητες της κοινής επιχείρησης EuroHPC για την ενίσχυση των προσπαθειών σε αυτή την κρίσιμη τεχνολογία.
Τα γιγα-εργοστάσια ΤΝ είναι εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας που συνδυάζουν υπολογιστική υψηλών επιδόσεων, ενεργειακά αποδοτικά κέντρα δεδομένων και αυτοματοποίηση βάσει ΤΝ. Τα κέντρα αυτά θα παρέχουν υποδομές υπολογιστικής ΤΝ παγκόσμιας κλάσης για τη στήριξη των Ευρωπαίων ερευνητών, επιχειρηματιών καθώς και των βιομηχανιών, την αύξηση της βιομηχανικής ισχύος της Ευρώπης, την προώθηση νέων λύσεων ΤΝ και την ενίσχυση της τεχνολογικής αυτονομίας της ΕΕ.
Επόμενα βήματα
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε σήμερα σηματοδοτεί την επιθυμία του Συμβουλίου να προχωρήσει στη θέσπιση της εν λόγω νομοθεσίας. Ο κανονισμός αυτός δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας. Ως εκ τούτου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει απλώς να δώσει τη γνώμη του επί του κειμένου, την οποία αναμένεται να εκδώσει στις 17 Δεκεμβρίου. Στη συνέχεια, ο κανονισμός θα εκδοθεί οριστικά από το Συμβούλιο, μόλις ολοκληρωθεί η αναθεώρηση από τους γλωσσομαθείς νομικούς.
Γενικές πληροφορίες
Οι κύριοι στόχοι της EuroHPC είναι η ανάπτυξη, η εγκατάσταση, η επέκταση και η διατήρηση στην ΕΕ του οικοσυστήματος υποδομών υπερυπολογιστικής, κβαντικής υπολογιστικής και δεδομένων· η στήριξη της ανάπτυξης κατασκευαστικών στοιχείων, τεχνολογιών και γνώσεων συστημάτων υπερυπολογιστικής· η διεύρυνση της χρήσης της εν λόγω υποδομής υπερυπολογιστικής· και η στήριξη της ανάπτυξης βασικών δεξιοτήτων υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων για την ευρωπαϊκή επιστήμη και βιομηχανία.
Ο κανονισμός EuroHPC του 2021 τροποποιήθηκε το 2024 προκειμένου να εισαχθεί ως πρόσθετος στόχος της κοινής επιχείρησης EuroHPC, η ανάπτυξη και η λειτουργία εργοστασίων ΤΝ. Τα εργοστάσια ΤΝ είναι δυναμικά οικοσυστήματα που προωθούν την καινοτομία, τη συνεργασία και την ανάπτυξη στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Συγκεντρώνουν υπολογιστική ισχύ, δεδομένα και ταλέντα για τη δημιουργία μοντέλων και εφαρμογών ΤΝ αιχμής. Με την τρέχουσα δεύτερη τροποποίηση που προτάθηκε από την Επιτροπή στις 15 Ιουλίου 2025, η έννοια αυτή αναβαθμίζεται στο επόμενο επίπεδο, μέσω της στήριξης της δημιουργίας γιγα-εργοστασίων ΤΝ.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by Lalit Kumar on Unsplash
Συμφωνία Συμβουλίου και Κοινοβουλίου για την απλούστευση των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων βιωσιμότητας και δέουσας επιμέλειας, καθώς και για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ
Written by Europe Direct Crete
Η Προεδρία του Συμβουλίου και οι διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για την απλούστευση των απαιτήσεωνυποβολής εκθέσεων βιωσιμότητας και απαιτήσεων δέουσας επιμέλειας για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Η συμφωνία απλουστεύει την οδηγία για την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας από τις εταιρείες (CSRD) και την οδηγία για τη δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τη βιωσιμότητα (CSDDD) μειώνοντας τον φόρτο υποβολής εκθέσεων και περιορίζοντας τις αλυσιδωτές επιδράσεις των υποχρεώσεων στις μικρότερες εταιρείες.
Οδηγία για την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας από τις εταιρείες
Σε ό,τι αφορά την οδηγία CSRD, η Επιτροπή πρότεινε να αυξηθεί το όριο των εργαζομένων σε 1 000 εργαζομένους και να εξαιρεθούν οι εισηγμένες ΜμΕ από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Στην προσωρινή συμφωνία, οι συννομοθέτες πρόσθεσαν όριο καθαρού ύψους κύκλου εργασιών άνω των 450 εκατ. ευρώ προκειμένου να ελαφρυνθεί περαιτέρω ο φόρτος υποβολής εκθέσεων των επιχειρήσεων.
Οι συννομοθέτες συμφώνησαν επίσης να εξαιρέσουν τις επιχειρήσεις χαρτοφυλακίου από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας CSRD και συμφώνησαν σε μεταβατική εξαίρεση για τις εταιρείες που έπρεπε να αρχίσουν να υποβάλλουν εκθέσεις από το οικονομικό έτος 2024 (τις λεγόμενες εταιρείες του «πρώτου κύματος») και δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής για το 2025 και το 2026.
Τέλος, η προσωρινή συμφωνία εισάγει ρήτρα επανεξέτασης σχετικά με πιθανή επέκταση του πεδίου εφαρμογής τόσο για τη CSRD όσο και για τη CSDDD.
Οδηγία για την εταιρική δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τη βιωσιμότητα
Μολονότι η πρόταση της Επιτροπής δεν κάλυψε το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας CSDDD, η προσωρινή συμφωνία αυξάνει τα όρια σε 5 000 εργαζομένους και σε καθαρό κύκλο εργασιών ύψους 1,5 δισ. ευρώ. Οι συννομοθέτες εκτίμησαν ότι αυτές οι μεγαλύτερες εταιρείες μπορούν να ασκούν πιο σημαντική επιρροή στην αξιακή αλυσίδα τους και είναι καλύτερα εξοπλισμένες να απορροφούν το κόστος και τον φόρτο των διαδικασιών δέουσας επιμέλειας.
Προσδιορισμός και αξιολόγηση των δυσμενών επιπτώσεων
Η πρόταση της Επιτροπής περιορίζει την περαιτέρω αξιολόγηση του σταδίου προσδιορισμού στις δραστηριότητες της ίδιας της εταιρείας, των θυγατρικών της και των άμεσων επιχειρηματικών εταίρων της. Η προσωρινή συμφωνία καταργεί αυτόν τον περιορισμό. Αντ’ αυτού, οι εταιρείες μπορούν να επικεντρωθούν στους τομείς των αλυσίδων δραστηριοτήτων τους όπου είναι πιθανότερο να προκύψουν πραγματικές και δυνητικές δυσμενείς επιπτώσεις. Για να παρέχεται στις εταιρείες ευελιξία, όταν μια εταιρεία έχει προσδιορίσει δυσμενείς επιπτώσεις εξίσου πιθανές ή εξίσου σοβαρές σε διάφορους τομείς, τους παρέχεται η ικανότητα να δίνουν προτεραιότητα στην αξιολόγηση των δυσμενών επιπτώσεων στις οποίες συμμετέχουν άμεσοι επιχειρηματικοί εταίροι. Επιπλέον, οι εταιρείες δεν θα πρέπει πλέον να υποχρεούνται να διενεργούν ολοκληρωμένη διαδικασία χαρτογράφησης, αλλά, αντ’ αυτής, θα πρέπει να προβαίνουν σε μια γενικότερη διερευνητική διαδικασία. Οι εταιρείες θα πρέπει να βασίζουν τις προσπάθειές τους σε ευλόγως διαθέσιμες πληροφορίες, πράγμα που θα μειώσει τις αλυσιδωτές επιδράσεις των αιτημάτων παροχής πληροφοριών στους μικρότερους επιχειρηματικούς εταίρους.
Σχέδια κλιματικής μετάβασης
Για να υπάρξει σημαντική ελάφρυνση του φόρτου, καταργήθηκε η υποχρέωση των εταιρειών να εγκρίνουν σχέδιο μετάβασης για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής.
Αστική ευθύνη, κυρώσεις και μεταφορά στο εθνικό δίκαιο
Η προσωρινή συμφωνία καταργεί το εναρμονισμένο καθεστώς ευθύνης της ΕΕ και την υποχρέωση των κρατών μελών να διασφαλίζουν ότι οι κανόνες για την ευθύνη είναι επιτακτικής υποχρεωτικής εφαρμογής στις περιπτώσεις όπου το εφαρμοστέο δίκαιο για τις σχετικές αξιώσεις δεν είναι το εθνικό δίκαιο του κράτους μέλους. Προστέθηκε ρήτρα επανεξέτασης σχετικά με την ανάγκη για εναρμονισμένο καθεστώς ευθύνης σε επίπεδο ΕΕ.
Σε ό,τι αφορά τις κυρώσεις, οι συννομοθέτες συμφώνησαν σε ανώτατο όριο 3 % του καθαρού παγκόσμιου κύκλου εργασιών της εταιρείας, ενώ η Επιτροπή εξέδωσε τις αναγκαίες σχετικές κατευθυντήριες γραμμές.
Τέλος, η προσωρινή συμφωνία μεταθέτει την προθεσμία μεταφοράς της οδηγίας CSDDD κατά ένα ακόμη έτος, δηλ. έως τις 26 Ιουλίου 2028. Οι εταιρείες θα πρέπει να συμμορφωθούν με τα νέα μέτρα έως τον Ιούλιο του 2029.
Επόμενα βήματα
Η προσωρινή συμφωνία πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτού η νομοθετική πράξη εκδοθεί και τυπικά από τα δύο θεσμικά όργανα.
Ιστορικό
Τον Οκτώβριο του 2024, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τους ενδιαφερόμενους φορείς να προωθήσουν κατά προτεραιότητα τις εργασίες, ιδίως όσον αφορά την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προσδιορίζονται στην έκθεση του Enrico Letta («Πολύ περισσότερο από μια απλή αγορά») και σε εκείνη του Mario Draghi («Το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας»). Η δήλωση της Βουδαπέστης, της 8ης Νοεμβρίου 2024, απηύθυνε συνακολούθως έκκληση για «δρομολόγηση επανάστασης για την απλούστευση», ώστε να διασφαλιστούν σαφές, απλό και έξυπνο ρυθμιστικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις, και δραστική μείωση του διοικητικού και του κανονιστικού φόρτου, καθώς και των επιβαρύνσεων λόγω της υποβολής εκθέσεων, ιδίως για τις ΜΜΕ.
Στις 26 Φεβρουαρίου 2025, σε συνέχεια της έκκλησης των ηγετών και των ηγέτιδων της ΕΕ, η Επιτροπή υπέβαλε δύο δέσμες «Omnibus», με στόχο την απλούστευση της ισχύουσας νομοθεσίας στους τομείς της βιωσιμότητας και των επενδύσεων, αντιστοίχως. Στις 20 Μαρτίου 2025, οι ηγέτες και οι ηγέτιδες παρότρυναν τους συννομοθέτες να προωθήσουν κατά προτεραιότητα και με υψηλό επίπεδο φιλοδοξίας τις εργασίες σχετικά με τις εν λόγω δέσμες μέτρων απλούστευσης Omnibus, με σκοπό την οριστικοποίησή τους το συντομότερο δυνατό εντός του 2025.
Με την ευκαιρία αυτή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε συγκεκριμένα τους συννομοθέτες να εγκρίνουν χωρίς καθυστέρηση τον μηχανισμό για το «πάγωμα του χρόνου», το αργότερο έως τον Ιούνιο του 2025. Στις 14 Απριλίου 2025, το Συμβούλιο ενέκρινε τον μηχανισμό και ανέβαλε κατά δύο έτη τη θέση σε ισχύ των απαιτήσεων της οδηγίας CSRD για μεγάλες εταιρείες που δεν έχουν ακόμη αρχίσει να υποβάλλουν εκθέσεις, καθώς και για εισηγμένες ΜμΕ, και κατά ένα έτος την προθεσμία μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο και την πρώτη φάση της εφαρμογής (που καλύπτει τις μεγαλύτερες εταιρείες) της οδηγίας CSDDD.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by ALEXANDRE LALLEMAND on Unsplash
Κλιματικός στόχος για το 2040: Συμφωνία Συμβουλίου και Κοινοβουλίου για μείωση των εκπομπών κατά 90%
Written by Europe Direct Crete
Η Προεδρία του Συμβουλίου και οι εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για την τροποποίηση του ευρωπαϊκού νομοθετήματος για το κλίμα, με την οποία καθορίζεται δεσμευτικός ενδιάμεσος κλιματικός στόχος μείωσης κατά 90% των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου με ορίζοντα το 2040, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Ο νέος αυτός στόχος αποτελεί καθοριστικό βήμα προς την επίτευξη του μακροπρόθεσμου στόχου της ΕΕ για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.
Στη συμφωνία καθορίζονται επίσης ορισμένοι τομείς ευελιξίας για τη στήριξη της επίτευξης του στόχου για το 2040 και διάφορα βασικά στοιχεία που θα πρέπει να αποτυπωθούν στο πλαίσιο για το κλίμα μετά το 2030. Τα στοιχεία αυτά θα κατευθύνουν τις μελλοντικές νομοθετικές προτάσεις της Επιτροπής, ώστε να μπορέσει η ΕΕ να επιτύχει τον στόχο για το 2040, παρέχοντας παράλληλα στήριξη στην ευρωπαϊκή βιομηχανία και τους πολίτες καθ’ όλη τη διάρκεια της μετάβασης.
Με τη συμφωνία επιβεβαιώνεται επίσης ότι και οι δύο συννομοθέτες τάσσονται υπέρ της αναβολής της έναρξης εφαρμογής του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ για τα κτίρια και τις οδικές μεταφορές (ΣΕΔΕ2) κατά ένα έτος.
Κύρια στοιχεία της συμφωνίας
Η συμφωνία των συννομοθετών περιλαμβάνει:
- καθορισμό δεσμευτικού στόχου μείωσης κατά 90% των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2040, όπως πρότεινε η Επιτροπή
- περαιτέρω αποσαφήνιση και προσθήκες στις δυνατότητες ευελιξίας που πρότεινε η Επιτροπή, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη συμβολή των διεθνών πιστωτικών μορίων άνθρακα υψηλής ποιότητας στον στόχο, τον ρόλο των εγχώριων μόνιμων απορροφήσεων άνθρακα στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ της ΕΕ και την ενισχυμένη ευελιξία εντός και μεταξύ τομέων και μέσων
- περαιτέρω ανάπτυξη των αρχών του ευνοϊκού πλαισίου για την αρχιτεκτονική για το κλίμα μετά το 2030, με έμφαση στην ανταγωνιστικότητα, την απλούστευση, την κοινωνική δικαιοσύνη και τις εθνικές συνθήκες, την ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομική προσιτότητα της ενέργειας, τη στήριξη της καινοτομίας και των επενδύσεων, τη ρεαλιστική συμβολή των απορροφήσεων άνθρακα στην επίτευξη του συνολικού στόχου, καθώς και τη διατήρηση, τη διαχείριση και την ενίσχυση των φυσικών καταβοθρών σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα
- ενίσχυση του μηχανισμού επανεξέτασης, μεταξύ άλλων με τακτική αξιολόγηση της προόδου που σημειώνεται προς την επίτευξη των στόχων για την ανταγωνιστικότητα, τις τιμές της ενέργειας και το επίπεδο των καθαρών απορροφήσεων, καθώς και απαίτηση από την Επιτροπή να προτείνει αναθεωρήσεις του νομοθετήματος για το κλίμα ή πρόσθετα μέτρα, όταν απαιτείται, προκειμένου να ενισχύεται το ευνοϊκό πλαίσιο
- αναβολή της έναρξης εφαρμογής του ΣΕΔΕ2 της ΕΕ κατά ένα έτος, από το 2027 στο 2028
Ο ρόλος των διεθνών πιστωτικών μορίων
Η προσωρινή συμφωνία περιλαμβάνει ισορροπημένη προσέγγιση όσον αφορά τον ρόλο των διεθνών πιστωτικών μορίων άνθρακα στο πλαίσιο για το κλίμα μετά το 2030. Οι συννομοθέτες συμφώνησαν να επιτραπεί, από το 2036 και μετά, η χρήση διεθνών πιστωτικών μορίων υψηλής ποιότητας ώστε να εξασφαλιστεί επαρκής συνεισφορά στον στόχο για το 2040, έως και 5% των καθαρών εκπομπών της ΕΕ του 1990. Αυτό αντιστοιχεί στην επίτευξη εγχώριων μειώσεων των εκπομπών κατά 85% έως το 2040. Μπορεί επίσης να θεσπιστεί πιλοτική περίοδος για τα έτη 2031-2035 με σκοπό τη στήριξη της ανάπτυξης μιας διεθνούς αγοράς πιστωτικών μορίων υψηλής ακεραιότητας.
Επιπλέον, οι συννομοθέτες προβλέπουν πρόσθετες διασφαλίσεις που θα κατευθύνουν την Επιτροπή κατά την εκπόνηση των μελλοντικών κανόνων σχετικά με τη χρήση διεθνών πιστωτικών μορίων στο πλαίσιο της αρχιτεκτονικής για το κλίμα μετά το 2030, ώστε να διασφαλιστεί η ακεραιότητα των πιστωτικών μορίων. Εφόσον αρμόζει, η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο συμπλήρωσης των κριτηρίων που ορίζονται στη συμφωνία του Παρισιού κατά τη θέσπιση των κανόνων για τα διεθνή πιστωτικά μόρια.
Οι συννομοθέτες κατέληξαν επίσης σε συμβιβασμό σχετικά με το πεδίο εφαρμογής ενδεχόμενων δυνατοτήτων ευελιξίας που πρέπει να εξεταστούν στο πλαίσιο της αναθεώρησης του νομοθετήματος για το κλίμα. Μεταξύ άλλων, η αναθεώρηση θα καλύψει τη δυνητική χρήση από τα κράτη μέλη πρόσθετων διεθνών πιστωτικών μορίων υψηλής ποιότητας για την εκπλήρωση έως και του 5% των στόχων και των προσπαθειών τους για την περίοδο μετά το 2030.
Επόμενα βήματα
Η συμφωνία στην οποία κατέληξαν το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο είναι προσωρινή, εν αναμονή της επίσημης προσυπογραφής και έγκρισης από τα δύο θεσμικά όργανα.
Γενικές πληροφορίες
Το ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα, το οποίο εκδόθηκε αρχικά το 2021, παρέχει τη νομική βάση για τις μακροπρόθεσμες πολιτικές της ΕΕ για το κλίμα, σύμφωνα με τη συμφωνία του Παρισιού. Καθορίζει δεσμευτικό στόχο για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας για το σύνολο της οικονομίας έως το 2050 και στόχο μείωσης των καθαρών εκπομπών κατά τουλάχιστον 55% έως το 2030. Προβλέπει επίσης τη θέσπιση ενδιάμεσου κλιματικού στόχου για το 2040.
Μετά τη δημοσίευση της ανακοίνωσης με τίτλο «Ο κλιματικός στόχος της Ευρώπης για το 2040» τον Φεβρουάριο του 2024, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε πρόταση, στις 2 Ιουλίου 2025, για την τροποποίηση του ευρωπαϊκού νομοθετήματος για το κλίμα, ώστε να καθοριστεί στόχος για το 2040.
Πιο πρόσφατα, τον Οκτώβριο του 2025, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο παρείχε στρατηγική καθοδήγηση για την πορεία προς τη θέσπιση στόχου για το 2040. Ειδικότερα, οι ηγέτες και οι ηγέτιδες τόνισαν την ανάγκη για ισορροπημένη προσέγγιση για τη διατήρηση και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, με παράλληλη μέριμνα για κοινωνικά δίκαιη μετάβαση. Τόνισαν επίσης την ανάγκη να ληφθούν υπόψη οι αβεβαιότητες όσον αφορά τις φυσικές απορροφήσεις. Εξάλλου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να αναπτύξει περαιτέρω τις αναγκαίες ευνοϊκές συνθήκες για τη στήριξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και των ευρωπαίων πολιτών, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος του 2040.
Στις 5 Νοεμβρίου 2025, οι υπουργοί Περιβάλλοντος της ΕΕ συμφώνησαν επί της θέσης του Συμβουλίου σχετικά με την τροποποίηση του ευρωπαϊκού νομοθετήματος για το κλίμα, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθόρισε τη διαπραγματευτική του θέση στις 13 Νοεμβρίου.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by Matt Palmer on Unsplash
Global Gateway: Το Συμβούλιο ενέκρινε τον κατάλογο εμβληματικών έργων για το 2026
Written by Europe Direct Crete
Tο Συμβούλιο ενέκρινε τον κατάλογο εμβληματικών έργων στο πλαίσιο της στρατηγικής Global Gateway για το 2026, ο οποίος περιλαμβάνει πλέον 256 πρωτοβουλίες. Τα εμβληματικά αυτά έργα αποτελούν τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα παραδοτέων της Global Gateway στους τομείς της ψηφιακής τεχνολογίας, του κλίματος και της ενέργειας, των μεταφορών, της υγείας, της παιδείας και της έρευνας.
Σε αντίθεση με τα προηγούμενα έτη, ο κατάλογος του 2026 δεν περιλαμβάνει νέα εμβληματικά έργα. Αντ’ αυτού, ενοποιεί, συστηματοποιεί και εξορθολογίζει το υφιστάμενο χαρτοφυλάκιο εμβληματικών έργων, προκειμένου να προβληθεί καλύτερα ο αντίκτυπος της Global Gateway και να διευκολυνθεί η αποτελεσματικότερη παρακολούθηση της προόδου της.
Αυτή η δέσμη κύριων πρωτοβουλιών αναδεικνύει την ολοκληρωμένη στήριξη που παρέχουν η ΕΕ και τα κράτη μέλη της σε εταίρους τους ανά την υφήλιο όσον αφορά τόσο τους τομείς όσο και τις χώρες και τις περιοχές που καλύπτονται. Τα εμβληματικά έργα συμβάλλουν στην ενίσχυση των στρατηγικών εταιρικών σχέσεων της ΕΕ και στην προώθηση κοινών συμφερόντων.
Γενικό πλαίσιο
Η στρατηγική Global Gateway της ΕΕ προωθεί τις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις στις υποδομές, την πράσινη ενέργεια, την παιδεία και την έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Μέσω της Global Gateway, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της αναπτύσσουν και επενδύουν σε βιώσιμα και ποιοτικά έργα στους τομείς της ψηφιακής τεχνολογίας, του κλίματος και της ενέργειας, των μεταφορών, της υγείας, της παιδείας και της έρευνας σε ολόκληρο τον κόσμο και σε στενή συνεργασία με τις χώρες-εταίρους.
Αρχικός στόχος της πρωτοβουλίας ήταν να κινητοποιηθούν έως και 300 δισ. ευρώ σε επενδύσεις παγκοσμίως μεταξύ 2021 και 2027. Τον Οκτώβριο του 2025 η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι ο στόχος αυτός είχε επιτευχθεί κι έθεσε έναν νέο στόχο για την κινητοποίηση 400 δισ. ευρώ σε επενδύσεις έως το 2027.
Τον Οκτώβριο του 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εγκαινίασε επίσης τον επενδυτικό κόμβο Global Gateway, μια πλατφόρμα που παρέχει στις ευρωπαϊκές εταιρείες εξατομικευμένη καθοδήγηση σχετικά με την πρόσβαση σε ενωσιακή στήριξη για τα επενδυτικά τους σχέδια στο πλαίσιο της Global Gateway.
Ο κατάλογος εμβληματικών έργων δεν περιέχει όλα τα έργα και τις δραστηριότητες της Global Gateway. Αναδεικνύει συγκεκριμένα μετασχηματιστικά έργα και τονίζει τα απτά οφέλη τους για τις τοπικές κοινότητες. Η ένταξη έργων κρατών μελών στον κατάλογο δεν εγγυάται την ενωσιακή χρηματοδότησή τους.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Το Συμβούλιο εγκρίνει απλούστευση του προγράμματος InvestEU για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ
Written by Europe Direct Crete
Το Συμβούλιο έδωσε το τελικό πράσινο φως σε αναθεωρημένο κανονισμό για την απλούστευση του προγράμματος InvestEU, στο πλαίσιο της δέσμης «Omnibus II» που αποσκοπεί στην απλούστευση της νομοθεσίας στον τομέα των επενδυτικών προγραμμάτων της ΕΕ. Οι νέοι κανόνες θα τονώσουν περαιτέρω την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ αυξάνοντας την επενδυτική ικανότητα της ΕΕ να κινητοποιεί πρόσθετες δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις.
Αυτό το απλουστευμένο πρόγραμμα InvestEU θα στηρίξει περαιτέρω ορισμένες πολιτικές της ΕΕ που σχετίζονται ιδίως με την Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας, τη συμφωνία για καθαρή βιομηχανία, την αμυντική βιομηχανική πολιτική και τη στρατιωτική κινητικότητα. Ο αναθεωρημένος νόμος θα κάνει επίσης ευκολότερο για τα κράτη μέλη να συνεισφέρουν στο πρόγραμμα και θα απλουστεύσει τις διοικητικές απαιτήσεις.
Ο αναθεωρημένος κανονισμός βελτιώνει και ενισχύει το υφιστάμενο πρόγραμμα «Invest EU» ως εξής:
- αυξάνει το ύψος της εγγύησης της ΕΕ κατά 2,9 δισ. ευρώ (από 26,2 δισ. ευρώ σε 29,1 δισ. ευρώ), και
- διευκολύνει τη συνδυασμένη χρήση της εγγύησης «Invest EU» και της διαθέσιμης ικανότητας τριών προηγούμενων προγραμμάτων: του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ), του χρεωστικού μέσου «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΜΣΕ) και της λεγόμενης «χρεωστικής διευκόλυνσης InnovFin», μιας πρωτοβουλίας που δρομολογήθηκε από τον Όμιλο ΕΤΕπ για τη στήριξη της έρευνας και της καινοτομίας.
Χάρη στον αναθεωρημένο κανονισμό θα μειωθεί επίσης η διοικητική επιβάρυνση των εταίρων υλοποίησης, των χρηματοοικονομικών διαμεσολαβητών και των τελικών αποδεκτών, με εκτιμώμενη εξοικονόμηση κόστους 350 εκατ. ευρώ. Ειδικότερα, ο κανονισμός περιλαμβάνει αναθεωρημένο ορισμό των ΜμΕ και μειώνει τον αριθμό των δεικτών επί των οποίων θα πρέπει να υποβάλλουν εκθέσεις οι εταίροι υλοποίησης για πράξεις μικρού μεγέθους που δεν υπερβαίνουν τα 300.000 ευρώ.
Τέλος, ο αναθεωρημένος νόμος μειώνει τη συχνότητα και το εύρος των υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων των εταίρων υλοποίησης, οι οποίες από εξαμηνιαίες γίνονται ετήσιες.
Επόμενα βήματα
Η νομοθετική πράξη θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ τις προσεχείς ημέρες και θα αρχίσει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής της.
Γενικές πληροφορίες
Τον Οκτώβριο του 2024 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τους ενδιαφερόμενους φορείς να προωθήσουν κατά προτεραιότητα τις εργασίες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προσδιορίζονται στην έκθεση του Enrico Letta («Πολύ περισσότερο από μια απλή αγορά») και σε εκείνη του Mario Draghi («Το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας»). Ακολούθως, η δήλωση της Βουδαπέστης, της 8ης Νοεμβρίου 2024, ζήτησε να «κηρύξουμε μια επανάσταση απλούστευσης» διασφαλίζοντας ένα σαφές, απλό και έξυπνο ρυθμιστικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις και μειώνοντας δραστικά τον διοικητικό και το κανονιστικό φόρτο και τον φόρτο υποβολής εκθέσεων, ιδίως για τις ΜμΕ. Στις 26 Φεβρουαρίου 2025, σε συνέχεια της έκκλησης των ηγετών και των ηγέτιδων της ΕΕ, η Επιτροπή υπέβαλε την εν λόγω πρόταση, στο πλαίσιο της δέσμης «Omnibus II». Στις 20 Μαρτίου 2025 οι ηγέτες και οι ηγέτιδες της ΕΕ παρότρυναν τους συννομοθέτες να προωθήσουν κατά προτεραιότητα και με υψηλό επίπεδο φιλοδοξίας τις δύο πρώτες δέσμες Omnibus, με σκοπό την οριστικοποίησή τους το συντομότερο δυνατόν εντός του 2025.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by Christian Lue on Unsplash
Πολιτική ασύλου: Το Συμβούλιο προχωρά στην εκπόνηση νομοθεσίας της ΕΕ για τις ασφαλείς χώρες καταγωγής και τις ασφαλείς τρίτες χώρες
Written by Europe Direct Crete
Το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του σχετικά με δύο νομοθετικές πράξεις της ΕΕ που θα ενισχύσουν την πρακτική εφαρμογή των βασικών εννοιών της ασφαλούς χώρας στους κανόνες της ΕΕ για το άσυλο. Αυτοί οι νέοι κανονισμοί της ΕΕ για τη μετανάστευση αποσκοπούν στη θέσπιση ταχύτερων και αποτελεσματικότερων διαδικασιών ασύλου για όσους δεν θα πρέπει να λαμβάνουν προστασία εντός της ΕΕ.
Ο νέος κανονισμός με τον οποίο αναθεωρείται η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας θα διευρύνει τις περιστάσεις υπό τις οποίες μια αίτηση ασύλου μπορεί να απορριφθεί ως απαράδεκτη. Το Συμβούλιο διευθέτησε επίσης ένα σημαντικό θέμα του συμφώνου του 2024 για τη μετανάστευση και το άσυλο, καθώς κατέληξε σε συμφωνία για τον πρώτο κοινό ενωσιακό κατάλογο ασφαλών χωρών καταγωγής, ο οποίος θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να διεκπεραιώνουν με ταχύτητα τις αιτήσεις διεθνούς προστασίας.
Ανανεωμένη έννοια των ασφαλών τρίτων χωρών
Η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας επιτρέπει στα κράτη μέλη της ΕΕ να απορρίπτουν μια αίτηση ασύλου ως απαράδεκτη (δηλαδή χωρίς να εξετάζουν την ουσία της) όταν οι αιτούντες άσυλο θα μπορούσαν να έχουν ζητήσει και, εφόσον είναι επιλέξιμοι, να έχουν λάβει διεθνή προστασία σε τρίτη χώρα που θεωρείται ασφαλής για αυτούς.
Σύμφωνα με τους επικαιροποιημένους κανόνες για τους οποίους συμφώνησε το Συμβούλιο, τα κράτη μέλη θα μπορούν να εφαρμόζουν την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας με βάση τις ακόλουθες τρεις επιλογές:
- υπάρχει «σύνδεση» μεταξύ του αιτούντος άσυλο και της τρίτης χώρας. Η σύνδεση, όμως, δεν θα αποτελεί πλέον υποχρεωτικό κριτήριο για τη χρήση της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας.
- ο αιτών έχει διέλθει από την τρίτη χώρα πριν από την άφιξή του στην ΕΕ
- υπάρχει συμφωνία ή ρύθμιση με ασφαλή τρίτη χώρα που διασφαλίζει ότι η αίτηση ασύλου ενός προσώπου θα εξεταστεί στην εν λόγω τρίτη χώρα. Η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας βάσει συμφωνίας ή ρύθμισης δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση ασυνόδευτων ανηλίκων
Ο αιτών που ασκεί προσφυγή κατά απόφασης περί απαραδέκτου βάσει της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας δεν θα έχει πλέον αυτόματο δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας προσφυγής, ενώ το δικαίωμα του αιτούντος να ζητήσει από δικαστήριο να του χορηγηθεί δικαίωμα παραμονής παραμένει σε ισχύ.
Ενωσιακός κατάλογος ασφαλών χωρών καταγωγής
Η έννοια της ασφαλούς χώρας καταγωγής επιτρέπει στα κράτη μέλη να θεσπίσουν ειδικό καθεστώς για την εξέταση των αιτήσεων διεθνούς προστασίας. Σύμφωνα με τον κανονισμό του 2024 για τη διαδικασία ασύλου, ο οποίος εγκρίθηκε στο πλαίσιο του συμφώνου για το άσυλο και τη μετανάστευση, τα κράτη μέλη πρέπει να επιταχύνουν τη διαδικασία για τους αιτούντες που προέρχονται από ασφαλή χώρα καταγωγής και να τη διεξάγουν στα σύνορα ή σε ζώνες διέλευσης.
Οι κανόνες για την ασφαλή χώρα καταγωγής βασίζονται στην παραδοχή ότι οι προερχόμενοι από μια τέτοια χώρα αιτούντες τυγχάνουν στη χώρα αυτή επαρκούς προστασίας από τον κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής προσβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους. Τρίτες χώρες μπορούν να χαρακτηριστούν ως ασφαλείς χώρες καταγωγής μόνον όταν πληρούν υψηλό όριο ασφάλειας.
Το Συμβούλιο συμφώνησε ότι οι ακόλουθες χώρες θα πρέπει να χαρακτηριστούν ως ασφαλείς χώρες καταγωγής σε επίπεδο ΕΕ: Μπανγκλαντές, Κολομβία, Αίγυπτος, Ινδία, Κόσοβο*, Μαρόκο και Τυνησία.
Οι υποψήφιες για προσχώρηση στην ΕΕ χώρες χαρακτηρίζονται επίσης ως ασφαλείς χώρες καταγωγής σε επίπεδο Ένωσης, εκτός εάν
- υπάρχει κατάσταση διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης στη χώρα
- έχουν ληφθεί περιοριστικά μέτρα που επηρεάζουν θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες ή
- το ποσοστό των θετικών αποφάσεων των αρχών των κρατών μελών προς τους αιτούντες από τη συγκεκριμένη χώρα είναι μεγαλύτερο του 20%
Η θέση του Συμβουλίου καθιστά σαφές ότι η Επιτροπή θα πρέπει να παρακολουθεί την κατάσταση στις υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες και να ενημερώνει τα κράτη μέλη όταν εφαρμόζεται ή παύει να εφαρμόζεται οποιαδήποτε από αυτές τις εξαιρέσεις.
Το Συμβούλιο συμφώνησε επίσης να επιτρέψει στην Επιτροπή να αναστείλει τον χαρακτηρισμό μιας χώρας ως ασφαλούς χώρας καταγωγής σε επίπεδο ΕΕ είτε για το σύνολο της χώρας είτε μόνο για τμήματα του εδάφους ή για κατηγορίες προσώπων εντός του πληθυσμού της, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις. Τα κράτη μέλη θα εξακολουθούν να διαθέτουν τους δικούς τους εθνικούς καταλόγους ασφαλών χωρών καταγωγής με πρόσθετες τρίτες χώρες πέραν εκείνων που περιλαμβάνονται στον ενωσιακό κατάλογο.
Το Συμβούλιο προσυπέγραψε επίσης την πρόταση της Επιτροπής να επιταχυνθεί η εφαρμογή ορισμένων διατάξεων του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο, οι οποίες είχαν προγραμματιστεί για τον Ιούνιο του 2026.
Επόμενα βήματα
Οι δύο συμφωνίες που επιτεύχθηκαν σήμερα επιτρέπουν στο Συμβούλιο να αρχίσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την επίτευξη συμφωνίας επί τελικού νομικού κειμένου.
Ιστορικό πλαίσιο
Έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας: Η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας αποτελεί ήδη μέρος του εγχειριδίου κανόνων της ΕΕ για το άσυλο και τη μετανάστευση. Βάσει ρήτρας επανεξέτασης που συμφωνήθηκε στο πλαίσιο του συμφώνου, η Επιτροπή έπρεπε να επανεξετάσει τους ισχύοντες κανόνες έως τον Ιούνιο του 2025 και να υποβάλει στοχευμένες τροποποιήσεις, κατά περίπτωση.
Ασφαλής χώρα καταγωγής: Ο κανονισμός για τη διαδικασία ασύλου, ο οποίος αποτελεί μέρος του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο, προβλέπει τη δημιουργία ενωσιακού καταλόγου ασφαλών χωρών καταγωγής. Κατόπιν αιτήματος πολλών κρατών μελών, η Επιτροπή πρότεινε αυτόν τον κατάλογο ήδη πριν από την έναρξη ισχύος του Συμφώνου.
* Η ονομασία αυτή χρησιμοποιείται με επιφύλαξη των θέσεων ως προς το καθεστώς και συνάδει με την απόφαση 1244/1999 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και τη γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου σχετικά με τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by Alexey Demidov on Unsplash
Μετανάστευση και άσυλο: Συμφωνία των κρατών μελών για δεξαμενή αλληλεγγύης
Written by Europe Direct Crete
Το Συμβούλιο κατέληξε σε πολιτική συμφωνία σχετικά με τη δημιουργία της ετήσιας δεξαμενής αλληλεγγύης για το 2026. Η δεξαμενή αλληλεγγύης αποτελεί ένα από τα κύρια στοιχεία του συμφώνου της ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο και παρέχει αποτελεσματική στήριξη στα κράτη μέλη που υφίστανται μεταναστευτική πίεση.
Το σύμφωνο, όταν αρχίσει να εφαρμόζεται από τις 12 Ιουνίου 2026, θα καταστήσει αποτελεσματικότερο το ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου. Το σύμφωνο περιέχει, αφενός, σαφείς κανόνες σχετικά με την ευθύνη για τη διεκπεραίωση των αιτήσεων ασύλου. Αφετέρου, αποσκοπεί στη μείωση των παράνομων εισόδων και προβλέπει μέτρα αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών για την ανακούφιση των χωρών στις οποίες φθάνουν οι περισσότεροι μετανάστες. Μακροπρόθεσμα, το σύμφωνο θα συμβάλει στη μείωση της μεταναστευτικής πίεσης σε όλα τα κράτη μέλη.
Ανάγκες αλληλεγγύης για το 2026
Οι ανάγκες αλληλεγγύης για το 2026 σηματοδοτούν το γεγονός ότι ο πρώτος ετήσιος κύκλος διαχείρισης της μετανάστευσης θα αρχίσει να εφαρμόζεται από τις 12 Ιουνίου 2026. Ο αριθμός αναφοράς για τη δεξαμενή αλληλεγγύης 2026 είναι 21.000 μετεγκαταστάσεις ή άλλες προσπάθειες αλληλεγγύης ή χρηματοδοτικές συνεισφορές ύψους 420 εκατ. ευρώ.
Συνεισφορές
Κατά τις συνεδριάσεις του φόρουμ αλληλεγγύης υψηλού επιπέδου (στις 18 και 27 Νοεμβρίου 2025), τα κράτη μέλη δεσμεύθηκαν ως προς τις συνεισφορές αλληλεγγύης τους. Τρία είναι τα είδη μέτρων αλληλεγγύης: μετεγκαταστάσεις, χρηματοδοτικές συνεισφορές και εναλλακτικά μέτρα αλληλεγγύης. Το κάθε κράτος μέλος αποφασίζει για ποιο είδος μέτρου αλληλεγγύης θα δεσμευθεί, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα δέσμευσης με συνδυασμό διαφόρων μέτρων.
Δικαιούχοι αλληλεγγύης
Με βάση την αξιολόγηση των ποσοτικών και ποιοτικών κριτηρίων που ορίζονται στο σύμφωνο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία υφίστανται μεταναστευτική πίεση. Οι χώρες αυτές μπορούν να επωφεληθούν από τα μέτρα αλληλεγγύης της δεξαμενής αλληλεγγύης.
Η Αυστρία, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Τσεχία, η Εσθονία και η Πολωνία διαπιστώθηκε ότι αντιμετωπίζουν σημαντική μεταναστευτική κατάσταση λόγω της σωρευτικής μεταναστευτικής πίεσης των προηγούμενων ετών. Ως εκ τούτου, οι δεσμεύσεις των κρατών μελών που διατύπωσαν την επιθυμία να μειωθούν εν όλω ή εν μέρει οι συνεισφορές αλληλεγγύης τους για την πρώτη δεξαμενή αλληλεγγύης αναπροσαρμόστηκαν με δεδομένη τη σημαντική μεταναστευτική κατάσταση.
Μια ομάδα χωρών που θεωρείται ότι διατρέχουν κίνδυνο μεταναστευτικής πίεσης θα έχει κατά προτεραιότητα πρόσβαση στην εργαλειοθήκη της ΕΕ για τη μεταναστευτική στήριξη, η οποία περιλαμβάνει βοήθεια από τους οργανισμούς της ΕΕ και στήριξη από κονδύλια της ΕΕ.
Επόμενα βήματα
Μετά τη σημερινή πολιτική συμφωνία σχετικά με τη δεξαμενή αλληλεγγύης, το Συμβούλιο θα πρέπει να εκδώσει και τυπικά την εκτελεστική απόφαση. Αυτό θα συμβεί μετά τη νομική εξέταση και τη μετάφραση πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
Ιστορικό
Ο μηχανισμός αλληλεγγύης θεσπίστηκε με τον κανονισμό για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης, ο οποίος αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο. Το σύμφωνο θα τεθεί σε εφαρμογή στις 12 Ιουνίου 2026.
Το σύμφωνο αποτελείται από συνολικά 10 νομοθετικές πράξεις της ΕΕ που αφορούν όλα τα στάδια της διαχείρισης του ασύλου και της μετανάστευσης, από τον έλεγχο διαλογής των αντικανονικών μεταναστών κατά την άφιξή τους στα σύνορα της ΕΕ έως τον καθορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για τη διεκπεραίωση αίτησης ασύλου, καθώς και τη συνεργασία και την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών.
Στις 11 Νοεμβρίου 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρώτη ετήσια έκθεση για το άσυλο και τη μετανάστευση (η οποία αποτελεί ένα ακόμη παραδοτέο του συμφώνου). Παρέχει ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης των συστημάτων ασύλου, μετανάστευσης και υποδοχής στην ΕΕ και αποτελεί τη βάση για τον προσδιορισμό της μεταναστευτικής κατάστασης στα κράτη μέλη.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by mostafa meraji on Unsplash
Συμφωνία του Συμβουλίου σχετικά με τη νομοθεσία της ΕΕ για την επιστροφή των παρανόμως διαμενόντων υπηκόων τρίτων χωρών
Written by Europe Direct Crete
Το Συμβούλιο οριστικοποίησε τη θέση του σχετικά με νομοθετική πράξη της ΕΕ για την επιτάχυνση και την απλούστευση των διαδικασιών επιστροφής των προσώπων που διαμένουν παράνομα στα κράτη μέλη. Ο κανονισμός θεσπίζει διαδικασίες σε επίπεδο ΕΕ για την επιστροφή τους, επιβάλλει υποχρεώσεις σε όσα πρόσωπα δεν έχουν δικαίωμα παραμονής και θέτει εργαλεία για τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών. Παρέχει επίσης τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να δημιουργήσουν κέντρα επιστροφής σε τρίτες χώρες.
Η συμφωνία μεταξύ των κρατών μελών έρχεται μόλις έξι μήνες αφότου το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στις 26 Ιουνίου, ζήτησε να ενταθούν οι προσπάθειες για τη διευκόλυνση, την αύξηση και την επιτάχυνση των επιστροφών.
Υποχρεώσεις των παρανόμως διαμενόντων
Ο κανονισμός για τις επιστροφές θα επιβάλλει αυστηρές υποχρεώσεις στους επιστρέφοντες· πρωτίστως να συμμορφώνονται με την υποχρέωση να εγκαταλείπουν το έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους και να συνεργάζονται με τις αρχές. Άλλες υποχρεώσεις περιλαμβάνουν το να παραμένουν διαθέσιμοι για τις αρχές, να παρέχουν σε αυτές έγγραφο ταυτότητας ή ταξιδιωτικό έγγραφο, να παρέχουν τα βιομετρικά δεδομένα τους και να μην εναντιώνονται δολίως στη διαδικασία επιστροφής.
Επίσης, θα επέρχονται συνέπειες όταν τα πρόσωπα που έχουν διαταχθεί να επιστρέψουν δεν συνεργάζονται. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίζουν την άρνηση ή την αφαίρεση ορισμένων παροχών και επιδομάτων, την άρνηση ή την ανάκληση αδειών εργασίας ή την επιβολή ποινικών κυρώσεων οι οποίες, σύμφωνα με τη θέση του Συμβουλίου, θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνουν φυλάκιση.
Δυνατότητα κέντρων επιστροφής
Ο κανονισμός διευκρινίζει ότι «χώρα επιστροφής» μπορεί να είναι μια χώρα με την οποία υπάρχει συμφωνία ή ρύθμιση βάσει της οποίας το πρόσωπο που δεν έχει δικαίωμα παραμονής στα κράτη μέλη γίνεται δεκτό. Καθορίζει επίσης τις προϋποθέσεις για τη σύναψη των εν λόγω συμφωνιών ή ρυθμίσεων. Μπορούν, για παράδειγμα, να συνάπτονται μόνο με τρίτη χώρα που σέβεται τα διεθνή πρότυπα και αρχές για τα ανθρώπινα δικαιώματα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της αρχής της μη επαναπροώθησης. Επιπλέον, θα περιλαμβάνουν διαδικασίες για την επιστροφή των παρανόμως διαμενόντων προσώπων, τους όρους διαμονής τους στην τρίτη χώρα και τις συνέπειες σε περίπτωση μη τήρησης της συμφωνίας ή της ρύθμισης. Τέτοια κέντρα επιστροφής μπορούν να λειτουργούν τόσο ως κέντρα για την περαιτέρω επιστροφή προς την τελική χώρα επιστροφής όσο και ως τελικός προορισμός.
Επιστροφή ατόμων που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια
Ο κανονισμός θεσπίζει ειδικά μέτρα για τα άτομα που συνιστούν κίνδυνο για την ασφάλεια. Μπορεί, για παράδειγμα, να τους επιβληθεί απαγόρευση εισόδου η οποία υπερβαίνει τη συνήθη μέγιστη περίοδο των δέκα ετών, ή ακόμη και επ’ αόριστον απαγόρευση εισόδου. Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να επιβάλουν κράτηση, συμπεριλαμβανομένης της κράτησης σε φυλακή. Αυτή η κράτηση μπορεί επίσης να είναι για μεγαλύτερο διάστημα από ό,τι προβλέπεται συνήθως.
Αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων επιστροφής
Μέσω της αμοιβαίας αναγνώρισης των αποφάσεων επιστροφής, τα κράτη μέλη θα μπορούν να αναγνωρίζουν και να εκτελούν απευθείας μια απόφαση επιστροφής που έχει εκδοθεί από άλλο κράτος μέλος για πρόσωπο το οποίο θα πρέπει να εγκαταλείψει το έδαφος των κρατών μελών, χωρίς να χρειάζεται να κινήσουν τη διαδικασία έκδοσης νέας απόφασης επιστροφής. Αυτό θα στείλει ένα ισχυρό μήνυμα στους παρανόμως διαμένοντες υπηκόους τρίτων χωρών ότι δεν μπορούν να αποφύγουν την επιστροφή διαφεύγοντας σε άλλο κράτος μέλος.
Η αμοιβαία αναγνώριση απόφασης επιστροφής άλλης χώρας δεν είναι ακόμη υποχρεωτική. Σύμφωνα με τη θέση του Συμβουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αξιολογήσει τη λειτουργία της αμοιβαίας αναγνώρισης δύο έτη αφότου τεθεί σε εφαρμογή και, κατά περίπτωση, θα υποβάλει νομοθετική πρόταση για να καταστεί υποχρεωτική για όλα τα κράτη μέλη.
Ευρωπαϊκή εντολή επιστροφής:
Ο κανονισμός για τις επιστροφές θα εισαγάγει μια ευρωπαϊκή εντολή επιστροφής (ERO), ένα έντυπο στο οποίο τα κράτη μέλη θα πρέπει να περιλαμβάνουν τα βασικά στοιχεία της απόφασης επιστροφής. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταχωρούν την ευρωπαϊκή εντολή επιστροφής στο Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν —το σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών για την ασφάλεια και τη διαχείριση των συνόρων στην ΕΕ. Αυτό θα διευκολύνει την αμοιβαία αναγνώριση, καθώς τα κράτη μέλη θα διαθέτουν τις απαραίτητες πληροφορίες για αναγνώριση απόφασης επιστροφής άλλου κράτους μέλους. Εάν ένα πρόσωπο που έχει λάβει εντολή να εγκαταλείψει την ΕΕ μετακινηθεί σε άλλο κράτος μέλος, η εν λόγω χώρα θα είναι σε θέση να εκτελέσει άμεσα την απόφαση επιστροφής που εκδόθηκε από το πρώτο κράτος μέλος βάσει της ευρωπαϊκής εντολής επιστροφής.
Τα κράτη μέλη αποφάσισαν ότι η ευρωπαϊκή εντολή επιστροφής θα εισαχθεί το αργότερο εντός δύο ετών από την έναρξη ισχύος του κανονισμού για τις επιστροφές.
Επόμενα βήματα
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε σήμερα θα χρησιμεύσει στο Συμβούλιο ως βάση για την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προκειμένου να συμφωνηθεί ένα τελικό νομικό κείμενο.
Ιστορικό πλαίσιο
Το σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο, το οποίο εγκρίθηκε τον Ιούνιο του 2024 και θα αρχίσει να εφαρμόζεται από τον Ιούνιο του 2026, αφορά σχεδόν όλες τις πτυχές της πολιτικής για τη μετανάστευση και το άσυλο, από τους ελέγχους υγείας και ασφάλειας και τις συνθήκες υποδοχής έως τις διαδικασίες ασύλου και τα μέτρα έκτακτης ανάγκης. Η πρόταση για κοινούς κανόνες όσον αφορά τις επιστροφές συμπληρώνει το σύμφωνο και υποβλήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάρτιο του 2025.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by Predrag Pesic on Unsplash
Προσωρινή συμφωνία Συμβουλίου και Κοινοβουλίου για ενίσχυση της ποιότητας του δασικού πολλαπλασιαστικού υλικού και στήριξη της καινοτομίας στον τομέα των σπόρων της ΕΕ
Written by Europe Direct Crete
Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για τη βελτίωση της ποιότητας και της διαθεσιμότητας δασικού πολλαπλασιαστικού υλικού. Ο κανονισμός επιδιώκει να στηρίξει την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα του τομέα των σπόρων της ΕΕ, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τις προκλήσεις που αφορούν τη βιωσιμότητα, τη βιοποικιλότητα και το κλίμα.
Το δασικό πολλαπλασιαστικό υλικό (ΔΠΥ) αναφέρεται σε σπόρους, φυτά και μέρη φυτών και χρησιμοποιείται για τη συγκρότηση νέων δασών, για αναδάσωση και για άλλα είδη δενδροφύτευσης, συμβάλλοντας στην επίτευξη διαφόρων στόχων, μεταξύ των οποίων η διατήρηση της βιοποικιλότητας, η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, ο μετριασμός της κλιματικής αλλαγής και η διατήρηση των δασικών γενετικών πόρων.
Κύρια στοιχεία της συμφωνίας
Η προσωρινή συμφωνία για το ΔΠΥ διατηρεί τις υφιστάμενες αρχές έγκρισης «βασικού υλικού» και πιστοποίησης συγκομισθέντος ΔΠΥ πριν αυτό διατεθεί στην αγορά. Σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, τα κράτη μέλη θα υποχρεούνται να περιλαμβάνουν το βασικό υλικό που έχει εγκριθεί στην επικράτειά τους σε εθνικά μητρώα, ενώ η Επιτροπή θα δημοσιεύει κατάλογο σε επίπεδο ΕΕ ώστε να διασφαλίζεται πλήρης ιχνηλασιμότητα. Επιπλέον, ο κανονισμός καθιερώνει τη δυνατότητα των κρατών μελών να εξουσιοδοτούν επαγγελματίες να εγκρίνουν βασικό υλικό υπό την επίσημη εποπτεία των αρμόδιων αρχών. Ωστόσο, η καταχώριση του βασικού αυτού υλικού στο εθνικό μητρώο εξακολουθεί να επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια των αρμόδιων αρχών.
Σύμφωνα με την πρόταση, θα δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην αξιολόγηση των χαρακτηριστικών αειφορίας του βασικού υλικού. Στην πράξη, το βασικό υλικό θα υποβάλλεται σε αξιολόγηση χαρακτηριστικών που συμβάλλουν στην ανθεκτικότητα των δασών, όπως η ανοχή σε επιβλαβείς οργανισμούς ή η καλύτερη προσαρμογή στις τοπικές κλιματικές συνθήκες.
Η συμφωνία δίνει μεγαλύτερη έμφαση σε καινοτόμες διαδικασίες παραγωγής, σε ψηφιακά εργαλεία και σε βιομοριακές τεχνικές.
Επίσης περιλαμβάνει:
Εναρμονισμένο και αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου
Ο νέος κανονισμός θα περιλαμβάνει το δικό του ειδικά προσαρμοσμένο πλαίσιο ελέγχου — διασφαλίζοντας συνεπή και αξιόπιστη εποπτεία, μειώνοντας παράλληλα τον διοικητικό και οικονομικό φόρτο. Αυτό περιλαμβάνει κανόνες σχετικά με τις αρχές που θα οριστούν, τις εξουσίες τους, τους οικονομικούς πόρους τους και επιλεγμένα στοιχεία από τον κανονισμό για τους επίσημους ελέγχους (2017/625), όπως: διαφάνεια, ανάθεση καθηκόντων, πιστοποίηση, εμπιστευτικότητα και κατάρτιση προσωπικού — για τη διασφάλιση συνοχής μεταξύ των κρατών μελών.
Εθνικά σχέδια έκτακτης ανάγκης
Για να ενισχυθεί η ικανότητα της Ευρώπης να ανταποκρίνεται σε κρίσεις όπως καταιγίδες, πυρκαγιές ή εξάρσεις επιδημιών, η Επιτροπή πρότεινε εθνικά σχέδια έκτακτης ανάγκης που να συμβάλλουν στη διασφάλιση του εφοδιασμού με ΔΠΥ. Στη συμφωνία που προέκυψε από τις διαπραγματεύσεις, τα σχέδια αυτά θα είναι προαιρετικά και θα ακολουθούν απλουστευμένες απαιτήσεις — ελαφρύνοντας τον διοικητικό φόρτο και παράλληλα διασφαλίζοντας ετοιμότητα και ικανότητα όπου τα κράτη μέλη το κρίνουν αναγκαίο.
Διευρυμένος κατάλογος ειδών δένδρων
Για να ενισχυθεί περαιτέρω η ποιότητα του δασικού πολλαπλασιαστικού υλικού στην Ένωση, ο κατάλογος των ειδών δένδρων που καλύπτονται από τον κανονισμό επεκτάθηκε. Τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν αυστηρότερα ή ελαφρύτερα μέτρα σε είδη που δεν απαριθμούνται στο παράρτημα Ι του κανονισμού, πράγμα που επιτρέπει ευελιξία ώστε να αντικατοπτρίζεται η εθνική δασική πραγματικότητα.
Υποχρεώσεις φορέων εκμετάλλευσης
Οι επαγγελματίες πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι σε μητρώο, να τηρούν κατάλληλα αρχεία προμηθευτών και αγοραστών, να διασφαλίζουν την πλήρη ιχνηλασιμότητα και ταυτοποίηση του ΔΠΥ καθ’ όλη τη διάρκεια της παραγωγής και της εμπορίας και να παρέχουν στους χρήστες σχετικές πληροφορίες όσον αφορά το συγκεκριμένο υλικό.
Επόμενα βήματα
Η προσωρινή συμφωνία θα προσυπογραφεί τώρα από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, προτού εγκριθεί επίσημα και τεθεί σε ισχύ.
Γενικό πλαίσιο
Η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση τον Ιούλιο του 2023, η οποία έχει ως στόχο να διασφαλίσει τη διαθεσιμότητα ΔΠΥ υψηλής ποιότητας και ότι ο τομέας διατηρεί την ανταγωνιστικότητά του. Ο κανονισμός για το ΔΠΥ θα συμβάλει επίσης στον στόχο της ΕΕ να φυτευθούν τουλάχιστον τρία δισεκατομμύρια επιπλέον δένδρα έως το 2030 στο πλαίσιο της στρατηγικής για τη βιοποικιλότητα, καθώς και στην ανάπτυξη της βιοοικονομίας.
Παράλληλα, η Επιτροπή πρότεινε επίσης νέους κανόνες για την παραγωγή και την εμπορία φυτικού πολλαπλασιαστικού υλικού.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by Boudhayan Bardhan on Unsplash
Καθορισμός της θέσης του Συμβουλίου για τα μέγιστα βάρη και τις μέγιστες διαστάσεις οδικών οχημάτων
Written by Europe Direct Crete
Οι υπουργοί Μεταφορών ενέκριναν θέση του Συμβουλίου που τροποποιεί την οδηγία για τον καθορισμό μέγιστων επιτρεπόμενων διαστάσεων και βαρών για ορισμένα οδικά οχήματα. Η τροποποίηση της ισχύουσας οδηγίας για τα βάρη και τις διαστάσεις αποσκοπεί στη διασφάλιση της ελεύθερης και αποδοτικής κυκλοφορίας των εμπορευμάτων και του θεμιτού ανταγωνισμού σε ολόκληρη την ΕΕ, παρέχοντας επαρκή κίνητρα για την ενθάρρυνση των επενδύσεων σε τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών και ενισχύοντας την επιβολή τόσο των νέων όσο και των υφιστάμενων κανόνων για μεγαλύτερη συνέπεια και αποδοτικότητα.
Η προτεινόμενη τροποποίηση περιλαμβάνει κίνητρα, προκειμένου ο τομέας των οδικών μεταφορών να επενδύσει σε τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών, επιτρέποντας ιδίως την αντιστάθμιση του πρόσθετου βάρους λόγω αυτών των τεχνολογιών.
Οι αλλαγές θα επιτρέψουν επίσης τη χρήση ευρωπαϊκών αρθρωτών συστημάτων (EMS) μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών που επιτρέπουν τη χρήση τέτοιων συστημάτων.
Θέση του Συμβουλίου
Στη θέση του Συμβουλίου έγιναν αλλαγές με σκοπό τη στήριξη της μετάβασης σε οχήματα μηδενικών εκπομπών (ZEV) ενώ αντιμετωπίστηκαν παράλληλα ανησυχίες σχετικά με το πρόσθετο βάρος που ενδέχεται να επιφέρουν τα οχήματα αυτά στις οδικές υποδομές:
- Βάρος: το Συμβούλιο συμφωνεί ότι τα οχήματα μηδενικών εκπομπών θα πρέπει να μπορούν να επωφελούνται από «πριμοδότηση βάρους» πέραν του βάρους της τεχνολογίας. Ταυτόχρονα, είναι επίσης σημαντικό να αποφευχθεί η φθορά των υποδομών. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Συμβούλιο διαφοροποιεί το όριο βάρους μεταξύ οχημάτων μηδενικών εκπομπών 5 αξόνων και 6 αξόνων.
- Μήκος: Για τα οχήματα μηδενικών εκπομπών θα επιτρέπεται επιπλέον μήκος 0,9 m ώστε να υπάρχει περισσότερος χώρος για την εγκατάσταση τεχνολογίας μηδενικών εκπομπών
Το Συμβούλιο επιθυμεί επίσης να διατηρηθούν οι δυνατότητες απόκλισης από τα βάρη και τις διαστάσεις που καθορίζονται στην οδηγία:
- για οχήματα που καλύπτονται από ειδικές άδειες μεταφοράς αδιαχώριστων φορτίων
- για οχήματα που εκτελούν μεταφορές που δεν επηρεάζουν σημαντικά τον διεθνή ανταγωνισμό στον τομέα των μεταφορών
- για τα ευρωπαϊκά αρθρωτά συστήματα
Το Συμβούλιο θα επιτρέψει επίσης επιπλέον μήκος για τα οχήματα ειδικών δρομολογίων, ώστε η υπηρεσία αυτή να καταστεί πιο αποδοτική.
Τέλος, η θέση του Συμβουλίου επιτρέπει στα μηχανοκίνητα οχήματα μηδενικών εκπομπών ή στους συνδυασμούς οχημάτων που συμμετέχουν σε διατροπικές μεταφορές να διασχίζουν τα σύνορα, ακόμη και αν υπερβαίνουν τα μέγιστα βάρη που ορίζονται στην οδηγία και εφόσον το βάρος δεν υπερβαίνει το επιτρεπόμενο σε κάθε πλευρά των συνόρων.
Επόμενα βήματα
Μετά τη σημερινή έγκριση από το Συμβούλιο, η Προεδρία μπορεί να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την επίτευξη τελικής συμφωνίας.
Ιστορικό
Η οδηγία για τα βάρη και τις διαστάσεις θεσπίζει τους κανόνες για το μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος και τις μέγιστες επιτρεπόμενες διαστάσεις των οχημάτων που χρησιμοποιούνται στις οδικές μεταφορές στην ΕΕ. Διασφαλίζει ότι τα οχήματα είναι ασφαλή, δεν καταστρέφουν τις υποδομές και έχουν μικρότερο αντίκτυπο στο περιβάλλον, καθώς δεν ρυπαίνουν περισσότερο απ’ ό,τι θα έπρεπε λόγω του αυξημένου βάρους τους.
Η προτεινόμενη τροποποίηση της οδηγίας, την οποία υπέβαλε η Επιτροπή τον Ιούλιο του 2023, αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό των ισχυόντων κανόνων, και αντικατοπτρίζει τις τεχνολογικές εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένης της υιοθέτησης καθαρότερων οχημάτων μηδενικών εκπομπών. Ο γενικός στόχος της οδηγίας είναι η δημιουργία ενός πιο αποδοτικού, βιώσιμου και ανταγωνιστικού συστήματος μεταφορών στην ΕΕ, στο πλαίσιο της λεγόμενης στρατηγικής για την έξυπνη κινητικότητα.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by Georgy Boldyrev on Unsplash
More...
Νέες γονιδιωματικές τεχνικές: Συμφωνία Συμβουλίου και Κοινοβουλίου για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας και της βιωσιμότητας των συστημάτων τροφίμων μας
Written by Europe Direct Crete
Το Συμβούλιο κατέληξε σε προσωρινή συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με ένα σύνολο κανόνων που θεσπίζουν νομικό πλαίσιο για νέες γονιδιωματικές τεχνικές (NGT).
Ο κανονισμός αποσκοπεί στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα και στην εξασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τους ευρωπαίους υπευθύνους επιχειρήσεων, ενισχύοντας παράλληλα την ασφάλεια τροφίμων και μειώνοντας τις εξωτερικές εξαρτήσεις. Ο κανονισμός διασφαλίζει ισχυρή προστασία της υγείας των ανθρώπων και των ζώων, και προστασίας του περιβάλλοντος, ενώ παράλληλα συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων βιωσιμότητας της ΕΕ.
Η προσωρινή συμφωνία εγγυάται απλουστευμένη διαδικασία για τα φυτά NGT που είναι ισοδύναμα με συμβατικά φυτά και διασκεδάζει τις ανησυχίες σχετικά με τη διανοητική ιδιοκτησία και την πρόσβαση σε σπόρους.
Ο όρος NGT καλύπτει μια ποικιλία τεχνικών που προσαρμόζουν σπόρους κατά τρόπο που μπορεί να προκύψει και στη φύση ή μέσω συμβατικών τεχνικών βελτίωσης.
Με τη χρήση αυτών των τεχνικών, βελτιωμένες φυτικές ποικιλίες μπορούν να αναπτυχθούν ταχύτερα και με ειδικά χαρακτηριστικά τα οποία μπορούν να αντεπεξέλθουν στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο αγροδιατροφικός τομέας. Για παράδειγμα, οι νέες αυτές ποικιλίες μπορεί να είναι πιο ανθεκτικές στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως ξηρασίες ή πλημμύρες, και να απαιτούν λιγότερη χρήση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων.
Φυτά NGT κατηγορίας 1
Η προσωρινή συμφωνία διατηρεί την αρχή ότι τα φυτά NGT-1 είναι ισοδύναμα με τα συμβατικά φυτά, σύμφωνα με τη διαπραγματευτική εντολή του Συμβουλίου και την πρόταση της Επιτροπής. Οι εθνικές αρχές πρέπει να επαληθεύουν ότι τα φυτά NGT ανήκουν στην κατηγορία 1, αλλά οι απόγονοί τους δεν χρειάζεται να επαληθεύονται στη συνέχεια.
Τα φυτά και τα προϊόντα NGT-1 δεν θα επισημαίνονται, λαμβανομένης υπόψη της αρχής της ισοδυναμίας. Η μόνη εξαίρεση είναι οι σπόροι και άλλο φυτικό πολλαπλασιαστικό υλικό φυτών NGT-1, τα οποία θα πρέπει να επισημαίνονται. Αυτό δεν συνεπάγεται δυσανάλογη επιβάρυνση για τους βελτιωτές φυτών, αλλά θα επέτρεπε στους υπευθύνους επιχειρήσεων να διασφαλίσουν μια αλυσίδα χωρίς NGT, εφόσον το επιθυμούν.
Επιπλέον, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο συμφώνησαν σε έναν κατάλογο επιδιωκόμενων χαρακτηριστικών που θα εξαιρεθούν από την κατηγορία NGT-1.
Τόσο το Συμβούλιο όσο και το Κοινοβούλιο συμφώνησαν ότι η ανοχή σε φυτοφάρμακα και η «παραγωγή γνωστής εντομοκτόνου ουσίας» θα περιλαμβάνονται στον κατάλογο αποκλεισμού και δεν μπορούν να συγκαταλέγονται στα επιδιωκόμενα χαρακτηριστικά για τα φυτά NGT κατηγορίας 1. Αυτή η αλλαγή στην πρόταση της Επιτροπής θα διασφαλίσει ότι τα εν λόγω φυτά ταξινομούνται ως NGT-2 και, ως εκ τούτου, εξακολουθούν να υπόκεινται σε έγκριση, ιχνηλασιμότητα και παρακολούθηση.
Φυτά NGT κατηγορίας 2
Τα φυτά με πιο σύνθετες ή λιγότερο «φυσικές ισοδύναμες» γονιδιωματικές τροποποιήσεις ταξινομούνται στην κατηγορία 2. Για τα φυτά NGT-2, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο συμφώνησαν με την πρόταση της Επιτροπής να διατηρηθούν οι υφιστάμενες απαιτήσεις της νομοθεσίας για τους ΓΤΟ, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής επισήμανσης των προϊόντων.
Εάν η ετικέτα περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τα γνωρίσματα που τροποποιήθηκαν, αυτή πρέπει να καλύπτει όλα τα σχετικά γνωρίσματα. Αυτό θεσπίστηκε από το Συμβούλιο για να εξασφαλιστεί ότι οι καταναλωτές έχουν πρόσβαση σε ακριβείς και ολοκληρωμένες πληροφορίες.
Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο συμφώνησαν να επιτρέψουν στα κράτη μέλη να εξαιρέσουν την καλλιέργεια φυτών NGT-2 στην επικράτειά τους.
Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης προαιρετικά μέτρα συνύπαρξης. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να λαμβάνουν μέτρα για την αποφυγή της αθέλητης παρουσίας φυτών NGT-2 σε άλλα προϊόντα, εφόσον το επιθυμούν.
Προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας
Οι κανόνες για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας διέπονται από την οδηγία της ΕΕ για τη βιοτεχνολογία. Ωστόσο, ο κανονισμός NGT αντιμετωπίζει τις ανησυχίες που εξέφρασαν οι βελτιωτές φυτών και οι γεωργοί σε θέματα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.
Ειδικότερα, όταν υποβάλλουν αίτηση καταχώρισης φυτού ή προϊόντος NGT κατηγορίας 1, οι εταιρείες ή οι βελτιωτές πρέπει να υποβάλλουν πληροφορίες σχετικά με όλα τα υφιστάμενα ή εκκρεμή διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Οι πληροφορίες σχετικά με έκδοση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας πρέπει να περιλαμβάνονται σε δημόσια διαθέσιμη βάση δεδομένων.
Επιπλέον, σε εθελοντική βάση, οι εταιρείες ή οι βελτιωτές μπορούν επίσης να παρέχουν ενημέρωση σχετικά με την πρόθεση του κατόχου του διπλώματος ευρεσιτεχνίας να επιτρέψει τη χρήση προστατευμένου με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας φυτού ή προϊόντος NGT 1 υπό δίκαιους όρους.
Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο συμφώνησαν σχετικά με τη δημιουργία ομάδας εμπειρογνωμόνων για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, η οποία θα επικεντρώνεται στις επιπτώσεις των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στα φυτά NGT και θα απαρτίζεται από εμπειρογνώμονες από όλα τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και το Κοινοτικό Γραφείο Φυτικών Ποικιλιών.
Έναν χρόνο μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού, η Επιτροπή θα δημοσιεύσει μελέτη σχετικά με τον αντίκτυπο της έκδοσης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην καινοτομία, τη διαθεσιμότητα σπόρων για τους γεωργούς και την ανταγωνιστικότητα του τομέα βελτίωσης φυτών της ΕΕ. Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα αναφέρει ποια μέτρα παρακολούθησης απαιτούνται ή θα δημοσιεύσει νομοθετική πρόταση για την αντιμετώπιση τυχόν ζητημάτων που θα εντοπίζονται στη μελέτη.
Επόμενα βήματα
Η προσωρινή συμφωνία θα πρέπει τώρα να προσυπογραφεί από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, προτού εγκριθεί και τυπικά.
Ιστορικό
Την τελευταία δεκαετία, έχουν αναπτυχθεί ποικίλα NGT με βάση προόδους της βιοτεχνολογίας. Οι νέες αυτές τεχνολογίες δεν υπήρχαν το 2001, όταν εγκρίθηκε η νομοθεσία της ΕΕ για τους ΓΤΟ. Γι’ αυτό και τα φυτά που προκύπτουν μέσω NGT αυτή τη στιγμή υπόκεινται στους ίδιους κανόνες με τους ΓΤΟ.
Οι νέοι κανόνες θα διασφαλίσουν ότι τα φυτά NGT που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ είναι εξίσου ασφαλή με τις ποικιλίες συμβατικής αναπαραγωγής. Η συμφωνία καλύπτει φυτά που περιέχουν μικρές τροποποιήσεις στο γενετικό υλικό τους (στοχευμένη μεταλλαξιγένεση) ή ενθέσεις γενετικού υλικού από το ίδιο φυτό ή από διασταυρώσιμα φυτά (cisgenesis, περιλαμβανομένης της ενδογένεσης). Οι ΓΤΟ εξακολουθούν να ρυθμίζονται από τη ενωσιακή νομοθεσία περί ΓΤΟ, η οποία παραμένει αμετάβλητη.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by Le Thanh Huyen on Unsplash
Προστασία των καταναλωτών: Συμφωνία Συμβουλίου και Κοινοβουλίου σχετικά με την αναθεώρηση της οδηγίας για τα οργανωμένα ταξίδια
Written by Europe Direct Crete
Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με την αναθεώρηση της οδηγίας για τα οργανωμένα ταξίδια, η οποία αποσκοπεί στην αποτελεσματικότερη προστασία των ταξιδιωτών. Στα οργανωμένα ταξίδια ο διοργανωτής συνδυάζει διάφορες ταξιδιωτικές ή τουριστικές υπηρεσίες όπως πτήσεις, μεταφορές, καταλύματα, εκδρομές κ.λπ. Τα ταξίδια αγοράζονται διαδικτυακά ή και εκτός διαδικτύου και μπορούν να προσφέρονται από ταξιδιωτικά πρακτορεία, ταξιδιωτικά γραφεία, μεταφορείς και άλλους παράγοντες.
Η συμφωνία ενισχύει τα δικαιώματα των καταναλωτών, μειώνει τον φόρτο για τους φορείς εκμετάλλευσης και αποσαφηνίζει τις υποχρεώσεις των διοργανωτών οργανωμένων ταξιδιών σε θέματα όπως οι επιστροφές χρημάτων, η προστασία κατά της αφερεγγυότητας και η χρήση κουπονιών.
Αποσαφήνιση του ορισμού του «οργανωμένου ταξιδιού»
Οι νέοι κανόνες απλουστεύουν την οδηγία διατηρώντας τους συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς εκτός του πεδίου εφαρμογής της, προσαρμόζοντας τον ορισμό του «πακέτου» και εισάγοντας απαιτήσεις σχετικά με την παροχή πληροφοριών σε ορισμένες περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν δημιουργείται πακέτο.
Βελτίωση της ενημέρωσης για τους ταξιδιώτες
Η νέα οδηγία ενισχύει και αποσαφηνίζει τις πληροφορίες που πρέπει να λαμβάνουν οι ταξιδιώτες τόσο πριν και μετά το ταξίδι όσο και κατά τη διάρκεια αυτού. Στις πληροφορίες αυτές περιλαμβάνονται λεπτομέρειες σχετικά με τις διαθέσιμες μεθόδους πληρωμής, τις απαιτήσεις για τα διαβατήρια και τις θεωρήσεις, την προσβασιμότητα για τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα και τις χρεώσεις καταγγελίας σε περίπτωση ακύρωσης. Η επικαιροποιημένη οδηγία περιλαμβάνει επίσης βελτίωση της ενημέρωσης για τους ταξιδιώτες σε περίπτωση αφερεγγυότητας του διοργανωτή. Επιπλέον, με τη νέα οδηγία θεσπίζεται υποχρέωση για τους διοργανωτές να εφαρμόζουν διακανονισμούς για τη διερεύνηση καταγγελιών.
Δικαιώματα ακύρωσης πακέτου
Η συμφωνία αποσαφηνίζει τα δικαιώματα των ταξιδιωτών όταν οι ίδιοι αποφασίζουν, λόγω έκτακτων και αναπόφευκτων περιστάσεων (γνωστών και ως «ανωτέρας βίας»), να ακυρώσουν το ταξίδι πριν από την αναχώρηση. Σε τέτοιες περιπτώσεις οι ταξιδιώτες θα πρέπει να είναι σε θέση προβαίνουν σε ακύρωση χωρίς να υποχρεούνται να καταβάλουν χρέωση καταγγελίας. Το τι συνιστά «ανωτέρα βία» θα καθορίζεται κατά περίπτωση.
Επιπλέον, η συμφωνία αποσαφηνίζει τις υποχρεώσεις των διοργανωτών όταν αυτοί προβαίνουν σε ακύρωση πακέτου. Οι διοργανωτές υποχρεούνται να επιστρέψουν τα χρήματα στον ταξιδιώτη εντός 14 ημερών.
Η επικαιροποιημένη οδηγία εισάγει την εθελοντική χρήση κουπονιών: οι διοργανωτές μπορούν, αντί να προβούν σε επιστροφή των χρημάτων, να προσφέρουν στους ταξιδιώτες κουπόνια, τα οποία, ωστόσο, αυτοί έχουν το δικαίωμα να αρνηθούν. Τα κουπόνια πρέπει να έχουν αξία τουλάχιστον ίση με εκείνη της επιστροφής χρημάτων και να είναι μεταβιβάσιμα μόνο μία φορά, ενώ η ισχύς τους δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τους 12 μήνες. Οι ταξιδιώτες πρέπει επίσης να μπορούν να τα χρησιμοποιούν για την αγορά μίας ή περισσότερων ταξιδιωτικών υπηρεσιών που προσφέρονται από τον έμπορο. Τα κουπόνια θα καλύπτονται από προστασία κατά της αφερεγγυότητας.
Αποζημίωση σε περίπτωση αφερεγγυότητας
Εάν ο λόγος της ακύρωσης είναι η αφερεγγυότητα του εμπόρου, οι ταξιδιώτες θα πρέπει να αποζημιώνονται εντός έξι μηνών. Τα κράτη μέλη μπορούν να ορίζουν συντομότερες προθεσμίες. Σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις (εάν, για παράδειγμα, έχει υποβληθεί ασυνήθιστα υψηλός αριθμός αιτήσεων σε σύντομο χρονικό διάστημα ή όταν η αφερεγγυότητα επηρεάζει επιβάτες από διαφορετικά κράτη μέλη), η περίοδος επιστροφής χρημάτων θα μπορούσε να επεκταθεί στους εννέα μήνες. Η επικαιροποιημένη οδηγία θα καλύπτει επίσης τη δημοσίευση πληροφοριών σχετικά με τους διοργανωτές που συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά την προστασία κατά της αφερεγγυότητας.
Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο
Μετά την έναρξη ισχύος της νέας οδηγίας, τα κράτη μέλη θα έχουν στη διάθεσή τους 28 μήνες για να τη μεταφέρουν στο εθνικό τους δίκαιο.
Επόμενα βήματα
Πριν από την επίσημη έγκρισή της, η προσωρινή συμφωνία πρέπει να επιβεβαιωθεί και από τα δύο θεσμικά όργανα.
Γενικές πληροφορίες
Τα οργανωμένα ταξίδια αποτελούν δημοφιλή επιλογή για τους τουρίστες. Στα οργανωμένα ταξίδια ο διοργανωτής συνδυάζει διάφορες ταξιδιωτικές ή τουριστικές υπηρεσίες όπως πτήσεις, μεταφορές, γεύματα, καταλύματα, εκδρομές κ.λπ. Τα ταξίδια αγοράζονται διαδικτυακά ή και εκτός διαδικτύου και μπορούν να προσφέρονται από ταξιδιωτικά πρακτορεία, ταξιδιωτικά γραφεία, μεταφορείς και άλλους παράγοντες. Το φάσμα των διαφόρων προϊόντων και παραγόντων (τόσο διοργανωτών όσο και παρόχων υπηρεσιών) που εμπλέκονται στα οργανωμένα ταξίδια καθιστά περίπλοκη για τους ταξιδιώτες την ανάκτηση των δαπανών τους, για παράδειγμα, σε περίπτωση ολικής ή μερικής ακύρωσης του πακέτου.
Η αφερεγγυότητα μεγάλων εταιρειών οργανωμένων ταξιδιών, όπως της Thomas Cook το 2019, και η κρίση της νόσου COVID-19 κατέστησαν σαφές ότι πρέπει να ενισχυθεί η προστασία των ταξιδιωτών σε περίπτωση σοβαρών απρόβλεπτων γεγονότων. Τον Οκτώβριο του 2023 η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για την αναθεώρηση της οδηγίας του 2015 για τα οργανωμένα ταξίδια, η οποία ενίσχυε την προστασία των ταξιδιωτών.
Ο τουρισμός διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην παγκόσμια οικονομία καθώς αντιπροσωπεύει, άμεσα και έμμεσα, πάνω από το 10% του παγκόσμιου ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος. Λόγω της αύξησης των εισοδημάτων, της μείωσης του κόστους των ταξιδιών και του ολοένα μεγαλύτερου φάσματος διαθέσιμων τουριστικών δραστηριοτήτων, ο παγκόσμιος αριθμός τουριστών αυξήθηκε από 680 εκατομμύρια το 2000 σε πάνω από 1,5 δισεκατομμύρια το 2019. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο κύριος τουριστικός προορισμός στον κόσμο, αφού το 2022 υποδέχθηκε περίπου τα δύο τρίτα του συνόλου των διεθνών αφίξεων τουριστών. Η τουριστική βιομηχανία διαδραματίζει καίριο ρόλο στην οικονομία της ΕΕ, με περίπου 2,3 εκατομμύρια τουριστικές επιχειρήσεις και 10,9 εκατομμύρια άτομα να εργάζονται στον κλάδο το 2020.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by Eva Darron on Unsplash
Προστασία των καταναλωτών και του περιβάλλοντος: Το Συμβούλιο εγκρίνει τον κανονισμό για τα απορρυπαντικά και τις επιφανειοδραστικές ουσίες
Written by Europe Direct Crete
Το Συμβούλιο έδωσε την τελική του έγκριση για τον κανονισμό σχετικά με τα απορρυπαντικά και τις επιφανειοδραστικές ουσίες. Η νέα νομοθεσία θα διευκολύνει την πώληση των εν λόγω προϊόντων σε ολόκληρη την αγορά της ΕΕ, προστατεύοντας παράλληλα την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Θα απλουστεύσει επίσης τις πληροφορίες για τους καταναλωτές και θα αποσαφηνίσει τις απαιτήσεις επισήμανσης για τις εταιρείες.
Ο νέος κανονισμός επικαιροποιεί τους κανόνες με σκοπό την κάλυψη της καινοτομίας αιχμής (μικροοργανισμοί στα προϊόντα καθαρισμού) και την προώθηση βιώσιμων νέων πρακτικών, όπως η πώληση απορρυπαντικών επαναπλήρωσης, καθώς και για την εισαγωγή της ψηφιακής επισήμανσης και του ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος για τα απορρυπαντικά και τις επιφανειοδραστικές ουσίες.
Ο κανονισμός βελτιώνει τις απαιτήσεις ασφάλειας και τις απαιτήσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, τις πληροφορίες που αναγράφονται στις ετικέτες, την εποπτεία της αγοράς (ιδίως για τις εισαγωγές) και τη διαφάνεια για τις αρχές, τα συστήματα υγείας και τα κέντρα δηλητηριάσεων.
Απαγορεύονται οι δοκιμές σε ζώα κατά την παραγωγή απορρυπαντικών.
Επόμενα βήματα
Η έγκριση της θέσης σε πρώτη ανάγνωση αποτελεί το τελευταίο βήμα σε επίπεδο Συμβουλίου όσον αφορά τη διαδικασία έκδοσης. Το κείμενο δεν έχει λάβει ακόμη την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε σύνοδο της ολομέλειάς του. Οι νέοι κανόνες θα εφαρμοστούν τρεισήμισι έτη μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού.
Γενικές πληροφορίες
Τα απορρυπαντικά, αν και εξυπηρετούν την υγεία και την υγιεινή στην καθημερινή μας ζωή, είναι χημικές ουσίες με εγγενείς ιδιότητες που ενδέχεται να ενέχουν κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.
Νομοθετική πράξη του 2004 (στο εξής: ο κανονισμός για τα απορρυπαντικά) καθορίζει τους κανόνες με τους οποίους πρέπει να συμμορφώνονται τα απορρυπαντικά προκειμένου να διατίθενται στην αγορά της ΕΕ. Η πρόταση της Επιτροπής του Απριλίου του 2023 εξετάζει ορισμένες ελλείψεις της ισχύουσας νομοθεσίας και αλληλεπικαλύψεις μεταξύ του κανονισμού για τα απορρυπαντικά και άλλων νομοθετικών πράξεων της ΕΕ για τα χημικά προϊόντα, οι οποίες οδηγούν σε επαναλήψεις όσον αφορά τις απαιτήσεις επισήμανσης και δυσχεραίνουν την αποτελεσματική διάθεση των πληροφοριών για την ασφάλεια και τη χρήση στους καταναλωτές.
Η βιομηχανία απορρυπαντικών αντιπροσώπευε το 4,2 % της αξίας παραγωγής του συνολικού κλάδου των χημικών προϊόντων το 2018, με αγοραία αξία ύψους 41,2 δισ. ευρώ (το 2020). Η παρασκευή προϊόντων για το σύνολο της αγοράς, που περιλαμβάνει τόσο καταναλωτικά όσο και επαγγελματικά προϊόντα, αφορά περίπου 700 χωριστές εγκαταστάσεις παραγωγής.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by Precious Plastic Melbourne on Unsplash
Συμφωνία Συμβουλίου και Κοινοβουλίου σχετικά με κανόνες για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου για μια ενεργειακά ασφαλή και ανεξάρτητη Ευρώπη
Written by Europe Direct Crete
Η Προεδρία του Συμβουλίου και οι εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με τον κανονισμό για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου. Ο κανονισμός αποτελεί κεντρικό στοιχείο του χάρτη πορείας REPowerEU της ΕΕ για τον τερματισμό της εξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια, μετά την εργαλειοποίηση του εφοδιασμού με αέριο σαν όπλο από τη Ρωσία με σημαντικές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.
Ο κανονισμός εισάγει νομικά δεσμευτική, σταδιακή απαγόρευση των εισαγωγών τόσο υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) όσο και αερίου αγωγών από τη Ρωσία, με πλήρη απαγόρευση από το τέλος του 2026 και το φθινόπωρο του 2027 αντίστοιχα. Θα συμβάλει στον πρωταρχικό στόχο να επιτευχθεί ανθεκτική και ανεξάρτητη αγορά ενέργειας της ΕΕ, διαφυλάσσοντας παράλληλα την ασφάλεια του εφοδιασμού της.
Κύρια στοιχεία της συμφωνίας
Μεταβατική φάση για τις υφιστάμενες συμβάσεις προμήθειας
Οι συννομοθέτες επιβεβαίωσαν ότι οι εισαγωγές ρωσικού αερίου αγωγών και ΥΦΑ θα απαγορευτούν έξι εβδομάδες μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού, ενώ διατηρείται παράλληλα μεταβατική περίοδος για τις υφιστάμενες συμβάσεις. Ειδικότερα:
- για τις βραχυπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας που έχουν συναφθεί πριν από τις 17 Ιουνίου 2025, η απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού αερίου θα εφαρμοστεί από τις 25 Απριλίου 2026 για το ΥΦΑ και από τις 17 Ιουνίου 2026 για το αέριο αγωγών
- για τις μακροπρόθεσμες συμβάσεις για τις εισαγωγές ΥΦΑ, η απαγόρευση θα εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 2027, σύμφωνα με την 19η δέσμη κυρώσεων
- όσον αφορά τις μακροπρόθεσμες συμβάσεις για τις εισαγωγές αερίου αγωγών, η απαγόρευση θα αρχίσει να ισχύει στις 30 Σεπτεμβρίου 2027, το αργότερο δε την 1η Νοεμβρίου 2027, υπό την προϋπόθεση ότι τα κράτη μέλη οδεύουν προς την υλοποίηση των στόχων πλήρωσης των εγκαταστάσεων αποθήκευσης αερίου που προβλέπονται στον κανονισμό για την αποθήκευση αερίου
Τροποποιήσεις υφιστάμενων συμβάσεων θα επιτρέπονται μόνο για αυστηρά καθορισμένους επιχειρησιακούς σκοπούς και δεν μπορούν να οδηγούν σε αύξηση των ποσοτήτων.
Τελωνειακές διαδικασίες και αδειοδότηση
Οι συννομοθέτες συμπεριέλαβαν την απαίτηση να υπόκεινται και οι δύο κατηγορίες εισαγωγών αερίου σε καθεστώς εκ των προτέρων αδειοδότησης προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η απαγόρευση θα λειτουργήσει στην πράξη:
- για το ρωσικό αέριο και τις εισαγωγές που εμπίπτουν στη μεταβατική περίοδο, οι πληροφορίες που απαιτούνται για την αδειοδότηση πρέπει να υποβάλλονται τουλάχιστον έναν μήνα πριν από την είσοδο
- για το μη ρωσικό αέριο, η απόδειξη πρέπει να παρέχεται τουλάχιστον πέντε ημέρες πριν από την είσοδο και 7 ημέρες για το αέριο που εισάγεται μέσω του σημείου διασύνδεσης Strandzha 1.
Προκειμένου να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος, τα κράτη μέλη συμφώνησαν ότι η εν λόγω διαδικασία εκ των προτέρων αδειοδότησης δεν θα εφαρμόζεται στις εισαγωγές από χώρες οι οποίες πληρούν ορισμένα κριτήρια, όπως οι μεγάλες χώρες παραγωγής αερίου που εξήγαγαν περισσότερα από 5 bcm φυσικού αερίου στην ΕΕ το 2024, και οι οποίες είτε απαγορεύουν είτε περιορίζουν την εισαγωγή ρωσικού αερίου, ή χώρες που δεν διαθέτουν υποδομή εισαγωγής αερίου.Με βάση τη συνεχή παρακολούθηση από τις τελωνειακές αρχές και τις αρχές αδειοδότησης, η Επιτροπή μπορεί να επικαιροποιεί τον κατάλογο των εξαιρούμενων χωρών και, εάν είναι αναγκαίο, να αφαιρεί χώρες από τον κατάλογο, π.χ. σε περίπτωση τεκμηριωμένης καταστρατήγησης.
Εθνικά σχέδια διαφοροποίησης
Ο κανονισμός αναθέτει σε όλα τα κράτη μέλη να υποβάλουν εθνικά σχέδια διαφοροποίησης στα οποία θα περιγράφονται τα μέτρα για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού τους με αέριο και οι ενδεχόμενες προκλήσεις, με σκοπό τον έγκαιρο τερματισμό όλων των εισαγωγών αερίου από τη Ρωσία εντός των προθεσμιών που προβλέπονται στον κανονισμό. Ταυτόχρονα, η συμφωνία ενισχύει την εποπτεία της Επιτροπής, απαιτώντας από τα κράτη μέλη να κοινοποιήσουν στην Επιτροπή, εντός ενός μηνός από την έναρξη ισχύος του κανονισμού, αν έχουν συνάψει συμβάσεις προμήθειας ρωσικού αερίου ή έχουν θεσπίσει εθνικές νομικές απαγορεύσεις.
Η ίδια απαίτηση υποβολής εθνικού σχεδίου διαφοροποίησης θα ισχύει για τα κράτη μέλη που εξακολουθούν να εισάγουν ρωσικό πετρέλαιο, με σκοπό τη διακοπή των εισαγωγών αυτών. Ο κανονισμός θα συνοδεύεται από δήλωση της Επιτροπής σχετικά με την πρόθεση υποβολής νομοθετικής πρότασης για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου στην ΕΕ το αργότερο έως το τέλος του 2027.
Άλλα στοιχεία
Σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής, οι συννομοθέτες θέσπισαν διατάξεις για αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τα μέτρα που ορίζονται στον κανονισμό, συμπεριλαμβανομένου ανώτατου ορίου κυρώσεων τόσο για τις εταιρείες όσο και για τους ιδιώτες.
Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο διατήρησαν τη ρήτρα αναστολής, η οποία παρέχει τη δυνατότητα προσωρινής αναστολής της εφαρμογής του κανονισμού σε περίπτωση αιφνίδιων εξελίξεων που απειλούν την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού ενός ή περισσότερων κρατών μελών. Συγκεκριμένα, οι συννομοθέτες συμφώνησαν να αυστηροποιήσουν τους όρους υπό τους οποίους η Επιτροπή ενεργοποιεί την προσωρινή άρση της απαγόρευσης εισαγωγών, ήτοι απόλυτη ανάγκη, κατάσταση έκτακτης ανάγκης που κηρύσσεται από ένα κράτος μέλος και μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα και βραχυπρόθεσμες συμβάσεις προμηθειών.
Προκειμένου να αξιολογηθεί ο αντίκτυπος του κανονισμού, οι συννομοθέτες ζήτησαν επίσης από την Επιτροπή να επανεξετάσει την εφαρμογή του κανονισμού εντός δύο ετών από την έναρξη ισχύος του, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων σχετικά με τις διαδικασίες εκ των προτέρων αδειοδότησης.
Επόμενα βήματα
Η προσωρινή συμφωνία θα προσυπογραφεί τώρα από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, ώστε στη συνέχεια να εκδοθεί τυπικά.
Ιστορικό
Μετά τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, οι ηγεσίες της ΕΕ συμφώνησαν, στη Διακήρυξη των Βερσαλλιών τον Μάρτιο του 2022, να καταργήσουν σταδιακά την εξάρτηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα το συντομότερο δυνατόν.
Κατά συνέπεια, οι εισαγωγές φυσικού αερίου και πετρελαίου από τη Ρωσία στην ΕΕ έχουν μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, ενώ οι εισαγωγές πετρελαίου μειώθηκαν σε λιγότερο από 3% το 2025 χάρη στο ισχύον καθεστώς κυρώσεων, το ρωσικό φυσικό αέριο εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει περίπου το 13% των εισαγωγών της ΕΕ το 2025, αξίας άνω των 15 δισ. ευρώ ετησίως. Αυτό σημαίνει ότι η ΕΕ παραμένει εκτεθειμένη σε σημαντικούς κινδύνους ως προς το εμπόριο και την ενεργειακή της ασφάλεια.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by Eugene Uhanov on Unsplash
Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση