H Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολόγησε θετικά το πέμπτο αίτημα πληρωμής της Πολωνίας για 7,9 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, που αποτελεί τον πυρήνα του NextGenerationEU. 

Αυτό αποτελεί σημαντικό βήμα για την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που συνδέονται με το εν λόγω αίτημα πληρωμής, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης των ψηφιακών τεχνολογιών στα σχολεία, της χρήσης δορυφορικών δεδομένων, των μεταρρυθμίσεων στις συνδέσεις με το δίκτυο και της ψηφιοποίησης του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, της δημιουργίας ζωνών αστικών μεταφορών χαμηλών εκπομπών και της αγοράς τραμ για τις πόλεις.

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Πολωνία έχει ολοκληρώσει ικανοποιητικά τα 16 ορόσημα και τους 13 στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου.

Τα εμβληματικά μέτρα στην παρούσα αίτηση πληρωμής περιλαμβάνουν: 

• Ενίσχυση των ψηφιακών τεχνολογιών στην εκπαίδευση: περισσότεροι από 500.000 εκπαιδευτικοί —πάνω από το 65 % του συνολικού διδακτικού εργατικού δυναμικού— έλαβαν κουπόνια για την αγορά φορητών υπολογιστών, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων. Επιπλέον, πάνω από 16 500 σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, που αντιπροσωπεύουν πάνω από το 75 % του συνόλου των δημόσιων σχολείων, ήταν εξοπλισμένα με φορητούς υπολογιστές και ταμπλέτες για εκπαιδευτική χρήση.
• Προώθηση της χρήσης δορυφορικών δεδομένων: η έγκριση του νόμου για τις διαστημικές δραστηριότητες θέσπισε πλαίσιο διακυβέρνησης για τις διαστημικές δραστηριότητες και για τη χρήση δορυφορικών δεδομένων στην Πολωνία. Αυτό στηρίζει και ενθαρρύνει επίσης την ευρύτερη αξιοποίηση των δορυφορικών δεδομένων, μεταξύ άλλων και στον δημόσιο τομέα.
• Στήριξη των αστικών δημόσιων μεταφορών: 88 τραμ αγοράστηκαν για τρεις πολωνικές πόλεις - το Βρότσλαβ, το Πόζναν και την Κρακοβία.
• Βελτίωση της διαφάνειας στις συνδέσεις του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας: οι τροποποιήσεις του πολωνικού νόμου για την ενέργεια εισήγαγαν ένα ενιαίο σύνολο κανόνων για τις συνδέσεις με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας σε ολόκληρη την Πολωνία, απαίτησαν τη δημοσίευση δεδομένων σχετικά με τη διαθέσιμη δυναμικότητα σύνδεσης και επέτρεψαν την ηλεκτρονική υποβολή αιτημάτων σύνδεσης.
• Ανάπτυξη έξυπνων υποδομών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας: παρασχέθηκε στήριξη για την ανάπτυξη κόμβου δεδομένων για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, παράλληλα με συστήματα παρακολούθησης της ποιότητας της ενέργειας σε 48 υποσταθμούς και τρία συστήματα ΤΠ για τον διαχειριστή συστήματος μεταφοράς.

Επόμενα βήματα

Η Επιτροπή έχει πλέον αποστείλει στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ) την προκαταρκτική της αξιολόγηση σχετικά με την εκπλήρωση από την Poland´ των οροσήμων και των στόχων που απαιτούνται για το εν λόγω αίτημα πληρωμής, η οποία έχει στη διάθεσή της τέσσερις εβδομάδες για να διατυπώσει τη γνώμη της. Η πληρωμή στην Πολωνία μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά τη γνώμη της ΟΔΕ και την έκδοση απόφασης πληρωμής από την Επιτροπή. 

Ιστορικό

Η Πολωνία υπέβαλε την πέμπτη αίτηση πληρωμής στις 19 Ιουνίου 2026. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πολωνίας περιλαμβάνει ευρύ φάσμα επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων. Το σχέδιο θα χρηματοδοτηθεί με 54,72 δισ. ευρώ (25,28 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 29,44 δισ. ευρώ σε δάνεια).

Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πολωνίας δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε κοινωνικά, πράσινα και ψηφιακά στοιχεία, καθώς και σε ένα σημαντικό κεφάλαιο για το REPowerEU. Περιλαμβάνει μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στη στήριξη της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης της Πολωνίας, στη βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης και στην ενίσχυση των θεσμών της αγοράς εργασίας. Στις βασικές επενδύσεις περιλαμβάνονται οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, η υπεράκτια αιολική ενέργεια, η ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση κτιρίων, οι βιώσιμες και έξυπνες μεταφορές, οι εγκαταστάσεις παιδικής φροντίδας και ο εκσυγχρονισμός των νοσοκομείων.

Με το σημερινό αίτημα πληρωμής, τα κονδύλια που καταβλήθηκαν στην Πολωνία στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα ανέλθουν σε 42,05 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 5,06 δισ. ευρώ σε προχρηματοδότηση. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 76,85 % του συνόλου των κονδυλίων που περιλαμβάνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πολωνίας, ενώ έχει πλέον εκπληρωθεί το 71,69 % του συνόλου των οροσήμων και των στόχων του σχεδίου.

Ενόψει του κλεισίματος της διευκόλυνσης στο τέλος του 2026, τα κράτη μέλη πρέπει να υλοποιήσουν όλα τα ορόσημα και τους στόχους που εκκρεμούν έως τον Αύγουστο του 2026 και να υποβάλουν τα τελευταία αιτήματα πληρωμής έως το τέλος Σεπτεμβρίου.

Για περισσότερες πληροφορίες

Σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πολωνίας 

Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας

Χάρτης έργων του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας 

Πίνακας αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα  

Κανονισμός για τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας 

Η ΕΕ ως δανειολήπτης 

Πηγή : https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/el/ip_26_1730

Εικόνα : Photo by Markus Spiske on Unsplash