Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Η γωνιά μάθησης της ΕΕ εξελίσσεται συνεχώς — και οι παρατηρήσεις σας μπορούν να μας βοηθήσουν. Προσκαλούμε δασκάλους, οργανώσεις νεολαίας, φορείς διαμόρφωσης της κοινής γνώμης, νέους και νέες, παιδιά και γονείς να αφιερώσουνμερικά λεπτά, για να συμπληρώσουν την έρευνα χρηστών μαςπριν από τις 30 Ιουνίου.
Οι απαντήσεις σας θα μας βοηθήσουν να βελτιώσουμε την πλατφόρμα και να δημιουργήσουμε πιο ελκυστικό και χρήσιμο περιεχόμενο και πόρους για νέες και νέους, εκπαιδευτικούς, γονείς και επαγγελματίες του τομέα της νεολαίας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Είτε χρησιμοποιείτε τη γωνιά μάθησης της ΕΕ στην τάξη, στο σπίτι είτε ανεξάρτητα, θα θέλαμε πολύ να μας πείτε σχετικά με την εμπειρία και τις ιδέες σας.
Ευχαριστούμε που μας βοηθάτε να βελτιώσουμε τη γωνιά μάθησης της ΕΕ!
Το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του σχετικά με την πρόταση για τη δημιουργία ευρωπαϊκών πορτοφολιών επιχειρήσεων, ενός ψηφιακού εργαλείου που έχει ως στόχο να απλουστεύσει και να θωρακίσει τις επιχειρηματικές συναλλαγές σε ολόκληρη την ΕΕ, τόσο μεταξύ εταιρειών όσο και με τις δημόσιες διοικήσεις.
Αξιοποιώντας το πλαίσιο eIDAS2, τα ευρωπαϊκά πορτοφόλια επιχειρήσεων θα επιτρέψουν στις εταιρείες να ψηφιοποιήσουν πολλές πράξεις που επί του παρόντος απαιτούν επεξεργασία διά ζώσης. Με την παροχή εναρμονισμένης ευρωπαϊκής λύσης, τα ευρωπαϊκά πορτοφόλια επιχειρήσεων θα καταστήσουν δυνατή την ασφαλή διασυνοριακή επικοινωνία και ανταλλαγή εγγράφων για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη.
Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να μπορούν να δραστηριοποιούνται σε ολόκληρη την ενιαία αγορά τόσο απρόσκοπτα όσο και εντός του δικού τους κράτους μέλους. Η σημερινή συμφωνία για τη θέση του Συμβουλίου σχετικά με τα ευρωπαϊκά πορτοφόλια επιχειρήσεων —βασική συνιστώσα του ψηφιακού μέλλοντος της Ευρώπης και κεντρικό στοιχείο του χάρτη πορείας μας «Μία Ευρώπη, μία αγορά»— είναι ένα σημαντικό βήμα που μας φέρνει πιο κοντά στον στόχο αυτό και μας θέτει σε τροχιά προς επίτευξη πολιτικής συμφωνίας μέχρι το τέλος του 2026. Επιτρέποντας ασφαλείς και αξιόπιστες ψηφιακές συναλλαγές σε διασυνοριακό επίπεδο, χάρη σε μια ενιαία, εναρμονισμένη ψηφιακή λύση για την ταυτότητα των επιχειρήσεων, η πρωτοβουλία θα βοηθήσει να περιοριστεί ο διοικητικός φόρτος, να ενισχυθεί η ενιαία μας αγορά και να δοθεί ώθηση προς μια πιο ανταγωνιστική, καινοτόμο και ψηφιακά διασυνδεδεμένη ευρωπαϊκή οικονομία.
Νικόδημος Δαμιανού, Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής της Κυπριακής Δημοκρατίας
Ο καθορισμός της θέσης του Συμβουλίου καταδεικνύει την προσήλωση των κρατών μελών στον στόχο να υπάρξει οριστική συμφωνία για το νομοθέτημα αυτό πριν από το τέλος του 2026, όπως ζήτησαν οι ηγέτες και οι ηγέτιδες της ΕΕ με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Μαρτίου του 2026. Η θέσπιση των ευρωπαϊκών πορτοφολιών επιχειρήσεων συνάδει με τον χάρτη πορείας «Μία Ευρώπη, μία αγορά», που έχει ως στόχο να μετασχηματίσει το επιχειρηματικό περιβάλλον της ΕΕ σε μια πραγματικά απρόσκοπτη ενιαία αγορά.
Οι εταιρείες που θα χρησιμοποιούν ευρωπαϊκό πορτοφόλι επιχειρήσεων θα μπορούν:
να επαληθεύουν την ταυτότητα τρίτων και να αποδεικνύουν τη δική τους ταυτότητα ψηφιακά
να δημιουργούν, να αποθηκεύουν και να μοιράζονται αξιόπιστα έγγραφα στη στιγμή, συμπεριλαμβανομένων επαληθευμένων αδειών, εγκρίσεων και πιστοποιητικών
να υπογράφουν, να χρονοσφραγίζουν και να σφραγίζουν έγγραφα με ηλεκτρονικό τρόπο
να εξουσιοδοτούν νομίμως εκπροσώπους
να επικοινωνούν κατά τρόπο ασφαλή με άλλες επιχειρήσεις ή δημόσιες αρχές μέσω αποτελεσματικού ψηφιακού διαύλου
Κύριες πρόνοιες της θέσης του Συμβουλίου
Διαλειτουργικότητα:Το Συμβούλιο τονίζει ότι τα ευρωπαϊκά πορτοφόλια επιχειρήσεων θα πρέπει να συμπληρώσουν και όχι να αντικαταστήσουν τα υφιστάμενα εθνικά συστήματα B2B (επιχείρηση προς επιχείρηση) και B2G (επιχείρηση προς δημόσια αρχή).
Ισοδυναμία:Παρότι οι ψηφιακές πράξεις μέσω ευρωπαϊκών πορτοφολιών επιχειρήσεων αναγνωρίζονται εν πολλοίς ως νομικά ισοδύναμες με τις παραδοσιακές έντυπες διαδικασίες, το Συμβούλιο διευκρινίζει ότι εξακολουθούν να ισχύουν οι εθνικές διοικητικές και διαδικαστικές απαιτήσεις.
Πληρεξούσια / νομικές εντολές:Τα κράτη μέλη διευκρινίζουν ότι το σύστημα εξουσιοδότησης που προβλέπεται στην πρόταση δεν θίγει πληρεξούσια ή νομικές εντολές που βασίζονται στο εθνικό ή το ενωσιακό δίκαιο.
Πάροχοι ευρωπαϊκών πορτοφολιών επιχειρήσεων:Θέλοντας να ενισχύσει την κυβερνοασφάλεια, το Συμβούλιο έθεσε αυστηρότερες απαιτήσεις για την εξουσιοδότηση παρόχων ευρωπαϊκών πορτοφολιών επιχειρήσεων. Τα κράτη μέλη εισήγαγαν επίσης την υποχρέωση της Επιτροπής να ορίσει με εκτελεστικές πράξεις τις λεπτομέρειες των δικαιολογητικών που θα πρέπει να υποβάλλουν όσοι επιθυμούν να γίνουν πάροχοι ευρωπαϊκών πορτοφολιών επιχειρήσεων. Το Συμβούλιο ενίσχυσε επίσης τον ρόλο του εθνικού εποπτικού φορέα σε περιπτώσεις συστημικής μη συμμόρφωσης από παρόχους ευρωπαϊκών πορτοφολιών επιχειρήσεων.
Προθεσμίες:Οι προθεσμίες για τους εθνικούς εποπτικούς φορείς που εξετάζουν τις αιτήσεις παρόχων έγιναν ελαστικότερες (έως 60 ημέρες αντί των 30 ημερών που είχαν προταθεί αρχικώς). Επιπλέον, όλες οι προθεσμίες έχουν ομαδοποιηθεί και εξορθολογιστεί στην πρόταση για μεγαλύτερη σαφήνεια.
Επόμενα βήματα
Τώρα που το Συμβούλιο κατέληξε σε γενική προσέγγιση, μπορούν να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο πλαίσιο της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας, μόλις καθορίσει κι αυτό τη θέση του.
Το Συμβούλιο διόρισε τονCosmin George Dinescuαρχηγό της νεοσυσταθείσαςαποστολής εταιρικής σχέσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Αρμενία (EUPM Armenia)για αρχική θητεία ενός έτους, από τις11 Ιουνίου 2026. Η απόφαση ελήφθη από την Επιτροπή Πολιτικής και Ασφαλείας του Συμβουλίου.
ΗEUPM Armeniaσυστάθηκε κατόπιν αιτήματος των αρμενικών αρχών στις26 Απριλίου 2026, για αρχική περίοδο δύο ετών, με σκοπό την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και των ικανοτήτων διαχείρισης κρίσεων της χώρας. Η αποστολή θα στηρίξει την Αρμενία στην αντιμετώπιση πολυεπίπεδων απειλών, όπωςοι κυβερνοεπιθέσεις, η χειραγώγηση των πληροφοριών και οι παρεμβάσεις από το εξωτερικό (FIMI), καθώς καιοι παράνομες χρηματοοικονομικές ροές, παρέχονταςστρατηγικές και επιχειρησιακές συμβουλές.
Ο Cosmin Dinescu είναιΡουμάνος διπλωμάτηςμε βαθμό πρέσβη και πείρα άνω των 25 ετών στις διεθνείς σχέσεις. Ανέπτυξε εκτεταμένη ηγετική και διαχειριστική εμπειρογνωσία μέσωρόλων υψηλού επιπέδουστο ρουμανικό Υπουργείο Εξωτερικών και μέσω των διορισμών του ως πρέσβη της Ρουμανίας στη Λιθουανία και τη Λετονία, καθώς και στην Κροατία.
Πιο πρόσφατα, διετέλεσε γιατρία χρόνιαο πρώτος αρχηγός της αποστολής εταιρικής σχέσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Δημοκρατία της Μολδαβίας (EUPM Moldova), όπου καθοδήγησε τη σύσταση της πρώτης μη στρατιωτικής αποστολής ΚΠΑΑ της ΕΕ που επικεντρώθηκεστη στήριξη των εθνικών δομών διαχείρισης κρίσεων και στην αντιμετώπιση υβριδικών απειλών.
Η EUPM είναι η δεύτερη μη στρατιωτική αποστολή ΚΠΑΑ στην Αρμενία. Είναι διακριτή και χωριστή από την αποστολή της ΕΕ στην Αρμενία (EUMA), η οποία συστάθηκε το 2023 και είναι επιφορτισμένη με την παρατήρηση και την υποβολή εκθέσεων για την κατάσταση στην περιοχή, συμβάλλοντας στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης και στην ανθρώπινη ασφάλεια σε περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις.
Η Προεδρία του Συμβουλίου και οι διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με διάφορα νέα νομοθετήματα που αποτελούν μέρος της δέσμης νομοθετικών μέτρων«Omnibus IV». Η προσωρινή συμφωνία αφορά νομοθεσία για τιςμικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, καθώς και για τηνψηφιοποίησηκαι τιςκοινές προδιαγραφές.
Πρόκειται για ακόμη μία δέσμη μέτρων απλούστευσης που ολοκληρώνει η κυπριακή Προεδρία, πραγματοποιώντας ένα καθοριστικό βήμα προς μια πιο ανταγωνιστική Ευρώπη. Με τη συμφωνία αυτή διευρύνουμε τα μέτρα στήριξης πέραν των ΜμΕ σε εταιρείες που επεκτείνονται, ώστε να στηρίξουμε τις επιχειρήσεις να αναπτυχθούν, να καινοτομήσουν και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας σε ολόκληρη την Ένωση. Προωθούμε επίσης την αρχή «κατά κανόνα ψηφιακά», μειώνοντας την περιττή γραφειοκρατία και το κόστος για τις επιχειρήσεις. Η συμφωνία αποτελεί ένα ακόμη βήμα προόδου ώστε να μετατρέψουμε την υπόσχεση για απλούστευση σε απτά παραδοτέα για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Μαριλένα Ραουνά, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας
Στόχοι της νέας νομοθεσίας
Τα νέα νομοθετήματα σχετικά με τηνψηφιοποίησηκαι τιςκοινές προδιαγραφέςαποσκοπούν στην ψηφιοποίηση των υφιστάμενων υλικών απαιτήσεων με την εφαρμογή της αρχής «κατά κανόνα ψηφιακά» και εισάγουν διαδικασία για την κατάρτιση κοινών προδιαγραφών από την Επιτροπή με σειρά νομικών πράξεων.
Επιπλέον δύο νέες πράξεις —οδηγία και κανονισμός— αποσκοπούν στην επέκταση ορισμένων μέτρων μετριασμού και στήριξης που είναι διαθέσιμα σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) σε εταιρείες που δεν συγκαταλέγονται πλέον στον ορισμό των ΜμΕ, δηλαδή τιςμικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης. Οι εταιρείες αυτές θεωρείται ότι διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στην οικονομία της ΕΕ, καθώς παρέχουν το6% της συνολικής απασχόλησηςκαι κατέχουν εξέχουσα θέση σε καίριους τομείς για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, όπως η ηλεκτρονική, η αεροδιαστημική και η άμυνα, η ενέργεια, οι ενεργοβόρες βιομηχανίες και η υγεία.
Ο ορισμός μιαςνέας κατηγορίαςμικρών επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης αναμένεται να συμβάλει στα εξής:
αποφυγή υπερβολικού χάσματος ως προς τις απαιτήσεις (cliff-edge) και διευκόλυνση της ομαλής μετάβασης από την κατηγορία ΜμΕ στην κατηγορία μικρών επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης
παροχή δυνατότητας στις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης να παραμείνουν στο ίδιο ευνοϊκό περιβάλλον όπως όταν ήταν ΜμΕ
παροχή καλύτερων κινήτρων στις ΜμΕ για να επεκταθούν
Τα νέα νομοθετήματα τροποποιούν 20 νομοθετικές πράξεις της ΕΕ για τα προϊόντα βάσει των κανόνων της ενιαίας αγοράς για τηνψηφιοποίησηκαι τιςκοινές προδιαγραφές. Εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική βάσει της οποίας δίνεται προτεραιότητα στους ψηφιακούς μορφότυπους, με στόχο την εξάλειψη των απαιτήσεων περί έντυπης τεκμηρίωσης στη νομοθεσία για τα προϊόντα.
Ειδικότερα, η νέα νομοθεσία προβλέπει την ψηφιοποίηση τηςδήλωσης συμμόρφωσης ΕΕ, καθώς και των επαφών μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών και των οικονομικών φορέων. Τα νέα νομοθετήματα δίνουν επιπλέον τη δυνατότητα στους κατασκευαστές να παρέχουν στους χρήστες οδηγίες χρήσης σεψηφιακή μορφή, αντί για έντυπη. Επίσης, με τη νέα νομοθεσία εισάγονται εναλλακτικές λύσεις για να αποδεικνύεται η συμμόρφωση ενός προϊόντος με τους κανόνες της ΕΕ μέσω«κοινής προδιαγραφής»αντί για εναρμονισμένα πρότυπα σε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις. Έτσι θα παρέχεται μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου, θα μειωθεί το κόστος και θα αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα.
Προσωρινή συμφωνία για τις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης
Όσον αφορά τιςμικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, στην αρχική πρόταση της Επιτροπής αυτή η νέα κατηγορία εταιρειών περιλάμβανε επιχειρήσεις με λιγότερους από 750 εργαζομένους και κύκλο εργασιών έως 150 εκατ. ευρώ ή ετήσιο σύνολο ισολογισμού έως 129 εκατ. ευρώ.
Στην προσωρινή συμφωνία, οι συννομοθέτες αύξησαν τα όρια αυτά ώστε να περιλαμβάνονται επιχειρήσεις που απασχολούν λιγότερους από1.000 εργαζομένουςκαι έχουν είτε ετήσιο κύκλο εργασιών έως200 εκατ. ευρώείτε ετήσιο σύνολο ισολογισμού έως172 εκατ. ευρώ.
Επιπλέον, εντός 5 ετών από την έναρξη ισχύος της νέας νομοθεσίας, η Επιτροπήθα επανεξετάσειτην εφαρμογή του εν λόγω ορισμού, συμπεριλαμβανομένου του αντικτύπου του στη μείωση του διοικητικού φόρτου και στην ανταγωνιστικότητα των μικρών επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης. Τέλος, η προσωρινή συμφωνία διατηρεί την προθεσμία μεταφοράς της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο σε15 μήνεςμετά την έναρξη ισχύος της.
Προσωρινή συμφωνία για την ψηφιοποίηση και τις κοινές προδιαγραφές
Όσον αφορά τηνψηφιοποίησηκαι τιςκοινές προδιαγραφές, οι συννομοθέτες διατήρησαν σε γενικές γραμμές την κεντρική ιδέα της πρότασης της Επιτροπής, τροποποιώντας παράλληλα διάφορα τεχνικά στοιχεία που αφορούν ειδικά τις αντίστοιχες νομοθετικές πράξεις.
Η προσωρινή συμφωνία εισάγει περαιτέρω διευκρινίσεις σχετικά με την πρόσβαση σε ψηφιακά διαθέσιμες πληροφορίες και στα«ψηφιακά στοιχεία επικοινωνίας»μιας εταιρείας.
Με το κείμενο διασφαλίζεται επίσης ότι σε περιπτώσεις όπου υπάρχει κίνδυνος σοβαρής ζημίας για τους καταναλωτές οι πληροφορίες για την ασφάλεια είναι πάντα διαθέσιμες σε έντυπη μορφή. Οι συννομοθέτες είχαν ευθυγραμμίσει τα κείμενα σχετικά με τις κοινές προδιαγραφές με την προσέγγιση που συμφωνήθηκε πέρυσι στον κανονισμό για τηνασφάλεια των παιχνιδιών(άρθρο 14) με πρόσθετες εξουσιοδοτήσεις προς την Επιτροπή σε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις.
Στην προσωρινή συμφωνία διευκρινίζεται ότι οι κοινές προδιαγραφές θα πρέπει να χρησιμεύουν ωςεναλλακτική επιλογήμόνο όταν τα εναρμονισμένα πρότυπα δεν είναι διαθέσιμα ή είναι ανεπαρκή, προωθώντας έτσι τη συνεκτικότητα σε ολόκληρο το κεκτημένο της ΕΕ.
Τέλος, οι συννομοθέτες παρέτειναν την προθεσμία για τη μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο σε24 μήνες, ώστε να δοθεί στα κράτη μέλη επαρκής χρόνος για τη θέση των τροποποιήσεων σε ισχύ.
Επόμενα βήματα
Η προσωρινή συμφωνία πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτού διατυπωθεί οριστικά από τους γλωσσομαθείς νομικούς με σκοπό την τυπική έκδοση των πράξεων από τους συννομοθέτες σε μεταγενέστερο στάδιο.
Γενικές πληροφορίες
Τον Οκτώβριο του 2024 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τους ενδιαφερόμενους φορείς να προωθήσουν κατά προτεραιότητα τις εργασίες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προσδιορίζονται στην έκθεση του Enrico Letta («Πολύ περισσότερο από μια απλή αγορά») και σε εκείνη του Mario Draghi («Το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας»). Ακολούθως, με τη δήλωση της Βουδαπέστης, της 8ης Νοεμβρίου 2024, απευθύνθηκε έκκληση για μια «επανάσταση για την απλούστευση», ώστε να διασφαλιστεί σαφές, απλό και έξυπνο ρυθμιστικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις, και δραστική μείωση του διοικητικού και του κανονιστικού φόρτου, καθώς και των επιβαρύνσεων υποβολής εκθέσεων, ιδίως για τις ΜμΕ.
Στις 21 Μαΐου 2025 η Επιτροπή ενέκρινε την τέταρτη δέσμη Omnibus. Η δέσμη περιλαμβάνει πρόταση οδηγίας και κανονισμού για τις εταιρείες μεσαίας κεφαλαιοποίησης, πρόταση οδηγίας και κανονισμού όσον αφορά την ψηφιοποίηση και την ευθυγράμμιση των κοινών προδιαγραφών για την τροποποίηση 20 νομοθετικών πράξεων της ΕΕ για τα προϊόντα βάσει των κανόνων της ενιαίας αγοράς, καθώς και τροποποίηση του κανονισμού για τις μπαταρίες όσον αφορά τις απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας.
Η προεδρία του Συμβουλίου και οι διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για νέα νομοθετήματα προκειμένουν να απλουστευθούν οιπρομήθειες στον τομέα της ασφάλειας καιτης άμυνας, να διευκολυνθούν οιαμυντικές επενδύσειςκαι να υποστηριχθεί ηαμυντική βιομηχανία. Η δέσμη επιδιώκει τηνεξάλειψη των διοικητικών καθυστερήσεωνπου παρατηρούνται στις προμήθειες, την αδειοδότηση, την υποβολή εκθέσεων και τη διασυνοριακή συνεργασία, διανοίγοντας για τα κράτη μέλη και τον κλάδο έναν δρόμο με λιγότερα εμπόδια ώστε να κινηθούν χωρίς χρονοτριβή και να ενισχύσουν την αμυντική ικανότητα της Ευρώπης.
Με τη συμφωνία, απλουστεύουμε τους κανόνες για τα αμυντικά προγράμματα και παρέχουμε μεγαλύτερη στήριξη στην αμυντική βιομηχανία της Ευρώπης. Πρόκειται για ένα σημαντικό παραδοτέο σε δύο βασικές προτεραιότητες της κυπριακής Προεδρίας: την ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας και την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ. Σε μια στρατηγικά αυτόνομη Ευρώπη η αμυντική ετοιμότητα είναι αναπόσπαστα δεμένη με την ανταγωνιστικότητα.
Μαριλένα Ραουνά, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας
Αμυντική ετοιμότητα
Η προσωρινή συμφωνία απλουστεύει τη διαχείριση και την υλοποίηση τουΕυρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας(ΕΤΑ) και αποσαφηνίζει τον τρόπο με τον οποίο η νομοθεσία της ΕΕ για το περιβάλλον και τα χημικά προϊόντα εφαρμόζεται στις δραστηριότητες αμυντικής ετοιμότητας. Το κείμενο της προσωρινής συμφωνίας απλουστεύει τιςδιοικητικές απαιτήσειςγια τις αιτήσεις στο ΕΤΑ και παράλληλα αυξάνει την υποστήριξη προς τις ΜΜΕ και καθιστά την υλοποίηση του Ταμείου πιο προβλέψιμη. Διαφυλάσσει επίσης τη δυνατότητα ευρωπαϊκών δημόσιων φορέων, όπως οΕυρωπαϊκός Οργανισμός Άμυνας, να λειτουργούν ως κεντρικές αρχές προμηθειών.
Σε σχέση με τηνπρόσβασηκαι ταδικαιώματα των χρηστών, η προσωρινή συμφωνία διαφυλάσσει τα δικαιώματα των συγχρηματοδοτούντων κρατών μελών να αποκτούν πρόσβαση στα αποτελέσματα των δράσεων που χρηματοδοτεί το ΕΤΑ και παράλληλα εξασφαλίζει ικανοποιητική προστασία για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας των βιομηχανικών οντοτήτων που συμμετέχουν στη δράση.
Επιπλέον, οι συννομοθέτες συμφώνησαν να δημιουργηθούν πρόσθετα κίνητρα για την ενίσχυση τηςσυμμετοχής ΜΜΕσε έργα του ΕΤΑ, ιδίως με την αύξηση της πριμοδότησης του ποσοστού χρηματοδότησης για έργα στα οποία συμμετέχουν ΜΜΕ.
Τέλος, η προσωρινή συμφωνία επαναλαμβάνει ότι στόχος είναι η παροχή προστασίας υψηλού επιπέδου όσον αφορά την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Ως εκ τούτου, διατηρούνται οι τροποποιήσεις που πρότεινε η Επιτροπή επί τηςνομοθεσίας για το περιβάλλον και τα χημικά προϊόντασχετικά με τις εξαιρέσεις που ισχύουν όσον αφορά τη χρήση χημικών ουσιών για σκοπούς αμυντικής ετοιμότητας.
Επιτάχυνση των διαδικασιών χορήγησης αδειών
Η προσωρινή συμφωνία εισάγει εναρμονισμένο πλαίσιο για τηνεπιτάχυνση της χορήγησης αδειώνγια έργα αμυντικής ετοιμότητας, ενώ διαφυλάσσει παράλληλα τις αρμοδιότητες των κρατών μελών. Η μέγιστη διάρκεια που μπορεί να διαρκέσει μια διαδικασία αδειοδότησης ορίστηκε σε 102 εργάσιμες ημέρες. Η προσωρινή συμφωνία διατηρεί την πρόταση της Επιτροπής γιασιωπηρή έγκρισημιας αίτησης αδειοδότησης εάν η αρμόδια αρχή δεν έχει λάβει απόφαση πριν από τη λήξη της προθεσμίας. Ταυτόχρονα, η προσωρινή συμφωνία μεριμνά ώστε να συνεχίσουν να επιτρέπονταιπαρεκκλίσειςαπό τον κανόνα περί σιωπηρής έγκρισης· το εθνικό δίκαιο θα μπορεί να προβλέπει τέτοιες παρεκκλίσεις όποτε υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για τηνανθρώπινη υγείαή τηνεθνική ασφάλεια.
Ενδοενωσιακές μεταφορές και προμήθειες στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας
Η προσωρινή συμφωνία εξαλείφει τιςδιοικητικές καθυστερήσειςστις προμήθειες του τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, διευκολύνει τιςμεταφορέςπροϊόντων συνδεόμενων με τον τομέα της άμυνας εντός της ΕΕ και ενισχύει τηνσυνεργασία εντός της ΕΕ, διανοίγοντας για τα κράτη μέλη και τον κλάδο έναν δρόμο με λιγότερα εμπόδια για να ενισχύσουν την αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης με ορίζοντα το 2030. Ευθυγραμμίζει περαιτέρω την πρόταση της Επιτροπής με τουςγενικούς κανόνες περί δημόσιων προμηθειώνκατά περίπτωση, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις ιδιαιτερότητες της αμυντικής αγοράς.
Η προσωρινή συμφωνία αυξάνει τα κατώτατα όρια στην οδηγία για τις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της άμυνας προκειμένουνα μειωθεί ο διοικητικός φόρτοςκαι να διαθέτουν οι αρχές περισσότερο χρόνο για να επικεντρωθούν σε μεγάλα αμυντικά προγράμματα που είναι όντως σημαντικά. Εισάγει επίσης τη δυνατότητα για περιστασιακέςαπό κοινού προμήθειες, έναν κανόναde minimisγια τροποποιήσεις συμβάσεων και αυξημένηευελιξίαστις συμφωνίες-πλαίσια.
Τέλος, η προσωρινή συμφωνία εισάγειδύονέες υποχρεωτικές γενικές άδειες μεταφοράς: μία για μεταφορές μεταξύ πιστοποιημένων προμηθευτών και πιστοποιημένων παραληπτών και μία για μεταφορές στο πλαίσιο ενδοενωσιακής βιομηχανικής σύμπραξης.
Επόμενα βήματα
Η προσωρινή συμφωνία πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτού διατυπωθεί οριστικά από τους γλωσσομαθείς νομικούς με σκοπό την τυπική έκδοση των νομοθετικών πράξεων από τους συννομοθέτες κατά τους προσεχείς μήνες.
Γενικές πληροφορίες
Στις 17 Ιουνίου 2025 η Επιτροπή ενέκρινε την πέμπτη δέσμη «Omnibus» για την αμυντική ετοιμότητα, η οποία περιλαμβάνει προτάσεις απλούστευσης νομοθεσίας και προγραμμάτων που αφορούν ειδικά την άμυνα, αλλά και νομοθεσίας και προγραμμάτων μη αμυντικού χαρακτήρα. Η δέσμη περιλαμβάνει προτάσεις για δύο κανονισμούς και μία οδηγία, καθώς και σχέδια κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμών που αποσκοπούν στη διευκόλυνση των αμυντικών επενδύσεων και των συνθηκών για την αμυντική βιομηχανία, καθώς και στην απλούστευση των προμηθειών στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας. Η δέσμη Omnibus για την αμυντική ετοιμότητα αντικατοπτρίζει τις προτεραιότητες που καθορίζονται στη Λευκή Βίβλο για την ευρωπαϊκή άμυνα — Ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030.
Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί συνέχεια μιας ευρύτερης πολιτικής επιδίωξης για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ μέσω της μείωσης του διοικητικού φόρτου των επιχειρήσεων και της δημιουργίας ευνοϊκότερων συνθηκών για τη λειτουργία τους στην ΕΕ. Συγκεκριμένα, στις 6 Μαρτίου 2025, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή και τους συννομοθέτες «να προωθήσουν ταχέως τις εργασίες για την απλούστευση του νομικού και διοικητικού πλαισίου, ιδίως όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις, τη συνεργασία εντός του κλάδου, τις απαιτήσεις αδειοδότησης και υποβολής στοιχείων, προκειμένου να αντιμετωπιστούν όλα τα εμπόδια και τα σημεία συμφόρησης που εμποδίζουν την ταχεία ανάπτυξη της αμυντικής βιομηχανίας, μεταξύ άλλων για τις ΜΜΕ και τις εταιρείες μεσαίας κεφαλαιοποίησης».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε να οριστεί ο ετήσιος προϋπολογισμός της ΕΕ για το 2027 σε 200 δισ. ευρώ (σε αναλήψεις υποχρεώσεων).
Το σχέδιο προϋπολογισμού αντικατοπτρίζει επίσης το αποτέλεσμα τηςενδιάμεσης επανεξέτασης της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027.Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να χρησιμοποιήσουν αυτούς τους πόρους για τις νέες προτεραιότητες της Ένωσης στους τομείς της ανταγωνιστικότητας, της άμυνας, της οικονομικά προσιτής στέγασης, της ανθεκτικότητας των υδάτων και της ενεργειακής μετάβασης, παρέχοντας την ευκαιρία για εφάπαξ προχρηματοδότηση και υψηλότερη συγχρηματοδότηση της ΕΕ για τις εν λόγω προτεραιότητες.
Το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027 έρχεται μετά από μια σειρά κρίσιμων εξελίξεων τα τελευταία χρόνια, συμπεριλαμβανομένης μιας παγκόσμιας πανδημίας, μιας ενεργειακής κρίσης και του αυξανόμενου πληθωρισμού, της επιστροφής του πολέμου στην ευρωπαϊκή ήπειρο, καθώς και των αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων. Και πάλι, τους τελευταίους μήνες, η κρίση στη Μέση Ανατολή επηρέασε ευρύ φάσμα οικονομικών τομέων, λόγω των αυξημένων τιμών της ενέργειας, οι οποίες οδήγησαν σε πιο ευμετάβλητες προοπτικές για την οικονομική ανάπτυξη και τον πληθωρισμό στην Ευρώπη.
Ο προϋπολογισμός του επόμενου έτους θα συνεχίσει να παρέχει ζωτικής σημασίας χρηματοδότηση για τις καθιερωμένες πολιτικές προτεραιότητες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της σημαντικής στήριξης της Ουκρανίας μέσω τηςδιευκόλυνσης για την Ουκρανίακαι του νέουδανείου στήριξης της Ουκρανίας.
Ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας υπογράμμισε την ανάγκη για σημαντικές επενδύσεις στην ασφάλεια και την άμυνα στα κράτη μέλη, ώστε να οικοδομηθεί ένα ασφαλέστερο μέλλον για την Ευρώπη. Ο προϋπολογισμός του επόμενου έτους αντικατοπτρίζει τον αυξανόμενο ρόλο της Ένωσης στην ενίσχυση της ετοιμότητας της Ευρώπης στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, καθώς και στη στήριξη επενδύσεων στην έρευνα στον τομέα της άμυνας, στη βιομηχανική ικανότητα, στη στρατιωτική κινητικότητα και στη στρατηγική ανθεκτικότητα. Συμβάλλει στην εφαρμογή τουσχεδίου ReArm Europe/Readiness 2030 και συμπληρώνεται από τομέσο«Δράση για την ασφάλεια στην Ευρώπη»(SAFE), το οποίο στηρίζει τις κοινές προμήθειες και επενδύσεις στον τομέα της άμυνας από τα κράτη μέλη.
Η οικονομική ασφάλεια και μια ισχυρή και ανταγωνιστική οικονομία βρίσκονται στο επίκεντρο των προτεραιοτήτων της Ένωσης. Ως εκ τούτου, το σχέδιο προϋπολογισμού του 2027 περιλαμβάνει αυξημένη χρηματοδότηση για εμβληματικά προγράμματα —όπως τοErasmus+,ομηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη»και τοπρόγραμμα για την ενιαία αγορά—ενώ εξακολουθεί να παρέχει στήριξη στη γεωργία, όχι μόνο για τη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας της Ένωσης, αλλά και για την προώθηση της οικονομικής σταθερότητας και της ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών.
Η Επιτροπή προτείνει να διατεθούν τα ακόλουθα ποσά σε αναλήψεις υποχρεώσεων για τις διάφορες προτεραιότητες της ΕΕ:
Τομέας πολιτικής
Αναληφθέντα ποσά (σε εκατ. ευρώ)
1. Ενιαία αγορά, καινοτομία και ψηφιακή οικονομία
21 901,5
2. Συνοχή, ανθεκτικότητα και αξίες
75 761,2
—Οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή
58 483,4
— Ανθεκτικότητα και αξίες
17 277,8
3. Φυσικοί πόροι και περιβάλλον
57 235,5
—Εκ των οποίων δαπάνες σχετικές με την αγορά και άμεσες ενισχύσεις
40 555,3
4. Μετανάστευση και διαχείριση των συνόρων
5 789,3
5. Ασφάλεια και Άμυνα
3 066,4
6. Γειτονικές χώρες και υπόλοιπος κόσμος
15 467,7
7. Ευρωπαϊκή δημόσια διοίκηση
13 659,3
Δάνειο στήριξης για την Ουκρανία
1 150,0
Θεματικά ειδικά μέσα
5 874,1
Σύνολο πιστώσεων
199 905,0
Η πλήρης επισκόπηση της πρότασης της Επιτροπής για το σχέδιο ετήσιου προϋπολογισμού περιλαμβάνεται στο έγγραφο«Ερωτήσεις και απαντήσεις».
Επόμενα βήματα
Ο ετήσιος προϋπολογισμός για το 2027 θα πρέπει να εγκριθεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πριν από το τέλος του 2026.
Ιστορικό
Το σχέδιο προϋπολογισμού της ΕΕ για το 2027 περιλαμβάνει τις δαπάνες που καλύπτονται από τις πιστώσεις στο πλαίσιο των μακροπρόθεσμων ανώτατων ορίων του προϋπολογισμού, οι οποίες χρηματοδοτούνται από ιδίους πόρους. Στο σχέδιο προϋπολογισμού προτείνονται δύο ποσά για κάθε πρόγραμμα – αναλήψεις υποχρεώσεων και πληρωμές. Οι «δεσμεύσεις» αναφέρονται στη χρηματοδότηση που μπορεί να συμφωνηθεί σε συμβάσεις σε ένα δεδομένο έτος και οι «πληρωμές» στα χρήματα που έχουν πράγματι καταβληθεί. Όλα τα ποσά είναι σε τρέχουσες τιμές.
Το σχέδιο προϋπολογισμού της ΕΕ για το 2027 είναι το τελευταίο στο πλαίσιο του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ). Θα εξασφαλίσει χρηματοδότηση για σημαντικά προγράμματα της ΕΕ, ενόψει της επόμενης μακροπρόθεσμης έγκρισης του προϋπολογισμού, του ΠΔΠ 2028-2034.
Πλήρης επισκόπηση της πρότασης της Επιτροπής για το σχέδιο ετήσιου προϋπολογισμού 2027
Η Επιτροπή προτείνει να διατεθούν 200 δισ. ευρώ στις διάφορες προτεραιότητες της ΕΕ (σε αναλήψεις υποχρεώσεων), ως εξής:
54 δισ. ευρώ για την Κοινή Γεωργική Πολιτική και 0,8 δισ. ευρώ για τοΕυρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας,για τη στήριξη των γεωργών και των αλιέων της Ευρώπης, αλλά και για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του αγροδιατροφικού και του αλιευτικού τομέα, παρέχοντας το αναγκαίο περιθώριο για τη διαχείριση κρίσεων.
44 δισ. ευρώ για τηνπεριφερειακή ανάπτυξη και συνοχήμε σκοπό τη στήριξη της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής, καθώς και για υποδομές που στηρίζουν την πράσινη μετάβαση και τα έργα προτεραιότητας της Ένωσης.
14,5 δισ. ευρώ για επενδύσεις στο ανθρώπινο δυναμικό και ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής μέσω τουΕυρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+(ΕΚΤ+).
15,5 δισ. ευρώ για τη στήριξη των εταίρων και των συμφερόντων της ΕΕ σε ολόκληρο τον κόσμο. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται 10,1 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας —Η Ευρώπη στον κόσμο(ΜΓΑΔΣ — Η Ευρώπη στον κόσμο), 2,1 δισ. ευρώ για τον ΜηχανισμόΠροενταξιακής Βοήθειας (ΜΠΒΙΙΙ) και 0,5 δισ. ευρώ για τηδιευκόλυνση ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια,καθώς και 2 δισ. ευρώ για τηνανθρωπιστική βοήθεια(HUMA).
Επιπλέον 4 δισ. ευρώ θα διατεθούν σε επιχορηγήσεις στο πλαίσιο τουΜέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία,τα οποία θα συμπληρωθούν με 2,2 δισ. ευρώ σε δάνεια.
Επιπλέον, 90 δισ. ευρώ σε δάνεια θα διατεθούν στην Ουκρανία κατά την περίοδο 2026-2027 μέσω του νέου μέσου δανειοδότησης για τη στήριξη της Ουκρανίας. Το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027 περιλαμβάνει 1,15 δισ. ευρώ για την κάλυψη του σχετικού κόστους εξυπηρέτησης του χρέους.
13,8 δισ. ευρώ για την έρευνα και την καινοτομία, εκ των οποίων κυρίως 12,8 δισ. ευρώ για τοπρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη»,το εμβληματικό ερευνητικό πρόγραμμα της Ένωσης. Το σχέδιο προϋπολογισμού εξακολουθεί επίσης να περιλαμβάνει τη χρηματοδότηση τηςευρωπαϊκής πράξης για τα μικροκυκλώματαστο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» και μέσω της ανακατανομής άλλων προγραμμάτων.
4,7 δισ. ευρώ για ευρωπαϊκές στρατηγικές επενδύσεις, εκ των οποίων, για παράδειγμα, 3,1 δισ. ευρώ για τονμηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη»για τη βελτίωση των διασυνοριακών υποδομών, 1,1 δισ. ευρώ για τοπρόγραμμα «Ψηφιακή Ευρώπη»για τη διαμόρφωση του ψηφιακού μέλλοντος της Ένωσης και 278 εκατ. ευρώ γιατο InvestEU.
2,3 δισ. ευρώ για το διάστημα, κυρίως για τοΕυρωπαϊκό Διαστημικό Πρόγραμμα,το οποίο θα συνενώσει τη δράση της Ένωσης σε αυτόν τον στρατηγικό τομέα.
17,3 δισ. ευρώ για την ανθεκτικότητα και τις αξίες, συμπεριλαμβανομένων 4,5 δισ. ευρώ γιατο Erasmus+για τη δημιουργία ευκαιριών εκπαίδευσης και κινητικότητας, 417 εκατ. ευρώ για τη στήριξη καλλιτεχνών και δημιουργών σε ολόκληρη την Ευρώπη και 315 εκατ. ευρώ για την προώθηση της δικαιοσύνης, των δικαιωμάτων και των αξιών.
2,3 δισ. ευρώ για το περιβάλλον και τη δράση για το κλίμα, συμπεριλαμβανομένων 846 εκατ. ευρώ για τοπρόγραμμα LIFEγια τη στήριξη του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και της προσαρμογής σε αυτήν, και 1,3 δισ. ευρώ για τοΤαμείο Δίκαιης Μετάβασης,ώστε να διασφαλιστεί ότι κανείς δεν θα μείνει στο περιθώριο κατά την πράσινη μετάβαση.
2,4 δισ. ευρώ για δαπάνες που σχετίζονται με τη μετανάστευση, εκ των οποίων 2,1 δισ. ευρώ για τη στήριξη των μεταναστών και των αιτούντων άσυλο σύμφωνα με τις αξίες και τις προτεραιότητές μας.
2,3 δισ. ευρώ για την αντιμετώπιση των αμυντικών προκλήσεων, συμπεριλαμβανομένου 1 δισ. ευρώ για τη στήριξη της ανάπτυξης ικανοτήτων και της έρευνας στο πλαίσιο τουΕυρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας(ΕΤΑ), 844 εκατ. ευρώ για τοπρόγραμμα για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία(EDIP), 115 εκατ. ευρώ για την τόνωση της καινοτομίας στον τομέα της άμυνας στο πλαίσιο του προτεινόμενουπρογράμματος AGILEκαι 256 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της στρατιωτικής κινητικότητας.
1 δισ. ευρώ για τη διασφάλιση της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς, συμπεριλαμβανομένων 622 εκατ. ευρώ για τοπρόγραμμα για την ενιαία αγορά,και 212 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση της καταπολέμησης της απάτης και τη στήριξη της φορολογίας και των τελωνείων.
Πόσα ποσά προτείνει η Επιτροπή να κατανεμηθούνστις πληρωμές;
Με βάση διεξοδική τεχνική ανάλυση των αναγκών πληρωμών για καθένα από τα προγράμματα της ΕΕ το 2027, η Επιτροπή προτείνει συνολικό επίπεδο πιστώσεων πληρωμών ύψους 212 δισ. ευρώ. Το συνολικό αυτό ποσό αντικατοπτρίζει τις αυξανόμενες ανάγκες για πληρωμές το 2027, τώρα που όλα τα προγράμματα της ΕΕ λειτουργούν με κανονικό ρυθμό, ιδίως για την πολιτική συνοχής.
Οι τεχνικές εργασίες της Επιτροπής σχετικά με τις ανάγκες πληρωμών το 2027 περιλαμβάνουν επίσης αξιολόγηση των επικαιροποιημένων προβλέψεων των κρατών μελών για τις πληρωμές που σχετίζονται με την πολιτική συνοχής και την αγροτική ανάπτυξη. Η αξιολόγηση αυτή επιβεβαίωσε τις προηγούμενες μακροπρόθεσμες προβλέψεις της Επιτροπής που χρονολογούνται από τον Ιούλιο του 2025, οι οποίες αποσκοπούσαν να δώσουν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη μια έγκαιρη εικόνα της μεσοπρόθεσμης εξέλιξης των εσόδων και των δαπανών του προϋπολογισμού της ΕΕ, ώστε να διευκολυνθεί ο σχεδιασμός.
Γιατί το επίπεδο των πληρωμών στο σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027 είναι κατά 7 % υψηλότερο από ό,τι το προηγούμενο έτος;
Το προτεινόμενο επίπεδο πληρωμών για το 2027, ύψους 212 δισ. ευρώ, είναι πράγματι κατά 7 % υψηλότερο από ό,τι για το 2026. Αυτό αντικατοπτρίζει τον χαρακτήρα του προϋπολογισμού της ΕΕ ως επενδυτικού προϋπολογισμού, με πληρωμές που πραγματοποιούνται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, σε συνάρτηση με την πρόοδο που σημειώνεται στην υλοποίηση έργων και δράσεων.
Αυτό είναι το σύνηθες πρότυπο που έχουμε επίσης παρατηρήσει στο τέλος προηγούμενων μακροπρόθεσμων δημοσιονομικών περιόδων.
Ως εκ τούτου, αυτές οι αυξανόμενες ανάγκες για πληρωμές είναι γνωστές εκ των προτέρων.
Τι αντίκτυπο θα έχει αυτή η αύξηση των πληρωμών στις συνεισφορές των κρατών μελών στον προϋπολογισμό της ΕΕ;
Ο προϋπολογισμός της ΕΕ χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από ιδίους πόρους, συν άλλα έσοδα. Ως εκ τούτου, οι αυξανόμενες ανάγκες για πληρωμές, όπως περιγράφονται ανωτέρω, οδηγούν σε αύξηση των συνεισφορών ιδίων πόρων του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ) από τα κράτη μέλη, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα έσοδα και οι δαπάνες του προϋπολογισμού της ΕΕ παραμένουν ισοσκελισμένα. Επίσης, στην περίπτωση αυτή, το πρότυπο της σταδιακής αύξησης των αναγκών πληρωμών και της αντίστοιχης αύξησης των συνεισφορών βάσει του ΑΕΕ για την ισοσκέλιση του προϋπολογισμού είναι γνωστό με την πάροδο του χρόνου.
Πώς αντικατοπτρίζει το σχέδιο προϋπολογισμού τις προτεραιότητες της ΕΕ;
Το σχέδιο προϋπολογισμού του 2027 στηρίζει τις προτεραιότητες της Ένωσης για την ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια, την άμυνα, τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης, την καθαρή και την ψηφιακή μετάβαση, την ετοιμότητα και την ανθεκτικότητα.
Περιλαμβάνει αυξημένη χρηματοδότηση για εμβληματικά προγράμματα που συμβάλλουν στην οικονομική ασφάλεια και σε μια ανταγωνιστική οικονομία. Ταυτόχρονα, διατηρεί ισχυρή στήριξη για τη γεωργία, συμβάλλοντας στη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας της Ένωσης, προωθώντας παράλληλα την οικονομική σταθερότητα και την ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών.
Πώς συνδέεται το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027 με την πρόταση για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό;
Το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027 είναι ο οριστικός ετήσιος προϋπολογισμός στο πλαίσιο του τρέχοντος μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027. Προτείνεται σύμφωνα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ).
Οι διαπραγματεύσεις για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό (που θα ξεκινήσει το 2028) συνεχίζονται παράλληλα.
Υπάρχει κάτι από το σχέδιο προϋπολογισμού του 2027 που μεταφέρεται στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό;
Το σχέδιο προϋπολογισμού του 2027 παρέχει επαρκή χρηματοδότηση για τις προτεραιότητες της Ένωσης. Δεν μεταφέρονται δαπάνες στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό, εκτός από τις «κανονικές» πληρωμές για την κάλυψη των συμβατικών υποχρεώσεων που απορρέουν από τον προϋπολογισμό του 2027, ο οποίος αποτελεί τακτικό χαρακτηριστικό του προϋπολογισμού της ΕΕ ως επενδυτικού προϋπολογισμού(βλ. την ερώτηση σχετικά με τη διαφορά μεταξύ αναλήψεων υποχρεώσεων και πληρωμών κατωτέρω).
Επιπλέον, ορισμένες από τις εν εξελίξει δανειοληπτικές πράξεις της Ένωσης θα έχουν αντίκτυπο στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό για την περίοδο 2028-2034. Αυτό αφορά, ειδικότερα, την αποπληρωμή του NextGenerationEU, του ταμείου ανάκαμψης της Ένωσης μετά την πανδημία COVID-19, καθώς και τη χρηματοδότηση που παρέχεται στην Ουκρανία, μεταξύ άλλων μέσω του προσφάτως συμφωνηθέντος δανείου στήριξης της Ουκρανίας (βλ. κατωτέρω).
Η Επιτροπή πρότεινε ένα σταθερό ετήσιο ποσό για την κάλυψη των σχετικών δαπανών για τόκους και την αποπληρωμή του κεφαλαίου στον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό για την περίοδο 2028-2034, ώστε να διασφαλιστεί πλήρης προβλεψιμότητα.
Πότε θα εγκριθεί το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2028;
Όπως συμβαίνει με κάθε ετήσιο προϋπολογισμό, στη συνέχεια θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, με στόχο την έγκρισή του πριν από το τέλος του 2027.
Τι θα συμβεί εάν δεν υπάρξειέγκαιρησυμφωνία για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο;
Οι Συνθήκες παρέχουν διασφαλίσεις για τη διασφάλιση της συνέχειας της χρηματοδότησης της ΕΕ σε περίπτωση μη έγκαιρης συμφωνίας για ένα νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ).
Σύμφωνα με το άρθρο 312 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα ανώτατα όρια και άλλες διατάξεις που αντιστοιχούν στο τελευταίο έτος του τρέχοντος ΠΔΠ [= 2027] θα παραταθούν προσωρινά έως ότου εγκριθεί νέο πλαίσιο.
Κατά συνέπεια, ενώ οι πληρωμές για νομικές δεσμεύσεις από τα προγράμματα της περιόδου 2021-2027 θα συνεχιστούν όπως έχει προγραμματιστεί, οι νέες δαπάνες του προϋπολογισμού θα είναι δυνατές μετά το 2027, όπου υπάρχει αντίστοιχη νομική βάση γι' αυτές. Η χρηματοδότηση προγραμμάτων χωρίς τέτοια νομική βάση θα παύσει έως ότου εγκριθούν τα σχετικά διάδοχα προγράμματα.
Ως εκ τούτου, η έγκαιρη συμφωνία για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό είναι ζωτικής σημασίας για την εξασφάλιση προβλεψιμότητας για τους δικαιούχους, τη στήριξη νέων προτεραιοτήτων πολιτικής και τη διασφάλιση ότι η Ένωση μπορεί να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις μελλοντικές προκλήσεις.
Πώς χρηματοδοτείται η άμυνα καιπώς αντικατοπτρίζονται τα δάνεια SAFE στο σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027;
Η Ένωση εξακολουθεί να ενισχύει τις ικανότητες ασφάλειας και άμυνας της Ευρώπης ως απάντηση σε ένα ολοένα και πιο δύσκολο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027 στηρίζει την εφαρμογή του σχεδίου ReArm Europe/Readiness 2030, με στόχο την ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας, της βιομηχανικής ικανότητας και της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης.
Παρέχει στήριξη για έρευνα στον τομέα της άμυνας, ανάπτυξη ικανοτήτων και στρατιωτική κινητικότητα, ιδίως μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας (ΕΤΑ). Το σχέδιο προϋπολογισμού στηρίζει επίσης την εφαρμογή του προγράμματος για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία (EDIP), όπως εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2025, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανταπόκρισης της ευρωπαϊκής τεχνολογικής και βιομηχανικής βάσης στον τομέα της άμυνας. Περιλαμβάνει επίσης χρηματοδότηση για τη νέα πρωτοβουλία AGILE με σκοπό την επιτάχυνση της μετάβασης από την καινοτομία στην ανάπτυξη για αμυντικές δαπάνες, για την οποία η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση τον Μάρτιο του 2026.
Επιπλέον, το μέσο «Δράση για την ασφάλεια στην Ευρώπη» (SAFE) επιτρέπει στην Επιτροπή να παρέχει έως και 150 δισ. ευρώ σε δάνεια στα κράτη μέλη, με την υποστήριξη του προϋπολογισμού της ΕΕ που είναι διαθέσιμος έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030, για τη στήριξη κοινών προμηθειών και επενδύσεων στον τομέα της άμυνας. Οι πρώτες πληρωμές προχρηματοδότησης στα κράτη μέλη στο πλαίσιο του SAFE ξεκίνησαν τον Μάιο του 2026.
Οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες αποβαίνουν εις βάρος της πολιτικής συνοχής ή της γεωργίας;
Όχι. Η αυξημένη στήριξη για την άμυνα δεν αποβαίνει εις βάρος της πολιτικής συνοχής ή της γεωργίας. Και οι δύο παραμένουν βασικές προτεραιότητες του προϋπολογισμού της ΕΕ, με προγραμματισμένη χρηματοδότηση ύψους περίπου 100 δισ. ευρώ το 2027.
Ταυτόχρονα, η Ένωση πρέπει επίσης να ανταποκριθεί σε νέες προτεραιότητες, όπως η ασφάλεια, η άμυνα, η ετοιμότητα, η διαχείριση της μετανάστευσης, η ενεργειακή ανθεκτικότητα και η ανταγωνιστικότητα. Η πρόταση της Επιτροπής επιδιώκει να εξισορροπήσει αυτούς τους στόχους εντός των ορίων του τρέχοντος μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού.
Μειώνεται ηχρηματοδότηση για την έρευνα, την καινοτομία καιτο διάστημα;
Το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027 θα διαθέσει σχεδόν 22 δισ. ευρώ για τη χρηματοδότηση παρεμβάσεων προτεραιότητας στους τομείς της έρευνας και της καινοτομίας, του διαστήματος, των στρατηγικών υποδομών και της ενίσχυσης της ενιαίας αγοράς. Η μικρή μείωση σε σύγκριση με τον ετήσιο προϋπολογισμό του 2026 οφείλεται κυρίως στο ειδικό προφίλ του προγράμματος ITER για την ανάπτυξη της ενέργειας σύντηξης, όπου η χρηματοδότηση συγκεντρώθηκε κατά τα πρώτα έτη του τρέχοντος ΠΔΠ σύμφωνα με τις ειδικές επενδυτικές ανάγκες, και στην αναδιαμόρφωση του προγράμματος «Ορίζων» στην ενδιάμεση αναθεώρηση του ΠΔΠ.
Μειώνεται η χρηματοδότηση της εξωτερικής δράσης;
Το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027 προβλέπει μια ισχυρή δέσμη 15,5 δισ. ευρώ για την εξωτερική δράση. Το ποσό αυτό είναι σε γενικές γραμμές συγκρίσιμο με τον ετήσιο προϋπολογισμό του 2026 και αντικατοπτρίζει την επιλογή της εμπροσθοβαρούς παροχής βοήθειας σε τρίτες χώρες κατά την έναρξη του παρόντος ΠΔΠ.
Η χρηματοδότηση της εξωτερικής δράσης στο σχέδιο προϋπολογισμού θα διασφαλίσει τη συνεχή στήριξη των Σύρων προσφύγων και την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας σε ολόκληρο τον κόσμο. Θα συμβάλει επίσης στη χρηματοδότηση της δέσμης μέτρων ύψους 1,6 δισ. ευρώ για την Παλαιστίνη που συμφωνήθηκε το 2025, καθώς και στη χορήγηση 200 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της Γροιλανδίας.
Πώς θα στηρίξει το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027 την Ουκρανία;
Το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας είναι δάνειο περιορισμένης προσφυγής ύψους 90 δισ. ευρώ που καλύπτει στρατιωτική βοήθεια και γενική δημοσιονομική στήριξη, το οποίο θα εκταμιευθεί το 2026 και το 2027. Για να συμπληρωθεί αυτή η στήριξη, το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027 περιλαμβάνει συνολικά 1,15 δισ. ευρώ για την κάλυψη του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους του δανείου.
Επιπλέον, η διευκόλυνση για την Ουκρανία θα συνεχίσει να παρέχει στήριξη στην Ουκρανία το 2027, με μη επιστρεπτέα στήριξη ύψους 4 δισ. ευρώ και δάνεια ύψους 2,2 δισ. ευρώ. Τέλος, η Ουκρανία θα επωφεληθεί επίσης από επιδότηση του κόστους δανεισμού για τα δάνεια ΜΧΣ+ ύψους 18 δισ. ευρώ που εκταμιεύθηκαν το 2023, συνολικού ύψους 590 εκατ. ευρώ.
Πώς χρηματοδοτείται το νέο δάνειο στήριξης της Ουκρανίας στο σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027;
Το νέο δάνειο στήριξης της Ουκρανίας θα παράσχει στην Ουκρανία την επειγόντως αναγκαία στρατιωτική βοήθεια και τη γενική δημοσιονομική στήριξη, συνολικού ύψους 90 δισ. ευρώ το 2026 και το 2027. Οι προγραμματισμένες εκταμιεύσεις στο πλαίσιο του δανείου στήριξης της Ουκρανίας κατά το δεύτερο και το τρίτο τρίμηνο του 2026 ανέρχονται σε 30 δισ. EUR, γεγονός που θα οδηγήσει σε κόστος εξυπηρέτησης του χρέους ύψους 1,15 δισ. EUR το 2027.
Για τη χρηματοδότηση αυτών των δαπανών, η Επιτροπή προτείνει έναν ισορροπημένο συνδυασμό εξοικονομήσεων και χρήσης ειδικών μέσων, αφήνοντας ουσιαστικά άθικτες τις προγραμματισμένες εναπομένουσες διαθέσιμες πιστώσεις για το 2027.
Πώς καλύπτεται το αυξημένο κόστος δανεισμού για το NextGenerationEU;
Λαμβανομένης υπόψη της αύξησης των επιτοκίων από το 2022, από το 2025 έχει τεθεί σε εφαρμογή ένας νέος «διαδοχικός μηχανισμός» για την κάλυψη των πρόσθετων αναγκών για τις πληρωμές τόκων του NGEU. Περιλαμβάνει διάφορα μέτρα για τη χρηματοδότηση του πρόσθετου κόστους, με τη χρήση των διαθέσιμων πόρων για τον αναπροσανατολισμό της υφιστάμενης χρηματοδότησης εντός του προϋπολογισμού, την κινητοποίηση ειδικών μέσων στο πλαίσιο του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού και την κινητοποίηση ενός νέου και έκτακτου μέσου πέραν των ανώτατων ορίων του ΠΔΠ, εάν η χρηματοδότηση για τις πληρωμές τόκων δεν μπορεί να βρεθεί εντός του υφιστάμενου προϋπολογισμού της ΕΕ.
Στο σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027, και σύμφωνα με την προσέγγιση που συμφωνήθηκε με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για τον ετήσιο προϋπολογισμό του 2025, η Επιτροπή προτείνει τη χρηματοδότηση των πρόσθετων αναγκών για το κόστος δανεισμού μέσω συνδυασμού του αδιάθετου περιθωρίου στον τομέα 2β (ανθεκτικότητα και αξίες), του μηχανισμού ευελιξίας και του μέσου EURI για το υπόλοιπο ποσό, το οποίο καλύπτεται πλήρως από προηγούμενες αποδεσμεύσεις. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχει ανάγκη προσφυγής στον λεγόμενο «χρηματοοικονομικό μηχανισμό ασφαλείας» (μέτρο έκτακτης ανάγκης για να διασφαλιστεί ότι υπάρχει επαρκής διαθέσιμη χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων περιστάσεων ή για τη σταθεροποίηση των χρηματοπιστωτικών συστημάτων όταν είναι αναγκαίο).
Τι είναι οι αναλήψεις υποχρεώσεων και οι πληρωμές;
Οι αναλήψεις υποχρεώσεων είναι ο συνολικός όγκος των συμβατικών υποχρεώσεων για μελλοντικές πληρωμές που μπορούν να πραγματοποιηθούν σε ένα δεδομένο έτος. Στη συνέχεια, οι αναλήψεις υποχρεώσεων πρέπει να εκπληρώνονται με πληρωμές, είτε κατά το ίδιο έτος είτε, ιδίως στην περίπτωση πολυετών σχεδίων, κατά τα επόμενα έτη.
Οι πληρωμές είναι τα πραγματικά χρήματα που καταβάλλονται σε ένα δεδομένο έτος από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την κάλυψη των αναλήψεων υποχρεώσεων του τρέχοντος και των προηγούμενων ετών.
Για παράδειγμα, όταν η ΕΕ αποφασίζει να συγχρηματοδοτήσει την κατασκευή γέφυρας σε ένα κράτος μέλος, το συνολικό ποσό που συμφωνεί να καλύψει η ΕΕ αποτελεί δέσμευση. Οι λογαριασμοί για τις εργασίες που πραγματοποιήθηκαν είναι οι πληρωμές που καταβάλλονται κατά τα επόμενα έτη σύμφωνα με την υλοποίηση του κύκλου ζωής του έργου. Η ανάληψη υποχρεώσεων πραγματοποιείται το έτος Ν. Οι πληρωμές από τον προϋπολογισμό της ΕΕ ενδέχεται να ακολουθήσουν το ίδιο έτος Ν, αλλά και τα επόμενα έτη, ανάλογα με τους δημοσιονομικούς κανόνες σχετικά με τον χρόνο επιστροφής των τιμολογίων (N+x).
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε δύο ειδικές στρατηγικές, μία για τα νησιά της ΕΕ και μία για τις παράκτιες κοινότητες της ΕΕ, καθορίζοντας για πρώτη φορά μια συντονισμένη ευρωπαϊκή προσέγγιση για τη στήριξη και των δύο τύπων εδαφών και την απελευθέρωση του μακροπρόθεσμου δυναμικού τους.
Οι δύο πρωτοβουλίες εισάγουν μια στοχευμένη προσέγγιση, αφιερωμένη στις ειδικές ανάγκες και τις μοναδικές προκλήσεις:
17 εκατομμύρια άνθρωποιζουν σε περισσότερα από 4 000 νησιά σε 16 κράτη μέλη της ΕΕ·
95 εκατομμύρια άνθρωποιζουν κατά μήκος των 70.000 χιλιομέτρων των ακτών της ΕΕ και σε παράκτιες περιοχές σε 22 κράτη μέλη της ΕΕ.
Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή προτείνει μια συνεκτική, ολιστική προσέγγιση που θα αντιμετωπίζει την οικονομία, τη συνδεσιμότητα, την ενέργεια, το περιβάλλον, τη δημογραφία και την ασφάλεια με ολοκληρωμένο τρόπο, με στόχο τη μετατροπή των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι εν λόγω περιοχές σε ευκαιρίες και διαρκή πλεονεκτήματα. Αυτό περιλαμβάνει τη διασφάλιση ότι οι ειδικές ανάγκες τους αντικατοπτρίζονται πλήρως στις μελλοντικές προτάσεις και ευθυγραμμίζονται με τις ευρύτερες προτεραιότητες της ΕΕ.
Τα περισσότερα νησιά της ΕΕ αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις που επηρεάζουν την οικονομική βιωσιμότητα και την ποιότητα ζωής τους, όπως η γεωγραφική απομόνωση, η περιορισμένη συνδεσιμότητα, το υψηλό κόστος μεταφοράς και ο χρόνος ταξιδίου, οι μικρές και κατακερματισμένες αγορές, η υπερβολική εξάρτηση από τον τουρισμό, η υπερβολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, η ευπάθεια στην κλιματική αλλαγή, η δημογραφική μείωση, η λειψυδρία, η μειωμένη πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες και άλλες πρόσθετες δαπάνες λόγω του νησιωτικού χαρακτήρα.
Στο σταυροδρόμι μεταξύ ξηράς και θάλασσας, οι παράκτιες κοινότητες της Ευρώπης αποτελούν ζωτικό πλεονέκτημα. Συνδυάζουν πλούσια περιβαλλοντική, πολιτιστική και θαλάσσια κληρονομιά με μεγάλες δυνατότητες προώθησης μιαςβιώσιμης γαλάζιας οικονομίας.Ταυτόχρονα, οι παράκτιες κοινότητες της Ευρώπης βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της κλιματικής αλλαγής, της απώλειας θαλάσσιας και παράκτιας βιοποικιλότητας και της θαλάσσιας ρύπανσης, οι οποίες επηρεάζουν τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητά τους και την οικονομική τους ανάπτυξη. Ορισμένες αντιμετωπίζουν επίσης πρόσθετες πιέσεις, συμπεριλαμβανομένου του ανισόρροπου τουρισμού, της έλλειψης οικονομικά προσιτής στέγασης, της εποχικότητας της οικονομικής δραστηριότητας και των περιορισμένων ευκαιριών απασχόλησης, με αποτέλεσμα τη μετανάστευση των νέων και την οικονομική αστάθεια.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι απαραίτητη μιαπροσαρμοσμένη προσέγγιση.Οι δύο στρατηγικές λειτουργούν παράλληλα, ενισχύοντας η μία την άλλη για την αντιμετώπιση των κοινών πιέσεων, ενώ παράλληλα ανταποκρίνονται στη μοναδική πραγματικότητα τόσο των νησιών όσο και των παράκτιων κοινοτήτων.
Αναγνωρίζοντας αυτές τιςαλληλένδετες πιέσεις,η ΕΕ έχει αναπτύξει τις δύο συμπληρωματικές στρατηγικές για την οικοδόμηση ενός συνεκτικού πλαισίου εντός των υφιστάμενων πολιτικών και της χρηματοδότησης, με σκοπό την ενίσχυση των οικονομικών ευκαιριών, της ποιότητας ζωής και της ανθεκτικότητας.
Μια μακρόπνοη στρατηγική για τα νησιά της Ευρώπης
Η στρατηγική έχει ως στόχο να ενσωματώσει τις ανάγκες των νησιών και να αποτυπώσει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σε ευρύτερες πολιτικές της ΕΕ προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες ανάγκες τους. Διαρθρώνεται γύρω απότέσσερις βασικούς πυλώνες:
Οικονομική ανάπτυξη, συνδεσιμότητα, ανταγωνιστικότητα και καινοτομία:τόνωση της επιχειρηματικότητας, των διαφοροποιημένων τοπικών οικονομιών, του βιώσιμου τουρισμού και της ψηφιοποίησης, με παράλληλη αντιμετώπιση των κενών συνδεσιμότητας που περιορίζουν την οικονομική δραστηριότητα και τη ζωή των νησιών.
Ενεργειακή ασφάλεια, προστασία του περιβάλλοντος και ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή:επιτάχυνση της απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και της προστασίας της βιοποικιλότητας.
Κοινότητες και δημογραφία:ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών, της υγειονομικής περίθαλψης, της στέγασης, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής ένταξης για την αντιστροφή της πληθυσμιακής συρρίκνωσης και τη διατήρηση των νέων.
Ασφάλεια και ετοιμότητα για την αντιμετώπιση κρίσεων:ενίσχυση της ανθεκτικότητας έναντι φυσικών καταστροφών που συνδέονται με την κλιματική κρίση, τους θαλάσσιους κινδύνους και άλλες αναδυόμενες απειλές.
Η στρατηγική προωθεί την καθιέρωση τακτικού διαλόγου μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και των ενδιαφερόμενων μερών που εκπροσωπούν τα συμφέροντα των νησιών, καθώς και διάφορα μέτρα τεχνικής υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης ικανοτήτων και της ανταλλαγής ορθών πρακτικών. Τα κράτη μέλη καλούνται να συμπεριλάβουν στοχευμένα μέτρα για την ανάπτυξη των νησιών στα μελλοντικά τουςεθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συνδέονται με τον νησιωτικόχαρακτήρα σε τομείς όπως η συνδεσιμότητα, οι υπηρεσίες και οι υποδομές. Τα κράτη μέλη καλούνται επίσης να καταρτίσουν εδαφικά επενδυτικά εργαλεία για την προώθηση ολοκληρωμένων στρατηγικών για τα νησιά και τη διευκόλυνση της καλύτερης συνεργασίας.
Στρατηγική για ευημερούσες παράκτιες κοινότητες
Η στρατηγική για τις παράκτιες κοινότητες επικεντρώνεται σε τρεις προτεραιότητες:
Για την προώθηση της ευημερίας, προωθεί μια δυναμική, ανταγωνιστική και διαφοροποιημένη γαλάζια οικονομία, προωθώντας την καινοτομία, νέα επιχειρηματικά μοντέλα —όπως ο πεσκατουρισμός, η βιοοικονομία και οι υπεράκτιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας— και δημιουργώντας ευκαιρίες απασχόλησης υψηλής ποιότητας.
Για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, ενισχύει την προσαρμοστικότητα στην κλιματική αλλαγή και τις ευρύτερες περιβαλλοντικές, οικονομικές, κοινωνικές προκλήσεις και προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας, ιδίως μέσω της εφαρμογής της πρωτοβουλίαςOceanEyeπου παρουσιάστηκε πρόσφατα.
Για την ενίσχυση της βιωσιμότητας, προωθεί ζωντανούς, συμπεριληπτικούς και ελκυστικούς τόπους όπου άνθρωποι όλων των ηλικιών μπορούν να ευδοκιμήσουν —εργαζόμενοι, ζώντας και απολαμβάνοντας το περιβάλλον τους— διαφυλάσσοντας παράλληλα τον θαλάσσιο πολιτισμό, την κληρονομιά και την τοπική ταυτότητα.
Η στρατηγική δίνει έμφαση σε εξατομικευμένες λύσεις υπό τοπική καθοδήγηση, αναγνωρίζοντας τις ποικίλες ανάγκες των παράκτιων κοινοτήτων —από τα απομακρυσμένα αλιευτικά χωριά έως τις μεγάλες πόλεις-λιμένες.
Τα βασικά μέτρα περιλαμβάνουν:
Ενδυνάμωση των παράκτιων κοινοτήτων στον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμόμέσω του επικείμενου νόμου για τους ωκεανούς, προώθηση της βιώσιμης χρήσης του φυσικού κεφαλαίου των ωκεανών, προώθηση της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και απελευθέρωση ευκαιριών για βιώσιμη ανάπτυξη.
Στήριξη συνεργατικών σχηματισμών και αλυσίδων εφοδιασμού γαλάζιας βιοοικονομίαςσε παράκτιες περιοχές μέσω έργων με πρωτοβουλία τοπικών κοινοτήτων, στο πλαίσιο της μελλοντικής πρωτοβουλίας καινοτομίας της ΕΕ για τη γαλάζια βιοοικονομία.
Ανάπτυξη συστήματος πιστοποίησης για τα πιστωτικά μόρια γαλάζιου άνθρακα με σκοπό τη δημιουργία νέων ευκαιριώνγια υπηρεσίες γαλάζιας οικονομίας και εισόδημαγια τις παράκτιες κοινότητες.
Προώθηση της ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγήμέσω της αύξησης των εκτιμήσεων κινδύνου, της χαρτογράφησης των επενδύσεων και της στήριξης της ανάπτυξης ικανοτήτων για την προσαρμογή των ακτών, με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και των αποστολών της ΕΕ για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και την αποκατάσταση των ωκεανών και των υδάτων μας.
Ιστορικό
Η ΕΕ φιλοξενεί πάνω από4 000 κατοικημένα νησιά σε 16 κράτη μέλη—συμπεριλαμβανομένων των τριών νησιωτικών εθνών τηςΚύπρου, της Ιρλανδίαςκαιτης Μάλτας—όπου ζουν περίπου 17 εκατομμύρια άνθρωποι. Τα νησιά αυτά αποτελούν ζωτικό μέρος της ταυτότητας, της οικονομίας, της ιστορίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς της ΕΕ. Η στρατηγική της ΕΕ για τα νησιά βασίζεται σε εκτεταμένη δημόσια διαβούλευση, συμπεριλαμβανομένων των συνεισφορών των ενδιαφερόμενων μερών σεπρόσκληση υποβολής στοιχείων,καθώς και των εισηγήσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Επιτροπής των Περιφερειών, της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και των νησιωτικών κοινοτήτων, οι οποίες είχαν από καιρό ταχθεί υπέρ ενός ειδικού πλαισίου πολιτικής.
Εν τω μεταξύ,95 εκατομμύρια άνθρωποι —το 21 % του πληθυσμού της ΕΕ— κατοικούν κατά μήκος των 70.000 χιλιομέτρων ακτογραμμής της ΕΕ ή σε παράκτιες περιοχέςσε 22 κράτη μέλη. Η στρατηγική της ΕΕ για τις παράκτιες κοινότητες ενημερώθηκε ομοίως μέσω δημόσιαςπρόσκλησης υποβολής στοιχείων, διασφαλίζοντας ότι οι τοπικές φωνές διαμόρφωσαν την ανάπτυξή της.
Και οι δύο στρατηγικές ευθυγραμμίζονται με τοΕυρωπαϊκό Σύμφωνο για τους Ωκεανούς(που δρομολογήθηκε το 2025) και συμπληρώνουν τις ευρύτερες πολιτικές της ΕΕ για τη δράση για το κλίμα, τη συνοχή και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Ωστόσο, οι εξόχως απόκεντρες περιοχές της ΕΕ δεν καλύπτονται από τις εν λόγω προτάσεις, καθώς εξετάζονται στο πλαίσιο χωριστής ειδικής στρατηγικής — αναγνωρίζοντας το μοναδικό καθεστώς τους βάσει του άρθρου 349 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η στρατηγική αυτή θα παρουσιαστεί αργότερα φέτος.
Η ΕΕ και η Δημοκρατία της Κορέας υπέγραψαν συμφωνία-ορόσημογια το ψηφιακό εμπόριο (DTA)κατά τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Δημοκρατίας της Κορέας που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες. Αυτή η DTA καταδεικνύει την κοινή δέσμευση για την προώθηση του ανοικτού, διαφανούς και βασιζόμενου σε κανόνες εμπορίου. Συνάδει επίσης με την ευρύτερη δέσμευση της ΕΕ να θεσπίσει μελλοντοστραφείς κανόνες ψηφιακού εμπορίου με αξιόπιστους εταίρους που συμμερίζονται τις ίδιες απόψεις σε μια εποχή αυξανόμενων παγκόσμιων εντάσεων και οικονομικού κατακερματισμού.
Η DTA συμπληρώνει τη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών ΕΕ-Δημοκρατίας της Κορέας —η οποία ισχύει από το 2011— με δεσμευτικούς κανόνες ψηφιακού εμπορίου υψηλών προτύπων. Σε αυτές περιλαμβάνονται, για παράδειγμα, η αναγνώριση της νομικής ισχύος και της εκτελεστότητας των ηλεκτρονικών συμβάσεων και η δυνατότητα χρήσης ηλεκτρονικής υπογραφής. Η συμφωνία θα δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις, ιδίως για τις πολύ μικρές, τις μικρές και τις μεσαίες επιχειρήσεις.
Η συμφωνία θα ενισχύσει επίσης την ασφάλεια και την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στην ψηφιακή οικονομία, μέσω αυστηρών κανόνων για την προστασία των καταναλωτών στο διαδίκτυο. Ένα αξιόπιστο ψηφιακό περιβάλλον είναι απαραίτητο για τη λειτουργία και, κυρίως, την ευημερία του ψηφιακού εμπορίου.
Επιπλέον, η συμφωνία διευκολύνει τις διασυνοριακές ροές δεδομένων και απαγορεύει την υποχρεωτική διαβίβαση πηγαίου κώδικα. Ταυτόχρονα, τόσο η ΕΕ όσο και η Δημοκρατία της Κορέας θα διατηρήσουν τα αντίστοιχα υψηλά επίπεδα προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και της ιδιωτικής ζωής, καθώς και τον κανονιστικό χώρο για την επιδίωξη θεμιτών στόχων πολιτικής.
Επόμενα βήματα
Μετά την υπογραφή της DTA από τον Επίτροπο Εμπορίου και Οικονομικής Ασφάλειας της ΕΕ MarosŠefčovičκαι τον Υπουργό Εμπορίου της Κορέας Yeo Han-koo, η ΕΕ και η Δημοκρατία της Κορέας θα ακολουθήσουν τις αντίστοιχες διαδικασίες τους για την επικύρωση της συμφωνίας. Από την πλευρά της ΕΕ, η επικύρωση θα απαιτήσει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Στη συνέχεια, η συμφωνία θα συναφθεί επίσημα από το Συμβούλιο.
Η Δημοκρατία της Κορέας είναι βασικός εταίρος της ΕΕ στην περιοχή του Ινδοειρηνικού. Το 2023 πάνω από το ένα τρίτο του συνολικού εμπορίου υπηρεσιών μεταξύ της ΕΕ και της Κορέας παραδόθηκε ψηφιακά (11 δισ. EUR).
Η συμφωνία ψηφιακού εμπορίου αποτελεί σημαντικό συμπλήρωμα της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών ΕΕ-Δημοκρατίας της Κορέας, η οποία έχει εξασφαλίσει, από την έναρξη ισχύος της το 2011, μακροχρόνιους και ισχυρούς οικονομικούς δεσμούς μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Κορέας. Πρόκειται για τη δεύτερη αυτόνομη συμφωνία ψηφιακού εμπορίου που έχει υπογράψει μέχρι στιγμής η ΕΕ και συμπληρώνει την ψηφιακή εταιρική σχέση ΕΕ-Δημοκρατίας της Κορέας, η οποία δρομολογήθηκε τον Νοέμβριο του 2022. Η πρώτη αυτόνομη διμερής συμφωνία ψηφιακού εμπορίου υπεγράφη μεταξύ της ΕΕ και της Σινγκαπούρης.
Η DTA θέτει υψηλά πρότυπα για τους κανόνες του ψηφιακού εμπορίου στην περιοχή του Ινδοειρηνικού και πέραν αυτής. Αντικατοπτρίζει την προσέγγιση της ΕΕ για τις ψηφιακές πολιτικές και τις πολιτικές για τα δεδομένα, η οποία θέτει τους ανθρώπους και τα δικαιώματά τους στο επίκεντρο. Υποστηρίζει την ανάπτυξη και την εφαρμογή των πολιτικών που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων που θέτει η ψηφιακή οικονομία. Πάνω από το 60 % του παγκόσμιου ΑΕΠ θεωρείται πλέον ότι συνδέεται με τις ψηφιακές συναλλαγές. Οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές αγοράζουν όλο και περισσότερο αγαθά και υπηρεσίες στο διαδίκτυο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τον τελικόκώδικα ορθής πρακτικής για τη σήμανση και την επισήμανση περιεχομένου που παράγεται από ΤΝ.Ο κώδικας είναι εθελοντικός και καθορίζει πρακτικά μέτρα για να βοηθήσειτους παρόχουςκαιτους φορείς εφαρμογήςσυστημάτων παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) να εκπληρώσουν τις υποχρεώσειςδιαφάνειας τηςπράξης για την ΤΝπου θα ισχύουν από τις 2 Αυγούστου 2026.
Από την ημερομηνία αυτή, η πράξη για την ΤΝ θα απαιτεί σαφή επισήμανση σε βασικές περιπτώσεις.Οιβαθυπαραποιήσεις (eepfakes)καιτα κείμενα που παράγονται ή χειραγωγούνται από την ΤΝ και δημοσιεύονται για θέματα δημόσιου συμφέροντοςπρέπει να φέρουν σαφή επισήμανση. Οι χρήστες πρέπει επίσης να ενημερώνονται όταν αλληλεπιδρούν με έναδιαδραστικό σύστημα ΤΝ,όπως ένα chatbot. Αυτές οι απαιτήσεις διαφάνειας βοηθούν τους ανθρώπους να αναγνωρίζουν πότε το περιεχόμενο έχει παραχθεί ή τροποποιηθεί από την ΤΝ, μειώνοντας τον κίνδυνο εξαπάτησης και χειραγώγησης.
Ο κώδικας καταρτίστηκε απόέξι ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες,με τη συμβολή περισσότερων από180 ενδιαφερόμενων μερών.Στους συνεισφέροντες περιλαμβάνονταν πάροχοι και φορείς εφαρμογής διαδραστικών και παραγωγικών συστημάτων και μοντέλων ΤΝ, ενώσεις που εκπροσωπούν φορείς εφαρμογής, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, πανεπιστήμια, ο δημόσιος τομέας και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.
Ο κώδικας αποτελείται από δύο τμήματα:
Πάροχοι
Η παρούσα ενότητα επικεντρώνεται στις υποχρεώσεις των παρόχων συστημάτων παραγωγικής ΤΝ. Καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να διασφαλιστεί ότι ο ήχος, οι εικόνες, το βίντεο ή το κείμενο που παράγονται ή χειραγωγούνται από ΤΝ επισημαίνονται μεμηχαναγνώσιμοτρόπο και μπορούν να ανιχνευθούν ως τεχνητά παραγόμενα ή παραποιημένα.
Εργολάβοι ανάπτυξης
Στην παρούσα ενότητα περιγράφονται λεπτομερώς οι υποχρεώσεις των φορέων εφαρμογής συστημάτων παραγωγικής ΤΝ. Εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να επισημαίνουν σαφώς τα deepfakes και τα κείμενα που παράγονται ή χειραγωγούνται από την ΤΝ, τα οποία δημοσιεύονται για την ενημέρωση του κοινού σχετικά με θέματα δημόσιου συμφέροντος, όταν δεν υπάρχειανθρώπινη επανεξέταση ή συντακτικός έλεγχος.
Οι εν λόγω κανόνες διαφάνειας συμπληρώνουν τους κανόνες της πράξης για την ΤΝ σχετικά μετα μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπούκαιτα συστήματα υψηλού κινδύνου,υποστηρίζοντας την υπεύθυνη ανάπτυξη και χρήση της ΤΝ στην ΕΕ.
Επόμενα βήματα
Ο κώδικας είναι πλέον ανοικτός για υπογραφές. Η Επιτροπή καλεί όλους τους παρόχους και τους φορείς εφαρμογής να υπογράψουν. Μόλις η Επιτροπή και το συμβούλιο για την ΤΝ εγκρίνουν τον κώδικα ως επαρκή, οι πάροχοι και οι φορείς εφαρμογής που υπογράφουν θα είναι σε θέση να αποδείξουν τη συμμόρφωση με τις σχετικές υποχρεώσεις της πράξης για την ΤΝ που αρχίζουν να ισχύουν στις 2 Αυγούστου 2026.
Ο κώδικας θα συμπληρωθεί με κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής. Οι κατευθυντήριες γραμμές θα αποσαφηνίσουν το πεδίο εφαρμογής των νομικών υποχρεώσεων και θα εξετάσουν πτυχές που δεν καλύπτονται από τον κώδικα. Θα είναι πρακτικές και θα υποστηρίζουν τους παρόχους και τους φορείς εφαρμογής ΤΝ στην εκπλήρωση των απαιτήσεων διαφάνειας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την προσωρινή πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε σήμερα μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της ΕΕγια την απλούστευση των προμηθειών στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας, τη διευκόλυνση των επενδύσεων στον τομέα της άμυνας και τη στήριξη της αμυντικής βιομηχανίας.
Η Επιτροπή πρότεινε τον γενικό αμυντικό μηχανισμό πριν από ένα χρόνο, στο πλαίσιο της ατζέντας απλούστευσης της ΕΕ για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης. Τα μέτρα αυτά αφορούν άμεσα τη βιομηχανίακαι απαιτούν ταχύτερες, πιο ευέλικτες και λιγότερο επαχθείς αμυντικές βιομηχανικές πολιτικές,ενισχύοντας την ασφάλεια και τη βιομηχανική ανθεκτικότητα της Ευρώπης.
Η σημερινή συμφωνία θαδιευκολύνει τη μεταφορά αμυντικών προϊόντων εντός της ΕΕ.Οι νέες άδειες σε επίπεδο ΕΕ και οι ευρύτερες εξαιρέσεις από την προηγούμενη έγκριση θα καταστήσουν απλούστερη τη διασυνοριακή μεταφορά αμυντικών προϊόντων και θα συμβάλουν στη μείωση των καθυστερήσεων.
Η συμφωνία αποσκοπεί επίσης στονεξορθολογισμό των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων στον τομέα της άμυναςγια τις αναθέτουσες αρχές και τη βιομηχανία. Αυτό θα μειώσει τον διοικητικό φόρτο και θα συμβάλει στην επιτάχυνση των δημόσιων συμβάσεων στον τομέα της άμυνας.
Η προσωρινή συμφωνία εισάγειταχύτερη αδειοδότηση για αμυντικά έργα,θεσπίζοντας προθεσμία 42 εργάσιμων ημερών για τις αποφάσεις αδειοδότησης και καθιστώντας την έγκριση αυτόματη εάν οι αρχές δεν απαντήσουν εγκαίρως. Αυτό θα βοηθήσει τα κρίσιμα αμυντικά έργα να προχωρήσουν ταχύτερα.
Τέλος, η συμφωνίααπλουστεύει την πρόσβαση στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας για τη βελτίωση τηςεφαρμογής και την απλούστευση των διοικητικών απαιτήσεων για τους αιτούντες, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις του κλάδου. Μειώνει επίσης την ανασφάλεια δικαίουαποσαφηνίζοντας τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται η νομοθεσία της ΕΕ για τα χημικά προϊόντα στον τομέα της άμυνας.
Επόμενα βήματα
Οι κανονισμοί θα τεθούν σε επίσημη διαδικασία έκδοσης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατά τις προσεχείς εβδομάδες, ώστε να διασφαλιστεί η ταχεία έναρξη ισχύος τους.
Ιστορικό
Τον Ιούνιο του 2025 η Επιτροπήπρότεινετη δέσμη μέτρων «Omnibus» για την αμυντική ετοιμότητα, μια δέσμη ορόσημο που ευθυγραμμίζεται με τηΛευκή Βίβλο για την ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα 2030.Σχεδιασμένη για την προώθηση μιας νοοτροπίας αμυντικής ετοιμότητας σε ολόκληρη την ΕΕ, η δέσμη μέτρων ενισχύει τις αμυντικές επενδύσεις, επιτρέποντας στα κράτη μέλη και τη βιομηχανία να ανταποκρίνονται γρήγορα και αποτελεσματικά στις κλιμακούμενες απειλές κατά της ασφάλειας. Η δέσμη περιλαμβάνει τρεις βασικούς νομοθετικούς φακέλους:
Πρόταση κανονισμού για την επιτάχυνση της αδειοδότησης έργων αμυντικής ετοιμότητας.
έναν τροποποιητικό κανονισμό που καλύπτει τους κανονισμούς για τα χημικά προϊόντα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας (ΕΤΑ) και του REACH, διασφαλίζοντας μεγαλύτερη ευθυγράμμιση με τις αμυντικές ανάγκες.
Τροποποίηση της οδηγίας για τον εξορθολογισμό των ενδοενωσιακών μεταφορών αμυντικών προϊόντων και των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων στον τομέα της άμυνας.
Το Συμβούλιο ενέκρινε τοτέταρτο μέτρο διμερούς συνδρομής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη (ΕΜΕ)για την ενίσχυση των αμυντικών ικανοτήτων και δυνατοτήτων των ενόπλων δυνάμεων του Λιβάνου. Ως εκ τούτου, η συνολικήστήριξη του ΕΜΕ προς τον Λίβανο ανέρχεται σε 182 εκατ. ευρώ μέχρι σήμερα.
Η ανανέωση της κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου προσφέρει μια μικρή πιθανότητα για τη διάσωση της χώρας από την καταστροφή. Αυτή η νέα δέσμη μέτρων συνδρομής ύψους 100 εκατ. ευρώ θα ενισχύσει σημαντικά τη στήριξη της ΕΕ προς τις ένοπλες δυνάμεις του Λιβάνου. Θα βοηθήσει το κράτος του Λιβάνου να εδραιώσει το μονοπώλιο όπλων του και να αφοπλίσει μη κρατικούς παράγοντες, όπως η Χεζμπολάχ. Ο καλύτερος τρόπος για να εξαλειφθεί η απειλή της Χεζμπολάχ είναι η ενίσχυση του κράτους, των θεσμών και της κυριαρχίας του Λιβάνου. Η σημερινή χρηματοδότηση συμβάλλει στην επίτευξη αυτού του στόχου.
Kaja Kallas, Ύπατη Εκπρόσωπος για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας
Η απόφαση υπογραμμίζει τη συνεχή συνεργασία της ΕΕ με τον Λίβανο για την προώθηση της ειρήνης και της σταθερότητας και τη στήριξη των προσπαθειών της για κυριαρχία, εδαφική ακεραιότητα και οικοδόμηση κράτους. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει επίσης τις προσπάθειες των λιβανικών αρχών να ενισχύσουν τις ένοπλες δυνάμεις του Λιβάνου προκειμένου να αποκτήσουν τον έλεγχο ολόκληρου του εδάφους του Λιβάνου.
Στο σημερινό δραματικό πλαίσιο των εχθροπραξιών και του σοβαρού αντικτύπου τους στους αμάχους, συμπεριλαμβανομένων των μεγάλης κλίμακας εκτοπισμών, των δεινών και των απωλειών ζωών, το νέο μέτρο συνδρομής αποσκοπεί στην ενίσχυση της συνολικής ικανότητας των ενόπλων δυνάμεων του Λιβάνου να παρακολουθούν, να ελέγχουν και να διασφαλίζουν το έδαφος του Λιβάνου, καθώς και να διατηρούν το κρατικό μονοπώλιο όπλων και να διασφαλίζουν την προστασία των αμάχων.
Αυτή η ολοκληρωμένη δέσμη μέτρων (μη φονικής) στήριξης του ΕΜΕ έχει σχεδιαστεί για την ενίσχυση των δυνατοτήτων των ενόπλων δυνάμεων του Λιβάνου σε πέντε καίριους τομείς μέσω της παροχής στρατιωτικού εξοπλισμού και εκπαίδευσης: έλεγχος της επικράτειας, πολυτομεακή αντίληψη, ασφάλεια στη θάλασσα, προστασία κρίσιμων στρατιωτικών εγκαταστάσεων και υγειονομική περίθαλψη.
Ιστορικό και επόμενα βήματα
Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη θεσπίστηκε τον Μάρτιο του 2021 για τη χρηματοδότηση δράσεων στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, με σκοπό την πρόληψη των συγκρούσεων, τη διατήρηση της ειρήνης και την ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας και σταθερότητας. Ειδικότερα, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη επιτρέπει στην ΕΕ να χρηματοδοτεί δράσεις που αποσκοπούν στην ενίσχυση των ικανοτήτων τρίτων κρατών και περιφερειακών και διεθνών οργανισμών σε στρατιωτικά και αμυντικά θέματα.
Τα τρία πρώτα μέτρα διμερούς συνδρομής —ύψους 6 εκατ. ευρώ, 16 εκατ. ευρώ και 60 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα— στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη για τη στήριξη των ενόπλων δυνάμεων του Λιβάνου εγκρίθηκαν τον Δεκέμβριο του 2022, τον Σεπτέμβριο του 2024 και τον Ιανουάριο του 2025.
Το Συμβούλιο ενέκρινε την έναρξη διαπραγματεύσεων με την Αλβανία, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, το Κόσοβο*, το Μαυροβούνιο, τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία («έξι εταίροι των Δυτικών Βαλκανίων») με σκοπό την επέκταση του χώρου περιαγωγής με χρέωση εσωτερικού (RLAH) της ΕΕ στους εν λόγω εταίρους.
Η απόφαση για την έναρξη διαπραγματεύσεων σχετικά με την επέκταση του χώρου περιαγωγής με χρέωση εσωτερικού στα Δυτικά Βαλκάνια στέλνει ένα σαφές μήνυμα για τη δέσμευση που έχει αναλάβει η ΕΕ όσον αφορά την περιοχή. Μεγαλύτερη συνδεσιμότητα σημαίνει περισσότερες ευκαιρίες για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και την οικονομική συνεργασία. Οι προσπάθειές μας για έναν διευρυμένο κοινό χώρο περιαγωγής μετουσιώνουν τα πλεονεκτήματα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης σε απτά οφέλη για την καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Πρόκειται για κάτι περισσότερο από ένα τεχνικό βήμα —αποτελεί απτή απόδειξη του κοινού μας μέλλοντος, που ενισχύει τους δεσμούς με ολόκληρη την περιοχή και επιβεβαιώνει την ευρωπαϊκή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων.
Μαριλένα Ραουνά, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας
Ο χώρος RLAH επιτρέπει στους καταναλωτές να πραγματοποιούν κλήσεις, να αποστέλλουν γραπτά μηνύματα και να χρησιμοποιούν δεδομένα κινητής τηλεφωνίας όταν ταξιδεύουν στο εξωτερικό χωρίς να πληρώνουν πρόσθετα τέλη περιαγωγής, υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν και στις χώρες τους. Επί του παρόντος καλύπτει την ΕΕ, τις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου —Ισλανδία, Λιχτενστάιν και Νορβηγία— καθώς και τη Μολδαβία και την Ουκρανία.
Μετά τη σημερινή απόφαση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αρχίσει διαπραγματεύσεις για τομεακές συμφωνίες με καθέναν από τους έξι εταίρους των Δυτικών Βαλκανίων. Οι συμφωνίες αυτές θα βασίζονται στις υφιστάμενες συμφωνίες σταθεροποίησης και σύνδεσης (ΣΣΣ), οι οποίες στηρίζουν τη σταθερότητα, την οικονομική ολοκλήρωση και την προσέγγιση της περιοχής με την ΕΕ.
Οι τομεακές συμφωνίες θα καθορίσουν το θεσμικό πλαίσιο που απαιτείται για την εφαρμογή και τη διακυβέρνησή τους.
Καθένας από τους έξι εταίρους των Δυτικών Βαλκανίων θα πρέπει να ευθυγραμμιστεί πλήρως με το κεκτημένο της ΕΕ για την περιαγωγή και να το εφαρμόσει, πριν από την προσχώρησή του στον χώρο RLAH. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμμόρφωση και, όταν το αποτέλεσμα είναι θετικό, θα επιβεβαιώσει ότι πληρούνται οι αναγκαίες προϋποθέσεις.
Μετά από θετική αξιολόγηση, το κοινό όργανο που έχει συσταθεί στο πλαίσιο καθεμίας από τις σχετικές συμφωνίες θα είναι σε θέση να αποφασίζει σχετικά με το αμοιβαίο άνοιγμα των αγορών περιαγωγής της ΕΕ και των εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων, ώστε να επιτρέπεται στους πολίτες και τις επιχειρήσεις να επωφελούνται από τις υπηρεσίες περιαγωγής χωρίς πρόσθετα τέλη.
* Η ονομασία αυτή χρησιμοποιείται με επιφύλαξη των θέσεων ως προς το καθεστώς και συνάδει με την απόφαση 1244/1999 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και τη γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου σχετικά με τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου.
Το Συμβούλιο ενέκρινε πλαίσιο για την εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ για τα ναρκωτικά ως αντίδραση στις αυξανόμενες προκλήσεις για την υγεία, την ασφάλεια και την κοινωνία που συνιστούν η χρήση και η διακίνηση ναρκωτικών και οι οποίες ενέχουν τον κίνδυνο υπονόμευσης της λειτουργίας των δημοκρατιών μας. Ταυτόχρονα, το Συμβούλιο προσυπέγραψε το νέο σχέδιο δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών και συγκεκριμένα μέτρα για την υλοποίηση των βασικών προτεραιοτήτων που αποσκοπούν στη μείωση της χρήσης ναρκωτικών και των επιβλαβών συνεπειών από τα ναρκωτικά.
Η χρήση και η διακίνηση ναρκωτικών αποτελούν σοβαρή απειλή για τις κοινωνίες και τις δημοκρατίες μας. Με τις συγκεκριμένες και συντονισμένες δράσεις που εγκρίναμε σήμερα, η ΕΕ κλιμακώνει την αντίδρασή της για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, την ενίσχυση της ασφάλειας και την προστασία της ανθρώπινης υγείας και ασφάλειας.
Κώστας Φυτιρής, Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης της Κυπριακής Δημοκρατίας
Ηεφαρμογήτης θαφέρει σε επαφή πολιτικούς φορείς με αρμόδιους για τη χάραξη και την εφαρμογή μέτρων πολιτικήςαπό τομείς όπως η υγεία, η δικαιοσύνη, η εκπαίδευση και η επιβολή του νόμου, με στόχο την επίτευξη απτών αποτελεσμάτων σε τοπικό, εθνικό, ενωσιακό και διεθνές επίπεδο. Θα επικεντρωθεί σε τρεις κύριες συνιστώσες:
ενισχυμένη δράση κατά της διακίνησης ναρκωτικών, μεταξύ άλλων μέσω του σχεδίου δράσης της ΕΕ και των προτεραιοτήτων της EMPACT για τη διακίνηση ναρκωτικών (της Ευρωπαϊκής Πολυκλαδικής Πλατφόρμας κατά των Εγκληματικών Απειλών)
πλήρης αξιοποίηση των υφιστάμενων μηχανισμών, εργαλείων και διαδικασιών της ΕΕ
καινοτόμα έργα συνεργασίας. Τα έργα αυτά θα αποτελέσουν επιχειρησιακά εργαλεία για την ενίσχυση της οικειοθελούς συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, των οργανισμών της ΕΕ και άλλων αρμόδιων φορέων σχετικά με τις προτεραιότητες της στρατηγικής για τα ναρκωτικά όσον αφορά τη μείωση της ζήτησης και τη μείωση των επιβλαβών συνεπειών
Το σχέδιο δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικώνπεριγράφει τις βασικές δράσεις που απαιτούνται σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο από το 2026 έως το 2030. Έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην ενίσχυση της προσέγγισης «βρες πού πάει το χρήμα» (που συνίσταται στην παρακολούθηση της διαδρομής του χρήματος) και στη στερέωση της θαλάσσιας διάστασης, μεταξύ άλλων μέσω της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Λιμένων και της επέκτασης των δραστηριοτήτων του Κέντρου Θαλάσσιων Αναλύσεων και Επιχειρήσεων (Ναρκωτικά/MAOC-N).
Οι προσπάθειες θα πρέπει επίσης να επικεντρωθούν στην εμβάθυνση των συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ιδίως με τους παρόχους ταχυδρομικών υπηρεσιών και υπηρεσιών αποστολής δεμάτων, στη βελτίωση της συνεργασίας με τεχνολογικές εταιρείες για την πρόληψη της διαδικτυακής στρατολόγησης —ιδίως ανηλίκων— και στη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των αρχών επιβολής του νόμου και των τελωνειακών και δικαστικών αρχών.
Το πλαίσιο για την εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ για τα ναρκωτικά που εγκρίθηκε σήμερα καλύπτει και τις πέντεβασικές προτεραιότητεςτης στρατηγικής:
ενίσχυση της ενωσιακής και της εθνικής ετοιμότητας για την πρόβλεψη και την αντιμετώπιση απειλών κατά της υγείας και της ασφάλειας από τα ναρκωτικά
προστασία της ανθρώπινης υγείας με τη λήψη μέτρων πρόληψης και θεραπείας βασισμένων σε επιστημονικά στοιχεία
ενίσχυση της ασφάλειας και προστασία της κοινωνίας με αντιμετώπιση της παραγωγής και διακίνησης ναρκωτικών και της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος
αντιμετώπιση των επιβλαβών συνεπειών των ναρκωτικών για την προστασία των ανθρώπων και της κοινωνίας.
οικοδόμηση ισχυρών εταιρικών σχέσεων, ιδίως με τρίτες χώρες και περιφέρειες για την αντιμετώπιση της κατάστασης με τα ναρκωτικά
Επόμενα βήματα
Κατά τη σύνοδό του στις 18-19 Ιουνίου 2026, αναμένεται ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα συζητήσει, για πρώτη φορά, τις προκλήσεις που γεννούν η χρήση και η διακίνηση ναρκωτικών.
Η πρόοδος στην εφαρμογή της στρατηγικής θα παρακολουθείται προϊόντος του χρόνου, ώστε να καθίσταται δυνατή η τεκμηριωμένη επανεξέταση. Συνολική έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ για τα ναρκωτικά αναμένεται έως τα τέλη του 2032.
Ιστορικό
Το Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων ενέκρινε στις 5 Μαρτίου συμπεράσματα σχετικά με το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για τα ναρκωτικά και προσυπέγραψε τη στρατηγική της ΕΕ για τα ναρκωτικά που πρότεινε η Επιτροπή στις 4 Δεκεμβρίου 2025.
We use cookies to improve your experience on our website. By browsing this website, you agree to our use of cookies. Read more about our Privacy Policy.