Πώς θα συμβάλει η πρωτοβουλία αυτή στον μετριασμό των επιπτώσεων της τρέχουσας ενεργειακής κρίσης;

Ο αντίκτυπος των υψηλών τιμών της ενέργειας στη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για ψηφιακό μετασχηματισμό του ενεργειακού μας συστήματος. Αξιοποιώντας την ψηφιοποίηση, η ΕΕ μπορεί να μεταβεί σε μια οικονομία καθαρής ενέργειας, καθοδηγούμενη από την εγχώρια καινοτομία και προστατευμένη από τη γεωπολιτική αστάθεια. Αυτή η ψηφιακή μετάβαση είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση της τεχνολογικής κυριαρχίας, η οποία έγκειται σε ένα ψηφιοποιημένο, εξηλεκτρισμένο και ανθεκτικό ενεργειακό σύστημα που τροφοδοτείται από εγχώρια καθαρή ενέργεια.

Αξιοποιώντας ψηφιακές λύσεις, οι καταναλωτές μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερο έλεγχο της χρήσης ενέργειας, επιτρέποντάς τους να μετατοπίσουν την κατανάλωσή τους σε ώρες εκτός αιχμής όταν οι τιμές είναι χαμηλότερες, μειώνοντας έτσι τους λογαριασμούς ενέργειας. Οι μεγαλύτεροι καταναλωτές —βιομηχανίες— μπορούν να επωφεληθούν από την ψηφιοποίηση μειώνοντας το ενεργειακό τους κόστος, ενισχύοντας την αποδοτικότητα και βελτιστοποιώντας τις διαδικασίες παραγωγής, διευκολύνοντάς τους να ανταποκρίνονται στα μηνύματα των τιμών και να συμμετέχουν στην απόκριση ζήτησης. Όταν η ευελιξία των συσκευών, των κτιρίων και των βιομηχανικών διεργασιών συνδυάζεται, μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της ζήτησης αιχμής, μειωμένη εξάρτηση από δαπανηρή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με βάση τα ορυκτά καύσιμα και χαμηλότερο συνολικό κόστος του συστήματος.

Τα ψηφιακά εργαλεία και η ΤΝ μπορούν επίσης να ενισχύσουν τη λειτουργική αποδοτικότητα και τις ικανότητες πρόβλεψης των διαχειριστών δικτύων, των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής, των εγκαταστάσεων αποθήκευσης και των βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Τελικά, αυτό οδηγεί σε μια πιο ανταγωνιστική βιομηχανία, σε χαμηλότερους λογαριασμούς ενέργειας των νοικοκυριών και σε ένα πιο ανθεκτικό, οικονομικά προσιτό και αποδοτικό ενεργειακό σύστημα.

Πώς σχεδιάζει η ΕΕ να εξισορροπήσει την αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από την ΤΝ και τις ψηφιακές τεχνολογίες με τους στόχους της για το κλίμα;

Ο στρατηγικός χάρτης πορείας για την ψηφιοποίηση και την ΤΝ στον τομέα της ενέργειας επιδιώκει να βελτιστοποιήσει τη χρήση υφιστάμενων και αναδυόμενων ενεργειακών πόρων μέσω ψηφιακών λύσεων. Η ενσωμάτωση της ΤΝ σε ολόκληρο τον ενεργειακό τομέα θα επιταχύνει την ενεργειακή μετάβαση, θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας και θα προωθήσει την καινοτομία. Με την ενίσχυση της νοημοσύνης και της παρατηρησιμότητας του συστήματος, η ΤΝ θα βελτιώσει την ακρίβεια των προβλέψεων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, θα βελτιστοποιήσει την εξισορρόπηση του δικτύου και θα καταστήσει δυνατή την προληπτική συντήρηση, επιτρέποντας τελικά πιο ευέλικτη διαχείριση της ζήτησης που προσαρμόζεται και στη μεταβλητή προσφορά ανανεώσιμης ενέργειας.

Για τη στήριξη της ταχείας ανάπτυξης πρόσθετης δυναμικότητας καθαρής ενέργειας, η ΕΕ θα διευκολύνει τη δημιουργία ενός συνεργατικού πλαισίου για τις αρχές των κρατών μελών, τους φορείς εκμετάλλευσης κέντρων δεδομένων και τα ενδιαφερόμενα μέρη (συμπεριλαμβανομένων των φορέων εκμετάλλευσης δικτύων, των προμηθευτών ενέργειας, των παρόχων καθαρής τεχνολογίας και λύσεων και των φορέων λήψης απορριπτόμενης θερμότητας) με σκοπό τον εντοπισμό και την προώθηση βέλτιστων πρακτικών. Η εν λόγω εθελοντική συνεργασία, με τη μορφή τριμερών συμφωνιών, θα επικεντρωθεί επίσης στην αύξηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για την τροφοδοσία ψηφιακών υποδομών, συμπεριλαμβανομένων των κέντρων δεδομένων, μειώνοντας έτσι την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και μειώνοντας τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Τα κέντρα δεδομένων, ιδίως τα κέντρα δεδομένων νέας γενιάς, είναι σημαντικοί καταναλωτές ενέργειας και η ζήτησή τους αναμένεται να αυξηθεί.   Σε συνδυασμό με την ευρύτερη αύξηση που οφείλεται στον εξηλεκτρισμό της οικονομίας, ο αντίκτυπος στο δίκτυο δεν πρέπει να παραβλέπεται. Ως εκ τούτου, η ενσωμάτωση των κέντρων δεδομένων στο ενεργειακό σύστημα με βιώσιμο τρόπο είναι καίριας σημασίας για τη συμβολή στην ασφάλεια του εφοδιασμού και την αξιοποίηση των οφελών τους για την ενοποίηση του συστήματος.

Τα κέντρα δεδομένων μπορούν να συμβάλουν στη σταθερότητα του δικτύου και να παρέχουν σημαντική πηγή απορριπτόμενης θερμότητας, η οποία μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί. Η ανακύκλωση μόνο του μισού της απορριπτόμενης θερμότητας από τα κέντρα δεδομένων θα μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες θέρμανσης σχεδόν 4 εκατομμυρίων ευρωπαϊκών νοικοκυριών. Στο πλαίσιο της επικείμενης στρατηγικής για τη θέρμανση και την ψύξη, η Επιτροπή θα εξετάσει τον ρόλο των κέντρων δεδομένων και θα συνεργαστεί με τα ενδιαφερόμενα μέρη για την αύξηση της επαναχρησιμοποίησης της απορριπτόμενης θερμότητας, οδηγώντας σε ένα πιο κυκλικό και αποδοτικό ενεργειακό σύστημα.

Τέλος, η ΕΕ σχεδιάζει να θεσπίσει ενωσιακό σύστημα αξιολόγησης για την απεικόνιση των επιδόσεων των κέντρων δεδομένων όσον αφορά τη χρήση ενέργειας και νερού και τα χαρακτηριστικά βιωσιμότητας.  Το καθεστώς θα αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για τα κράτη μέλη και τους περιφερειακούς και τοπικούς φορείς, καθώς και για την ενσωμάτωση των κέντρων δεδομένων στο ενεργειακό σύστημα.

Πώς θα επιτρέψει η πρωτοβουλία αυτή στην ΕΕ να αποκτήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι άλλων παγκόσμιων παραγόντων στην ανάπτυξη της ΤΝ, της ενέργειας και των κέντρων δεδομένων;

Ενώ οι παγκόσμιοι παράγοντες επικεντρώνονται σε μοντέλα ΤΝ και γλωσσικά μοντέλα γενικού σκοπού, η ΕΕ θα εξετάσει άμεσα βιομηχανικές εφαρμογές και υλικές υποδομές για τη δημιουργία αξίας. Με τον στρατηγικό χάρτη πορείας, η ΕΕ θα λάβει μέτρα για την ανάπτυξη αξιόπιστων, ειδικών για την ενέργεια ευρωπαϊκών βιομηχανικών λύσεων ΤΝ, διασφαλίζοντας τη συμμόρφωση με τις αρχές της ΕΕ, τη λογοδοσία, τη δικαιοσύνη και την ασφάλεια, αξιοποιώντας παράλληλα τα τοπικά δεδομένα δικτύου για ακριβείς και αξιόπιστες επιδόσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες της Ευρώπης. Αυτά τα κυρίαρχα μοντέλα, τα οποία αναπτύσσονται από ευρωπαϊκές εταιρείες και εκπαιδεύονται στα ευρωπαϊκά δεδομένα, θα συμβάλουν στη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης σε έναν τομέα όπου έχει ήδη δυναμικό παγκόσμιας πρωτοπορίας.  Η ΕΕ μπορεί ρεαλιστικά να αναδειχθεί σε παγκόσμιο ηγέτη στις εφαρμογές ΤΝ για την ενέργεια αξιοποιώντας την παγκόσμιας κλάσης βιομηχανική εμπειρογνωμοσύνη της, το σταθερό και προβλέψιμο κανονιστικό της πλαίσιο και την πρόσβαση σε μεγάλες ποσότητες ενεργειακών δεδομένων υψηλής ποιότητας.

Πώς θα στηρίξει η Επιτροπή την ανάπτυξη έξυπνων δικτύων και έξυπνων μετρητών;

Ο στρατηγικός χάρτης πορείας θα καταστήσει δυνατό τον συντονισμό σε επίπεδο ΕΕ όσον αφορά την ανάπτυξη λύσεων έξυπνων δικτύων με τη θέσπιση ενός συνόλου δεικτών για την παρακολούθηση της προόδου (δείκτες έξυπνων δικτύων). Αυτό το πλαίσιο παρακολούθησης θα τροφοδοτεί την αξιολόγηση και τη λήψη αποφάσεων, επιτρέποντας τον προσδιορισμό τομέων που απαιτούν περαιτέρω δράση.

Βασικό στοιχείο για την ευφυΐα του δικτύου είναι η πλήρης ανάπτυξη έξυπνων μετρητών. Πολλά κράτη μέλη έχουν επιτύχει την ανάπτυξη έξυπνων μετρητών σε ποσοστό άνω του 90 %, επωφελούμενα από τις χαμηλότερες τιμές ενέργειας και από την ανάπτυξη έξυπνων προϊόντων και υπηρεσιών που καθίστανται εφικτές χάρη στην έξυπνη μέτρηση. Ορισμένα κράτη μέλη υστερούν στην εν λόγω ανάπτυξη. Η Επιτροπή θα υποβάλει νομοθετική πρόταση για την επιτάχυνση της ανάπτυξης έξυπνων μετρητών στην ΕΕ, επιτρέποντας στους καταναλωτές να διαχειρίζονται καλύτερα την ενεργειακή τους κατανάλωση, να εξοικονομούν ενέργεια και να μειώνουν τον λογαριασμό τους.

Η ενίσχυση της χρήσης των υφιστάμενων υποδομών, σε συνδυασμό με την επιτάχυνση της ανάπτυξης των δικτύων μας, είναι ο στόχος της δέσμης μέτρων για τα ευρωπαϊκά δίκτυα που παρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο.

Πώς αντιμετωπίζει ο στρατηγικός χάρτης πορείας τις ανησυχίες για την κυβερνοασφάλεια;

Οι ψηφιακές υποδομές παραγωγής ηλιακής και αιολικής ενέργειας αναδεικνύονται ως ζήτημα προτεραιότητας για την κυβερνοασφάλεια, με υψηλούς κινδύνους που περιλαμβάνουν τη χειραγώγηση ή την πρόληψη της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, τη μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε επιχειρησιακά δεδομένα, τη διείσδυση βασικών παραγόντων της αλυσίδας εφοδιασμού και τη δυνατότητα ενεργοποίησης εξ αποστάσεως διακοπών ρεύματος.

Για την αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων, η Επιτροπή διενεργεί εκτίμηση κινδύνου των ηλιακών και αιολικών εγκαταστάσεων στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της εκτίμησης κινδύνου για την κυβερνοασφάλεια, και έχει περιορίσει τη χρήση κονδυλίων της ΕΕ για έργα στα οποία συμμετέχουν μετατροπείς από προμηθευτές υψηλού κινδύνου.

Η πρόταση της Επιτροπής για πράξη για την κυβερνοασφάλεια παρέχει το πλαίσιο για την απαγόρευση της χρήσης μετατροπέων από προμηθευτές υψηλού κινδύνου στην ΕΕ· ενώ η πρόταση πράξης για την ΤΝ παρέχει το πλαίσιο για τη δημιουργία ρυθμιστικών δοκιμαστηρίων ΤΝ για τη δοκιμή και την επικύρωση εφαρμογών ενεργειακής ΤΝ σε συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου.

Τέλος, η Επιτροπή θα επανεξετάσει το πλαίσιο για την ενεργειακή ασφάλεια του εφοδιασμού, ενδεχομένως συμπεριλαμβανομένων νέων μέτρων για τον καλύτερο εντοπισμό και τη διαχείριση των κινδύνων κυβερνοασφάλειας σε κρίσιμες ενεργειακές συσκευές.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Dmitriy Zarivniy on Unsplash