Ποιες είναι οι κύριες αλλαγές που προτείνονται στο πλαίσιο της επανεξέτασης του συστήματος εμπορίας αποστολών Ε της ΕΕ;
Η παρούσα πρόταση διασφαλίζει ότι το ΣΕΔΕ της ΕΕ συμβάλλει στις οικονομικές επενδύσεις, την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητα της Ένωσης, επιτυγχάνοντας παράλληλα τον κλιματικό στόχο για το σύνολο της οικονομίας για το 2040, μέσω αλλαγών σε τέσσερις βασικές διαστάσεις. Παρέχει τις ευελιξίες και τα κίνητρα στη βιομηχανία να επιλέξει την καθαρότερη πορεία, απαλλαγμένη από τις ανθρακούχες εκπομπές και ανταγωνιστική στην Ευρώπη.
1. Ουσιαστική ενίσχυση της στήριξης για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές με έμφαση στις επενδύσεις, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ιουνίου 2026 και τη συμφωνία για καθαρή βιομηχανία:
- Σύσταση της Τράπεζας Απανθρακοποίησης της Βιομηχανίας (IDB) — για την παροχή χρηματοδότησης ύψους 100 δισ. ευρώ σε έργα απανθρακοποίησης της βιομηχανίας και την επιστροφή υψηλότερου μεριδίου των εσόδων του ΣΕΔΕ της ΕΕ σε τομείς που καλύπτονται από το ΣΕΔΕ της ΕΕ. Το ETS Investment Booster θα δώσει ώθηση στην Τράπεζα, ανταμείβοντας τις εταιρείες που επενδύουν νωρίς στην απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές με περίπου 30 δισ. ευρώ ως φάση Ι της βιομηχανικής τράπεζας απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές.
- Διατήρηση του Ταμείου Καινοτομίας ως βασικού εργαλείου για την προώθηση της καινοτομίας χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών στην αγορά και την ενίσχυση της ανάπτυξης βιομηχανιών καθαρής τεχνολογίας.
- Ενίσχυση των απαιτήσεων σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη δαπανούν τα έσοδα από πλειστηριασμούς στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να δαπανήσουν το 50 % των εθνικών εσόδων τους από το ΣΕΔΕ σε επενδύσεις για την απαλλαγή των τομέων του ΣΕΔΕ από τις ανθρακούχες εκπομπές.
2. Παροχή ανακούφισης στη βιομηχανία, με παράλληλη διασφάλιση μιας ισχυρής αγοράς ανθρακούχων εκπομπών της ΕΕ, ευθυγραμμισμένης με τον στόχο για το 2040:
- Ευθυγράμμιση του ΣΕΔΕ της ΕΕ με τον στόχο της Ένωσης για μείωση των εκπομπών κατά -90 % έως το 2040, με προσαρμογή της πορείας μείωσης του ΣΕΔΕ της ΕΕ από το 2031. Η αλλαγή αυτή σημαίνει ότι τα δικαιώματα θα συνεχίσουν να εκχωρούνται στη δεκαετία του 2040. Επικαιροποιεί τον συντελεστή γραμμικής μείωσης (LRF) κατά 3,7 % για την περίοδο 2031-2035 και κατά 1,7 % για την περίοδο 2036-2040.
- Λαμβανομένης υπόψη της χρήσης διεθνών πιστωτικών μορίων υψηλής ακεραιότητας από το 2036, όπως ορίζεται στο ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα, με τη θέσπιση μηχανισμού που θα εξετάζει το ενδεχόμενο αγοράς τέτοιων πιστωτικών μορίων για τη δημιουργία πρόσθετου χώρου εκπομπών στο ΣΕΔΕ της ΕΕ έως και 2 %, διατηρώντας παράλληλα τον στόχο του 90 %.
- Η ενσωμάτωση 250 Mt μόνιμων εγχώριων απορροφήσεων άνθρακα υψηλής ποιότητας στο ΣΕΔΕ θα δημιουργήσει περισσότερο χώρο αναπνοής για τη βιομηχανία της ΕΕ (μπορούν να διατεθούν περισσότερα δικαιώματα) και θα δώσει ώθηση στην αγορά απορροφήσεων.
- Το αποθεματικό για τη σταθερότητα της αγοράς θα καταστεί πιο δυναμικό, με τις παραμέτρους του προσαρμοσμένες στη συρρικνούμενη αγορά μετά το 2030. Ο ρυθμός απορρόφησης των δικαιωμάτων θα μειωθεί στο 12% από το σημερινό 24%, μια αλλαγή που θα σημαίνει ότι περισσότερες άδειες μπορούν να παραμείνουν στην αγορά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
- Εκσυγχρονισμός της δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων με την επέκταση της κατανομής βάσει δεικτών αναφοράς πέραν του 2030, με παράλληλη εξάρτηση της συνεχούς στήριξης από επενδύσεις στην απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές στην ΕΕ και συνέχιση της δυνατότητας στήριξης του έμμεσου κόστους ανθρακούχων εκπομπών
- Θέσπιση στοχευμένων στοιχείων απλούστευσης προς όφελος της βιομηχανίας και των δημόσιων αρχών μέσω της μείωσης του διοικητικού κόστους συμμόρφωσης και της ενίσχυσης της εφαρμογής του συστήματος.
3. Συνέχιση της αλληλεγγύης της ΕΕ για τη στήριξη της μετάβασης:
- Επίδειξη συνεχούς αλληλεγγύης μέσω του Ταμείου Εκσυγχρονισμού με τη χρήση χρηματοδότησης του ΣΕΔΕ για τη βελτίωση των ενεργειακών συστημάτων και τη συμβολή στην απαλλαγή της βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές σε κράτη μέλη χαμηλότερου εισοδήματος.
- Η πρόταση περιλαμβάνει ισχυρές διασφαλίσεις όσον αφορά το κράτος δικαίου για την προστασία των πόρων του Ταμείου Εκσυγχρονισμού.
4. Διασφάλιση μιας προσέγγισης για το σύνολο της οικονομίας: Επιτάχυνση της απαλλαγής των τομέων της ναυτιλίας και της αεροπορίας από τις ανθρακούχες εκπομπές, ενσωμάτωση της αποτέφρωσης αστικών αποβλήτων και παροχή περαιτέρω στήριξης στα βιώσιμα αεροπορικά καύσιμα:
- Ειδική άμεση στήριξη στους τομείς της ναυτιλίας και της αεροπορίας για την υιοθέτηση βιώσιμων αεροπορικών και ναυτιλιακών καυσίμων, καθαρών τεχνολογιών και υδρογόνου που παράγονται στην ΕΕ
- Εξασφάλιση αποτελεσματικής τιμολόγησης του άνθρακα για το δίκαιο μερίδιο εκπομπών της ΕΕ από τις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές μέσω της εφαρμογής του ΣΕΔΕ της ΕΕ σε αναχωρούσες διεθνείς πτήσεις προς προορισμούς εντός 5000 km από το κέντρο της ΕΕ και σε όλες τις εισερχόμενες και αναχωρούσες πτήσεις με επιχειρηματικά αεριωθούμενα αεροσκάφη. Η πρόταση εξακολουθεί επίσης να εφαρμόζει νομικά το CORSIA για την περίοδο 2027-35 και υποστηρίζει την πολυμερή δράση με τη θέσπιση μηχανισμού μείωσης του κόστους που προκύπτει στο πλαίσιο του CORSIA, αποφεύγοντας τη διπλή τιμολόγηση του άνθρακα.
- Να καταστεί το σύστημα αποτελεσματικότερο για τον ναυτιλιακό τομέα με τη μείωση του κινδύνου φοροδιαφυγής, την επέκταση ορισμένων παρεκκλίσεων και τη διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού μέσω της επέκτασης του πεδίου εφαρμογής του ΣΕΔΕ σε ορισμένες κατηγορίες μικρότερων σκαφών (ολικής χωρητικότητας μεταξύ 400 και 5 000 τόνων). Η πρόταση εισάγει επίσης μέτρα απλούστευσης για τις ναυτιλιακές εταιρείες και υποστηρίζει την πρόοδο στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΔΝΟ), αποφεύγοντας τις διπλές πληρωμές από ναυτιλιακές εταιρείες.
- Προώθηση της κυκλικής δέσμευσης και χρήσης άνθρακα (CCU), παράλληλα με τη σταδιακή συμπερίληψη της αποτέφρωσης αστικών αποβλήτων στο ΣΕΔΕ, με την υποστήριξη κατάλληλων διασφαλίσεων και επενδυτικών μέτρων. Μετατοπίζει επίσης το σημείο στο οποίο οι εκπομπές υπολογίζονται για το δεσμευμένο CO2 που είναι ενσωματωμένο σε προϊόντα και συνθετικά καύσιμα, δημιουργώντας μια εναλλακτική οδό για την απαλλαγή των βιομηχανιών από τις ανθρακούχες εκπομπές που είναι δύσκολο να μειωθούν.
Πώς θα τονώσει το μεταρρυθμισμένο ΣΕΔΕ τις επενδύσεις και θα στηρίξει την ευρωπαϊκή βιομηχανία;
Για την επίτευξη του στόχου μας για το 2040, η ευρωπαϊκή βιομηχανία πρέπει να υποστεί σημαντικό μετασχηματισμό για τον εκσυγχρονισμό, την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές και τη μετάβαση σε καθαρότερες και ενεργειακά αποδοτικότερες τεχνολογίες, τον εξηλεκτρισμό, τη χρήση ανανεώσιμου υδρογόνου και τη δέσμευση CO₂ από βιομηχανικές εκπομπές μέσω της δέσμευσης, χρήσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CCUS).
Το ΣΕΔΕ της ΕΕ παρέχει ήδη ένα από τα ισχυρότερα επενδυτικά μηνύματα της Ευρώπης. Θέτοντας μια τιμή για τον άνθρακα και καθορίζοντας μια προβλέψιμη πορεία για τη μείωση των εκπομπών, δίνει στις επιχειρήσεις και τους επενδυτές την εμπιστοσύνη να επενδύσουν σε καθαρότερες τεχνολογίες και ενθαρρύνει τη μετάβαση σε εγχώρια και οικονομικά προσιτή ενέργεια. Πολλές επενδυτικές αποφάσεις και χρηματοδοτικές ρυθμίσεις λαμβάνουν ήδη υπόψη την αναμενόμενη τιμή των ανθρακούχων εκπομπών.
Ως εκ τούτου, κεντρικός στόχος της πρότασης είναι η ενίσχυση του ΣΕΔΕ της ΕΕ ως επενδυτικής μηχανής της Ευρώπης για την απαλλαγή της βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές. Η αναθεώρηση ενισχύει αυτόν τον ρόλο με δύο τρόπους. Πρώτον, εκσυγχρονίζει το ΣΕΔΕ ώστε να παρέχει ένα πιο σταθερό και προβλέψιμο πλαίσιο για μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Δεύτερον, ενισχύει τα επενδυτικά μέσα σε επίπεδο ΕΕ που χρηματοδοτούνται μέσω του ΣΕΔΕ, βοηθώντας τις επιχειρήσεις να επιταχύνουν την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές στη βιομηχανική παραγωγή και την ανάπτυξη καθαρών τεχνολογιών, ενισχύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητά τους.
Για τη στήριξη των επενδύσεων σε κλίμακα, η πρόταση επεκτείνει τη στήριξη με μέσα όπως η Τράπεζα Απαλλαγής της Βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές, η οποία ανακοινώθηκε στο πλαίσιο της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία, παρέχοντας χρηματοδότηση ύψους 100 δισ. ευρώ. Σε πρώτη φάση, η Τράπεζα στοχεύει στην επιτάχυνση των επενδύσεων μέσω της επενδυτικής ενίσχυσης που είναι διαθέσιμη έως το 2030, με εκτιμώμενο ποσό 30 δισ. ευρώ. Το Ταμείο Καινοτομίας θα συνεχίσει να στηρίζει την εμπορευματοποίηση καινοτόμων, πρωτοποριακών τεχνολογιών χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, συμπληρώνοντας την Τράπεζα εστιάζοντας σε καινοτόμα έργα με υψηλότερο τεχνολογικό κίνδυνο που χρειάζονται στήριξη για να φτάσουν σε εμπορική ωριμότητα. Τα μέτρα αυτά θα συμβάλουν στην ελαχιστοποίηση των κινδύνων των επενδύσεων, επιβραβεύοντας τους πρωτοπόρους και επιταχύνοντας την απαλλαγή της βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να δαπανούν περισσότερα από τα εθνικά τους έσοδα από το ΣΕΔΕ σε επενδύσεις για την απαλλαγή των τομέων του ΣΕΔΕ από τις ανθρακούχες εκπομπές. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε επενδύσεις άνω των 100 δισ. ευρώ πριν από το 2030.
Η πρόταση εξακολουθεί επίσης να στηρίζει τα κράτη μέλη χαμηλότερου εισοδήματος για την αναβάθμιση των ενεργειακών τους συστημάτων και του βιομηχανικού μετασχηματισμού τους μέσω του Ταμείου Εκσυγχρονισμού. Το ποσό αυτό χρηματοδοτείται μέσω μεριδίου δικαιωμάτων και της ανακατανομής του 10 % των δικαιωμάτων πλειστηριασμού στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ. Τα ίδια κράτη μέλη θα επωφεληθούν επίσης από την εγγυημένη πρόσβαση στη νέα επενδυτική ενίσχυση.
Όσον αφορά τις αεροπορικές και θαλάσσιες μεταφορές, οι τομείς αυτοί θα επωφεληθούν από τη χρηματοδοτική στήριξη για την παραγωγή και την υιοθέτηση βιώσιμων αεροπορικών και θαλάσσιων καυσίμων, καθαρών τεχνολογιών και υδρογόνου που παράγονται στην ΕΕ.
Από το 2013, το ΣΕΔΕ της ΕΕ έχει αποφέρει έσοδα άνω των 270 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου τα τρία τέταρτα έχουν διατεθεί στα κράτη μέλη, ενώ παρέχει δωρεάν κατανομή περίπου 255 δισ. ευρώ για τη στήριξη της μετάβασης. Για να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπός τους, η πρόταση απαιτεί από τα κράτη μέλη να επενδύσουν μερίδιο των εσόδων του ΣΕΔΕ στην απαλλαγή της βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές, στις καθαρές τεχνολογίες και στην καινοτομία.
Η βιομηχανία πρέπει να παραμείνει ανταγωνιστική σε μια παγκόσμια αγορά. Για τον σκοπό αυτό, η πρόταση ενισχύει επίσης τα επενδυτικά κίνητρα για τη βιομηχανία. Η δωρεάν κατανομή θα συνεχιστεί και μετά το 2030 (και η αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους ανθρακούχων εκπομπών), αλλά θα συνδέεται στενότερα με επενδύσεις στην απαλλαγή της βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές.
Η δωρεάν κατανομή θα εξαρτάται από την ανάπτυξη σχεδίων επενδύσεων της ΕΕ για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές από τους φορείς εκμετάλλευσης και την επένδυση ποσού ισοδύναμου με το 100 % της αξίας της δωρεάν κατανομής τους για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές στην ΕΕ.
Συμπληρώνοντας τους επικαιροποιημένους δείκτες αναφοράς του ΣΕΔΕ που εγκρίθηκαν τον Ιούνιο του 2026, μια χωριστή στοχευμένη πρόταση για ειδικούς δείκτες αναφοράς αποσκοπεί στην αύξηση της δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων στη βιομηχανία ύψους 6 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2030. Για τους τομείς που καλύπτονται από τον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (ΜΣΠΑ), η μείωση της δωρεάν κατανομής θα επιβραδυνθεί και η σταδιακή κατάργηση θα παραταθεί έως το 2038.
Πώς προετοιμάζει η μεταρρύθμιση αυτή το ΣΕΔΕ ώστε να συμβάλει στην επίτευξη του κλιματικού στόχου για το 2040 και να στηρίξει τη μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα;
Η αναθεώρηση αυτή διασφαλίζει ότι ευθυγραμμιζόμαστε πλήρως με τον στόχο μας για το 2040, καθιστώντας το ΣΕΔΕ έτοιμο για την επόμενη γενιά. Η μεταρρύθμιση αυτή διασφαλίζει ότι όλοι οι τομείς συμβάλλουν, παρέχουν στήριξη στις βιομηχανίες και προετοιμάζουν το σύστημα για τη δεκαετία μετά το 2030, ευθυγραμμίζοντάς το με τον νομικά δεσμευτικό κλιματικό στόχο για το 2040, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι εξακολουθεί να στηρίζει την κλιματική ουδετερότητα της ΕΕ έως το 2050, όπως κατοχυρώνεται στο νομοθέτημα της ΕΕ για το κλίμα.
Η πρόταση επικαιροποιεί τη μακροπρόθεσμη πορεία μείωσης των εκπομπών του ΣΕΔΕ της ΕΕ αναθεωρώντας τον συντελεστή γραμμικής μείωσης κατά 3,7 % για την περίοδο 2031-2035 και κατά 1,7 % για την περίοδο 2036-2040. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι η αγορά ανθρακούχων εκπομπών εξακολουθεί να επιτυγχάνει μειώσεις των εκπομπών με προβλέψιμο και οικονομικά αποδοτικό τρόπο, παρέχοντας παράλληλα περισσότερο χρόνο και ευελιξία στη βιομηχανία για τη μετάβαση και μεγαλύτερη βεβαιότητα στις επιχειρήσεις που λαμβάνουν μακροπρόθεσμες επενδυτικές αποφάσεις.
Η μεταρρύθμιση ενισχύει επίσης τη μακροπρόθεσμη λειτουργία του ΣΕΔΕ της ΕΕ με τον εκσυγχρονισμό του αποθεματικού για τη σταθερότητα της αγοράς, την ενσωμάτωση μόνιμων εγχώριων απορροφήσεων άνθρακα υπό αυστηρές διασφαλίσεις ποιότητας και ποσότητας και τη δημιουργία ισχυρότερων επενδυτικών κινήτρων για τον βιομηχανικό μετασχηματισμό σύμφωνα με τη συμφωνία για καθαρή βιομηχανία μέσω της Τράπεζας Απανθρακοποίησης της Βιομηχανίας, της Επενδυτικής Ενίσχυσης και των συνεχιζόμενων Ταμείων Καινοτομίας και Εκσυγχρονισμού.
Η πιο στοχευμένη χρήση των εσόδων του ΣΕΔΕ και οι όροι που συνδέονται με τη συνεχιζόμενη δωρεάν κατανομή θα ενθαρρύνουν περαιτέρω τις επενδύσεις στο καθαρό βιομηχανικό μέλλον της ΕΕ.
Από κοινού, τα μέτρα αυτά διασφαλίζουν ότι το ΣΕΔΕ της ΕΕ παραμένει αποτελεσματική κινητήρια δύναμη για την απαλλαγή της βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές, τις επενδύσεις, την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία πολύ μετά το 2030. Θα συνεχίσει να αποδίδει το μερίδιο που της αναλογεί, διασφαλίζοντας τη συνεχή οικονομικά αποδοτική απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές και την οικονομική ανταγωνιστικότητα.
Πώς διασφαλίζει η μεταρρύθμιση ότι το ΣΕΔΕ παραμένει αποτελεσματικό καθώς οι εκπομπές εξακολουθούν να μειώνονται;
Το ΣΕΔΕ της ΕΕ έχει αποδείξει την αποτελεσματικότητά του, καθώς οι τομείς του ΣΕΔΕ έχουν μειώσει τις εκπομπές τους κατά περισσότερο από 50 % από το 2005, ενώ εξακολουθούν να παρέχουν ένα τεχνολογικά ουδέτερο και οικονομικά αποδοτικό πλαίσιο για την περαιτέρω μείωση των εκπομπών.
Καθώς οι εκπομπές μειώνονται και η προσφορά δικαιωμάτων μειώνεται με την πάροδο του χρόνου, η αγορά ανθρακούχων εκπομπών πρέπει να συνεχίσει να παρέχει ένα σταθερό και αξιόπιστο μήνυμα τιμών για τις επενδύσεις. Ως εκ τούτου, η σημερινή πρόταση ενισχύει τη μακροπρόθεσμη λειτουργία του ΣΕΔΕ, καθιστώντας το αποθεματικό για τη σταθερότητα της αγοράς πιο προσαρμοσμένο σε μια μικρότερη αγορά, βελτιώνοντας την προβλεψιμότητα της αγοράς και διατηρώντας επαρκή ρευστότητα.
Η μεταρρύθμιση εισάγει στοχευμένες απλουστεύσεις για να καταστεί το σύστημα ακόμη πιο αποτελεσματικό και να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος. Αυτό περιλαμβάνει, για παράδειγμα, απλούστερη παρακολούθηση, υποβολή εκθέσεων και επαλήθευση για τους τομείς της αεροπορίας και της ναυτιλίας - ενίσχυση των ικανοτήτων επενδύσεων και καινοτομίας.
Τι αντίκτυπο θα έχει ο νέος συντελεστής γραμμικής μείωσης (LRF) στη μείωση των εκπομπών;
Ο τρέχων μακροπρόθεσμος στόχος του 4,3 % (4,4 % για την περίοδο 2028-2030) συμφωνήθηκε στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του ΣΕΔΕ του 2023 για την επίτευξη του κλιματικού στόχου της ΕΕ για το 2030. Σχεδιάστηκε για να επιταχύνει τη μείωση των εκπομπών κατά τη διάρκεια αυτής της δεκαετίας.
Η απλή διατήρηση αυτού του ποσοστού πέραν του 2030 δεν θα παρείχε ρεαλιστική πορεία για την περίοδο έως το 2040. Θα μειώσει το ανώτατο όριο του ΣΕΔΕ στο μηδέν γύρω στο 2040, υπερβαίνοντας τα απαιτούμενα βάσει του ευρωπαϊκού νομοθετήματος για το κλίμα.
Ως εκ τούτου, ο προτεινόμενος μακροπρόθεσμος στόχος του 3,7 % από το 2031 έως το 2035 και του 1,7 % από το 2036 καθορίζει μια νέα πορεία για την περίοδο μετά το 2030, ευθυγραμμισμένη με τον κλιματικό στόχο της ΕΕ για το 2040 και την πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.
Η πρόταση διατηρεί την περιβαλλοντική ακεραιότητα του ΣΕΔΕ της ΕΕ, παρέχοντας παράλληλα ένα πιο προβλέψιμο και διαχειρίσιμο επενδυτικό πλαίσιο για τη βιομηχανία μακροπρόθεσμα.
Πώς χρησιμοποιούνται τα έσοδα από την εμπορία εκπομπών;
Τα έσοδα που παράγονται από το σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ επανεπενδύονται για τη στήριξη της καθαρής μετάβασης της Ευρώπης, την ενίσχυση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας και την επιτάχυνση της ανάπτυξης καθαρών τεχνολογιών. Τα περισσότερα έσοδα από το ΣΕΔΕ προέρχονται από τα κράτη μέλη, τα οποία από το 2023 πρέπει να δαπανούν το μερίδιό τους από τα έσοδα σε έργα που σχετίζονται με το κλίμα και την ενέργεια. Ένα μικρότερο μερίδιο των εσόδων χρηματοδοτεί μέσα σε επίπεδο ΕΕ.
Σε αυτές περιλαμβάνεται το Ταμείο Καινοτομίας, το οποίο στηρίζει την εμπορευματοποίηση των πρώτων και των δεύτερων στο είδος τους τεχνολογιών χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών σε ολόκληρη τη βιομηχανία, την παραγωγή καθαρής τεχνολογίας, την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, την κινητικότητα και τα κτίρια, βοηθώντας τα καινοτόμα έργα να φτάσουν σε εμπορική ωριμότητα.
Το Ταμείο Εκσυγχρονισμού στηρίζει τα κράτη μέλη χαμηλότερου εισοδήματος στον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών τους συστημάτων, στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και στην επιτάχυνση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και άλλων καθαρών τεχνολογιών. Βοηθώντας τα εν λόγω κράτη μέλη να επενδύσουν σε μια δίκαιη και αποτελεσματική ενεργειακή μετάβαση, συμβάλλει σε μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια, χαμηλότερες εκπομπές και ισχυρότερη οικονομική σύγκλιση σε ολόκληρη την ΕΕ. Το Ταμείο διοχετεύει επίσης την υφιστάμενη αναδιανομή αλληλεγγύης των πλειστηριαζόμενων δικαιωμάτων για να ενισχύσει τον αντίκτυπό της και επικαιροποιεί τον κατάλογο των επιλέξιμων κρατών μελών.
Σύμφωνα με τη σημερινή πρόταση, τα έσοδα του ΣΕΔΕ θα χρηματοδοτήσουν επίσης την Τράπεζα Απανθρακοποίησης της Βιομηχανίας (IDB), η οποία ανακοινώθηκε στο πλαίσιο της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία. Το IDB είναι το εμβληματικό επενδυτικό μέσο της ΕΕ για τη στήριξη της ευρείας κλίμακας ανάπτυξης αποδεδειγμένων τεχνολογιών απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές σε ενεργοβόρες βιομηχανίες. Με εκτιμώμενο προϋπολογισμό 100 δισ. ευρώ, θα συμβάλει στη μείωση των εμπορικών κινδύνων των έργων απαλλαγής της βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές και στην ευρεία χρήση ώριμων τεχνολογιών μετά το 2030.
Ως πρώτη φάση της Τράπεζας, η επενδυτική ενίσχυση, που ανακοινώθηκε από την πρόεδρο κ. φον ντερ Λάιεν στις 19 Μαρτίου 2026, θα παράσχει στήριξη ύψους 30 δισ. ευρώ κατ' εκτίμηση για την περίοδο 2028-2030, η οποία θα χρηματοδοτηθεί μέσω 400 εκατομμυρίων δικαιωμάτων του ΣΕΔΕ. Θα επιταχύνει τις επενδύσεις πριν από το 2030. Τα έργα θα υποστηρίζονται κατά σειρά προτεραιότητας, διασφαλίζοντας παράλληλα ειδική πρόσβαση για τα κράτη μέλη χαμηλότερου εισοδήματος.
Από κοινού, τα μέσα αυτά θα διασφαλίσουν ότι τα έσοδα από την εμπορία εκπομπών επανεπενδύονται στην καινοτομία, τον βιομηχανικό εκσυγχρονισμό, την καθαρή ενέργεια και τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.
Γιατί προτείνει η Επιτροπή την ενσωμάτωση των απορροφήσεων άνθρακα στο ΣΕΔΕ της ΕΕ και πώς θα λειτουργήσει;
Η επανεξέταση του ΣΕΔΕ της ΕΕ ευθυγραμμίζει το σύστημα με τον κλιματικό στόχο της ΕΕ για το 2040 και την αναθεώρηση του ευρωπαϊκού νομοθετήματος για το κλίμα, στο οποίο αναγνωρίζεται ο ρόλος που μπορούν να διαδραματίσουν οι εγχώριες μόνιμες απορροφήσεις άνθρακα στην αντιστάθμιση των περιορισμένων υπολειμματικών εκπομπών στην πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα.
Ως εκ τούτου, η πρόταση εισάγει μια προσεκτικά σχεδιασμένη και περιορισμένη ενσωμάτωση των απορροφήσεων άνθρακα στο ΣΕΔΕ της ΕΕ. Θα δημιουργήσει προβλέψιμη ζήτηση για υψηλής ποιότητας μόνιμες απορροφήσεις άνθρακα, συμβάλλοντας στην κλιμάκωση αυτών των τεχνολογιών και στη στήριξη των επενδύσεων σε μια αγορά που θα είναι απαραίτητη για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας.
Ταυτόχρονα, η μείωση των εκπομπών εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα. Η ποσότητα των απορροφήσεων άνθρακα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο ΣΕΔΕ της ΕΕ θα είναι αυστηρά περιορισμένη και θα συνοδεύεται από διασφαλίσεις για τη διατήρηση της περιβαλλοντικής ακεραιότητας του συστήματος και τη διατήρηση ισχυρών κινήτρων για τη μείωση των εκπομπών.
Επιλέξιμες θα είναι μόνο οι εγχώριες μόνιμες απορροφήσεις άνθρακα που έχουν πιστοποιηθεί βάσει του πλαισίου πιστοποίησης για την απορρόφηση άνθρακα (CRCF). Η μόνιμη αποθήκευσή τους θα εξακολουθήσει να υπόκειται στους κανόνες παρακολούθησης, υποβολής εκθέσεων και επαλήθευσης του ΣΕΔΕ της ΕΕ, διασφαλίζοντας τη διαφάνεια, την αυστηρή λογιστική καταγραφή και την κατάλληλη ευθύνη σε περίπτωση αντιστροφής.
Τι αλλάζει στην αναθεώρηση του ΣΕΔΕ για τον ναυτιλιακό τομέα;
Η πρόταση ενισχύει το ΣΕΔΕ της ΕΕ για τις θαλάσσιες μεταφορές, ώστε να επιταχυνθεί η απαλλαγή του τομέα από τις ανθρακούχες εκπομπές, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι παραμένει ευθυγραμμισμένο με τις διεθνείς εξελίξεις.
Επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής του ΣΕΔΕ σε διάφορους τύπους μικρότερων πλοίων μειώνοντας το όριο από 5 000 GT σε 400 GT, γεγονός που θα είναι επωφελές για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του ΣΕΔΕ της ΕΕ και των ισότιμων όρων ανταγωνισμού μεταξύ των κατηγοριών πλοίων. Η σημερινή πρόταση ενισχύει επίσης τα κίνητρα για την ανάπτυξη βιώσιμων καυσίμων, καθαρών τεχνολογιών πρόωσης και υδρογόνου.
Η πρόταση βελτιώνει επίσης τη συνοχή με το αναδυόμενο παγκόσμιο πλαίσιο στο πλαίσιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΔΝΟ). Η ρήτρα επανεξέτασης προβλέπει, όταν υπάρχει συμφωνία του ΔΝΟ, επανεξέταση για την αποφυγή διπλών πληρωμών, παρέχοντας μεγαλύτερη βεβαιότητα για τον τομέα. Αυτό θα μπορούσε να γίνει μέσω ενός μηχανισμού για την αποφυγή της διπλής τιμολόγησης των ανθρακούχων εκπομπών, όπου οι εκπομπές καλύπτονται τόσο από το ΣΕΔΕ της ΕΕ όσο και από ένα μελλοντικό μέτρο τιμολόγησης του ΔΝΟ.
Αντιμετωπίζει επίσης τον κίνδυνο αποφυγής από πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και σκάφη που συμμετέχουν ή υποστηρίζουν υπεράκτιες δραστηριότητες με ενισχυμένες διασφαλίσεις. Η Επιτροπή εξακολουθεί να έχει την εξουσία να επικαιροποιεί τον κατάλογο των γειτονικών λιμένων μεταφόρτωσης εμπορευματοκιβωτίων κάθε χρόνο και να παρακολουθεί περαιτέρω τον εν λόγω κίνδυνο.
Η πρόταση ενισχύει τη στήριξη για την παγκόσμια μετάβαση στην καθαρή ναυτιλία με τη θέσπιση του μηχανισμού βιώσιμης θαλάσσιας εναλλακτικής πρόωσης (SMAP), ο οποίος επανεπενδύει τα έσοδα του ΣΕΔΕ σε βιώσιμα ναυτιλιακά καύσιμα και καθαρές τεχνολογίες πρόωσης. Παρέχει επίσης στοχευμένη στήριξη στα αναπτυσσόμενα μικρά νησιωτικά κράτη (ΑΜΝΚ) και στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ) για να συμβάλει στην απαλλαγή των θαλάσσιων τομέων τους από τις ανθρακούχες εκπομπές.
Η υφιστάμενη παρέκκλιση για πλοία κατηγορίας πάγου, για πλόες που περιλαμβάνουν εξόχως απόκεντρες περιοχές και μικρά νησιά χωρίς σταθερή χερσαία σύνδεση, και για ορισμένες υπηρεσίες επιβατικών μεταφορών που εκτελούνται στο πλαίσιο υποχρεώσεων ή συμβάσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας παρατείνεται έως το 2035.
Τι αλλάζει στην αναθεώρηση του ΣΕΔΕ για τον τομέα των αερομεταφορών;
Η πρόταση ενισχύει το ΣΕΔΕ της ΕΕ για τις αεροπορικές μεταφορές με σκοπό την προώθηση της απαλλαγής του τομέα από τις ανθρακούχες εκπομπές προς την κλιματική ουδετερότητα, μέσω στοχευμένων μεταρρυθμίσεων για ισχυρότερο μήνυμα σχετικά με την τιμή των ανθρακούχων εκπομπών, με παράλληλη διατήρηση ισότιμων όρων ανταγωνισμού και στήριξη της διεθνούς συνεργασίας.
Η σημερινή πρόταση ενισχύει σημαντικά τη στήριξη για την υιοθέτηση βιώσιμων καυσίμων αεροσκαφών, καθαρότερων τεχνολογιών πρόωσης, υδρογόνου και εξηλεκτρισμού. Επεκτείνει τη χρηματοδοτούμενη από το ΣΕΔΕ στήριξη για την παραγωγή αυτών των τεχνολογιών, συμβάλλοντας στην επιτάχυνση της ανάπτυξής τους.
Επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής του ΣΕΔΕ στις πτήσεις που αναχωρούν προς τη γειτονία της Ένωσης. Το πεδίο εφαρμογής θα επεκταθεί ώστε να καλύπτει όλες τις πτήσεις που αναχωρούν από αερολιμένα που βρίσκεται στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ) και προσγειώνονται σε τρίτες χώρες σε απόσταση που δεν υπερβαίνει τα 5.000 χιλιόμετρα από το μεγαλύτερο αεροδρόμιο στο γεωγραφικό κέντρο της Ένωσης.
Σε διεθνές επίπεδο, διατηρεί στενή ευθυγράμμιση με το παγκόσμιο σύστημα αντιστάθμισης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα για τις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές (CORSIA) του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας (ΔΟΠΑ). Αποφεύγει τη διπλή τιμολόγηση του άνθρακα όταν εφαρμόζονται και τα δύο συστήματα, συνεχίζοντας παράλληλα να στηρίζει την ανάπτυξη μιας αποτελεσματικής παγκόσμιας προσέγγισης για τη μείωση των εκπομπών των αεροπορικών μεταφορών.
Η σημερινή απόφαση για την επέκταση του πεδίου εφαρμογής του ΣΕΔΕ για τις αεροπορικές μεταφορές λαμβάνει υπόψη τα πορίσματα σχετικά με την περιβαλλοντική ακεραιότητα του CORSIA στο πλαίσιο της εκτίμησης επιπτώσεων της Επιτροπής που συνοδεύει τη σημερινή πρόταση. Καταδεικνύει ότι το καθεστώς δεν έχει ακόμη ενισχυθεί επαρκώς. Το 2032, η Επιτροπή θα διενεργήσει νέα αξιολόγηση σχετικά με την εφαρμογή του CORSIA. Μέχρι τότε, τα αποτελέσματα της λειτουργίας του καθεστώτος όσον αφορά την αντιστάθμιση θα είναι εμφανή. Σε περίπτωση που το CORSIA αποδειχθεί φιλόδοξο, αποδοτικό και επιτυχημένο, το πεδίο εφαρμογής της αποτελεσματικής τιμολόγησης του άνθρακα στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ της ΕΕ θα περιοριστεί στις πτήσεις εντός του ΕΟΧ και με αναχώρηση προς το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελβετία, από και προς το Γιβραλτάρ και άλλες χώρες που επωφελούνται από το ΣΕΔΕ ως υπηρεσία. Αντιθέτως, εάν το CORSIA εξακολουθεί να μην παράγει αποτελέσματα έως τότε, η Επιτροπή μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο επέκτασης του πεδίου εφαρμογής στις πτήσεις πλήρους αναχώρησης.
Οι εκπομπές από φορείς εκμετάλλευσης αεροσκαφών που ελευθερώνονται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2035 από πτήσεις μεταξύ αεροδρομίου που βρίσκεται σε εξόχως απόκεντρη περιοχή κράτους μέλους και αεροδρομίου που βρίσκεται στο ίδιο κράτος μέλος, συμπεριλαμβανομένου άλλου αεροδρομίου που βρίσκεται στην ίδια εξόχως απόκεντρη περιοχή ή σε άλλη εξόχως απόκεντρη περιοχή του ίδιου κράτους μέλους, θα εξακολουθήσουν να εξαιρούνται.
Για την Ισλανδία, η Επιτροπή θα ήταν ευνοϊκή για την παράταση κατά τρία έτη του υφιστάμενου μηχανισμού στην απόφαση της μεικτής επιτροπής.
Τι αλλάζει στην αναθεώρηση του ΣΕΔΕ για τον τομέα της αποτέφρωσης αποβλήτων;
Η πρόταση εισάγει σταδιακά την αποτέφρωση αστικών αποβλήτων στο ΣΕΔΕ της ΕΕ, με σταδιακή προσέγγιση από το 2031 έως το 2034. Αυτό παρέχει μεγαλύτερη ασφάλεια σχεδιασμού για τις τοπικές αρχές και τους φορείς εκμετάλλευσης, υποστηρίζοντας παράλληλα την πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων της ΕΕ για τα απόβλητα και το κλίμα. Αυτά θα είναι τα στάδια για τις εγκαταστάσεις που υπόκεινται σε παράδοση δικαιωμάτων για την αποτέφρωση αστικών αποβλήτων:
25 % των εξακριβωμένων εκπομπών που δηλώθηκαν για το 2031
50 % των εξακριβωμένων εκπομπών που δηλώθηκαν για το 2032
75 % των εξακριβωμένων εκπομπών που δηλώθηκαν για το 2033
100 % των εξακριβωμένων εκπομπών που δηλώθηκαν για το 2034 και κάθε επόμενο έτος
Παρεκκλίσεις είναι δυνατές για εγκαταστάσεις συναποτέφρωσης αποβλήτων που βρίσκονται σε εξόχως απόκεντρες περιοχές.
Υπάρχει επίσης η δυνατότητα εθνικής εξαίρεσης έως το 2035, εάν πληρούνται δύο από τις τρεις προϋποθέσεις (ισοδύναμος εθνικός φόρος άνθρακα· σε καλό δρόμο για τους στόχους ανακύκλωσης· σε τροχιά επίτευξης του στόχου για την υγειονομική ταφή/του χαμηλότερου στόχου για την υγειονομική ταφή).
Ταυτόχρονα, η πρόταση παρέχει σημαντική στήριξη στον τομέα μέσω της συνεχούς στήριξης της τηλεθέρμανσης, της χρηματοδότησης καθαρότερων τεχνολογιών και της δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα, καθώς και της κατά προτεραιότητα χρήσης των εσόδων του ΣΕΔΕ για τη βελτίωση της τοπικής διαχείρισης των αποβλήτων.
Η συμπερίληψη της αποτέφρωσης αποβλήτων αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης δέσμης μέτρων με την επικείμενη πράξη για την κυκλική οικονομία για την προώθηση της πρόληψης, της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης των αποβλήτων, με παράλληλη θέσπιση ισχυρότερων διασφαλίσεων κατά της αυξημένης υγειονομικής ταφής.
Πώς θα διασφαλίσει η μεταρρύθμιση του ΣΕΔΕ τη σταθερότητα στην αγορά ανθρακούχων εκπομπών και ποιος είναι ο αντίκτυπος στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας;
Μια εύρυθμα λειτουργούσα, σταθερή και προβλέψιμη αγορά ανθρακούχων εκπομπών είναι απαραίτητη για να δοθεί στις επιχειρήσεις η εμπιστοσύνη να επενδύσουν σε καθαρές τεχνολογίες και στη μακροπρόθεσμη απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές. Η μεταρρύθμιση διατηρεί τον βασικό σχεδιασμό του ΣΕΔΕ της ΕΕ, εισάγοντας παράλληλα στοχευμένες βελτιώσεις για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και της προβλεψιμότητάς του. Σε αυτά περιλαμβάνονται μέτρα για τη βελτίωση της λειτουργίας του αποθεματικού για τη σταθερότητα της αγοράς, τη διασφάλιση προβλέψιμης προσφοράς δικαιωμάτων και τη διατήρηση ισχυρού μηνύματος σχετικά με την τιμή των ανθρακούχων εκπομπών που στηρίζει τις επενδύσεις, διασφαλίζοντας παράλληλα την ακεραιότητα του συστήματος.
Ωστόσο, το ΣΕΔΕ της ΕΕ δεν αποτελεί τον κύριο παράγοντα διαμόρφωσης των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας. Οι λογαριασμοί ηλεκτρικής ενέργειας καθορίζονται κυρίως από το κόστος παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, τα τέλη δικτύου και τους εθνικούς φόρους και εισφορές.
Η μεγαλύτερη διαρθρωτική κινητήρια δύναμη των υψηλών και ασταθών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει η εξάρτηση της Ευρώπης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, ιδίως το φυσικό αέριο. Οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργούν με φυσικό αέριο εκτίθενται σε ασταθείς παγκόσμιες αγορές καυσίμων, ενώ η ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές συγκαταλέγεται όλο και περισσότερο στις φθηνότερες πηγές ενέργειας.
Παρέχοντας ένα σταθερό μήνυμα σχετικά με την τιμή των ανθρακούχων εκπομπών, το ΣΕΔΕ της ΕΕ ενθαρρύνει τις επενδύσεις σε καθαρή, εγχώρια ενέργεια, στον εξηλεκτρισμό και στην ενεργειακή απόδοση, συμβάλλοντας στη μείωση της έκθεσης της Ευρώπης σε κλυδωνισμούς των τιμών των ορυκτών καυσίμων με την πάροδο του χρόνου. Η μεταρρύθμιση ενισχύει επίσης την επενδυτική στήριξη μέσω μέσων όπως η Τράπεζα Απανθρακοποίησης της Βιομηχανίας και η Επενδυτική Ενίσχυση, βοηθώντας τις επιχειρήσεις να επιταχύνουν τη μετάβασή τους σε καθαρότερες τεχνολογίες. Η πρόσφατη έκθεση για τις αγορές άνθρακα της ΕΕ του 2026 που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ) στις 9 Ιουλίου επιβεβαιώνει ότι το ΣΕΔΕ της ΕΕ λειτουργεί εύρυθμα και δεν υπάρχει σημαντικό ζήτημα όσον αφορά τη διαφάνεια και την ακεραιότητα των αγορών άνθρακα της ΕΕ.
Το ETS είναι μόνο ένα μέρος της λύσης. Παράλληλα με τη σημερινή μεταρρύθμιση του ΣΕΔΕ, η Επιτροπή παρουσιάζει το σχέδιο δράσης της για την ηλεκτροδότηση, το οποίο αντιμετωπίζει άλλους βασικούς παράγοντες του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας. Η δέσμη μέτρων περιλαμβάνει μέτρα για την καλύτερη χρήση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, τον καλύτερο σχεδιασμό των τελών δικτύου, την ενθάρρυνση της εξυπνότερης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της ευρύτερης ανάπτυξης έξυπνων μετρητών και λύσεων ευελιξίας και την καλύτερη ευθυγράμμιση της φορολογίας της ηλεκτρικής ενέργειας με τους στόχους εξηλεκτρισμού της ΕΕ.
Από κοινού, τα μέτρα αυτά θα ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, θα βελτιώσουν την προβλεψιμότητα της αγοράς ανθρακούχων εκπομπών και θα στηρίξουν ένα καθαρότερο, πιο ανταγωνιστικό και πιο προσιτό ενεργειακό σύστημα.
Πώς θα συνεχίσει η μεταρρύθμιση του ΣΕΔΕ να προστατεύει την ευρωπαϊκή βιομηχανία από τη διαρροή άνθρακα;
Η πρόληψη της διαρροής άνθρακα εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο στοιχείο του συστήματος εμπορίας εκπομπών της ΕΕ. Η μεταρρύθμιση διατηρεί την προστασία των βιομηχανιών που είναι εκτεθειμένες στον διεθνή ανταγωνισμό, ενισχύοντας παράλληλα τα κίνητρα για επενδύσεις στην απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές στην Ευρώπη. Εάν οι εταιρείες μετεγκατασταθούν, η πρόταση παρέχει διασφαλίσεις για την ανάκτηση της χρηματοδότησης.
Για τους τομείς που καλύπτονται από τον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (ΜΣΠΑ), η δωρεάν κατανομή θα συνεχίσει να καταργείται σταδιακά παράλληλα με τη σταδιακή εφαρμογή του ΜΣΠΑ, σύμφωνα με τους κανόνες του ΠΟΕ. Η πρόταση προσαρμόζει την πορεία σταδιακής κατάργησης, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι τα εισαγόμενα προϊόντα εξακολουθούν να υπόκεινται σε ισοδύναμη τιμή ανθρακούχων εκπομπών. Με τον τρόπο αυτό διατηρούνται ισότιμοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ των Ευρωπαίων παραγωγών και των εισαγωγών, ενώ παράλληλα ενθαρρύνεται η απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές σε παγκόσμιο επίπεδο.
Για τους τομείς που δεν καλύπτονται από τον ΜΣΠΑ αλλά εκτίθενται σε κινδύνους διαρροής άνθρακα, η πρόταση παρατείνει το πλαίσιο για τη διαρροή άνθρακα έως το 2038. Οι τομείς αυτοί θα εξακολουθήσουν να είναι επιλέξιμοι για δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων έως και 100 % βάσει δεικτών αναφοράς, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη συνεχιζόμενη έκθεσή τους στον διεθνή ανταγωνισμό και το γεγονός ότι δεν είναι ακόμη διαθέσιμες εμπορικά βιώσιμες τεχνολογίες απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές σε όλους τους τομείς.
Οι εγκαταστάσεις τηλεθέρμανσης θα παραμείνουν επιλέξιμες για δωρεάν κατανομή και στη δεκαετία του 2030. Η δωρεάν κατανομή θα ανέλθει στο 30 % του δείκτη αναφοράς θερμότητας το 2030 και στη συνέχεια θα μειωθεί γραμμικά στο 0 % έως το 2040.
Ταυτόχρονα, η δωρεάν κατανομή εξαρτάται από την επένδυση στην απαλλαγή της Ευρώπης από τις ανθρακούχες εκπομπές. Από το 2031, οι εγκαταστάσεις θα πρέπει να αναπτύξουν ανεξάρτητα επαληθευμένες «Επενδύσεις σε σχέδια απαλλαγής της ΕΕ από τις ανθρακούχες εκπομπές» και να επενδύσουν σε έργα απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές στην Ευρώπη για να λάβουν την πλήρη κατανομή τους. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι η συνεχής στήριξη συμβάλλει στην επιτάχυνση του εκσυγχρονισμού και της απαλλαγής της ευρωπαϊκής βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές.
Επιπλέον, η αυτόνομη πρόταση για τους δείκτες αναφοράς θα αυξήσει τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων που θα δοθεί στη βιομηχανία μέσω των εφεδρικών δεικτών αναφοράς για τη θερμότητα και τα καύσιμα αξίας 6 δισ. ευρώ μεταξύ 2026 και 2030. Αυτό θα επιτευχθεί με τη χρήση όλου του διαθέσιμου προϋπολογισμού από το απόθεμα ασφαλείας δωρεάν κατανομής του 3 % χωρίς να ενεργοποιηθεί ο διατομεακός διορθωτικός συντελεστής.
Από κοινού, τα μέτρα αυτά προστατεύουν την ευρωπαϊκή βιομηχανία από τη διαρροή άνθρακα, διατηρούν ισότιμους όρους ανταγωνισμού με τους διεθνείς ανταγωνιστές, ενώ παράλληλα προωθούν τις επενδύσεις στη βιομηχανική μετάβαση της Ευρώπης.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Arturo Añez on Unsplash