Την ημέρα της συνεδρίασης υψηλού επιπέδου του Διεθνούς Συνασπισμού για την επιστροφή των παιδιών της Ουκρανίας, το Συμβούλιο αποφάσισε να θεσπίσει περιοριστικά μέτρα κατά επιπλέον16 προσώπων και επτά οντοτήτωνπου ευθύνονται για ενέργειες που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας.
Η απόφαση στοχοποιεί τους υπεύθυνους για τησυστηματική παράνομη εκτόπιση, τη διά της βίας μεταφορά, την αναγκαστική αφομοίωση, μεταξύ άλλων μέσω ιδεολογικής κατήχησης και στρατιωτικοποιημένης εκπαίδευσης, Ουκρανών ανηλίκων, καθώς και την παράνομη υιοθεσία και τον εκπατρισμό τους στη Ρωσική Ομοσπονδία και εντός προσωρινά κατεχόμενων εδαφών.
Από την έναρξη του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, εκτιμάται ότι η Ρωσία έχει εκτοπίσει και μεταφέρει διά της βίαςπερίπου 20.500 παιδιά από την Ουκρανία. Οι ενέργειες αυτές συνιστούν σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου καιπαραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων του παιδιούκαι αποσκοπούν στηνεκρίζωση της ουκρανικής ταυτότηταςκαι την υπονόμευση της διατήρησης των μελλοντικών γενεών της.
Στις οντότητες που προστέθηκαν στον κατάλογο περιλαμβάνονται ομοσπονδιακά κρατικά ιδρύματα που συνδέονται με το ρωσικό Υπουργείο Παιδείας, όπως τα πανρωσικά κέντρα παιδιώνOrlyonok,Scarlet SailsκαιSmena. Διοργανώνουν —σε συντονισμό με τις αρχές κατοχής— προγράμματα στα οποία υποβάλλουν παιδιά της Ουκρανίας σε φιλορωσική κατήχηση, μεταξύ άλλων μέσω πατριωτικών εκδηλώσεων, ιδεολογικής εκπαίδευσης και δραστηριοτήτων στρατιωτικού χαρακτήρα. Σε άλλες καταχωρισμένες οντότητες φιλοξενούνται Ουκρανοί ανήλικοι οι οποίοι έχουν μεταφερθεί από κατεχόμενα εδάφη της Ουκρανίας και εκτίθενται σε προγράμματα ευθυγραμμισμένα με τις πολιτικές του ρωσικού κράτους, που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων πολιτική κατήχηση και δραστηριότητες σύμφωνες με εκπαιδευτικά πλαίσια σχεδιασμένα για βασική στρατιωτική εκπαίδευση. Το κέντροDOSAAFστη Σεβαστούπολη, ηναυτική σχολή Nakhimovκαι η στρατιωτική-πατριωτική λέσχη«Patriot» στην Κριμαίαδραστηριοποιούνται στην επανεκπαίδευση, την ιδεολογική κατήχηση και τη στρατιωτικοποίηση ανηλίκων, προάγοντας την αφοσίωση στη Ρωσία και υπονομεύοντας την ουκρανική εθνική ταυτότητα.
Στις σημερινές καταχωρίσεις περιλαμβάνονται επίσηςαξιωματούχοι και πολιτικοίαπό εδάφη που κατέχονται παράνομα από τη Ρωσία, καθώς και διάφοροι επικεφαλής κατασκηνώσεων νεολαίας και στρατιωτικών-πατριωτικών συλλόγων και οργανώσεων. Όλοι είναι υπεύθυνοι για την προώθηση τηςπατριωτικής και στρατιωτικής εκπαίδευσηςνέων μέσωιδεολογικής κατήχησης, έκθεσης στηρωσική στρατιωτική κουλτούρα,παραστρατιωτικής εκπαίδευσηςκαι συμμετοχής σεεκδηλώσεις που εξυμνούν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας.
Όσοι προστέθηκαν σήμερα στον κατάλογο υπόκεινται σεδέσμευση περιουσιακών στοιχείων, ενώαπαγορεύεταισε πολίτες και εταιρείες της ΕΕνα τους διαθέτουν κεφάλαια, χρηματοοικονομικά στοιχεία ή οικονομικούς πόρους. Τα φυσικά πρόσωπα υπόκεινται επιπλέον σεταξιδιωτική απαγόρευση, με βάση την οποία δεν επιτρέπεται να εισέλθουν στο έδαφος της ΕΕ ή να διέλθουν από αυτό.
Γενικές πληροφορίες
Στα συμπεράσματά του της 19ης Δεκεμβρίου 2024, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επανέλαβε ότι καταδικάζει απερίφραστα τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, ο οποίος συνιστά κατάφωρη παραβίαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, και επαναβεβαίωσε τη συνεχιζόμενη στήριξή του υπέρ της ανεξαρτησίας, της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δήλωσε ότι πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες που έχουν ως στόχο να περιοριστεί περαιτέρω η ικανότητα της Ρωσίας να διεξάγει πόλεμο. Ανέφερε επίσης ότι η EE παραμένει έτοιμη να ασκήσει εντονότερη πίεση στη Ρωσία, μεταξύ άλλων επιβάλλοντας περαιτέρω κυρώσεις.
Όπως δηλώνεται στο κείμενο που υποστήριξαν 25 αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 13ης Μαρτίου 2026, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει την επείγουσα έκκλησή του προς τη Ρωσία και τη Λευκορωσία να εξασφαλίσουν αμέσως την ασφαλή και άνευ όρων επιστροφή στην Ουκρανία όλων των παιδιών από την Ουκρανία και άλλων αμάχων που εκτοπίστηκαν και μεταφέρθηκαν παράνομα.
Το Συμβούλιο αποφάσισε ναπροσθέσει νέα καθήκονταστη συμβουλευτική αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μεταρρύθμιση του τομέα της μη στρατιωτικής ασφάλειας στην Ουκρανία (EUAM Ukraine), σύμφωνα με τη στρατηγική επανεξέταση της αποστολής.
Η αποστολή θα στηρίζει πλέον την Ουκρανία στην ανάπτυξη ικανοτήτων για τηναντιμετώπιση υβριδικών απειλώνκαι στηνεπανένταξη των απόστρατωνστους τομείς της μη στρατιωτικής ασφάλειας και της πολιτικής προστασίας.
Από τη σύστασή της το 2014, η EUAM Ukraine συνεργάζεταιστενά με τοπικές αρχέςγια την ανάπτυξη βιώσιμων, υπεύθυνων και αποτελεσματικών μη στρατιωτικών υπηρεσιών ασφάλειας που ενισχύουν το κράτος δικαίου σε ολόκληρη την Ουκρανία.
Η αποστολή παρέχειστρατηγικές συμβουλές και πρακτική υποστήριξηγια συγκεκριμένα μεταρρυθμιστικά μέτρα σύμφωνα με τα πρότυπα της ΕΕ και τις διεθνείς αρχές της χρηστής διακυβέρνησης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταξύ άλλων προς υποστήριξη των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει η Ουκρανία σχετικά με την προσχώρηση. Στο πλαίσιο αυτό, η EUAM συμβουλεύει, εκπαιδεύει και στηρίζει Ουκρανούς εταίρους, όπως το Υπουργείο Εσωτερικών και την Εθνική Αστυνομία της Ουκρανίας.
Επιπλέον, η αποστολή θα προσφέρει στήριξη για την προστασία τωνυποδομών ζωτικής σημασίας, τηνκυβερνοασφάλειακαι την αντιμετώπιση της χειραγώγησης των πληροφοριών και των παρεμβάσεων από το εξωτερικό (FIMI) καθώς και τωνπροσπαθειών της Ρωσίας να στρατολογείευάλωτες ομάδες για ανατρεπτικές και τρομοκρατικές ενέργειες κατά της Ουκρανίας. Τα νέα καθήκοντα θα εκτελούνται σε συντονισμό με τις αρμόδιες αρχές και τα κράτη μέλη της ΕΕ, σε στενή συνεργασία με την EUPM Moldova και άλλους εταίρους, όπως το ΝΑΤΟ και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Αριστείας για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών.
Για να διασφαλιστεί ότι η αποστολή είναι εξοπλισμένη για την εκτέλεση της διευρυμένης εντολής της, το Συμβούλιο αναπροσάρμοσε επίσης το ποσό δημοσιονομικής αναφοράς της, το οποίο θα ανέλθει σε 128.025.000 ευρώ για την περίοδο από την 1η Ιουνίου 2024 έως τις 31 Μαΐου 2027.
Γενικό πλαίσιο
Η συμβουλευτική αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μεταρρύθμιση του τομέα της μη στρατιωτικής ασφάλειας στην Ουκρανία είναι μη εκτελεστική μη στρατιωτική αποστολή που συστάθηκε κατόπιν πρόσκλησης των ουκρανικών αρχών στις 22 Ιουλίου 2014.
Η εντολή της EUAM Ukraine τροποποιήθηκε ριζικά το 2022, προκειμένου να συνυπολογισθεί οεπιθετικός πόλεμος της Ρωσίαςκατά της Ουκρανίας. Έκτοτε η EUAM Ukraine παρέχει στήριξη στις ουκρανικές αρχές για να διευκολυνθούν η διερεύνηση και η δίωξη διεθνών εγκλημάτων που διαπράττονται στο πλαίσιο της απρόκλητης και αδικαιολόγητης στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων και η υποστήριξη σε απελευθερωμένα εδάφη.
Στις 14 Μαΐου 2024, το Συμβούλιο παρέτεινε την εντολή της EUAM Ukraineέως τις 31 Μαΐου 2027.
Η EUAM Ukraine διαθέτει τοπικά γραφεία στο Κίεβο, τη Λβιβ και την Οδησσό, καθώς και μια κινητή μονάδα. Τα τοπικά γραφεία στο Χάρκοβο και τη Μαριούπολη δεν λειτουργούν επί του παρόντος. Η αποστολή αποτελείται από περισσότερους από 400 διεθνείς και τοπικούς υπαλλήλους και επί του παρόντος έχει επικεφαλής τον Rolf Holmboe.
Τα κράτη μέλη συμφώνησαν στην Ειδική Επιτροπή Γεωργίας σχετικά με διαπραγματευτική θέση για την επικαιροποίηση των κανόνων της ΕΕ για τη βιολογική παραγωγή και την επισήμανση. Στόχος είναι να γίνουν οι κανόνες απλούστεροι στην εφαρμογή και σαφέστεροι στην ερμηνεία, καθώς και να στηριχθεί η συνεχιζόμενη ανάπτυξη του τομέα βιολογικής παραγωγής σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Οι προτεινόμενες επικαιροποιήσεις επικεντρώνονται σε επιλεγμένους τομείς του υφιστάμενου πλαισίου, με παράλληλη διατήρηση των υψηλών προτύπων της ΕΕ για τα βιολογικά προϊόντα. Με τον τρόπο αυτό, το Συμβούλιο ελπίζει ότι θα διατηρηθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών στο σήμα βιολογικής παραγωγής της ΕΕ, θα μειωθεί ο διοικητικός φόρτος για τους γεωργούς, τις επιχειρήσεις και τις εθνικές αρχές και θα ενισχυθούν η ανταγωνιστικότητα και η ανθεκτικότητα του τομέα βιολογικής παραγωγής.
Η βιολογική γεωργία αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα για τα συστήματα τροφίμων, τη βιοποικιλότητα και τις αγροτικές περιοχές της Ευρώπης. Τα κράτη μέλη θέλουν κανόνες απλούστερους, σαφέστερους και καλύτερα προσαρμοσμένους στην επιτόπια πραγματικότητα. Θέλουμε όμως να το πετύχουμε διατηρώντας παράλληλα τα υψηλά πρότυπα και την εμπιστοσύνη των καταναλωτών που στηρίζουν την επιτυχία του τομέα βιολογικής παραγωγής της ΕΕ.
Μαρία Παναγιώτου, Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας
Η θέση του Συμβουλίου επικεντρώνεται ιδίως στα εξής:
απλούστευση και ευελιξία:Το Συμβούλιο θέλει να απλουστευθούν οι κανόνες για τις μικρές επιχειρήσεις, μεταξύ άλλων με εξαιρέσεις από την πιστοποίηση και προσαρμογές των κατώτατων ορίων κύκλου εργασιών. Οι μικροί διαδικτυακοί έμποροι λιανικής πώλησης προσυσκευασμένων βιολογικών προϊόντων θα εξαιρούνται από την πιστοποίηση υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Στόχος είναι να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος και να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή στη βιολογική γεωργία.
εισαγόμενα βιολογικά προϊόντα και επισήμανση:Η θέση του Συμβουλίου διευκρινίζει ότι τα προϊόντα που εισάγονται από χώρες με συστήματα βιολογικής παραγωγής αναγνωρισμένα ως ισοδύναμα με εκείνα της ΕΕ δεν μπορούν να φέρουν το λογότυπο βιολογικής παραγωγής της ΕΕ, μπορούν όμως να φέρουν το αντίστοιχο λογότυπο της χώρας προέλευσής τους. Ταυτόχρονα, το Συμβούλιο υποστηρίζει να επιτρέπεται η χρήση του λογότυπου βιολογικής παραγωγής της ΕΕ σε εισαγόμενα προϊόντα, εάν πληρούν πρόσθετες απαιτήσεις παραγωγής και ελέγχου πέραν των προτύπων ισοδυναμίας, ώστε να διασφαλίζεται ότι προσεγγίζουν την αυστηρότητα των προτύπων βιολογικής παραγωγής της ΕΕ. Στόχος είναι η διευκόλυνση του εμπορίου και η διατήρηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών.
απόσυρση της πρότασης της Επιτροπής, η οποία προέβλεπε να επιτρέπεται η χρήση του σήματος βιολογικής παραγωγής της ΕΕ σε προϊόντα που περιέχουν έως 5% συστατικά από τρίτες χώρες που δεν πληρούν πρόσθετα κριτήρια.
προσωρινή χρήση μηβιολογικών εισροών: Εισάγεται προσωρινή ευελιξία για τις μη βιολογικές πρωτεϊνούχες ζωοτροφές για πουλερικά και χοίρους, καθώς και για ιχθύδια υδατοκαλλιέργειας, με σχέδιο για σταδιακή κατάργηση των παρεκκλίσεων αυτών.
Η θέση του Συμβουλίου επιτρέπει επίσης να συνεχιστεί η πώληση προϊόντων που έχουν ήδη επισημανθεί βάσει του παλαιού συστήματος έως ότου εξαντληθούν τα αποθέματα. Με τον τρόπο αυτό θα αποφευχθεί η διατάραξη της αγοράς. Τα μεταβατικά μέτρα εξασφαλίζουν τη συνέχεια και την ασφάλεια δικαίου για τα εισαγόμενα βιολογικά προϊόντα και το εμπόριο, ενόσω τίθενται σε εφαρμογή οι νέοι κανόνες.
Επόμενα βήματα
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της Προεδρίας του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναμένεται να ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατόν. Στόχος της ΕΕ είναι να επιτευχθεί συμφωνία πριν από το τέλος του έτους, ώστε να εξασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση της αναγνώρισης τρίτων χωρών των οποίων τα συστήματα βιολογικής παραγωγής και ελέγχου έχουν αναγνωριστεί ως ισοδύναμα με εκείνα της Ένωσης. Η ισχύουσα συμφωνία λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Γενικές πληροφορίες
Το πλαίσιο της ΕΕ για τη βιολογική παραγωγή καθορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2018/848, ο οποίος εφαρμόζεται από τον Ιανουάριο του 2022. Το πλαίσιο θεσπίζει κανόνες για τη βιολογική παραγωγή, την πιστοποίηση και την επισήμανση σε ολόκληρη την ΕΕ.
Η Επιτροπή παρουσίασε την πρότασή της για στοχευμένη αναθεώρηση της νομοθεσίας για τη βιολογική γεωργία στο πλαίσιο του χάρτη πορείας της με θέμα «Organic rulebook fit for the future» (Εγχειρίδιο κανόνων βιολογικής γεωργίας κατάλληλο για το μέλλον).
Η βιολογική γεωργία εξακολουθεί να παίζει σημαντικό ρόλο στη μετάβαση της ΕΕ προς πιο βιώσιμα συστήματα τροφίμων. Σύμφωνα με την Επιτροπή, υπάρχουν πάνω από 381.000 βιοκαλλιεργητές στην ΕΕ, αριθμός που αντιπροσωπεύει αύξηση κατά 30% από το 2018.
Το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του σχετικά με τονκανονισμό Erasmus+για την περίοδο2028-2034. Η συμφωνία διασφαλίζει ότι ο κανονισμόςκεφαλαιοποιεί τα πλεονεκτήματα του τρέχοντος προγράμματος Erasmus+και σηματοδοτεί ένα κρίσιμο πρώτο βήμα προς τις διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Το Erasmus+ είναιτο εμβληματικό πρόγραμμα της ΕΕ για την εκπαίδευση και την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό,και έχει αλλάξει τη ζωή περισσότερων από 16 εκατομμυρίων ανθρώπων τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες.
Η συμφωνία αυτή αποτελεί σημαντικό ορόσημο για το μέλλον του Erasmus+. Η εντολή του Συμβουλίου ενισχύει τον ρόλο των κρατών μελών και διασφαλίζει ότι όλοι οι τομείς — εκπαίδευση και κατάρτιση, νεολαία και αθλητισμός — απολαύουν της προβολής και της στήριξης που τους αξίζει. Το Erasmus+ έχει μεταμορφώσει εκατομμύρια ζωές και σήμερα κάνουμε το πρώτο βήμα για να διασφαλίσουμε ότι θα συνεχίσει να το κάνει.
Δρ. Αθηνά Μιχαηλίδου, Υπουργός Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, Κυπριακή Δημοκρατία
Το πρόγραμμα Erasmus + αποσκοπεί στη στήριξητης εκπαίδευσης και της κατάρτισης υψηλής ποιότηταςκαι στην παροχήευκαιριών μάθησης και κινητικότηταςσε ευρύ φάσμα συμμετεχόντων, συμπεριλαμβανομένων των νέων, των εκπαιδευομένων και των ατόμων στον μαζικό αθλητισμό. Η πρόταση της Επιτροπής συγχωνεύει το πρόγραμμα με το Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης (ΕΣΑ).
Η διαπραγματευτική θέση είναι «μερική», διότι δεν περιλαμβάνειοικονομικά και οριζόντια ζητήματα.Τα εν λόγω ζητήματα συζητούνται επί του παρόντος στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το επόμενοπολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ)που καλύπτει την περίοδο 2028 έως 2034.
Κύρια στοιχεία της θέσης του Συμβουλίου
Ενισχυμένο μοντέλο διακυβέρνησης
Το Συμβούλιοεπικαιροποίησε το μοντέλο διακυβέρνησηςτου προγράμματος Erasmus + προκειμένου να ενισχύσει τις εξουσίες ελέγχου των κρατών μελών.
Ειδικότερα, επανέφερε τηνεπιτροπή προγράμματοςπου υπάρχει στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος Erasmus+, παρέχοντας στα κράτη μέλη μεγαλύτερο έλεγχο στη διακυβέρνηση του προγράμματος.
Καθιέρωσε επίσηςδύο χωριστές κατηγορίες προγραμμάτων εργασίας, μέσω των οποίων υλοποιούνται οι δράσεις στο πλαίσιο του Erasmus+:
το«πρόγραμμα εργασίας νέων δράσεων»για νέες δράσεις υπό άμεση διαχείριση που έχουν προταθεί από την Επιτροπή
το«κανονικό πρόγραμμα εργασίας»για δράσεις που εξακολουθούν να λαμβάνουν χρηματοδότηση μετά την αρχική υλοποίησή τους
Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης
Προκειμένου να διαφυλαχθείη παρακαταθήκη του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης (ΕΣΑ)στο πρόγραμμα Erasmus+ μετά το 2027, η θέση του Συμβουλίου περιλαμβάνει πρόβλεψη για δράσεις που επί του παρόντος εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του προγράμματος EΣΑ, όπωςπρωτοβουλίες που στηρίζουντησυμμετοχή των νέωνκαιδραστηριότητες αλληλεγγύης.
Προστέθηκε επίσης μνεία σε δραστηριότητες εθελοντισμού που συνδέονται με το ESC, συμπεριλαμβανομένου του εθελοντισμού στο πλαίσιο τουΕυρωπαϊκού Σώματος Εθελοντών Ανθρωπιστικής Βοήθειας.
Διασφάλιση της προβολής όλων των τομέων
Το κείμενο που εγκρίθηκε σήμερα από το Συμβούλιοδιασφαλίζει την προβολή όλων των τομέωνπου καλύπτονται από το πρόγραμμα Erasmus+. Οι δραστηριότητες που υποστηρίζονται από το Erasmus+ στους τομείς της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, της νεολαίας και του αθλητισμού εμφανίζονται σε διαφορετικά άρθρα.
Στο πλαίσιο της εντολής του Συμβουλίου, το Erasmus+ θα συνεχίσει να στηρίζειτις ανταλλαγές νέων και το DiscoverEUστον τομέα της νεολαίας. Στον τομέα του αθλητισμού, η εντολή προβλέπει ότι το Erasmus+ θα στηρίξει τημαθησιακή κινητικότητα ατόμων που δραστηριοποιούνται στον μαζικό αθλητισμό, περιλαμβανομένου του αθλητικού προσωπικού.
Τρίτες χώρες
Η πρόταση της Επιτροπής εισάγει τη νέα έννοια της«μερικής» σύνδεσης με το πρόγραμμα Erasmus+για τρίτες χώρες. Η εντολή του Συμβουλίου προωθεί περαιτέρω αυτήν την έννοια, αποσαφηνίζοντας τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μια τρίτη χώρα θα πληροί τις προϋποθέσεις μερικής σύνδεσης, και ορίζοντας ότι οι εν λόγω χώρες θα πρέπει να σέβονται τις αξίες της ΕΕ.
Ταλέντα και αριστεία
Στην εντολή του, το Συμβούλιο μετονομάζει τις «υποτροφίες Erasmus+» στο άρθρο 5 της πρότασης της Επιτροπής σε«ευκαιρίες ανάπτυξης ταλέντων και αριστείας».Το πεδίο εφαρμογής της νέας πρωτοβουλίας διευρύνθηκε ώστε να συμπεριλάβει και άλλαπρογράμματα με διακρατική διάσταση, πέραν των κοινών προγραμμάτων σπουδών.
Επόμενα βήματα
Η μερική διαπραγματευτική θέση που εγκρίθηκε σήμερα είναι η εντολή του Συμβουλίου για την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τον κανονισμό Erasmus+. Η απόφαση σχετικά με τον προϋπολογισμό του προγράμματος για την περίοδο 2028-2034 θα εξαρτηθεί από την τελική συμφωνία για το επόμενο ΠΔΠ.
Γενικό πλαίσιο
Στις 16 Ιουλίου 2025, στο πλαίσιο της ευρύτερης δέσμης μέτρων για το ΠΔΠ, η Επιτροπή δημοσίευσε την πρότασή της για την επόμενη γενιά του προγράμματος Erasmus+ (2028-2034). Η πρόταση συγχωνεύει δύο υφιστάμενα προγράμματα της ΕΕ: Το Erasmus+ και το Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης (ΕΣΑ), ενώ προβλέπει προϋπολογισμό ύψους 40,8 δισ. ευρώ. Το πρόγραμμα διαρθρώνεται γύρω από δύο πυλώνες: την παροχή ευκαιριών μάθησης σε όλους, και τη στήριξη της ανάπτυξης ικανοτήτων.
Σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) μετασχηματίζει με ταχύ ρυθμό τα συστήματα εκπαίδευσης σε ολόκληρη την Ευρώπη, δημιουργώντας τόσο προκλήσεις όσο και ευκαιρίες, το Συμβούλιο υποστηρίζει σθεναρά ότιοι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να παραμείνουν στον πυρήνα της μαθησιακής διαδικασίας.
Οι εκπαιδευτικοί δεν είναι μόνο χρήστες της ΤΝ — παρέχοντας κατευθύνσεις, προσφέροντας καθοδήγηση και αναπτύσσοντας κριτική σκέψη βοηθούν τους μαθητές να πλοηγηθούν σε έναν ολοένα και πιο σύνθετο ψηφιακό κόσμο. Η στήριξη των εκπαιδευτικών μέσα από την παροχή κατάλληλης κατάρτισης, εργαλείων και διασφαλίσεων είναι απαραίτητη για την επιτυχία της ΤΝ στην εκπαίδευση.
Δρ. Αθηνά Μιχαηλίδου, Υπουργός Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, Κυπριακή Δημοκρατία
Στα συμπεράσματα που ενέκρινε το Συμβούλιο ζητείται μιαδεοντολογική, ασφαλής και ανθρωποκεντρικήπροσέγγιση της ΤΝ στην εκπαίδευση, η οποία θα επικεντρώνεται στην ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων και του γραμματισμού στον τομέα της ΤΝ, στη διασφάλιση της ένταξης και της δικαιοσύνης, στην ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών και στη στήριξη της ευημερίας των εκπαιδευτικών και των εκπαιδευομένων. Είναι η πρώτη φορά που συζητείται η σχέση μεταξύ τεχνητής νοημοσύνης και διδασκαλίας στον τομέα της εκπαιδευτικής πολιτικής.
Το Συμβούλιο καλεί τις εθνικές κυβερνήσεις ναενισχύσουν τις δεξιότητες των εκπαιδευτικών στον τομέα της ΤΝ και τις ψηφιακές τους δεξιότητες, να προωθήσουν την ανάπτυξη και τη χρήσηειδικών εργαλείων ΤΝ για την εκπαίδευση, να αντιμετωπίσουν την άνιση πρόσβαση σε ψηφιακούς πόρους και να διασφαλίσουν ότι η ΤΝ ενισχύει και δεν υπονομεύει την αυτονομία και τις βιώσιμες συνθήκες εργασίας για τους εκπαιδευτικούς.
Προκλήσεις και ευκαιρίες
Το Συμβούλιο αναγνωρίζει ότιη ΤΝ αναδιαμορφώνει με ταχύ ρυθμό τα συστήματα εκπαίδευσηςκαι έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει τον τρόπο οργάνωσης της διδασκαλίας και της μάθησης, τον τρόπο πρόσβασης στις πληροφορίες και τον τρόπο με τον οποίο τα σχολεία διαχειρίζονται τα διοικητικά καθήκοντα.
Όσον αφορά τα οφέλη,η ΤΝ μπορεί να ενισχύσει τη διδασκαλία και τη μάθησηστηρίζοντας πιο συμπεριληπτικές προσεγγίσεις, βελτιώνοντας την προσβασιμότητα για τους μειονεκτούντες εκπαιδευομένους και καθιστώντας δυνατές πιο εξατομικευμένες μεθόδους διδασκαλίας και αξιολόγησης. Μπορείεπίσης να βελτιώσει τη διοικητική αποτελεσματικότητα, εξασφαλίζοντας περισσότερο χρόνο για διδασκαλία και μάθηση.
Ωστόσο, στα συμπεράσματα του Συμβουλίου εκφράζονται και ανησυχίες σχετικάμε τη μειωμένη αυτονομία, τηνυπερβολική εξάρτηση από την τεχνολογίακαι τους κινδύνους που σχετίζονται με παραμέτρους όπως ημεροληψία, η παραπληροφόρηση και η προστασία δεδομένων. Η χρήση της ΤΝ θα μπορούσε επίσης ναεπιτείνει τις ανισότητες και το ψηφιακό χάσμα, να επηρεάσει τη συγκέντρωση και την απόκτηση δεξιοτήτων των εκπαιδευομένων και να έχει ευρύτερες κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην ψηφιακή εποχή
Οι εκπαιδευτικοί διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στηναξιοποίηση των δυνατοτήτων της ΤΝ στις αίθουσες διδασκαλίας, μεταξύ άλλων προωθώντας την ιδιότητα του υπεύθυνου ψηφιακού πολίτη καιβοηθώντας τους εκπαιδευομένους να αναλογιστούν τις κοινωνικές, περιβαλλοντικές και δεοντολογικές επιπτώσειςτων εργαλείων ΤΝ. Ο ρόλος τους είναι επίσης καθοριστικός για την κριτική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της ΤΝκαι την καθοδήγηση των εκπαιδευομένων ώστε να κατανοήσουν τους περιορισμούς και τις μεροληψίες της.
Στα συμπεράσματά του, το Συμβούλιο υποστηρίζει συνεπώς ότι οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να έχουν την ευκαιρία νασυμβάλουν στον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των εργαλείων ΤΝ, σύμφωνα με μια προσέγγιση που θα βασίζεται στον ψηφιακό ανθρωπισμό και θα διασφαλίζει ότι η τεχνολογία στηρίζει την ανθρώπινη αυτενέργεια και τις δημοκρατικές αξίες.
Στήριξη των εκπαιδευτικών στη μετάβαση στην ΤΝ
Για να αξιοποιηθούν τα οφέλη της ΤΝ στην εκπαίδευση και παράλληλα να διασφαλιστεί ότι οι εκπαιδευτικοί θα παραμείνουν στον πυρήνα της μαθησιακής εμπειρίας, το Συμβούλιο καλεί τις εθνικές κυβερνήσεις:
να συμβάλουν στην ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων των εκπαιδευτικών και των δεξιοτήτων τους στον τομέα της ΤΝ, μεταξύ άλλων με την ενσωμάτωση του γραμματισμού στον τομέα της ΤΝ στην κατάρτιση των εκπαιδευτικών
να προωθήσουν τη χρήση εργαλείων ΤΝ μεσαφή παιδαγωγική προστιθέμενη αξία, διαφυλάσσοντας παράλληλα την αυτονομία των εκπαιδευτικών και την ευημερία των εκπαιδευομένων
να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη ειδικών εργαλείων ΤΝ για την εκπαίδευσηως μέσου ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ, σε συνδυασμό με σαφείς κατευθύνσεις για την προστασία δεδομένων, τη λογοδοσία και την ενημέρωση σχετικά με τους κινδύνους
να αντιμετωπίσουν τις ανισότητες όσον αφορά την πρόσβαση σε εργαλεία ΤΝ και ψηφιακούς πόρουςκαι να διασφαλίσουν ότι τα συστήματα είναι προσβάσιμα και κατάλληλα για όλους τους εκπαιδευομένους
να διασφαλίσουν βιώσιμες συνθήκες εργασίας για τους εκπαιδευτικούς, λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπο της ΤΝ στον φόρτο εργασίας, στην αξιολόγηση και τα διοικητικά καθήκοντα
Το Συμβούλιο σημειώνει ότι και η Επιτροπή μπορεί να στηρίξει τους εκπαιδευτικούς στην εποχή της ΤΝ, μεταξύ άλλων με τηνενίσχυση της συνεργασίας με διεθνείς οργανισμούς, όπως το Συμβούλιο της Ευρώπης, με τη διευκόλυνση της έρευνας και της ανταλλαγής στοιχείων, την παροχή καθοδήγησης σχετικά με τη δεοντολογική χρήση της ΤΝ και τη συμμετοχή των εκπαιδευτικών στη διαμόρφωση πρωτοβουλιών σε επίπεδο ΕΕ.
Ομοίως, η Επιτροπή μπορεί να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη για τηβελτίωση της ανάπτυξης ικανοτήτων, την ενθάρρυνση της μάθησης μεταξύ ομοτίμων και της ανταλλαγής ορθών πρακτικών, καθώς και για την προώθησημαθησιακών πόρων για επαγγελματίεςκαι συνεργατικών πρωτοβουλιών τόσο σε εθνικό όσο και σε ενωσιακό επίπεδο.
Στις 16 Μαρτίου 2026, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2026/6451για την εφαρμογή της απόφασης 2011/235/ΚΕΠΠΑ για περιοριστικά μέτρα κατά ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της κατάστασης στο Ιράν.
Το Συμβούλιο αποφάσισε ότι δεκαέξι πρόσωπα και τρεις οντότητες θα πρέπει να περιληφθούν στον κατάλογο των προσώπων και οντοτήτων που υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα, όπως περιέχεται στο παράρτημα της απόφασης 2011/235/ΚΕΠΠΑ.
Η Αλβανία, η Βόρεια Μακεδονία, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη, η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, το Μαυροβούνιο, η Δημοκρατία της Μολδαβίας, η Νορβηγία, η Ουκρανία και η Σερβία ευθυγραμμίζονται με αυτή την απόφαση του Συμβουλίου.
Οι χώρες αυτές θα μεριμνήσουν για τη συμμόρφωση των εθνικών τους πολιτικών με την εν λόγω απόφαση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση σημειώνει και επικροτεί τη δέσμευση αυτή.
Το Συμβούλιο αποφάσισε ναπαρατείνειταπεριοριστικά μέτρα(κυρώσεις) κατά εμπλεκομένων σε κυβερνοεπιθέσεις που απειλούν την ΕΕ και τα κράτη μέλη της για ένα έτος,έως τις 18 Μαΐου 2027. Το νομικό πλαίσιο για τα μέτρα αυτά είχε ήδη παραταθεί έως τις 18 Μαΐου 2028.
Το συγκεκριμένο καθεστώς κυρώσεων δίνει στην ΕΕ τη δυνατότητα να επιβάλλει στοχευμένα περιοριστικά μέτρα σε πρόσωπα και οντότητες που εμπλέκονται σεκυβερνοεπιθέσειςμε σοβαρά αποτελέσματα, οι οποίες συνιστούνεξωτερική απειλή για την ΕΕ ή τα κράτη μέλη της. Τα περιοριστικά μέτρα μπορούν να επιβληθούν και για κυβερνοεπιθέσεις κατά τρίτων κρατών ή διεθνών οργανισμών, όταν κριθούν αναγκαία για την επίτευξη των στόχων της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ).
Με αυτά τα περιοριστικά μέτρα, η ΕΕ επιδιώκει την αποτροπή κακόβουλων δραστηριοτήτων στον κυβερνοχώρο και την προάσπιση της βασισμένης σε κανόνες διεθνούς τάξης, εξασφαλίζοντας τη λογοδοσία των υπαιτίων.
Οι καταχωρίσεις βάσει αυτού του καθεστώτος ισχύουν επί του παρόντος για19 πρόσωπακαι7 οντότητες. Όσοι έχουν καταχωριστεί στον κατάλογο υπόκεινται σεδέσμευση περιουσιακών στοιχείων, ενώαπαγορεύεταισε πολίτες και εταιρείες της ΕΕνα τους διαθέτουν κεφάλαια ή οικονομικούς πόρους. Τα φυσικά πρόσωπα υπόκεινται επίσης σεταξιδιωτική απαγόρευση, με βάση την οποία δεν επιτρέπεται να εισέλθουν στο έδαφος της ΕΕ ή να διέλθουν από αυτό.
Θα συνεχιστεί η επανεξέταση αυτών των μεμονωμένων καταχωρίσεων κάθε 12 μήνες.
Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα εξακολουθήσουν να συνεργάζονται με τους διεθνείς εταίρους μας για την προώθηση ενός ανοικτού, ελεύθερου, σταθερού και ασφαλούς κυβερνοχώρου.
Γενικό πλαίσιο
Το πλαίσιο για κοινή διπλωματική αντίδραση της ΕΕ έναντι κακόβουλων δραστηριοτήτων στον κυβερνοχώρο («εργαλειοθήκη για τη διπλωματία στον κυβερνοχώρο») θεσπίστηκε τον Ιούνιο του 2017. Χάρη στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της μπορούν να χρησιμοποιούν όλα τα μέτρα της ΚΕΠΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των περιοριστικών μέτρων εάν είναι αναγκαίο, για την πρόληψη, την αποθάρρυνση, την αποτροπή και την αντιμετώπιση κακόβουλων δραστηριοτήτων στον κυβερνοχώρο που απειλούν την ακεραιότητα και την ασφάλειά τους.
Τον Μάιο του 2019 το Συμβούλιο θέσπισε πλαίσιο κυρώσεων που επιτρέπει στην ΕΕ να επιβάλλειστοχευμένα περιοριστικά μέτραως μέσο αποτροπής και αντίδρασης σε κυβερνοεπιθέσεις που συνιστούν εξωτερική απειλή για την ίδια ή τα κράτη μέλη της.
Η κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ κατέληξε σε προσωρινή συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με νέο κανονισμό που αποσκοπεί στηνενίσχυση της ανθεκτικότητας της ΕΕόσον αφορά την αντιμετώπιση των συνεχιζόμενων προκλήσεων για την ασφάλεια του εφοδιασμού με φάρμακα κρίσιμης σημασίας στην Ευρώπη.
Η πράξη για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας αποσκοπεί στηναντιμετώπιση των ελλείψεων σε βασικά φάρμακα, όπως τα αντιβιοτικά, η ινσουλίνη και τα παυσίπονα, βελτιώνοντας την ασφάλεια του εφοδιασμού και τη διαθεσιμότητα φαρμάκων κρίσιμης σημασίας, καθώς και φαρμάκων κοινού ενδιαφέροντος στην ΕΕ. Με τους νέους κανόνες επιδιώκεται ναδιαφοροποιηθούν οι αλυσίδες εφοδιασμούτων φαρμάκων κρίσιμης σημασίας, να διευκολυνθούν οιχώρες της ΕΕ ναενώσουν τις δυνάμεις τουςγια την προμήθεια φαρμάκων κρίσιμης σημασίας και ναενισχυθούν οι ικανότητες παραγωγήςφαρμάκων κρίσιμης σημασίας και των δραστικών ουσιών τους εντός της ΕΕ.
Οι ασθενείς δεν θα πρέπει να ανησυχούν για το εάν φάρμακα κρίσιμης σημασίας, όπως τα αντιβιοτικά, θα είναι διαθέσιμα στο φαρμακείο ή στο νοσοκομείο τους. Με τη σημερινή συμφωνία, αναλαμβάνουμε δράση έμπρακτα προκειμένου να μειωθούν τα τρωτά μας σημεία, να διαφοροποιηθούν οι αλυσίδες εφοδιασμού και να ενισχυθεί η ικανότητα της Ευρώπης να παράγει φάρμακα κρίσιμης σημασίας και τα συστατικά τους πιο κοντά στο σπίτι.
Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, Υπουργός Υγείας της Κυπριακής Δημοκρατίας
Στοιχεία της συμφωνίας
Διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων
Ένας από τους βασικούς στόχους της συγκεκριμένης πράξης είναι η ενίσχυση τηςανθεκτικότητας των αλυσίδων εφοδιασμού φαρμάκων κρίσιμης σημασίαςστην ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό, η προσωρινή συμφωνία μεταξύ του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου θεσπίζει την υποχρέωση των αναθετουσών αρχών να εφαρμόζουναπαιτήσεις ανθεκτικότηταςστις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων για φάρμακα κρίσιμης σημασίας.
Με τους νέους κανόνες επιδιώκεται επίσης ναπαρασχεθούν κίνητρα στους παρασκευαστέςφαρμάκων κρίσιμης σημασίας και των δραστικών ουσιών τους με έδρα την ΕΕ, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση της ΕΕ από τρίτες χώρες. Στο πλαίσιο αυτό, η συμφωνία μεταξύ των συννομοθετών παρέχει στις αναθέτουσες αρχές ευελιξία όσον αφορά την εφαρμογή της προσέγγισης για «ευρωπαϊκή προτίμηση».
Συνεργατικές προμήθειες
Ο νέος κανονισμός θα επιτρέψει στις χώρες της ΕΕ ναενώσουν τις δυνάμεις τουςκατά την προμήθεια φαρμάκων κρίσιμης σημασίας και φαρμάκων κοινού ενδιαφέροντος, ενισχύοντας με τον τρόπο αυτό τη συλλογική τους επιρροή.
Οι συννομοθέτεςμείωσαν το κατώτατο όριο των κρατών μελών (από εννέα σε πέντε)που απαιτείται για την υποβολή αιτήματος στην Επιτροπή προκειμένου να συναφθεί σύμβαση εξ ονόματός τους.
Διασφαλίσεις για τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης
Στην αρχική της πρόταση, η Επιτροπή αποσκοπούσε στη διαφύλαξη της ασφάλειας του εφοδιασμού, διασφαλίζοντας ότι τυχόν απαιτήσεις για αποθέματα έκτακτης ανάγκης που εφαρμόζονται σε ένα κράτος μέλος δεν θα επηρεάσουν αρνητικά άλλα κράτη μέλη ή την εσωτερική αγορά της ΕΕ. Οι συννομοθέτες διατήρησαν αυτή τη φιλοδοξία ορίζοντας ότι τυχόναπαιτήσεις για αποθέματα έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να είναι διαφανείςκαι να τηρούν τις αρχές της αλληλεγγύης και της αναλογικότητας.
Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο θέσπισαν επίσης νέα μέτρα που επιτρέπουν στα κράτη μέλη ναανταλλάσσουν σχετικές πληροφορίεςόσον αφορά τις απαιτήσεις για αποθέματα έκτακτης ανάγκης. Επιπλέον, η συμφωνία αποσαφηνίζει τη χρήση του υφιστάμενουεθελοντικού μηχανισμού αλληλεγγύης (VSM)για να διασφαλιστεί η ανταλλαγή δεδομένων σχετικά με τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης μεταξύ των κρατών μελών, και να παρασχεθούν τα μέσα στις χώρες ώστε ναανακατανείμουν τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας, εάν χρειαστεί, σε εθελοντική βάση.
Ορφανά φάρμακα
Τοπεδίο εφαρμογής της πράξηςδιευρύνθηκεώστε να συμπεριλάβει τα ορφανά φάρμακα σε ορισμένους βασικούς τομείς, καθώς επίσης και τα στρατηγικά έργα και τις συνεργατικές προμήθειες. Τα ορφανά φάρμακα χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία απειλητικών για τη ζωή ή πολύ σοβαρών παθήσεων που προσβάλλουν περισσότερα από 5 στα 10.000 άτομα στην ΕΕ.
Επόμενα βήματα
Η προσωρινή συμφωνία θα πρέπει τώρα να προσυπογραφεί από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο. Στη συνέχεια, η σχετική πράξη θα εγκριθεί και τυπικά από τα δύο θεσμικά όργανα μετά την οριστική της διατύπωση από τους γλωσσομαθείς νομικούς.
Γενικές πληροφορίες
Τα τελευταία χρόνια, η ΕΕ αντιμετωπίζει όλο και περισσότερες σοβαρές ελλείψεις φαρμάκων κρίσιμης σημασίας, όπως είναι τα αντιβιοτικά, η ινσουλίνη και τα παυσίπονα.
Ο κανονισμός για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας συμπληρώνει τις προτάσεις για την αναθεώρηση της φαρμακευτικής νομοθεσίας της ΕΕ («δέσμη πράξεων για τα φάρμακα»), οι οποίες περιέχουν επίσης διατάξεις σχετικά με τις ελλείψεις και τη διαχείριση του εφοδιασμού με φάρμακα.
Το Συμβούλιο συμφώνησε προσωρινά νέους κανόνεςγια να ενισχύσει την καταπολέμηση της απάτης σχετικά με τον φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ)στην ΕΕ βελτιώνοντας τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF).
Το νέο πλαίσιο θα παράσχει στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και στην OLAF πιο άμεση πρόσβαση σε βασικά δεδομένα ΦΠΑ σχετικά με τις διασυνοριακές επιχειρηματικές συναλλαγές στην ΕΕ, περιλαμβανομένων των πληροφοριών που κατέχει το Eurofisc — το δίκτυο της ΕΕ κατά της απάτης στον ΦΠΑ.
Τα τελευταία χρόνια έχουμε σημειώσει τεράστια πρόοδο στην καταπολέμηση της απάτης ΦΠΑ. Ωστόσο, οι προϋπολογισμοί μας εξακολουθούν να χάνουν δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο και οι αρχές χρειάζονται τα κατάλληλα εργαλεία για να αντιμετωπίζουν ταχύτερα αυτές τις εγκληματικές δραστηριότητες. Η σημερινή συμφωνία θα παράσχει στα ερευνητικά όργανα της ΕΕ τις στοχευμένες πληροφορίες που χρειάζονται για την ταχεία δίωξη των εγκληματιών και για την προστασία εθνικών και ενωσιακών εσόδων που μας ωφελούν όλους.
Μάκης Κεραυνός, Υπουργός Οικονομικών της Κυπριακής Δημοκρατίας
Η διασυνοριακή απάτη στον ΦΠΑ, ιδίως ηενδοκοινοτική απάτη αφανούς εμπόρου(κοινώς γνωστή ωςαλυσιδωτή απάτη), αποτελεί σοβαρό πρόβλημα στην ΕΕ. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η εγκληματική αυτή δραστηριότητα κοστίζει στα δημόσια ταμεία των κρατών μελών και στον προϋπολογισμό της ΕΕ μεταξύ12.5 δισ. και 32.8 δισ. ευρώ ετησίωςκαι διεξάγεται κυρίως από ομάδεςοργανωμένου εγκλήματος.
Στην πράξη, το νέο πλαίσιο σημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και η OLAF θα έχουναπό πρώτο χέρι τις πληροφορίεςπου χρειάζονται για να κινούν και να υποστηρίζουν έρευνες στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους σχετικά με εικαζόμενη διασυνοριακή απάτη στον ΦΠΑ. Αυτό θαβελτιώσει τον συντονισμόμεταξύ των διαφόρων φορέων, θαεπιταχύνει τις έρευνεςκαιθα ενισχύσει τη συνολική ικανότητα της ΕΕ να εντοπίζει και να καταπολεμά την απάτη στον ΦΠΑπου θίγει τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης. Ταυτόχρονα, θα συμβάλει στη διαμόρφωση πιο ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τις νόμιμες επιχειρήσεις της ΕΕ.
Γενικό πλαίσιο
Οι νέοι κανόνες λαμβάνουν τη μορφή κανονισμού για την τροποποίηση του κανονισμού 904/2010 του Συμβουλίου σχετικά με τη διοικητική συνεργασία και την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ. Το μέτρο ακολουθεί τη συμφωνία του Μαρτίου του περασμένου έτους να γίνουν πλήρως ψηφιακές έως το 2030 οι υποχρεώσεις υποβολής δηλώσεων ΦΠΑ για τις εταιρείες που πωλούν αγαθά και υπηρεσίες σε επιχειρήσεις σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ, πράγμα που αναμένεται να στηρίξει περαιτέρω την καταπολέμηση της απάτης στον ΦΠΑ.
Επόμενα βήματα
Μόλις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εγκρίνει τη γνώμη του επί του φακέλου — η οποία επί του παρόντος αναμένεται τον Ιούλιο του 2026 — το Συμβούλιο θα προβεί σε επίσημη έγκριση των νέων κανόνων. Η απόφαση θα αρχίσει να ισχύει είκοσι ημέρες μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.
Το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του σχετικά με βασικά στοιχεία του νέου προγράμματος AgoraEU για τη στήριξητου πολιτισμού, των μέσων ενημέρωσης και της κοινωνίας των πολιτώνστην Ευρώπη. Το πρόγραμμα αυτό θα ενταχθεί στο πλαίσιο του επόμενουπολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ)που καλύπτει την περίοδο 2028 έως 2034.
Στόχος τουπρογράμματος AgoraEUείναι η προώθηση κοινών αξιών, όπωςτης δημοκρατίας, της ισότητας και του κράτους δικαίου. Θα στηρίξειτην πολιτιστική πολυμορφίακαι τους τομείς του πολιτισμού και της δημιουργίαςτης Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων του οπτικοακουστικού τομέα και του τομέα των ειδησεογραφικών μέσων ενημέρωσης, θα διαφυλάξει τηνκαλλιτεχνική ελευθερία και την ελευθερία των μέσων ενημέρωσηςκαι θα ενισχύσειτην ενεργό συμμετοχή των πολιτών στα κοινά. Η διαπραγματευτική θέση είναι «μερική», διότιδεν περιλαμβάνει οικονομικά και οριζόντια ζητήματα. Τα ζητήματα αυτά συζητούνται επί του παρόντος στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το ΠΔΠ.
Με τη συμφωνία κάνουμε ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση του πολιτιστικού και δημοκρατικού ιστού της Ευρώπης. Με το πρόγραμμα AgoraEU εφοδιάζουμε τους τομείς του πολιτισμού και της δημιουργίας μας με τα εργαλεία που χρειάζονται για να ευδοκιμήσουν, και παράλληλα διαφυλάσσουμε τις αξίες στις οποίες βασίζεται η Ένωσή μας, από την καλλιτεχνική ελευθερία έως την ενεργό συμμετοχή των πολιτών στα κοινά.
Το πρόγραμμα «AgoraEU» έχει ως στόχο να ενισχύσει τον πολιτισμό, τα μέσα ενημέρωσης και τη συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, ώστε νααυξηθεί η ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών δημοκρατιών. Βασίζεται στα επιτεύγματα υφιστάμενων προγραμμάτων, όπως του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη» και του προγράμματος «Πολίτες, ισότητα, δικαιώματα και αξίες» (CERV).
Το πρόγραμμα διαρθρώνεται γύρω από τρία κύρια σκέλη:
το σκέλος«Δημιουργική Ευρώπη – Πολιτισμός», που θα συμβάλει στη διασυνοριακή πολιτιστική δημιουργία και συνεργασία
το σκέλος«MEDIA+», που θα ενισχύσει την πολυμορφία και την ανταγωνιστικότητα του οπτικοακουστικού κλάδου και του κλάδου των βιντεοπαιχνιδιών, και θα στηρίξει την ελευθερία και την ανεξαρτησία της δημοσιογραφίας και των ειδησεογραφικών μέσων ενημέρωσης
το σκέλοςCERV+, που θα προωθήσει τα θεμελιώδη δικαιώματα και την ισότητα, θα αποτρέψει τις διακρίσεις, θα ενισχύσει τη δημοκρατική συμμετοχή και θα προασπίσει το κράτος δικαίου
Η θέση του Συμβουλίου
Η θέση του Συμβουλίου επί του κανονισμού AgoraEU διατηρεί τη φιλοδοξία της πρότασης της Επιτροπής, και παράλληλαπαρέχει περαιτέρω διευκρινίσειςσχετικά με βασικές πτυχές του νομοθετικού κειμένου,ενισχύει τον ρόλο των κρατών μελώνκαι ανταποκρίνεται στις εθνικές διαφορές σε τομείς όπως αυτός των οπτικοακουστικών μέσων ενημέρωσης.
Τομείς του πολιτισμού και της δημιουργίας
Το Συμβούλιο εισήγαγεεπικαιροποιημένο ορισμό των «τομέων του πολιτισμού και της δημιουργίας», στον οποίο καθορίζονται οι κύριες ιδιότητες των τομέων που καλύπτονται από το σκέλος «Δημιουργική Ευρώπη — Πολιτισμός» του προγράμματος και παρέχεται μη εξαντλητικός κατάλογος των σχετικών τομέων.
Για να συμβάλει στην προώθηση της δράσης σε όλους τους τομείς του πολιτισμού και της δημιουργίας που καλύπτονται από το πρόγραμμα, η θέση του Συμβουλίου προβλέπει μιαπιο στοχευμένη προσέγγισηόσον αφορά τομείς όπως η μουσική, οι εκδόσεις βιβλίων και οι βιβλιοθήκες, οι οποίοι έχουν κοινές ανάγκες και αντιμετωπίζουν συγκεκριμένες προκλήσεις. Στις στοχευμένες δράσεις περιλαμβάνονται, για παράδειγμα, τα πολιτιστικά βραβεία και οι δραστηριότητες αλληλοδιδαχής από ομοτίμους.
Η εντολή του Συμβουλίου αποδίδει επίσης μεγαλύτερη έμφαση στονδιττό χαρακτήρατων τομέων του πολιτισμού και της δημιουργίας, καθώς αναγνωρίζει τόσο την εγγενή και καλλιτεχνική αξία τους όσο και την οικονομική συμβολή τους στην ανάπτυξη, την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα, και παράλληλα προωθεί την πολιτιστική πολυμορφία, ενισχύει τον χώρο των μέσων ενημέρωσης και των πληροφοριών και στηρίζει τη διαμόρφωση μιας κοινωνίας συμπεριληπτικής, βασισμένης στα δικαιώματα και δημοκρατικής.
Γραφεία AgoraEU
Η πρόταση της Επιτροπής προβλέπει τη δημιουργία «γραφείων», ανεξάρτητων φορέων που μπορούν να συσταθούν από κάθε χώρα της ΕΕ με σκοπό τηνπαροχή καθοδήγησης και συνδρομήςόσον αφορά τις ευκαιρίες χρηματοδότησης και τη διασυνοριακή συνεργασία.
Η εντολή του Συμβουλίου βελτιώνει και διευρύνει την ιδέα αυτήν, μετονομάζοντας τα γραφεία σε«γραφεία AgoraEU», προσδιορίζοντας το είδος της στήριξης που θα προσφέρουν, καιδιασφαλίζοντας ότι διαθέτουν επαρκείς πόρους. Περιγράφει επίσης τα καθήκοντά τους, στα οποία περιλαμβάνονται, για παράδειγμα, η προώθηση του προγράμματος AgoraEU, η παροχή κατάρτισης στους αιτούντες και η ανταλλαγή ορθών πρακτικών.
Ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για τα οπτικοακουστικά μέσα ενημέρωσης
Λαμβανομένων υπόψη των διαφορετικών συνθηκών που επικρατούν στα κράτη μέλη της ΕΕ, διευκρινίζεται στην εντολή του Συμβουλίου ότι για την υλοποίηση του στόχου «Oπτικοακουστικός τομέας» θα πρέπεινα λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες της κάθε χώραςσε τομείς όπως η παραγωγή και η διανομή περιεχομένου, η πρόσβαση σε περιεχόμενο, το μέγεθος της αγοράς και η πολιτιστική και γλωσσική πολυμορφία. Στόχος είναι να ενθαρρυνθούν η μεγαλύτερη συμμετοχή όλων των χωρών, ανεξάρτητα από τις οπτικοακουστικές ικανότητές τους, και η συνεργασία μεταξύ αυτών, κάτι το οποίο συμβάλει στη δημιουργίαπιο ισότιμων όρων ανταγωνισμού.
Στήριξη της δημιουργικότητας στην ψηφιακή εποχή
Η θέση του Συμβουλίου, ενώ αποτυπώνει τον συνεχιζόμενο αντίκτυπο της ψηφιακής προόδου στους τομείς του πολιτισμού και της δημιουργίας, και ιδίως στον τομέα τηςτεχνητής νοημοσύνης(ΤΝ), τονίζει ότι η ανθρώπινη δημιουργικότητα παραμένει αναντικατάστατη. Διευκρινίζει ότι θα πρέπει να προωθηθεί ηδεοντολογική, βιώσιμη και υπεύθυνη χρήση της ΤΝκαι άλλων καινοτόμων εργαλείων, για παράδειγμα με την ενθάρρυνση της προστασίας των πολιτιστικών και δημιουργικών δεδομένων.
Η εντολή ορίζει επίσης ότι το πρόγραμμα AgoraEU θα πρέπει ναστηρίζει τη χρήση ψηφιακών τεχνολογιώνστους τομείς του πολιτισμού και της δημιουργίας, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης πλατφορμών και τεχνολογιών οπτικοακουστικών μέσων και μέσων ενημέρωσης που προωθούν την πολιτιστική και γλωσσική πολυμορφία και τη δημοκρατία.
Επιτροπή AgoraEU
Προκειμένου ναενισχυθεί ο ρόλος των χωρών της ΕΕστη φάση υλοποίησης του προγράμματος AgoraEU, η εντολή του Συμβουλίου προβλέπει τη δημιουργία μιας«επιτροπής AgoraEU». Η επιτροπή θα απαρτίζεται από εκπροσώπους από κάθε κράτος μέλος και θα συνεδριάζει για να συζητά και να ψηφίζει επί συγκεκριμένων θεμάτων που σχετίζονται με τα διάφορα σκέλη του προγράμματος.
Επόμενα βήματα
Η μερική διαπραγματευτική θέση που εγκρίθηκε σήμερα είναι η εντολή του Συμβουλίου για την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τον κανονισμό AgoraEU. Η απόφαση σχετικά με τον προϋπολογισμό του προγράμματος για την περίοδο 2028-2034 θα εξαρτηθεί από την τελική συμφωνία για το επόμενο ΠΔΠ.
Γενικό πλαίσιο
Ο προτεινόμενος κανονισμός σχετικά με τη θέσπιση του προγράμματος AgoraEU για τον πολιτισμό, τα μέσα ενημέρωσης και την κοινωνία των πολιτών δημοσιεύτηκε στις 16 Ιουλίου 2025 στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2028-2034. Συγκεντρώνει χρηματοδότηση ύψους 8,6 δισ. ευρώ με στόχο:
την προώθηση της πολιτιστικής και γλωσσικής πολυμορφίας και κληρονομιάς
την αύξηση της ανταγωνιστικότητας στους τομείς του πολιτισμού και της δημιουργίας
τη διαφύλαξη της καλλιτεχνικής ελευθερίας και της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης
την προστασία και προώθηση της ισότητας, της ενεργού συμμετοχής στα κοινά, των δικαιωμάτων και των αξιών
Καθώς ο προτεινόμενος κανονισμός ανήκει στη δέσμη προτάσεων που συνδέονται με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ), όλες οι διατάξεις του κειμένου που έχουν δημοσιονομικές επιπτώσεις ή αντιστοιχούν στα στοιχεία που αποτελούν αντικείμενο των οριζόντιων διαπραγματεύσεων για το ΠΔΠ έχουν τεθεί σε αγκύλες και, ως εκ τούτου, εξαιρούνται από τη μερική γενική προσέγγιση, εν αναμονή περαιτέρω προόδου επί του ΠΔΠ. Οι εν λόγω διατάξεις περιλαμβάνουν την αιτιολογική σκέψη 4 (χρηματοδοτικό κονδύλιο), την αιτιολογική σκέψη 30 (εφαρμογή σύμφωνα με το μέσο InvestEU του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας), την αιτιολογική σκέψη 31 (δημοσιονομική εγγύηση ή χρηματοδοτικό μέσο), την αιτιολογική σκέψη 35 (υλοποίηση σύμφωνα με τον κανονισμό για τις επιδόσεις), την αιτιολογική σκέψη 40 (χρονική περίοδος), το άρθρο 1 (χρονική περίοδος), το άρθρο 11 (προϋπολογισμός) και το άρθρο 15 (δημοσιονομική εγγύηση ή χρηματοδοτικό μέσο).
Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμφώνησαν σχετικά μενέους κανόνες για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των ενηλίκων που χρειάζονται προστασία ή υποστήριξη σε διασυνοριακές καταστάσεις. Αυτό περιλαμβάνει δικαιώματα που σχετίζονται με την πώληση περιουσιακών στοιχείων, την ιατρική περίθαλψη ή τη μετεγκατάσταση σε άλλη χώρα.
Το νέο νομοθέτημα θαπροστατεύει τα δικαιώματατων ενηλίκων που δεν είναι πλέον σε θέση να λαμβάνουν αποφάσεις — π.χ. όσων πάσχουν από ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία, όπως η νόσος του Αλτσχάιμερ — χωρίς την υποστήριξη μέλους της οικογένειας ή άλλου αντιπρόσωπου.
Ο κανονισμόςευθυγραμμίζει σε γενικές γραμμές το δίκαιο της ΕΕ στον τομέα αυτό με τους διεθνείς κανόνεςπου ορίζονται στη σύμβαση της Χάγης για την προστασία των ενηλίκων. Θα διασφαλίσει την αυτονομία των ευάλωτων ενηλίκων, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας τους να κάνουν τις δικές τους επιλογές, όταν μετακινούνται εντός της ΕΕ.
Συγκεκριμένα, οι νέοι κανόνες καθορίζουν ποιο δικαστήριο είναι αρμόδιο για τη λήψη μέτρων προστασίας σε διασυνοριακή υπόθεση, ποιο δίκαιο εφαρμόζεται, καθώς και τις προϋποθέσεις για την αναγνώριση και την εκτέλεση μέτρων ή εξουσιών αντιπροσώπευσης που έχουν θεσπιστεί στο εξωτερικό.
Τα ευάλωτα άτομα αξίζουν αξιοπρέπεια και αυτονομία, ανεξάρτητα από τον τόπο στον οποίο μετακινούνται εντός της ΕΕ. Η αποψινή συμφωνία καθορίζει απλά στοιχεία: ότι θα πρέπει να διαφυλάσσεται η ασφάλεια δικαίου για τους ενήλικες που χρήζουν προστασίας και ότι οι επιλογές τους θα πρέπει να αναγνωρίζονται και να γίνονται σεβαστές οπουδήποτε και αν βρίσκονται εντός της Ένωσής μας.
Κώστας Φυτιρής, Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης της Κυπριακής Δημοκρατίας
Δικαιοδοσία σε διασυνοριακές υποθέσεις
Ο νέος κανονισμός διευκρινίζει ποιας χώρας το δικαστήριο έχειδικαιοδοσία σε διασυνοριακές υποθέσειςπου αφορούν την προστασία ενηλίκων. Βασίζεται στη σύμβαση της Χάγης, η οποία συνδέει τη δικαιοδοσία με παράγοντες όπως η συνήθης διαμονή, η ιθαγένεια ή ο τόπος όπου βρίσκονται τα περιουσιακά στοιχεία ενός ατόμου.
Ο κανονισμός θα επιτρέψει επίσης στον ενδιαφερόμενο ενήλικο να επιλέξει το δικαστήριο το οποίο θα πρέπει να επιληφθεί της υπόθεσής του, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει σαφής σύνδεση μεταξύ του προσώπου και του δικαστηρίου επιλογής.
Αναγνώριση και εκτέλεση
Για να διαφυλαχθεί η ασφάλεια δικαίου σε διασυνοριακό επίπεδο, ο κανονισμός προβλέπει τηναυτόματη αναγνώριση των μέτρων προστασίαςπου λαμβάνονται σε άλλο κράτος μέλος, με περιορισμένες μόνο εξαιρέσεις — για παράδειγμα, εάν δεν δόθηκε στον ενήλικο πραγματική και ουσιαστική ευκαιρία ακρόασης.
Το κείμενο εγγυάται επίσης ότι τα νομικά έγγραφα, όπως οι συμβολαιογραφικές πράξεις, θα έχουν τα ίδια αποτελέσματα σε άλλα κράτη μέλη όπως και στη χώρα έκδοσής τους.
Τοποθέτηση ενηλίκου
Στο πλαίσιο του νέου νομοθετήματος, η«τοποθέτηση ενηλίκου»αναφέρεται σε δικαστικές αποφάσεις που ορίζουν πού θα πρέπει να ζει ένας ενήλικος, όπως ο καθορισμός του τόπου διαμονής του. Περιλαμβάνει επίσης καταστάσεις στις οποίες ένας ενήλικος που δεν είναι σε θέση να εκφράσει τις επιθυμίες του πρέπει να εισαχθεί σε μονάδα φροντίδας σε κράτος μέλος διαφορετικό από το οικείο κράτος μέλος
Ο κανονισμός ορίζει ότι οι αρχές πρέπει ναλαμβάνουν υπόψη το συμφέρον του ενηλίκουκαι να σέβονται τη βούληση και τις προτιμήσεις του όσον αφορά την τοποθέτησή του σε κράτος μέλος της ΕΕ διαφορετικό από τον συνήθη τόπο διαμονής του. Για να δοθεί ευελιξία στα κράτη μέλη, το συμφωνηθέν κείμενο επιτρέπει επίσης σε ένα κράτος μέλος να αντιταχθεί στην τοποθέτηση ενηλίκου στο έδαφός του — για παράδειγμα, εάν δεν συμφωνεί με τους λόγους της τοποθέτησης.
Ευρωπαϊκό πιστοποιητικό υποστήριξης και αντιπροσώπευσης
Το συμφωνηθέν νομοθέτημα εισάγει νέοπιστοποιητικό υποστήριξης και αντιπροσώπευσης σε επίπεδο ΕΕ, το οποίο θα διευκολύνει τους αντιπροσώπους των ενηλίκων που χρήζουν προστασίας να αποδεικνύουν τις εξουσίες τους και την εξουσιοδότησή τους να υποστηρίζουν το πρόσωπο σε άλλο κράτος μέλος.
Επόμενα βήματα
Μόλις οριστικοποιηθεί το κείμενο και εγκριθεί επίσημα από τους συννομοθέτες, το νέο νομοθέτημα θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Στη συνέχεια, τα μέτρα θα αρχίσουν να εφαρμόζονται σταδιακά 24 μήνες αργότερα.
Ιστορικό
Ο αριθμός των ατόμων που χρειάζονται υποστήριξη για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με προσωπικές πτυχές της ζωής τους αυξάνεται. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΕ, το ποσοστό των ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών που ζουν με κάποια μορφή αναπηρίας προβλέπεται να αυξηθεί κατά 77% έως το 2050. Ταυτόχρονα, όλο και περισσότεροι άνθρωποι κάνουν χρήση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας εντός της ΕΕ και, για παράδειγμα, διαβιούν σε περισσότερες από μία χώρες ανά τα χρόνια ή έχουν περιουσιακά στοιχεία σε περισσότερα του ενός κράτη.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί πολλές προκλήσεις σε διασυνοριακά πλαίσια, όπως η διαχείριση περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται σε άλλη χώρα, η υποβολή σε επείγουσα ή προγραμματισμένη ιατρική περίθαλψη στο εξωτερικό ή η μετεγκατάσταση σε άλλο κράτος μέλος. Οι ενήλικες που δεν είναι πλέον σε θέση να λάβουν τέτοιες αποφάσεις χωρίς την υποστήριξη μέλους της οικογένειάς τους ή κηδεμόνα συχνά αντιμετωπίζουν πολύπλοκους και ενίοτε αντικρουόμενους κανόνες ιδιωτικού διεθνούς δικαίου.
Η σύμβαση της Χάγης για την προστασία των ενηλίκων είναι διεθνής συμφωνία που εγκρίθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2000. Θεσπίζει κανόνες σχετικά με ποιας χώρας οι αρχές είναι αρμόδιες και ποιο δίκαιο εφαρμόζεται σε διασυνοριακές υποθέσεις στις οποίες εμπλέκονται ενήλικες που χρήζουν προστασίας. Μέχρι στιγμής, έχει κυρωθεί από 13 κράτη μέλη της ΕΕ και επί του παρόντος εφαρμόζεται μόνο σε αυτές τις χώρες. Ωστόσο, η πρόταση της Επιτροπής για τον κανονισμό που συμφωνήθηκε σήμερα συνοδευόταν επίσης από πρόταση απόφασης του Συμβουλίου που απαιτεί την προσχώρηση όλων των κρατών μελών. Η εν λόγω απόφαση του Συμβουλίου παραμένει υπό συζήτηση μεταξύ των κρατών μελών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκταμίευσε συνολικά5,85 δισ. ευρώστηΓερμανίακαιτη Σλοβακίαστο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ) —το κεντρικό στοιχείο τουNextGenerationEU—με αποτέλεσμα τα συνολικά κονδύλια του ΜΑΑ που εκταμιεύθηκαν σε ολόκληρη την ΕΕ να υπερβούν τα 400 δισ. ευρώ. Αυτό το ορόσημο υπογραμμίζει τον καίριο ρόλο του Μηχανισμού στην προώθηση μετασχηματιστικών μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που επιταχύνουντην ενεργειακή ανεξαρτησία της Ευρώπης,τηνπράσινη και την ψηφιακή μετάβαση,καθώς και τημακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα και ανταγωνιστικότητα της Ένωσης.
Καθώς το NextGenerationEU εισέρχεται στην τελική του φάση, ο αντίκτυπός του καθίσταται ολοένα και πιο απτός —ενισχύοντας την ικανότητα της ΕΕ να αντιμετωπίσει την ενεργειακή κρίση, θέτοντας παράλληλα τα θεμέλια για ένα βιώσιμο, καινοτόμο και χωρίς αποκλεισμούς μέλλον.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ούρσουλαφον ντερ Λάιεν,δήλωσε:«Η επίτευξη εκταμιεύσεων ύψους 400 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του NextGenerationEU είναι κάτι περισσότερο από ορόσημο —αποδεικνύει την αποφασιστικότητα της Ευρώπης να μετατρέψει την κρίση σε ευκαιρία. Χτίζουμε μια Ένωση πιο πράσινη, πιο ανταγωνιστική και πιο δίκαιη για όλους. Καθώς μπαίνουμε στην τελική φάση αυτού του ιστορικού προγράμματος, η εστίασή μας παραμένει σαφής: επίτευξη αποτελεσμάτων που διασφαλίζουν την ανθεκτικότητα, τον ηγετικό ρόλο της Ευρώπης στην παγκόσμια πράσινη μετάβαση και την ευημερία για τις επόμενες γενιές.»
Εκταμίευση 4,6 δισ. ευρώ προς τη Γερμανία
Η Επιτροπή εκταμίευσε4,6 δισ. ευρώστη Γερμανία, σηματοδοτώντας τηντρίτη πληρωμήτης χώρας στο πλαίσιο του ΜΑΑ. Η χρηματοδότηση αυτή στηρίζει βασικά μέτρα, όπως:
Μεταρρυθμίσεις για μια πιο αποτελεσματική και ψηφιακή δημόσια διοίκηση,με ενίσχυση της διακυβέρνησης και της παροχής υπηρεσιών.
Επενδύσεις σε ενεργειακά αποδοτικές ανακαινίσεις κτιρίων,αγορά ηλεκτρικών οχημάτωνκαιεπέκταση των υποδομών φόρτισης για την απαλλαγή τωνμεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές.
Χρηματοδότηση ερευνητικών έργων υδρογόνου,προώθηση του ηγετικού ρόλου της Ευρώπης στην καινοτομία στον τομέα της καθαρής ενέργειας.
Η εκταμίευση αυτή ακολουθεί το τρίτο αίτημα πληρωμής της Γερμανίας, το οποίο υποβλήθηκε στις 16 Φεβρουαρίου 2026 καιεγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 13 Μαρτίου 2026.Μέχρι σήμερα, η Γερμανία έχει λάβειτο 80 % των συνολικών επιχορηγήσεων ύψους 30,3 δισ. ευρώ,ενώ έχει πλέον εκπληρωθείτο 79 % όλων των οροσήμων και των στόχωνστο πλαίσιο τουεθνικού σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.
Εκταμίευση 1,25 δισ. ευρώ προς τη Σλοβακία
Η Επιτροπή εκταμίευσε1,25 δισ. ευρώστη Σλοβακία, καλύπτοντας τηνέκτη και την έβδομη πληρωμήτης χώρας στο πλαίσιο του ΜΑΑ. Τα ταμεία αυτά στηρίζουν ευρύ φάσμα μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, όπως:
Μεταρρυθμίσεις στην προσχολική εκπαίδευσηγια την τόνωση των ποσοστών εγγραφής και τη βελτίωση της ανάπτυξης της προσχολικής ηλικίας.
Εφαρμογή κεντρικού συστήματος διαχείρισης για τα κρατικά ελεγχόμενα νοσοκομεία,με βελτίωση της αποτελεσματικότητας της υγειονομικής περίθαλψης.
Ενεργειακές μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένωντου εξορθολογισμού των συνδέσεων με το δίκτυο για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειαςκαι της δημιουργίαςζωνών πρώτης επιλογής για την αιολική ενέργειαμε σκοπό τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Επενδύσεις στην καινοτομία, σε τομείς όπως οιυποτροφίες για ταλαντούχους και μειονεκτούντες φοιτητές, ησυνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων και επιχειρήσεων,οι αναβαθμίσεις της ενεργειακής απόδοσης και ηκαινοτόμος τεχνολογία υγειονομικής περίθαλψης.
Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στον μετριασμό των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19, τοποθετώντας παράλληλα την ΕΕ σε θέση μακροπρόθεσμης επιτυχίας. Με έως και 577 δισ. ευρώ διαθέσιμα σε επιχορηγήσεις και δάνεια, ο ΜΑΑ στηρίζει τις προσπάθειες των κρατών μελών για:
Ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότηταςκαιπροώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης.
Επιτάχυνση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης,σύμφωνα με τονστόχο της ΕΕ για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.
Ενίσχυση της ανταγωνιστικότηταςμέσωτης καινοτομίας, της δημιουργίας θέσεων εργασίας και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.
Οι πληρωμές στο πλαίσιο του ΜΑΑ βασίζονται στις επιδόσεις, διασφαλίζοντας ότι τα κονδύλια εκταμιεύονται μόνο μετά την επιτυχή υλοποίηση των συμφωνημένων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων. Δεδομένου ότι ο ΜΑΑ πρόκειται να ολοκληρωθεί στο τέλος του 2026, τα κράτη μέλη πρέπει να ολοκληρώσουν όλα τα εναπομένοντα ορόσημα έωςτον Αύγουστο του 2026και να υποβάλουν αιτήσεις τελικής πληρωμής έως τονΣεπτέμβριο του 2026.
Γιατί η Επιτροπή θέσπισε τώρα τη στρατηγική για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία για το 2021-2030;
Στο μέσον της περιόδου εφαρμογής τηςστρατηγικής 2021-2030, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος, αλλά τα άτομα με αναπηρία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν επίμονα εμπόδια. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή επικαιροποιεί τη στρατηγική για να προβεί σε απολογισμό των νέων αναγκών και προκλήσεων που έχουν προκύψει από το 2021, όπως η ανάγκη προετοιμασίας σε περιόδους κρίσης και η αυξανόμενη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία παρουσιάζει τόσο προκλήσεις όσο και ευκαιρίες. Το παγκόσμιο πλαίσιο έχει επίσης αλλάξει δραματικά από το 2021, μεταξύ άλλων με τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και τον κίνδυνο μείωσης της παγκόσμιας στήριξης προς την κοινότητα των ατόμων με αναπηρία.
Αυτή η ενισχυμένη στρατηγική ανταποκρίνεται στη συμβολή των ενδιαφερόμενων μερών, στις συστάσεις της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία και στις εκκλήσεις άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ.
Ποιος είναι ο στόχος της ενίσχυσης της πρωτοβουλίας;
Οι κύριοι στόχοι της στρατηγικής παραμένουν οι ίδιοι: διασφάλιση της πλήρους συμμετοχής στην κοινωνία και την οικονομία, άρση των εμποδίων και προώθηση της ανεξάρτητης διαβίωσης. Η επίτευξη αυτών των στόχων απαιτεί πλέον επικαιροποίηση της υφιστάμενης στρατηγικής στο τρέχον πλαίσιο, καλύτερη εφαρμογή και στοχευμένες νέες δράσεις.
Ειδικότερα, η στρατηγική επικεντρώνεται στα εξής:
Πραγμάτωση των δικαιωμάτων μέσω καλύτερης προσβασιμότητας και απτών βελτιώσεων στην καθημερινή ζωή των ατόμων με αναπηρία·
Ενδυνάμωση των ατόμων με αναπηρία ώστε να συμμετέχουν στη δια βίου μάθηση, στην αγορά εργασίας και στην κοινωνία, μέσω ισχυρότερης δράσης σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο·
Συνεργασία με τις κοινότητες και επίτευξη αποτελεσμάτων επιτόπου, εντός της ΕΕ και μέσω εξωτερικής δράσης και χρηματοδότησης.
Ποια είναι η πρόοδος που έχει σημειωθεί μετά την έγκριση της στρατηγικής 2021;
Η Επιτροπή έχει προετοιμάσει το έδαφος για μια Ευρώπη χωρίς φραγμούς με την έκδοση τηςευρωπαϊκής κάρτας αναπηρίας και της ευρωπαϊκής κάρτας στάθμευσης για άτομα με αναπηρία, οι οποίες διευκολύνουν την αμοιβαία αναγνώριση του καθεστώτος αναπηρίας και την πρόσβαση σε ειδικούς όρους σε όλα τα κράτη μέλη. Επιπλέον, το 2022 συστάθηκε το κέντρο πόρωνAccessibleEUως ο πρώτος κόμβος της ΕΕ για την προσβασιμότητα με σκοπό τη στήριξη της εφαρμογής υψηλών προτύπων προσβασιμότητας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η Επιτροπή έχει επίσης εκδώσεικατευθυντήριες γραμμέςσχετικά με την ανεξάρτητη διαβίωση, με σκοπό την προώθηση υπηρεσιών με επίκεντρο τον άνθρωπο σε επίπεδο κοινότητας αντί της ιδρυματικής φροντίδας. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι τα άτομα με αναπηρία είναι ελεύθερα να επιλέγουν πού και με ποιον ζουν, και έχουν πρόσβαση στην υποστήριξη που χρειάζονται για να ζουν ανεξάρτητα. Επιπλέον, ηδέσμη μέτρων για την απασχόληση των ατόμων με αναπηρίαστηρίζει την ένταξη στην αγορά εργασίας και προωθεί ποιοτικές και βιώσιμες θέσεις εργασίας, παρέχοντας καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο πρόσληψης, διατήρησης και ανάπτυξης ικανοτήτων για τους εργαζομένους με αναπηρία.
Πέρα από αυτές τις πρωτοβουλίες, η ένταξη των ατόμων με αναπηρία έχει επίσης ενισχυθεί σε όλα τα χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ. Για παράδειγμα, 2,4 δισ. ευρώ στο πλαίσιο τουΕυρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης(2021-2027) στηρίζουν την ένταξη ευάλωτων ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία, ενώ τοErasmus+έχει δώσει τη δυνατότητα σε 6 500 φοιτητές με αναπηρία να συμμετάσχουν σε προγράμματα κινητικότητας από το 2021. Επιπλέον, μεταξύ 2021 και 2025, σχεδόν 1,3 εκατ. άτομα με αναπηρία συμμετείχαν σε δραστηριότητες στο πλαίσιο τουΕυρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ+), με εκτιμώμενη συνολική χρηματοδότηση ύψους περίπου 11 δισ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένης της εθνικής συγχρηματοδότησης).
Γιατί η ένταξη των ατόμων με αναπηρία είναι σημαντική για την οικονομία και την κοινωνία της Ευρώπης;
90 εκατομμύρια άτομα στην ΕΕ ζουν με αναπηρία και οποιοσδήποτε μπορεί να βιώσει αναπηρία σε κάποια στιγμή της ζωής του, ιδίως σε μια γηράσκουσα κοινωνία. Ο αποκλεισμός των ατόμων με αναπηρία από την εκπαίδευση, την απασχόληση και την κοινωνία οδηγεί σε σημαντικές απώλειες. Για παράδειγμα, οι διακρίσεις λόγω αναπηρίας έχουν ως αποτέλεσμαεκτιμώμενες ετήσιες απώλειες ΑΕΠ στην ΕΕ ύψους έως και 1,42 δισ. ευρώ και απώλειες φορολογικών εσόδων ύψους μεταξύ 302-493 εκατ. ευρώ. Αντιθέτως, η άρση των εμποδίων και οι επενδύσεις στην προσβασιμότητα επιτρέπουν στα άτομα με αναπηρία να συμβάλλουν πλήρως στην οικονομία της ΕΕ με τις δεξιότητες και τα ταλέντα τους, στηρίζοντας την ανάπτυξη και συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση των ελλείψεων εργατικού δυναμικού. Η ένταξη ωφελεί επίσης τη δημοκρατία, διασφαλίζοντας ότι τα άτομα με αναπηρία μπορούν να συμμετέχουν πλήρως στα κοινά και στην πολιτική ζωή.
Πώς θα συμβάλει η στρατηγική στην πραγμάτωση των δικαιωμάτων;
Η στρατηγική επικεντρώνεται στη μετουσίωση των δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται σε επίπεδο ΕΕ σε απτές βελτιώσεις στην καθημερινή ζωή των ατόμων με αναπηρία. Υποστηρίζει την πλήρη εφαρμογή της ευρωπαϊκής κάρτας αναπηρίας και της κάρτας στάθμευσης για άτομα με αναπηρία, οι οποίες με τη σειρά τους θα διευκολύνουν την αναγνώριση του καθεστώτος αναπηρίας μεταξύ των κρατών μελών και θα βοηθήσουν τα άτομα με αναπηρία να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες πολιτισμού, αναψυχής και μεταφορών σε ολόκληρη την ΕΕ. Η πλήρης εφαρμογή τηςευρωπαϊκής πράξης για την προσβασιμότητακαι των προτύπων προσβασιμότητας θα μετατρέψει την καθοδήγηση και τις υποχρεώσεις προσβασιμότητας σε συγκεκριμένες εξελίξεις.
Οι νέες δράσεις της στρατηγικής θα προωθήσουν οικονομικά προσιτές, προσβάσιμες και συμβατές υποστηρικτικές τεχνολογίες και ΤΝ μέσω διαλόγου σε επίπεδο ΕΕ. Ένα θεματολόγιο για τις μεταφορές χωρίς φραγμούς θα βελτιώσει την προσβασιμότητα σε όλους τους τρόπους μεταφοράς, στηρίζοντας την κινητικότητα και την αυτονομία. Επιπλέον, μια πρωτοβουλία για τη δημοκρατία χωρίς αποκλεισμούς θα καταστήσει τις εκλογές και τις πολιτικές διαδικασίες πιο προσβάσιμες και χωρίς αποκλεισμούς, διασφαλίζοντας ότι τα άτομα με αναπηρία μπορούν να ψηφίζουν, να θέτουν υποψηφιότητα στις εκλογές και να συμμετέχουν πλήρως, μεταξύ άλλων στις ευρωπαϊκές εκλογές του 2029.
Πώς θα ενδυναμώσει και θα ενισχύσει η στρατηγική την ένταξη των ατόμων με αναπηρία;
Η στρατηγική έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι τα άτομα με αναπηρία μπορούν να ζουν ανεξάρτητα, να συμμετέχουν πλήρως στην κοινωνία και να αξιοποιούν πλήρως τις δυνατότητές τους. Θα δρομολογήσει μια ενωσιακή συμμαχία για την ανεξάρτητη διαβίωση με τη συμμετοχή υπευθύνων χάραξης πολιτικής και ενδιαφερόμενων μερών για τη στήριξη της μετάβασης από την ιδρυματική φροντίδα στη φροντίδα και τις υπηρεσίες σε επίπεδο κοινότητας, μεταξύ άλλων μέσω χρηματοδότησης από την ΕΕ.
Μια καλύτερα εφαρμοζόμενηδέσμη μέτρων για την απασχόληση των ατόμων με αναπηρίαθα προωθήσει αγορές εργασίας χωρίς αποκλεισμούς, θα αντιμετωπίσει την ΤΝ στον χώρο εργασίας και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν ιδίως οι γυναίκες με αναπηρία. Οι νέες δράσεις θα στηρίξουν τις μεταβάσεις μεταξύ εκπαίδευσης και απασχόλησης, θα αντιμετωπίσουν το χάσμα απασχόλησης των ατόμων με αναπηρία, θα παράσχουν καθοδήγηση σχετικά με τον συνδυασμό απασχόλησης και παροχών, θα διασφαλίσουν συστήματα που παρέχουν κίνητρα για την ανάληψη εργασίας από άτομα με αναπηρία και θα ενισχύσουν την εκπαίδευση και την κατάρτιση χωρίς αποκλεισμούς σε διάφορα στάδια της ζωής.
Η στρατηγική θα συμβάλει επίσης στην ενίσχυση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία παγκοσμίως. Σε παγκόσμιο επίπεδο, πάνω από 1 δισ. άνθρωποι ζουν με αναπηρία. Πρόκειται για το 16 % του παγκόσμιου πληθυσμού. Η ΕΕ διαδραματίζει σημαντικό παγκόσμιο ρόλο όσον αφορά τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, ενσωματώνοντας περαιτέρω την ένταξη των ατόμων με αναπηρία στην εξωτερική της δράση. Αυτό περιλαμβάνει επενδύσεις τηςGlobal Gateway, με τις οποίες διασφαλίζεται ότι οι υποδομές, οι υπηρεσίες και οι πρωτοβουλίες δημιουργίας θέσεων εργασίας είναι προσβάσιμες και χωρίς αποκλεισμούς. Η ένταξη των ατόμων με αναπηρία θα ενισχυθεί επίσης στους τομείς της ανθρωπιστικής βοήθειας και της αντιμετώπισης κρίσεων, καθώς και στις πολιτικές διεύρυνσης και γειτονίας της ΕΕ. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην ανασυγκρότηση της Ουκρανίας, όπου η ΕΕ θα προωθήσει την προσβασιμότητα και μια προσέγγιση χωρίς αποκλεισμούς για την αναπηρία, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα άτομα με αναπηρία συμμετέχουν ενεργά στις προσπάθειες ανασυγκρότησης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ένα φιλόδοξο κοινωνικό σχέδιο με στόχο να συμβάλει στην εξάλειψη της φτώχειας και στην προώθηση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία σε ολόκληρη την ΕΕ. Η δέσμη μέτρων περιλαμβάνει τηνπρώτη στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας, δηλαδή το σχέδιο της Επιτροπής για να συμβάλει στην εξάλειψη της φτώχειας στην ΕΕ έως το 2050· την πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για την καταπολέμηση τουαποκλεισμού από τη στέγαση· και δύο ανακοινώσεις: η πρώτη με τίτλο «Σπάζοντας τον κύκλο τηςπαιδικής φτώχειας— ενισχύοντας την ευρωπαϊκή εγγύηση για τα παιδιά» και η δεύτερη με τίτλο «Ενίσχυση της στρατηγικής για ταδικαιώματα των ατόμων με αναπηρίαέως το 2030».
Καθώς το 52 % των Ευρωπαίων αναφέρουν ότι κύριο πρόβλημά τους είναι το κόστος ζωής, η ΕΕ έχει να αντιμετωπίσει τρεις επείγουσες προκλήσεις: τη στεγαστική κρίση (η έλλειψη οικονομικά προσιτής στέγασης θεωρείται άμεσο και επείγον πρόβλημα από το 40 % των πολιτών, ενώ οι άστεγοι φθάνουν το 1 εκατομμύριο)· τα εμπόδια που δεν επιτρέπουν τη συμμετοχή στην ταχέως μεταβαλλόμενη αγορά εργασίας· και τη φτώχεια, που πλήττει 1 στους 5 Ευρωπαίους — και 1 στα 4 παιδιά.
Επιπλέον, πολλά άτομα, που βρίσκονται σε ευάλωτη θέση από κοινωνικοοικονομική άποψη, αντιμετωπίζουν διακρίσεις και στιγματισμό. Πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για να διασφαλιστεί η προστασία των δικαιωμάτων τους. Στα δικαιώματα αυτά περιλαμβάνονται και τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, τα οποία πρέπει να γίνονται πλήρως σεβαστά σε κάθε πτυχή της ζωής.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ούρσουλαφον ντερ Λάιεν, δήλωσε σχετικά: «Η φτώχεια και ο αποκλεισμός είναι προκλήσεις που μπορούμε και πρέπει να υπερνικήσουμε.Σήμερα παρουσιάζουμε μια στρατηγική για την πρόληψη και τη μείωση της φτώχειας. Αναλαμβάνουμε αποφασιστική δράση με την ενίσχυση της εγγύησης για τα παιδιά, τη βελτίωση των μέτρων για την πρόληψη της αστεγίας και την πλήρη ένταξη των ατόμων με αναπηρία. Αξιοπρέπεια, ευκαιρίες και ισότητα.Αυτές είναι οι σπουδαιότερες αξίες στην Ευρώπη που οικοδομούμε.»
Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την εξάλειψη της φτώχειας
Η στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας χαράσσει σαφή πορεία για την επίτευξη του στόχου της ΕΕ που ορίζεται στοσχέδιο δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, δηλαδή τη μείωση του αριθμού των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού κατά τουλάχιστον 15 εκατομμύρια έως το 2030, καθώς και τη συμβολή στηνεξάλειψη της φτώχειας έως το 2050.
Η στρατηγική αυτή ενσωματώνει τις εξής τρεις προτεραιότητες: ποιοτικές θέσεις εργασίας για όλους, καθώς η ποιοτική απασχόληση είναι η πρώτη διέξοδος από τη φτώχεια για όσους μπορούν να εργαστούν· αποτελεσματική πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες και επαρκή εισοδηματική στήριξη· και συντονισμένη δράση για την καταπολέμηση της φτώχειας.
Η στρατηγική περιλαμβάνει μια σειρά βασικών δράσεων για την επίτευξη αυτών των προτεραιοτήτων. Για νασπάσει ο κύκλος της φτώχειας σε κάθε ηλικία, η Επιτροπή θα πραγματοποιήσει, για παράδειγμα, διαβουλεύσεις με τους κοινωνικούς εταίρους σχετικά με τη δυνατότητα δημιουργίας ενός νέου νομικού μέσου για την ένταξη των ατόμων που έχουν αποκλειστεί από την αγορά εργασίας. Η στρατηγική καθορίζει επίσης τρόπους στήριξης των ηλικιωμένων μέσω επαρκών συντάξεων. Επιπλέον, τονίζει την ανάγκη ναενώσουμε τις δυνάμεις μας με τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές κυβερνήσεις, τις επιχειρήσεις και την κοινωνία των πολιτώνγια την καταπολέμηση της φτώχειας, μεταξύ άλλων με τη δημιουργίασυνασπισμού κατά της φτώχειαςαργότερα εντός του τρέχοντος έτους και ενός νέου διαρθρωμένου διαλόγου για τη διαβούλευση με τα άτομα που βιώνουν τη φτώχεια για τις σχετικές πολιτικές.
Σπάζοντας τον κύκλο της παιδικής φτώχειας – ενισχύοντας την ευρωπαϊκή εγγύηση για τα παιδιά
Τα παιδιά στην ΕΕ διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού από τους ενήλικες, χωρίς να έχει σημειωθεί ουσιαστική μείωση της παιδικής φτώχειας κατά την τελευταία πενταετία.
Η ευρωπαϊκή εγγύηση για τα παιδιά είναι το κύριο εργαλείο της ΕΕ για τη στήριξη των παιδιών που έχουν ανάγκη, ιδίως μέσω της δωρεάν και αποτελεσματικής πρόσβασης σε υπηρεσίες όπως η προσχολική εκπαίδευση, η υγειονομική περίθαλψη και τα σχολικά γεύματα. Η Επιτροπή προτείνει σήμερα να ενισχυθεί η εγγύηση για την αντιμετώπιση της κοινωνικής κατάστασης έκτακτης ανάγκης που αποτελεί η επίμονη παιδική φτώχεια και των αναγκών των ευάλωτων παιδιών. Δίνεται έμφαση στη διασφάλιση τηςπρόσβασης των οικογενειών σε ποιοτικές θέσεις εργασίας, παιδική μέριμνα και ισχυρά δίχτυα ασφαλείας, καθώς και στη βελτίωση της πρόσβασης των παιδιών σε προγράμματα καθοδήγησης και ψυχιατρικής περίθαλψης. Επιπλέον, η Επιτροπή θα εφαρμόσει σε πιλοτικό επίπεδο μαζί με τα κράτη μέλη μια ευρωπαϊκή κάρτα εγγύησης για τα παιδιά, ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε υπηρεσίες και η συνεκτική στήριξη των παιδιών που έχουν ανάγκη. Επιπλέον, καίριας σημασίας είναι η προστασία των παιδιών απόαπειλές εντός και εκτός διαδικτύου, συμπεριλαμβανομένης της εκμετάλλευσης και της κακοποίησης.
Καταπολέμηση του αποκλεισμού από τη στέγαση
Η στέγαση αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα — ωστόσο, οι τιμές των κατοικιών έχουν αυξηθεί κατά 60 % από το 2013 και οι Ευρωπαίοι αντιμετωπίζουν αυξανόμενα εμπόδια όσον αφορά την πρόσβαση σε κατάλληλη στέγαση. Η προτεινόμενη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με τον αποκλεισμό από τη στέγαση δίνει έμφαση σε μακροπρόθεσμες λύσεις και στην πρόληψη με σκοπό να αποτραπεί ο αποκλεισμός από τη στέγαση και η αστεγία. Προωθεί επίσης μια πιο προσιτή στέγαση από κοινωνική και οικονομική άποψη και υιοθετεί μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση για να στηρίξει τα άτομα που αναζητούν στέγη. Πρόκειται για ένα από τα παραδοτέα του πρώτουευρωπαϊκού σχεδίου οικονομικά προσιτής στέγασηςπου παρουσίασε η Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2025 για την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης που πλήττει εκατομμύρια Ευρωπαίους.
Ώθηση στην απασχόληση και την ένταξη των ατόμων με αναπηρία
Καθώς90 εκατομμύρια άτομα— πάνω από 1 στους 5 Ευρωπαίους — ζουν με αναπηρία, η πλήρης ένταξη είναι επιτακτική τόσο για τη διασφάλιση του σεβασμού των δικαιωμάτων τους όσο και για την τόνωση της οικονομίας και της δημοκρατίας της Ευρώπης. Παρ' όλ' αυτά, εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια: απασχολείται μόνο το 55 % των ατόμων με αναπηρία, σε σύγκριση με το 77 % των ατόμων χωρίς αναπηρία· 1,4 εκατ. άτομα με αναπηρία εξακολουθούν να ζουν σε ιδρυματικά περιβάλλοντα και 1 στα 3 αντιμετωπίζει κίνδυνο φτώχειας, αριθμός σχεδόν διπλάσιος από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Για να γίνουν τα δικαιώματα πραγματικότητα, η Επιτροπή θα εντείνει τις φιλοδοξίες μας και την εφαρμογή τους. Στις δράσεις μας περιλαμβάνεται η πανευρωπαϊκή εφαρμογή της ευρωπαϊκής κάρτας αναπηρίας και της ευρωπαϊκής κάρτας στάθμευσης, η δρομολόγηση συμμαχίας για ανεξάρτητη διαβίωση με στόχο να αντικατασταθούν τα ιδρύματα από υποστήριξη σε επίπεδο κοινότητας, με τη βελτίωση της προσβασιμότητας στις μεταφορές, και την επένδυση σε υποστηρικτικές τεχνολογίες, όπως τα εργαλεία ΤΝ.
Επόμενα βήματα
Η Επιτροπή θα στηρίξει όλους τους παράγοντες που εμπλέκονται στην εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας και της ενισχυμένης ευρωπαϊκής εγγύησης για τα παιδιά. Τα κράτη μέλη θα συζητήσουν την πρόταση της Επιτροπής για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την καταπολέμηση του αποκλεισμού από τη στέγαση, με σκοπό την έγκρισή της από το Συμβούλιο. Η Επιτροπή θα συνεχίσει επίσης να στηρίζει τα κράτη μέλη όσον αφορά την πλήρη και αποτελεσματική εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας για την αναπηρία, προτείνοντας παράλληλα ένα επικαιροποιημένο πλαίσιο παρακολούθησης σχετικά με τη στρατηγική για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία για την περίοδο 2021-2030.
Ιστορικό
Η ΕΕ χρησιμοποιεί έναν βασικό δείκτη για τη μέτρηση του κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, συνδυάζοντας τους εξής τρεις παράγοντες: τη σχετική νομισματική φτώχεια, τη σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση και την πολύ χαμηλή ένταση εργασίας.
Το 2021 στο πλαίσιο τουσχεδίου δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτωνανακοινώθηκε ένας πρωταρχικός στόχος της ΕΕ για τη μείωση της φτώχειας: να μειωθεί ο αριθμός των ατόμων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού κατά τουλάχιστον 15 εκατομμύρια έως το 2030. Τουλάχιστον 5 εκατομμύρια του συνόλου αυτού θα πρέπει να είναι παιδιά.
Η στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής εγγύησης για τα παιδιά ανακοινώθηκαν στιςπολιτικές κατευθύνσεις για την περίοδο 2024-2029. Στηνομιλία της για την κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2025, η πρόεδρος της Επιτροπής, κ. Ούρσουλαφον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε τον στόχο της ΕΕ για την εξάλειψη της φτώχειας έως το 2050. Μιαμελέτητου Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής συνέβαλε στη διαμόρφωση της στρατηγικής, αποδεικνύοντας ότι ένα πρόσθετο 0,25 % του ΑΕΠ της ΕΕ θα μπορούσε να βοηθήσει 18 εκατομμύρια ανθρώπους να αποφύγουν τη φτώχεια. Επιπλέον, η Επιτροπή πραγματοποίησε επίσηςέρευνασε σχεδόν 42 000 παιδιά ηλικίας 8-17 ετών από όλες τις χώρες της ΕΕ για να συγκεντρώσει τις απόψεις τους σχετικά με τη φτώχεια και την κοινωνική ένταξη.
We use cookies to improve your experience on our website. By browsing this website, you agree to our use of cookies. Read more about our Privacy Policy.
Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση