Σε σύγκριση με άλλα κράτη μέλη της ΕΕ, η Ελλάδα εξακολουθεί να πάσχει από χαμηλότερα ποσοστά απασχόλησης των γυναικών και πολύ υψηλό ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας των γυναικών.

Σημαντικό μέρος του προβλήματος έγκειται στη σχετική έλλειψη θέσεων μερικής απασχόλησης σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ευρώπης.

Τα συστήματα επιδομάτων έχουν χρησιμοποιηθεί με επιτυχία σε πολλά κράτη μέλη της ΕΕ για να συμβάλουν στην ανάπτυξη μιας νέας αγοράς εργασίας με περισσότερη μερική απασχόληση. Τα συστήματα αυτά παρέχουν μεγαλύτερα κίνητρα για την έναρξη εργασίας, όπως ο συμψηφισμός των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης για θέσεις εργασίας χαμηλού εισοδήματος.

Πρόσφατη μελέτη που δημοσίευσε η Γενική Διεύθυνση Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στην οποία συνέβαλε το JRC, αποσκοπεί στη διερεύνηση του βέλτιστου τρόπου σχεδιασμού του εν λόγω επιδόματος στην Ελλάδα. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να αυξήσει τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας κατά 0,9 % του εργατικού δυναμικού, ιδίως μεταξύ των γυναικών. Μ’ αυτόν τον τρόπο θα προστεθούν περίπου 60 000 επιπλέον εργαζόμενοι στην οικονομία και θα αυξηθούν οι συνολικές ώρες εργασίας κατά 1,2 %. Παράλληλα, εκτιμάται ότι το ποσοστό κινδύνου φτώχειας θα μειωθεί κατά περίπου 0,6 % για τον ενεργό πληθυσμό.

Το δημοσιονομικό κόστος της εφαρμογής ενός τέτοιου συστήματος εκτιμάται σε περίπου 290 εκατ. EUR ετησίως. Ωστόσο, το σύστημα θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά σε μια συνολική στρατηγική που θα συντελέσει στην κινητοποίηση και στη διευκόλυνση της επιστροφής στην αγορά εργασίας των μακροχρόνια ανέργων και του οικονομικά ανενεργού πληθυσμού της χώρας, εστιάζοντας παράλληλα στη μείωση της φτώχειας των εργαζομένων.

Πηγή: commission-greece-meleti

Photo by Hans Reniers on Unsplash

Οι τομείς της γαλάζιας οικονομίας στην Ελλάδα απασχολούν περίπου 446 000 άτομα και παράγουν ακαθάριστη προστιθέμενη αξία (ΑΠΑ) ύψους περίπου 6,5 δισ. EUR.

Το 2021 η γαλάζια οικονομία απασχολούσε περίπου το 11,4 % του εθνικού εργατικού δυναμικού, σημειώνοντας αύξηση από το 6,8 % που καταγράφηκε το 2020 και επιστρέφοντας σχεδόν στα προ της COVID-19 επίπεδα.

Η γαλάζια οικονομία της ΕΕ ανέκαμψε πλήρως από την πανδημία του κορονοϊού. Αναδυόμενοι τομείς, όπως οι γαλάζιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, πρωτοστατούν στο πεδίο αυτό δημιουργώντας νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες και οικονομική ανάπτυξη, όπως δείχνει η έκθεση του 2025 για τη γαλάζια οικονομία.

Η καινοτομία στη γαλάζια οικονομία αποδεικνύεται βασικός μοχλός για τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξη. Από το 2018, οι επενδύσεις σε καινοτόμους τομείς της γαλάζιας οικονομίας αυξάνονται σταθερά, με προσέλκυση μεγάλου όγκου χρηματοοικονομικών εισροών ετησίως από δραστηριότητες όπως οι γαλάζιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. 

Η έκθεση του 2025 για τη γαλάζια οικονομία δημοσιεύθηκε τον Μάιο από τη Γενική Διεύθυνση Θαλάσσιας Πολιτικής και Αλιείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και το JRC. Παρέχει εμπεριστατωμένη ανάλυση του πεδίου εφαρμογής και του μεγέθους της γαλάζιας οικονομίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μαζί με το παρατηρητήριο γαλάζιας οικονομίας της ΕΕ, η έκθεση παρέχει επισκόπηση των βασικών δεικτών κοινωνικοοικονομικών επιδόσεων ανά τομέα, δραστηριότητα και χώρα. 

Πηγή: blue-economy-observatory.ec.europa.eu

Το 2023, οι αιτήσεις ασύλου που υποβλήθηκαν για πρώτη φορά σχεδόν διπλασιάστηκαν στην Ελλάδα σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, από λιγότερες από 30 000 σε σχεδόν 58 000, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που παρουσιάστηκαν στον Άτλαντα της Μετανάστευσης 2024 που δημοσίευσε το JRC κατά τη Διεθνή Ημέρα Μεταναστών τον περασμένο Δεκέμβριο.

Ωστόσο, ο αριθμός των ατόμων που διατάχθηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα λόγω αντικανονικής μετανάστευσης μειώθηκε σε λιγότερα από 30 000 από 33 500.

Ο Άτλας εξετάζει τους σύνθετους παράγοντες και τις συνθήκες που διαμορφώνουν τις μεταναστευτικές μετακινήσεις και ομαδοποιεί τις κινητήριες δυνάμεις της μετανάστευσης σε οκτώ διαστάσεις: δημογραφική, οικονομική, περιβαλλοντική, κοινωνικοπολιτιστική, πολιτική, ασφάλειας, ανθρώπινης ανάπτυξης και υπερεθνική.

Το θεματικό κεφάλαιο του Άτλαντα του 2024 παρέχει μια συστηματική προσέγγιση για την κατανόηση αυτών των παραγόντων —που είναι γνωστοί ως κινητήριες δυνάμεις— οι οποίοι επηρεάζουν τις συνθήκες και τις επιλογές που αντιμετωπίζουν τα άτομα όταν εξετάζουν το ενδεχόμενο μετεγκατάστασης.

Πηγή: joint-research-centre.ec.europa.eu

Στο πλαίσιο νέας μελέτης του JRC διερευνώνται οι αντιλήψεις του κοινού περί της δικαιοσύνης του συστήματος μετανάστευσης και ασύλου της ΕΕ σε οκτώ κράτη μέλη της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.

Τα αποτελέσματα αποκαλύπτουν την προτίμηση του κοινού για ένα σύστημα αλληλεγγύης στο πλαίσιο του οποίου οι πρόσφυγες θα μετεγκαθίστανται εντός της ΕΕ, με επιμερισμό της ευθύνης μεταξύ των κρατών μελών.

Στην Ελλάδα, το 90 % των ερωτηθέντων θα προτιμούσε οι αιτούντες άσυλο να κατανέμονται ανάλογα με το ΑΕΠ ή τον πληθυσμό των κρατών μελών.

Μόνο το 10 % προτιμά το ισχύον σύστημα της μη υποχρεωτικής μετεγκατάστασης. Η αντίληψη περί της δικαιοσύνης του συστήματος είναι σημαντική· οι ερωτηθέντες είναι πρόθυμοι να δεχτούν περισσότερους πρόσφυγες στη χώρα τους όταν άλλες χώρες μοιράζονται εξίσου τις ευθύνες για την υποδοχή των προσφύγων.

Η μελέτη αποκαλύπτει επίσης μια γενική έλλειψη ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με το σύστημα μετανάστευσης και ασύλου της ΕΕ. Λιγότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες (46,3 %) στις οκτώ χώρες γνωρίζουν ότι οι εθνικές τους αρχές —και όχι η ΕΕ— επιβλέπουν τη διεκπεραίωση των αιτήσεων ασύλου.

Στην Ελλάδα, το 85 % των ερωτηθέντων αναφέρει ότι διαθέτει τουλάχιστον βασικές γνώσεις σχετικά με το σύστημα μετανάστευσης και ασύλου της ΕΕ. Ωστόσο, μετά από προσεκτικότερη εξέταση προκύπτει ότι το 60 % αποδίδει εσφαλμένα την ευθύνη για τις αιτήσεις ασύλου στις αρχές της ΕΕ ή δηλώνει ότι δεν γνωρίζει ποιος είναι υπεύθυνος. Συνολικά, η μελέτη του JRC τονίζει την ανάγκη για μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και καλύτερη προβολή του συστήματος μετανάστευσης και ασύλου, καθώς και των ρόλων και των αρμοδιοτήτων εντός της ΕΕ.

Πηγή: home-affairs.ec.europa.eu