Το 2023, οι αιτήσεις ασύλου που υποβλήθηκαν για πρώτη φορά σχεδόν διπλασιάστηκαν στην Ελλάδα σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, από λιγότερες από 30 000 σε σχεδόν 58 000, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που παρουσιάστηκαν στον Άτλαντα της Μετανάστευσης 2024 που δημοσίευσε το JRC κατά τη Διεθνή Ημέρα Μεταναστών τον περασμένο Δεκέμβριο.

Ωστόσο, ο αριθμός των ατόμων που διατάχθηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα λόγω αντικανονικής μετανάστευσης μειώθηκε σε λιγότερα από 30 000 από 33 500.

Ο Άτλας εξετάζει τους σύνθετους παράγοντες και τις συνθήκες που διαμορφώνουν τις μεταναστευτικές μετακινήσεις και ομαδοποιεί τις κινητήριες δυνάμεις της μετανάστευσης σε οκτώ διαστάσεις: δημογραφική, οικονομική, περιβαλλοντική, κοινωνικοπολιτιστική, πολιτική, ασφάλειας, ανθρώπινης ανάπτυξης και υπερεθνική.

Το θεματικό κεφάλαιο του Άτλαντα του 2024 παρέχει μια συστηματική προσέγγιση για την κατανόηση αυτών των παραγόντων —που είναι γνωστοί ως κινητήριες δυνάμεις— οι οποίοι επηρεάζουν τις συνθήκες και τις επιλογές που αντιμετωπίζουν τα άτομα όταν εξετάζουν το ενδεχόμενο μετεγκατάστασης.

Πηγή: joint-research-centre.ec.europa.eu

Στο πλαίσιο νέας μελέτης του JRC διερευνώνται οι αντιλήψεις του κοινού περί της δικαιοσύνης του συστήματος μετανάστευσης και ασύλου της ΕΕ σε οκτώ κράτη μέλη της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.

Τα αποτελέσματα αποκαλύπτουν την προτίμηση του κοινού για ένα σύστημα αλληλεγγύης στο πλαίσιο του οποίου οι πρόσφυγες θα μετεγκαθίστανται εντός της ΕΕ, με επιμερισμό της ευθύνης μεταξύ των κρατών μελών.

Στην Ελλάδα, το 90 % των ερωτηθέντων θα προτιμούσε οι αιτούντες άσυλο να κατανέμονται ανάλογα με το ΑΕΠ ή τον πληθυσμό των κρατών μελών.

Μόνο το 10 % προτιμά το ισχύον σύστημα της μη υποχρεωτικής μετεγκατάστασης. Η αντίληψη περί της δικαιοσύνης του συστήματος είναι σημαντική· οι ερωτηθέντες είναι πρόθυμοι να δεχτούν περισσότερους πρόσφυγες στη χώρα τους όταν άλλες χώρες μοιράζονται εξίσου τις ευθύνες για την υποδοχή των προσφύγων.

Η μελέτη αποκαλύπτει επίσης μια γενική έλλειψη ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με το σύστημα μετανάστευσης και ασύλου της ΕΕ. Λιγότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες (46,3 %) στις οκτώ χώρες γνωρίζουν ότι οι εθνικές τους αρχές —και όχι η ΕΕ— επιβλέπουν τη διεκπεραίωση των αιτήσεων ασύλου.

Στην Ελλάδα, το 85 % των ερωτηθέντων αναφέρει ότι διαθέτει τουλάχιστον βασικές γνώσεις σχετικά με το σύστημα μετανάστευσης και ασύλου της ΕΕ. Ωστόσο, μετά από προσεκτικότερη εξέταση προκύπτει ότι το 60 % αποδίδει εσφαλμένα την ευθύνη για τις αιτήσεις ασύλου στις αρχές της ΕΕ ή δηλώνει ότι δεν γνωρίζει ποιος είναι υπεύθυνος. Συνολικά, η μελέτη του JRC τονίζει την ανάγκη για μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και καλύτερη προβολή του συστήματος μετανάστευσης και ασύλου, καθώς και των ρόλων και των αρμοδιοτήτων εντός της ΕΕ.

Πηγή: home-affairs.ec.europa.eu

Μετά από ένα ιστορικά κακό έτος το 2023, η περίοδος του 2024 ήταν πολύ ηπιότερη, μολονότι ελαφρά πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο.

Η περίοδος πυρκαγιών διήρκεσε από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο, ενώ μερικές μικρές πυρκαγιές σημειώθηκαν επίσης τον Νοέμβριο.

Η μεγαλύτερη πυρκαγιά του έτους σημειώθηκε στην Ανατολική Αττική και κάλυψε σχεδόν 11 000 εκτάρια, ενώ ήταν η τρίτη μεγαλύτερη που χαρτογραφήθηκε στην Ευρώπη το 2024 από το ευρωπαϊκό σύστημα πληροφόρησης για τις δασικές πυρκαγιές (EFFIS).

Έξι άλλες πυρκαγιές ξεπέρασαν τα 1 000 εκτάρια, ενώ άλλες επτά εκτάθηκαν σε περισσότερα από 500 εκτάρια, σύμφωνα με τη νέα έκθεση προόδου του JRC για τις δασικές πυρκαγιές στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική το 2024.

Οι δασικές πυρκαγιές κατέκαψαν σχεδόν 1,9 εκατομμύριο εκτάρια σε ολόκληρη την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Μετά την Ουκρανία και την Πορτογαλία, οι μεγαλύτερες καμένες περιοχές βρίσκονταν στην Τουρκία, τη Βόρεια Μακεδονία και την Ιταλία. Η Ουκρανία, η Τουρκία, η Ρουμανία, η Ιταλία, η Ισπανία και ο Λίβανος είχαν τον μεγαλύτερο αριθμό αναφλέξεων.

Η έκθεση δείχνει ότι το 2024 η Ουκρανία αντιμετώπισε τη χειρότερη περίοδο πυρκαγιών που έχει καταγραφεί ποτέ. Σύμφωνα με δορυφορικές εικόνες, σχεδόν ένα εκατομμύριο εκτάρια κάηκε στην Ουκρανία, δηλαδή πάνω από το διπλάσιο της έκτασης που κάηκε σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση κατά την ίδια περίοδο. 

Πηγή: joint-research-centre.ec.europa.eu

Το 2023 οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου μειώθηκαν κατά 5 % στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία της νέας έκθεσης του JRC σχετικά με τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου όλων των χωρών του κόσμου.

Η μεγαλύτερη μείωση καταγράφηκε στον κλάδο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (– 16 %). Συνολικά, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στη χώρα έχουν μειωθεί κατά 46 % από το 2005.

Από τις αρχές του 21ου αιώνα, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ακολούθησαν αυξητική τάση, κυρίως λόγω της αύξησης των εκπομπών από την Κίνα και τις άλλες αναδυόμενες οικονομίες. Το αποτέλεσμα ήταν η σημαντική αύξηση των ατμοσφαιρικών συγκεντρώσεων αερίων του θερμοκηπίου που επέτεινε το φαινόμενο του θερμοκηπίου, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη ζωή στη Γη.

Η έκθεση εκδίδεται από την EDGAR, τη βάση δεδομένων εκπομπών για την παγκόσμια ατμοσφαιρική έρευνα, μια συνεργασία μεταξύ του JRC και του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας. Παρέχει ανεξάρτητη εκτίμηση των αερίων του θερμοκηπίου για όλες τις χώρες του κόσμου,  βάσει αξιόπιστης και συνεπούς μεθοδολογίας που στηρίζεται στις τελευταίες κατευθυντήριες γραμμές της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) και στα πλέον πρόσφατα δεδομένα για τις δραστηριότητες.

Πηγή: edgar.jrc.ec.europa.eu

Photo by Constantin John on Unsplash