Το κείμενο, το οποίο εκπονήθηκε από την Επιτροπή Ασφάλειας και Άμυνας, υποστηρίζει ότι οι εταιρικές σχέσεις της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας (SDP) (οι οποίες αποσκοπούν στην ενίσχυση των κοινών προσπαθειών στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας μεταξύ της ΕΕ και βασικών διμερών εταίρων) είναι απαραίτητες για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των σημερινών και μελλοντικών απειλών κατά της ασφάλειας και για την ενίσχυση του ρόλου της Ένωσης ως παγκόσμιου στρατηγικού παράγοντα. Το Κοινοβούλιο θεωρεί ότι οι εν λόγω εταιρικές σχέσεις αποτελούν αναγκαιότητα και όχι επιλογή, καθώς στηρίζουν τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ, παραμένοντας παράλληλα πλήρως συμπληρωματικές προς το ΝΑΤΟ και θεμελιωμένες σε πολυμερή συνεργασία.

Το κείμενο τονίζει ότι η ΕΕ αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη κατάσταση ασφάλειας μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κυρίως λόγω του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, αλλά και λόγω των ευρύτερων υβριδικών απειλών, της τρομοκρατίας, των κυβερνοεπιθέσεων και των κινδύνων που συνδέονται με υποδομές ζωτικής σημασίας, καθώς και εκείνων που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή. Η Ρωσία, υποστηριζόμενη από εταίρους όπως το Ιράν, η Βόρεια Κορέα και η Λευκορωσία, χαρακτηρίζεται ως η κύρια απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, ενώ η Κίνα περιγράφεται ως στρατηγικός ανταγωνιστής του οποίου η στήριξη προς τη Ρωσία συνεπάγεται πως η ΕΕ πρέπει επαναξιολογήσει τις οικονομικές σχέσεις και να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της έναντι του Πεκίνου.

Το ΝΑΤΟ παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της συλλογικής άμυνας

Οι ευρωβουλευτές τονίζουν επίσης την ανάγκη στενότερης συνεργασίας ΕΕ-ΝΑΤΟ, επιβεβαιώνοντας εκ νέου ότι το ΝΑΤΟ αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της συλλογικής άμυνας, ενώ παράλληλα ζητούν έναν ισχυρότερο πυλώνα άμυνας της ΕΕ, ώστε να μπορεί η ΕΕ να ενεργεί αυτόνομα, εάν χρειαστεί. Υπογραμμίζουν τη σημασία των διαλειτουργικών στρατιωτικών ικανοτήτων σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς και των κοινών προμηθειών, της βιομηχανικής συνεργασίας, της τυποποίησης και της ευθυγράμμισης με τον σχεδιασμό του ΝΑΤΟ για την αποφυγή επικαλύψεων και τη βελτίωση της ετοιμότητας.

Η έκθεση χαιρετίζει την επέκταση των SDP με ομοϊδεάτες εταίρους της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων συμμάχων του ΝΑΤΟ όπως η Νορβηγία, το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς, καθώς και άλλων εταίρων στην Ευρώπη και στην περιοχή του Ινδοειρηνικού. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην Ουκρανία ως στρατηγικό εταίρο προτεραιότητας, με τους ευρωβουλευτές να ζητούν συνεχή στρατιωτική, βιομηχανική και πολιτική στήριξη για το Κίεβο, εγγυήσεις ασφάλειας και χρήση δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για την ανασυγκρότηση της Ουκρανίας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Προτείνουν επίσης να επισημοποιηθεί μια στρατηγική εταιρική σχέση με την Ουκρανία.

Δήλωση

«Ποτέ στην ιστορία της ΕΕ δεν έχουμε αντιμετωπίσει μεγαλύτερες προκλήσεις ασφάλειας ούτε μεγαλύτερη αβεβαιότητα. Σε αυτό το ευμετάβλητο περιβάλλον ασφάλειας, πρέπει να δώσουμε σθεναρή απάντηση με τις απαραίτητές αμυντικές εταιρικές σχέσεις για να οικοδομήσουμε σφαίρες κοινών συμφερόντων απέναντι σε σφαίρες επιρροής και ιμπεριαλιστικές ενέργειες. Η παρούσα έκθεση ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο για διευρυμένες και ενισχυμένες εταιρικές σχέσεις της ΕΕ.

Για την αποτροπή του ρωσικού ιμπεριαλισμού, η ΕΕ δεν έχει ούτε μεγαλύτερο, ούτε σημαντικότερο εταίρο από την Ουκρανία. Οι Ουκρανοί δεν υπερασπίζονται μόνο την ΕΕ, αλλά έχουν επίσης οικοδομήσει την πλέον μάχιμη, αποτελεσματική και καινοτόμα στρατιωτική δύναμη στην Ευρώπη. Είναι προς το θεμελιώδες συμφέρον της ΕΕ να εμβαθύνει τη συνεργασία της με την Ουκρανία, μεταξύ άλλων στη βιομηχανία άμυνας και στην καινοτομία. Η στήριξη προς την Ουκρανία αποτελεί το θεμέλιο της άμυνας της ΕΕ.

Η επανεξέταση του στρατηγικού προσανατολισμού των ΗΠΑ σημαίνει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να επενδύσουν περισσότερο και να καλύψουν κρίσιμα κενά ικανοτήτων, εμβαθύνοντας την αμυντική συνεργασία με άλλες χώρες του ΝΑΤΟ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία και ο Καναδάς. Η πραγματική στρατηγική αυτονομία εξαρτάται από εταιρικές σχέσεις που συμβάλλουν στην παροχή συγκεκριμένων ικανοτήτων, διαλειτουργικότητας, αποτροπής και ανθεκτικότητας», δήλωσε ο εισηγητής Michal Szczerba (ΕΛΚ, Πολωνία) μετά την ψηφοφορία.

Το κείμενο εγκρίθηκε με 440 ψήφους υπέρ, 119 κατά και 85 αποχές.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Maximalfocus on Unsplash

Το Κοινοβούλιο ενέκρινε δέσμη προτάσεων με στόχο τη στήριξη της Ουκρανίας από την ΕΕ με δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ για το 2026 και το 2027. Το «δάνειο στήριξης της Ουκρανίας» θα συμβάλει στην κάλυψη των επειγουσών χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας εν μέσω του συνεχιζόμενου επιθετικού πολέμου της Ρωσίας, ο οποίος εισέρχεται στο πέμπτο έτος του.

Από το δάνειο, 30 δισ. ευρώ θα διατεθούν για μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή ή δημοσιονομική στήριξη, μέσω της διευκόλυνσης της ΕΕ για την Ουκρανία. Άλλα 60 δισ. ευρώ θα διατεθούν για την ενίσχυση των αμυντικών ικανοτήτων της Ουκρανίας και τη στήριξη της προμήθειας στρατιωτικού εξοπλισμού, διασφαλίζοντας την έγκαιρη πρόσβαση σε κρίσιμα αμυντικά προϊόντα, με προτεραιότητα κατ’ αρχήν να δίνεται στις αμυντικές βιομηχανίες της Ουκρανίας, της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ)/της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ). Εάν ορισμένα αμυντικά υλικά δεν είναι άμεσα διαθέσιμα για επείγουσα παράδοση στην Ουκρανία από τις χώρες αυτές, θα τίθενται σε εφαρμογή στοχευμένες παρεκκλίσεις για την προμήθειά τους από άλλες χώρες.

Η χρηματοδοτική συνδρομή θα παρασχεθεί σύμφωνα με τις πραγματικές ανάγκες της Ουκρανίας, στο πλαίσιο μιας στρατηγικής χρηματοδότησης καταρτισμένης από τις ουκρανικές αρχές και αξιολογημένης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η στρατηγική αυτή θα πρέπει να εγκριθεί από το Συμβούλιο. Το σύνολο της χρηματοδότησης θα υπόκειται σε αυστηρούς όρους, συμπεριλαμβανομένης της συνεχούς αφοσίωσης της Ουκρανίας στις αρχές της δημοκρατικής διακυβέρνησης, τους κράτους δικαίου και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των μειονοτήτων. Αυτό περιλαμβάνει τη συνέχιση των προσπαθειών για την καταπολέμηση της διαφθοράς και την ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών.

Το δάνειο στήριξης θα χρηματοδοτηθεί μέσω κοινού δανεισμού της ΕΕ από τις κεφαλαιαγορές και θα είναι εγγυημένο από το «περιθώριο» του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ, ενώ το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους θα καλύπτεται από τους ετήσιους προϋπολογισμούς της ΕΕ. Η Επιτροπή εκτίμησε το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους σε περίπου 1 δισ. ευρώ για το 2027 και σε περίπου 3 δισ. ευρώ ετησίως από το 2028. Η Ουκρανία θα είναι υπεύθυνη για την αποπληρωμή του κεφαλαίου του δανείου μόλις λάβει πολεμικές επανορθώσεις από τη Ρωσία.

Οι νομοθετικές πράξεις που απαιτούνται για την ολοκλήρωση αυτής της δέσμης στήριξης εγκρίθηκαν σύμφωνα με τη διαδικασία κατεπείγοντος του Κοινοβουλίου, ώστε να διασφαλιστεί η παροχή ταχείας βοήθειας στην Ουκρανία. Η πρόταση σχετικά με το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας εγκρίθηκε με 458 ψήφους υπέρ, 140 κατά και 44 αποχές, η πρόταση τροποποίησης της διευκόλυνσης για την Ουκρανία έλαβε 473 ψήφους υπέρ, 140 κατά και 32 αποχές, ενώ η πρόταση τροποποίησης του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού (ΠΔΠ) της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027 εξασφάλισε 490 ψήφους υπέρ, 130 κατά και 32 αποχές.

Επόμενα βήματα

Το Συμβούλιο πρέπει επίσης να εγκρίνει επίσημα τη δέσμη, προκειμένου η Επιτροπή να είναι σε θέση να εκταμιεύσει την πρώτη πληρωμή στις αρχές του δεύτερου τριμήνου του 2026.

Σχετικές πληροφορίες

Το δάνειο στήριξης της ΕΕ συμφωνήθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες στις 18 Δεκεμβρίου 2025 και υποβλήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 14 Ιανουαρίου 2026. Τα 90 δισ. ευρώ προορίζονται να καλύψουν τα δύο τρίτα των εκτιμώμενων χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας για την οικεία περίοδο. Δεδομένου ότι η Τσεχία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία έχουν επιλέξει να μην στηρίξουν το δάνειο, η συμφωνία συνήφθη στο πλαίσιο της διαδικασίας ενισχυμένης συνεργασίας, ενός μηχανισμού που επιτρέπει στα κράτη μέλη της ΕΕ που το επιθυμούν να συνεργαστούν σε συγκεκριμένους τομείς χωρίς ομοφωνία.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Max Kukurudziak on Unsplash

Με 408 υπέρ, 184 κατά και 60 αποχές, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη δημιουργία ενωσιακού καταλόγου ασφαλών χωρών καταγωγής. Οι ευρωβουλευτές ενέκριναν επίσης τη συμφωνία σχετικά με τον κανονισμό για την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, με 396 υπέρ, 226 κατά και 30 αποχές.

Ασφαλείς χώρες καταγωγής

Ο νέος πανευρωπαϊκός κατάλογος ασφαλών χωρών καταγωγής θα επιτρέψει την ταχεία διεκπεραίωση των αιτήσεων ασύλου από υπηκόους των χωρών που περιλαμβάνονται στον κατάλογο, δηλ. Μπανγκλαντές, Κολομβία, Αίγυπτος, Κόσοβο, Ινδία, Μαρόκο και Τυνησία. Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, εναπόκειται στον εκάστοτε αιτούντα να αποδείξει ότι η διάταξη αυτή δεν θα πρέπει να εφαρμοστεί λόγω βάσιμου φόβου δίωξης ή κινδύνου σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα του.

Υποψήφιες χώρες

Οι υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες θα θεωρούνται επίσης ασφαλείς χώρες καταγωγής, εκτός εάν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις. Ως τέτοιες περιστάσεις θα λογίζονται, πρώτον, η αδιάκριτη άσκηση βίας στο πλαίσιο ένοπλης σύγκρουσης, δεύτερον, ποσοστό αναγνώρισης ασύλου σε επίπεδο ΕΕ άνω του 20% για τους πολίτες τους και τρίτον, η ύπαρξη οικονομικών κυρώσεων λόγω ενεργειών που επηρεάζουν τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες.

Αναστολή και εθνικοί κατάλογοι

Η Επιτροπή θα παρακολουθεί την κατάσταση στις χώρες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο και στις υποψήφιες χώρες και θα αντιδρά σε περίπτωση μεταβολής των συνθηκών, για παράδειγμα αποφασίζοντας ότι προσωρινά μια χώρα δεν είναι ασφαλής ή προτείνοντας τη μόνιμη διαγραφή της από τον κατάλογο. Τα κράτη μέλη θα μπορούν να ορίζουν επιπλέον ασφαλείς χώρες καταγωγής σε εθνικό επίπεδο.

Εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας

Οι χώρες της ΕΕ θα μπορούν να εφαρμόζουν την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας σε σχέση με αιτούντες άσυλο που δεν είναι υπήκοοι συγκεκριμένης χώρας - και, ως εκ τούτου, να κηρύσσουν την σχετική αίτησή απαράδεκτη - εφόσον πληρούται μία από τις παρακάτω τρεις προϋποθέσεις. Πρώτον, η ύπαρξη δεσμού μεταξύ αιτούντος και τρίτης χώρας όπως η παρουσία μελών της οικογένειάς του, η προηγούμενη παρουσία του στη χώρα ή εάν υπάρχουν γλωσσικοί, πολιτιστικοί ή παρόμοιοι δεσμοί. Δεύτερον, αν ο αιτών διήλθε μέσω της τρίτης χώρας καθ’ οδόν προς την ΕΕ και θα μπορούσε να έχει ζητήσει αποτελεσματική προστασία εκεί. Τρίτον, αν υπάρχει συμφωνία ή ρύθμιση με την τρίτη χώρα σε διμερές, πολυμερές ή ενωσιακό επίπεδο για την εισδοχή αιτούντων άσυλο, εξαιρουμένων όμως των ασυνόδευτων ανηλίκων.

Οι συμφωνίες που συνάπτονται από την ΕΕ ή τα κράτη μέλη με τρίτη χώρα και αφορούν την εφαρμογή των κανόνων αυτών πρέπει να περιλαμβάνουν διάταξη που να υποχρεώνει την χώρα να εξετάζει την ουσία κάθε αιτήματος για αποτελεσματική προστασία που υποβάλλεται.

Άμεση εφαρμογή ορισμένων διατάξεων

Ο χαρακτηρισμός μιας τρίτης χώρας ως ασφαλούς τόσο σε ενωσιακό όσο και σε εθνικό επίπεδο μπορεί να γίνεται κατ’ εξαίρεση για συγκεκριμένα τμήματα της επικράτειάς της ή σαφώς αναγνωρίσιμες κατηγορίες προσώπων. Τόσο η διάταξη αυτή όσο και οι ταχείες διαδικασίες στα σύνορα για τους αιτούντες των οποίων η ιθαγένεια έχει ποσοστό αναγνώρισης ασύλου κάτω του 20% μπορούν να εφαρμοστούν πριν από την έναρξη εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ για το άσυλο τον Ιούνιο του 2026.

Δηλώσεις

Ο εισηγητής Alessandro Ciriani (Συντηρητικοί, Ιταλία) δήλωσε: «Ο κατάλογος των ασφαλών χωρών καταγωγής αποτελεί πολιτικό σημείο καμπής στη διαχείριση της μετανάστευσης από την ΕΕ. Η νομοθεσία αυτή θέτει τέλος σε μια περίοδο ασάφειας και χαράσσει σαφή πορεία: κοινoί κανόνες, ταχύτερες και αποτελεσματικότερες διαδικασίες, προστασία του δικαιώματος στο άσυλο για όσους το δικαιούνται και αποφασιστική αντιμετώπιση των καταχρήσεων. Η ΕΕ εξοπλίζεται με σαφείς, εφαρμόσιμους κανόνες που βασίζονται στο διαμοιρασμό των βαρών.»

Η εισηγήτρια Lena Düpont (ΕΛΚ, Γερμανία) δήλωσε: «Με τη σημερινή ψηφοφορία για τον καθορισμό ασφαλών τρίτων χωρών, παραδίδουμε ένα ακόμη δομικής σημασίας εργαλείο για ένα λειτουργικό και αξιόπιστο σύστημα ασύλου. Δίνοντας τη δυνατότητα τα προδήλως αβάσιμα αιτήματα ασύλου να απορρίπτονται στο μέλλον ταχύτερα και αποτελεσματικότερα, επιταχύνουμε τις διαδικασίες, αποσυμφορούμε τα συστήματα των κρατών μελών και βοηθούμε τους ανθρώπους να μην παραμένουν εγκλωβισμένοι σε νομική αβεβαιότητα για χρόνια.

Επόμενα βήματα

Οι συμφωνίες δεν έχουν ακόμη εγκριθεί επίσημα από το Συμβούλιο.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Julie Ricard on Unsplash