Η ΕΕ αναλαμβάνει δράση για την καλύτερη υπεράσπιση των πολιτών της, τη διασφάλιση των συνόρων της και τη διαφύλαξη του μέλλοντός της, ευθυγραμμίζοντας τις προσπάθειές της, επενδύοντας πόρους και ενεργώντας από κοινού.
Ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον ασφάλειας
Το περιβάλλον ασφάλειας έχει αλλάξει ριζικά. Ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, οι αυξανόμενες γεωπολιτικές αντιπαλότητες, οι υβριδικές απειλές και οι ταχείες τεχνολογικές αλλαγές έχουν αλλάξει το τι σημαίνει η ασφάλεια των Ευρωπαίων πολιτών και η διατήρηση της ειρήνης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανταποκρίνεται με ενότητα, επενδύσεις και αποφασιστικότητα.
Τι περιμένουν οι Ευρωπαίοι
Η ασφάλεια αποτελεί προτεραιότητα με αυξανόμενη σημασία για τους πολίτες σε ολόκληρη την Ευρώπη.
68 %πιστεύουν ότι η χώρα τους απειλείται
79 %υποστηρίζει μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική άμυνας και ασφάλειας
Από κοινού υλοποίηση
Η ευρωπαϊκή άμυνα βασίζεται στη συνεργασία. Η εργασία σε επίπεδο ΕΕ βοηθά τα κράτη μέλη:
στην από κοινού ανάπτυξη ικανοτήτων με πιο αποδοτικό τρόπο
στη μείωση των αλληλεπικαλύψεων
σε καλύτερες επενδύσεις με χαμηλότερο κόστος
στον καλύτερο και ταχύτερο συντονισμό
Μαζί, ενισχύουν τον ρόλο της ΕΕ ως αξιόπιστου παράγοντα ασφάλειας και ενισχύουν τη διατλαντική εταιρική σχέση με το ΝΑΤΟ.
800 δισ. ευρώαύξηση των αμυντικών δαπανών σε όλα τα κράτη μέλη έως το 2030
7,3-8 δισ. ευρώδέσμευση μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας για τη στήριξη της κοινής έρευνας και ανάπτυξης ικανοτήτων (2021-2027)
1,5 δισ. ευρώγια την κλιμάκωση των επενδύσεων στον τομέα της άμυνας και την ενίσχυση της βιομηχανικής ικανότητας
Τα προγράμματα που φέρνουν την άμυνα στο προσκήνιο
Τα προγράμματα της ΕΕ καλύπτουν πλέον ολόκληρο τον αμυντικό κύκλο, από την έρευνα έως τις δημόσιες συμβάσεις και τη χρηματοδότηση. Προωθούν τη βιομηχανική ανάπτυξη, δημιουργούν θέσεις εργασίας και συμβάλλουν στην παροχή κρίσιμων ικανοτήτων που χρειάζεται η Ευρώπη.
Υποστηρίζονται από περίπου 810 δισ. ευρώ σε επενδύσεις στον τομέα της άμυνας και δημοσιονομική ευελιξία για τα κράτη μέλη κατά τα επόμενα έτη.
Το ΕΤΑ ενισχύει τις αμυντικές ικανότητες της Ευρώπης μέσω της προώθησης της συνεργατικής έρευνας και ανάπτυξης, της ενίσχυσης της καινοτομίας και της διευκόλυνσης της επέκτασης και του ανταγωνισμού της βιομηχανίας
Το EDIP ενισχύει την αμυντική βιομηχανική ετοιμότητα της Ευρώπης με την επέκταση της παραγωγικής ικανότητας, τη διασφάλιση σταθερής παραγωγής και την ενίσχυση της βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης. Βασίζεται σε μέσα που αναπτύχθηκαν για την αντιμετώπιση του πολέμου στην Ουκρανία — τον κανονισμό σχετικά με τη θέσπιση μέσου για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας μέσω κοινών προμηθειών (κανονισμός EDIRPA) και τον κανονισμό σχετικά με τη στήριξη της παραγωγής πυρομαχικών (κανονισμός ASAP)
Το SAFE ενισχύει την αμυντική βιομηχανία της Ευρώπης καθιστώντας δυνατές τις συντονισμένες επενδύσεις μεγάλης κλίμακας και τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Μέσω της πρόσθετης δημοσιονομικής ευελιξίας, τα κράτη μέλη μπορούν να υπερβούν προσωρινά τα όρια ελλείμματος για τις αμυντικές δαπάνες, αποδεσμεύοντας έως και 800 δισ. ευρώ σε διάστημα τεσσάρων ετών και παρέχοντας στη βιομηχανία μεγαλύτερη βεβαιότητα όσον αφορά τις επενδύσεις, την καινοτομία και την επίτευξη αποτελεσμάτων
Η βιομηχανία στο επίκεντρο
Η ασφάλεια και η οικονομική ισχύς συμβαδίζουν. Για τον λόγο αυτόν, η ευρωπαϊκή βιομηχανία αποτελεί την κινητήριο δύναμη της ασφάλειας της Ευρώπης. Μέσω της στενής συνεργασίας με τις επιχειρήσεις, σε όλες τις αλυσίδες παραγωγής, τεχνολογίας και εφοδιασμού, η ΕΕ:
παρέχει βοήθεια στις επιχειρήσεις ώστε να επεκταθούν
στηρίζει την καινοτομία
ενισχύει την παραγωγική ικανότητα
δημιουργεί θέσεις εργασίας υψηλής ποιότητας σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η Επιτροπή χαιρετίζει τη πολιτική συμφωνία μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον κανονισμό για τη θέσπισηνέου κοινού ευρωπαϊκού συστήματος επιστροφών.Οι νέοι κανόνες για τις επιστροφές, οι οποίοι προτάθηκαν από την Επιτροπή τον Μάρτιο του 2025, αποτελούν βασικό παραδοτέο στο πλαίσιο τωνπολιτικών κατευθυντήριων γραμμώντης παρούσας Επιτροπής και τηςευρωπαϊκής στρατηγικής για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης.Αποτελεί βασικό στοιχείο της ολοκληρωμένης προσέγγισης της ΕΕ για τη μετανάστευση, συμπληρώνοντας τοσύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο.
Ο κανονισμός για την επιστροφή θα παράσχει στα κράτη μέλη τα απαραίτητα εργαλεία για να καταστήσουν τις επιστροφές πιο αποτελεσματικές, μεταχύτερες, απλούστερες και αποτελεσματικότερες διαδικασίεςσε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Οι νέοι κοινοί κανόνες περιλαμβάνουν:
Έναπραγματικά ευρωπαϊκό σύστημαμε τη μορφή κανονισμού, με κοινές διαδικασίες για την έκδοση αποφάσεων επιστροφής και ευρωπαϊκής εντολής επιστροφής, τερματίζοντας τον υφιστάμενο κατακερματισμό σε επίπεδο ΕΕ.
Αμοιβαία αναγνώρισητων αποφάσεων επιστροφής, με τα κράτη μέλη να μπορούν πλέον να αναγνωρίζουν και να εκτελούν άμεσα απόφαση επιστροφής που έχει εκδοθεί από άλλο κράτος μέλος.
Αυστηρότεροι κανόνες για την αναγκαστική επιστροφή,η οποία καθίσταται υποχρεωτική όταν ένα παρανόμως διαμένον πρόσωπο ενέχει κίνδυνο για την ασφάλεια, δεν συνεργάζεται, διαφεύγει σε άλλο κράτος μέλος ή δεν εγκαταλείπει οικειοθελώς την ΕΕ εντός καθορισμένης προθεσμίας. Ταυτόχρονα, ο κανονισμός ενθαρρύνει την οικειοθελή επιστροφή μέσω ενισχυμένης βοήθειας για την επιστροφή και την επανένταξη.
Αυστηρότεροι κανόνες κατά της διαφυγής,συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας να απαιτείται από τους επιστρέφοντες να παρέχουν οικονομικές εγγυήσεις, να υποβάλλουν τακτικά εκθέσεις ή να διαμένουν σε καθορισμένο τόπο.
Αυστηρότεροι κανόνες για τα άτομα που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια,ώστε να μπορούν να εντοπίζονται και να επιστρέφονται ταχύτερα.
Ο κανονισμός εισάγει επίσης τη δυνατότητα δημιουργίαςκόμβων επιστροφήςσε τρίτες χώρες, όπου τα άτομα που δεν έχουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ και υπόκεινται σε απόφαση επιστροφής μπορούν να επιστραφούν. Για τον σκοπό αυτό, μπορούν να συνάπτονται συμφωνίες ή διακανονισμοί με τρίτη χώρα που τηρεί τα διεθνή πρότυπα και αρχές για τα ανθρώπινα δικαιώματα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της αρχής της μη επαναπροώθησης.
Ισχυρές διασφαλίσεις καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας επιστροφής:όλα τα μέτρα που σχετίζονται με την επιστροφή πρέπει να εφαρμόζονται με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών και διεθνών προτύπων για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Επόμενα βήματα
Ο κανονισμός πρέπει να εγκριθεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πριν τεθεί σε ισχύ, κάτι που θα συμβεί μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Ο κανονισμός αντικαθιστά την ισχύουσα οδηγία περί επιστροφής από το 2008.
Ιστορικό
Μολονότι το ποσοστό επιστροφής αυξήθηκε σε 28 % το 2025 —το υψηλότερο ποσοστό επιστροφής τα τελευταία 10 έτη— ο αριθμός των πραγματικών επιστροφών εξακολουθεί να είναι πολύ χαμηλός και η αποτελεσματικότητα του συστήματος επιστροφής πρέπει να βελτιωθεί περαιτέρω. Οι νέοι κανόνες που συμφωνήθηκαν σήμερα κάνουν ακριβώς αυτό: θα βοηθήσουν τα κράτη μέλη να αυξήσουν την επιστροφή των προσώπων που δεν έχουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ, με απλούστερες, ταχύτερες και αποτελεσματικότερες διαδικασίες.
Παράλληλα, η Επιτροπή, από κοινού με τα κράτη μέλη, συνεχίζει να συνεργάζεται με τρίτες χώρες για την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της επανεισδοχής και της επιστροφής. Αυτό περιλαμβάνει τη χρήση κινήτρων, όπως τα μέσα επανεισδοχής, τα χρηματοδοτικά εργαλεία, η πολιτική θεωρήσεων και η εμπορική πολιτική στο πλαίσιο της προσέγγισης της μεταναστευτικής διπλωματίας της ΕΕ προς τρίτες χώρες.
Η Επιτροπή εξέδωσε γνώμες σχετικά με την προσωρινή επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα από τηνΑυστρία, τη Δανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες, τη Νορβηγία, τη Σλοβενίακαιτη Σουηδία.
Ενώ το δίκαιο της ΕΕ επιτρέπει την προσωρινή επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα υπό ορισμένες προϋποθέσεις, απαιτεί επίσης από την Επιτροπή να εκδίδει γνώμη όταν οι εν λόγω έλεγχοι διαρκούν περισσότερο από 12 μήνες. Στις γνώμες που εκδόθηκαν αξιολογείται η αναγκαιότητα και η αναλογικότητα των κοινοποιηθέντων ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα, καθώς και τα διαθέσιμα εναλλακτικά μέτρα και μέτρα μετριασμού που λαμβάνουν τα κράτη μέλη για τον περιορισμό των αρνητικών συνεπειών στα διασυνοριακά ταξίδια.
Η Επιτροπή παραμένει προσηλωμένη στην τήρηση των αρχών της ελεύθερης κυκλοφορίας και της ασφάλειας σε ολόκληρο τον χώρο Σένγκεν. Οι γνώμες που εκδόθηκαν περιλαμβάνουν συστάσεις που θα επιτρέψουν στα κράτη μέλη να εργαστούν για τησταδιακή κατάργηση καιτη σταδιακή άρση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα.
Βασικά πορίσματα και συστάσεις
Ενώ η κατάσταση σε κάθε κράτος μέλος διαφέρει, μπορούν να επισημανθούν ορισμένα κοινά βασικά πορίσματα:
Σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ, τα κράτη μέλη έχουν το δικαίωμα να επαναφέρουν κατ' εξαίρεση και προσωρινά τους προσωρινούς συνοριακούς ελέγχους όταν αντιμετωπίζουν σοβαρή απειλή για τη δημόσια τάξη ή την εσωτερική ασφάλεια. Τα κράτη μέλη έχουν κάνει χρήση αυτής της δυνατότητας λόγωπραγματικών και θεμιτών ανησυχιών σχετικά με τις απειλές κατά της ασφάλειαςκαι τημεταναστευτική κατάσταση.
Η επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα έχει αναπόφευκτα συνέπειες για τα γειτονικά κράτη μέλη. Όταν επαναφέρονται οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα,είναι ζωτικής σημασίας τα κράτη μέλη να λαμβάνουν μέτρα για τον περιορισμό τυχόν αρνητικών συνεπειών για τους διασυνοριακούς μετακινούμενους εργαζομένους και τις διασυνοριακές κοινότητες.Ο διαρθρωμένος διάλογος της Επιτροπής και η διαδικασία διαβούλευσης που ξεκίνησε ο συντονιστής Σένγκεν με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη συνέβαλαν στη σημαντική μείωση του χρόνου αναμονής και στη βελτίωση του επιχειρησιακού συντονισμού και της ανταλλαγής πληροφοριών.
Η επικείμενη έναρξη εφαρμογής τουσυμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλοθα ενισχύσει σημαντικά τις διαρθρωτικές συνθήκες που απαιτούνται για τη σταδιακή άρση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα. Το σύμφωνο θα ενισχύσει τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και θα παράσχει στα κράτη μέλη αποτελεσματικότερα εργαλεία για την αντιμετώπιση των μη επιτρεπόμενων μετακινήσεων εντός του χώρου Σένγκεν.
Τοσύστημα εισόδου-εξόδου(που εφαρμόζεται πλήρως από τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους) και η μελλοντική ανάπτυξη του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών και Αδειοδότησης Ταξιδιού(ETIAS) θα ενισχύσουν την εποπτεία των μετακινήσεων διαμέσου τωνεξωτερικών συνόρων της ΕΕ, βελτιώνοντας σημαντικά την παρακολούθηση του ποιος εισέρχεται και εξέρχεται από την Ένωση και πότε και πού πραγματοποιούνται οι διελεύσεις.
Υπάρχουν πιο αποδοτικές και αποτελεσματικές εναλλακτικές λύσεις αντί των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα .Ειδικότερα, οι μη συστηματικοί αστυνομικοί έλεγχοι ή οι κινητές τεχνολογίες βιομετρικής ταυτοποίησης και παρακολούθησης οχημάτων αποτελούν αποτελεσματικές εναλλακτικές λύσεις αντί των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν ήδη ελέγχους βάσει κινδύνου και μη συστηματικούς ελέγχους. Οιέλεγχοι αυτοί μοιάζουν με μη συστηματικούς αστυνομικούς ελέγχους και θα μπορούσαν με σχετική ευκολία να αντικατασταθούν σταδιακά από εναλλακτικές λύσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, ηΕπιτροπή συνιστά στα εννέα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη να εργαστούν για τη σταδιακή κατάργηση και τη σταδιακή άρση τωνελέγχων στα εσωτερικά σύνορα,αξιοποιώντας πλήρως τα διαθέσιμα εναλλακτικά μέτρα και την περιφερειακή συνεργασία.
Επόμενα βήματα
Η Επιτροπή θα διαβουλευθεί με όλα τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι γνώμες μπορούν να εφαρμοστούν καλύτερα στην πράξη και θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τα κράτη μέλη για να διασφαλίσει ότι οι προσωρινοί έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα δεν υπονομεύουν τη μακροπρόθεσμη λειτουργικότητα της ελεύθερης κυκλοφορίας.
Ιστορικό
Ο χώρος Σένγκεν συμβάλλει σημαντικά στην εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και στην οικονομική ευημερία της ΕΕ. Καθώς τα αγαθά, οι εργαζόμενοι και οι υπηρεσίες διασχίζουν τα εσωτερικά σύνορα απρόσκοπτα, οι διασυνοριακές περιφέρειες ευδοκιμούν και οι εθνικές οικονομίες επωφελούνται από χαμηλότερο διοικητικό φόρτο και οικονομίες κλίμακας.
Ο κώδικας συνόρων του Σένγκεν προβλέπει ότι ένα κράτος μέλος μπορεί να επαναφέρει τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα με σκοπό την αντιμετώπιση σοβαρής απειλής για τη δημόσια τάξη ή την εσωτερική ασφάλεια, όταν αυτό είναι αναγκαίο και αναλογικό. Καταρχήν, η μέγιστη διάρκεια των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα δεν υπερβαίνει τα 2 έτη. Ωστόσο, όταν ένα κράτος μέλος θεωρεί ότι υπάρχει σημαντική εξαιρετική κατάσταση όσον αφορά μια συνεχιζόμενη σοβαρή απειλή που δικαιολογεί τη συνεχιζόμενη ανάγκη για ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα καθ' υπέρβαση αυτής της μέγιστης περιόδου των δύο ετών, είναι δυνατή η πρόσθετη παράταση.
Ο κώδικας συνόρων του Σένγκεν απαιτεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογεί κατά πόσον οι παρατεταμένοι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα (άνω των 12 μηνών για τον ίδιο λόγο) βάσει του άρθρου 25α παράγραφος 4 είναι αναγκαίοι και αναλογικοί. Εγκρίνοντας τις σημερινές γνώμες, η Επιτροπή συμμορφώνεται με αυτή τη νομική υποχρέωση.
Με τον κίνδυνο δασικών πυρκαγιών να αυξάνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμβάλλει στη χρηματοδότηση και τον συντονισμό της ανάπτυξης πρωτοφανούς αριθμού πυροσβεστών, αεροσκαφών και εμπειρογνωμόνων έκτακτης ανάγκης στο πλαίσιο του μηχανισμού πολιτικής προστασίας.
777 πυροσβέστες από 14 ευρωπαϊκές χώρες θα τοποθετηθούν στρατηγικά σεπεριοχές υψηλού κινδύνουσε όλη την Κύπρο, την Ελλάδα, την Ιταλία, τη Γαλλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο συμμετοχής από τηνέναρξη του προγράμματος προτοποθέτησης το 2022. Παράλληλα, 22 πυροσβεστικά αεροσκάφη και 5 ελικόπτερα από τον στόλο της ΕΕ είναι έτοιμα να στηρίξουν τις χώρες που βρίσκονται υπό πίεση.
Καθώς οι περίοδοι δασικών πυρκαγιών γίνονται μεγαλύτερες, νωρίτερα και πιο καταστροφικές, η Επιτροπή διασφαλίζει ότι πρόσθετοι πυροσβέστες, αεροσκάφη και εμπειρογνωμοσύνη είναι έτοιμοι να στηρίξουν τις εθνικές υπηρεσίες όταν και όπου ο κίνδυνος είναι υψηλότερος.
Η απάντηση αυτή υποστηρίζεται από συντονισμό και υποστήριξη όλο το εικοσιτετράωρο. Καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου των δασικών πυρκαγιών, οι εμπειρογνώμονες τουΚέντρου Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκώντης ΕΕ θα παρακολουθούν τους κινδύνους και θα στηρίζουν τις αποστολές με τη χρήση μετεωρολογικών και επιστημονικών αναλύσεων. Το Κέντρο θα ενισχύσει την παρακολούθησή του με πρόσθετους εμπειρογνώμονες σε θέματα δασικών πυρκαγιών από τα κράτη μέλη και τις συμμετέχουσες χώρες, καθώς και με ειδικούς από τιςεταιρικές σχέσεις της Επιτροπής με επιστημονικά ιδρύματα.
ΤοΕυρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιέςθα παρέχει συνεχείς προβλέψεις κινδύνου δασικών πυρκαγιών, ενώ οι δορυφορικές υπηρεσίες της ΕΕ, όπωςτο Copernicus,θα παρέχουν χαρτογράφηση έκτακτης ανάγκης και γεωχωρική ανάλυση για τη στήριξη της επιτόπιας λήψης αποφάσεων.
Επιπλέον, η ΕΕ θα εγκαινιάσει επίσης το 2026 έναν νέο ευρωπαϊκό περιφερειακό σταθμό πυρόσβεσης στην Κύπρο για την ενίσχυση των ικανοτήτων ετοιμότητας και αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών σε ολόκληρη την Ευρώπη και την περιοχή της Νότιας Μεσογείου. Ο περιφερειακός πυροσβεστικός σταθμός της Κύπρου θα φιλοξενήσει την εκ των προτέρων τοποθέτηση έξι αεροσκαφών και θα φιλοξενήσει επίσης εκπαιδεύσεις και ασκήσεις για επαγγελματίες πολιτικής προστασίας με στόχο την υποστήριξη της ανταλλαγής γνώσεων και βέλτιστων πρακτικών.
Επισκόπηση του θερινού στόλου του 2026 που υποστηρίζεται από τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της ΕΕ
Κροατία: Δύο μεσαία αμφίβια αεροπλάνα.
Κύπρος: Δύο ελαφρά αεροσκάφη (επιπλέον των τεσσάρων ελαφρών αεροσκαφών που χρηματοδοτούνται από άλλα μέσα της ΕΕ).
Τσεχία: Δύο ελικόπτερα.
Γαλλία: Τέσσερα μεσαία αμφίβια αεροπλάνα και ένα ελικόπτερο.
Ελλάδα: Τέσσερα μεσαία αμφίβια αεροπλάνα.
Ιταλία: Δύο μεσαία αμφίβια αεροπλάνα.
Βόρεια Μακεδονία: Δύο ελαφρά αεροπλάνα.
Πορτογαλία: Δύο ελαφρά αεροπλάνα.
Ρουμανία: Ένα ελικόπτερο.
Σλοβακία: Ένα ελικόπτερο.
Ισπανία: Δύο μεσαία αμφίβια αεροπλάνα.
Σουηδία: Δύο ελαφρά αεροπλάνα.
Ιστορικό
Μέσω τουμηχανισμού πολιτικής προστασίας της ΕΕ,οι χώρες που πλήττονται από δασικές πυρκαγιές μπορούν να ζητήσουν επιχειρησιακή συνδρομή όταν οι εθνικές ικανότητες είναι υπερφορτωμένες. Το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών εξασφαλίζει αδιάλειπτες επιχειρήσεις, συντονίζοντας τις προσφορές βοήθειας και υποστηρίζοντας την ανάπτυξη προσωπικού, εξοπλισμού και εξειδικευμένων ικανοτήτων που παρέχονται από τις συμμετέχουσες χώρες.
Βασικό στοιχείο του ευρωπαϊκού πλαισίου αντιμετώπισης καταστροφών είναι ηΕυρωπαϊκή Δεξαμενή Πολιτικής Προστασίας, η οποία συγκεντρώνει προδεσμευμένους πόρους αντιμετώπισης που διατίθενται από τις συμμετέχουσες χώρες για ταχεία ανάπτυξη. Αυτά περιλαμβάνουν πυροσβεστικά αεροσκάφη, επίγεια πληρώματα, ιατρικές ομάδες έκτακτης ανάγκης, ικανότητες καταφυγίου και εξειδικευμένους εμπειρογνώμονες εκπαιδευμένους να λειτουργούν σε δύσκολα περιβάλλοντα.
Για να συμπληρώσει αυτούς τους πόρους, η ΕΕ έχει δημιουργήσει τοrescEU,ένα στρατηγικό αποθεματικό ικανοτήτων έκτακτης ανάγκης που έχει σχεδιαστεί για την παροχή πρόσθετης στήριξης κατά τη διάρκεια κρίσεων μεγάλης κλίμακας. Περιλαμβάνει πυροσβεστικά αεροσκάφη και ελικόπτερα, ικανότητες ιατρικής εκκένωσης, επιτόπια νοσοκομεία και στρατηγικά αποθέματα βασικών προμηθειών. Οι πόροι rescEU χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και μπορούν να χρησιμοποιηθούν όταν οι εθνικές και συγκεντρωμένες ικανότητες είναι ανεπαρκείς.
Η ΕΕ ενισχύει επίσης την προσέγγισή της όσον αφορά την ολοκληρωμένη διαχείριση του κινδύνου δασικών πυρκαγιών. Η ανακοίνωση, η οποία παρουσιάστηκε τον Μάρτιο του 2026, αναγνωρίζει ότι οι δασικές πυρκαγιές πρέπει να αντιμετωπιστούν μέσω της πρόληψης και της ετοιμότητας για αντίδραση και ανάκαμψη. Αυτό περιλαμβάνει τη στήριξη των τοπίων μέσω της βιώσιμης διαχείρισης της γης και της αποκατάστασης των οικοσυστημάτων, βελτιωμένων εκτιμήσεων κινδύνου δασικών πυρκαγιών και συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, ενισχυμένης ετοιμότητας των κοινοτήτων και ισχυρότερης συνεργασίας. Η προσέγγιση αποσκοπεί στη μείωση των κινδύνων δασικών πυρκαγιών, αυξάνοντας παράλληλα τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της Ευρώπης σε όλο και πιο συχνές και έντονες περιόδους πυρκαγιών.
Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία παρουσιάζεται μια ολοκληρωμένη εικόνα για την οικοδόμηση βιώσιμου και ανταγωνιστικού τουριστικού τομέα για τον XXIο αιώνα. Στα συμπεράσματα αναγνωρίζεται ο ζωτικός οικονομικός ρόλος του τουρισμού — ο οποίος συμβάλλει στο 7 % της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας της ΕΕ, στο 10 % των θέσεων εργασίας και στηρίζει 4,6 εκατομμύρια επιχειρήσεις.
Ο τουρισμός αποτελεί βασική κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη, την απασχόληση και τις πολιτιστικές ανταλλαγές σε ολόκληρη την ΕΕ. Τα συμπεράσματα χαράσσουν μια σαφή πορεία για τη διασφάλιση της μακροχρόνιας ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας του τομέα σε έναν ταχέως μεταβαλλόμενο κόσμο.
Κώστας Κουμής, Υφυπουργός Τουρισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας
Προτεραιότητα στη βιωσιμότητα
Στα συμπεράσματα ζητείται η ενσωμάτωση της οικονομικής, της κοινωνικής και της περιβαλλοντικής διάστασης σε όλες τις πολιτικές για τον τουρισμό. Για παράδειγμα, τα συμπεράσματα έχουν ως στόχο τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος του τομέα μέσω της αποδοτικής χρήσης των πόρων, της κυκλικότητας, της απανθρακοποίησης, καθώς και της διατήρησης της φύσης και της βιοποικιλότητας. Ταυτόχρονα, δίνεται έμφαση στο να διασφαλιστεί ότι τουρισμός ωφελεί τις τοπικές κοινότητες και σέβεται την πολιτιστική κληρονομιά.
Ενίσχυση της συνεργασίας
Στο κείμενο που εγκρίθηκε σήμερα τονίζεται επίσης η ανάγκη για μια προσέγγιση πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, η οποία απαιτεί αποτελεσματική διατομεακή συνεργασία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των κρατών μελών καθώς και των περιφερειακών και τοπικών αρχών, των οργανισμών διαχείρισης προορισμού (ΟΔΠ), του τουριστικού κλάδου και όλων των σχετικών ενώσεων και ενδιαφερόμενων μερών. Επιπλέον, τονίζεται η ανάγκη να βελτιωθεί η προβολή της Ευρώπης ως ασφαλούς, βιώσιμου και χωρίς αποκλεισμούς ταξιδιωτικού προορισμού και να ενισχυθεί η διεθνής διάσταση του τουριστικού οικοσυστήματος.
Αντιμετώπιση των κενών στην εφαρμογή
Στα συμπεράσματα αναγνωρίζεται η ανάγκη να καταβληθούν αυξημένες και συνεκτικές προσπάθειες για την αντιμετώπιση των κενών εφαρμογής που εντοπίστηκαν στην έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του ευρωπαϊκού θεματολογίου για τον τουρισμό με ορίζοντα το 2030, στην οποία βασίζονται τα συμπεράσματα αυτά, ενώ παράλληλα αναγνωρίζεται ότι η πρόοδος είναι ανισομερής στο σύνολο της ΕΕ. Αυτό περιλαμβάνει την αντιμετώπιση των κενών στην πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και τη διασφάλιση της συνεπούς εφαρμογής των αρχών του βιώσιμου τουρισμού σε ολόκληρη την Ένωση.
Στήριξη των επιχειρήσεων
Βασικό σημείο εστίασης των συμπερασμάτων του Συμβουλίου είναι η ποιοτική απασχόληση, οι κατάλληλες συνθήκες εργασίας και η ανάπτυξη δεξιοτήτων, μεταξύ άλλων μέσω της επανειδίκευσης και της αναβάθμισης των δεξιοτήτων των εργαζομένων στον τομέα του τουρισμού και των ατόμων που αναζητούν εργασία στον κλάδο. Η στήριξη αυτή θεωρείται απαραίτητη για τις επιχειρήσεις και τη μακροχρόνια ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα του τουριστικού κλάδου.
Προώθηση του ισορροπημένου τουρισμού
Το έγγραφο που εγκρίθηκε αποσκοπεί επίσης στην αντιμετώπιση τόσο των αρνητικών επιπτώσεων του υπερτουρισμού σε δημοφιλείς προορισμούς όσο και της έλλειψης τουρισμού σε λιγότερο γνωστές περιοχές. Επικεντρώνεται στην εμβάθυνση της κατανόησης του μη ισορροπημένου τουρισμού, στην ανάπτυξη και την εφαρμογή σχετικών εθνικών και περιφερειακών πολιτικών και στην ενίσχυση της συμμετοχής των κοινοτήτων. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την ενίσχυση της συνδεσιμότητας και της περιφερειακής ισορροπίας και με τη στήριξη της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης σε περιφερειακούς, αγροτικούς, νησιωτικούς, ορεινούς και απομακρυσμένους προορισμούς, ώστε να διασφαλιστεί ότι ο τουρισμός ωφελεί όλες τις περιοχές της ΕΕ.
Επενδύσεις στη συνδεσιμότητα
Αναγνωρίζοντας τη σημασία των αξιόπιστων, οικονομικά προσιτών, προσβάσιμων, συχνών και σε όλη τη διάρκεια του έτους αεροπορικών, χερσαίων και πλωτών συνδέσεων, τονίζεται στα συμπεράσματα η ανάγκη για βελτιωμένες και βιώσιμες λύσεις, συμπεριλαμβανομένης της συμπληρωματικότητας μεταξύ των διαφόρων τρόπων μεταφοράς. Αυτό αποσκοπεί στη διευκόλυνση των ταξιδιών προς την ΕΕ και εντός αυτής, στηρίζοντας τόσο τους εγχώριους όσο και τους διεθνείς τουρίστες.
Ενστερνισμός του ψηφιακού μετασχηματισμού
Το Συμβούλιο ζητεί επίσης ένα ισχυρό ευρωπαϊκό πλαίσιο για τα δεδομένα τουρισμού, τη διαλειτουργικότητα και την καθοδήγηση σχετικά με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ). Αυτό περιλαμβάνει την προώθηση των ψηφιακών δεξιοτήτων, την υποστήριξη ενός ανταγωνιστικού και καινοτόμου τουριστικού τομέα και τη διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για όλους τους τουριστικούς φορείς στον ψηφιακό χώρο.
Ενίσχυση της ανθεκτικότητας
Το Συμβούλιο τονίζει επίσης την ανάγκη να ενισχυθεί η ετοιμότητα και η αντιμετώπιση κρίσεων σε ολόκληρο το τουριστικό οικοσύστημα, παράλληλα με την εξασφάλιση στενής συνεργασίας για τον μετριασμό των αρνητικών συνεπειών ή των σημερινών προκλήσεων που έχουν σημαντικό αντίκτυπο στον τουρισμό της Ευρώπης, όπως οι γεωπολιτικές εντάσεις, η κλιματική αλλαγή ή οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού.
Η Επιτροπή καλείται να υποβάλλει έκθεση σχετικά με την εφαρμογή των συμπερασμάτων αυτών ανά τριετία και να λάβει δεόντως υπόψη τις προτεραιότητες και τις δράσεις που καθορίζονται σε αυτά κατά την εκπόνηση της επικείμενης στρατηγικής της ΕΕ για τον βιώσιμο τουρισμό.
Γενικό πλαίσιο
Το τουριστικό οικοσύστημα της ΕΕ, ένα ποικιλόμορφο και διασυνδεδεμένο δίκτυο που περιλαμβάνει διάφορους τομείς, από τα καταλύματα έως τις μεταφορές, συμβάλλει σημαντικά στην οικονομία της ΕΕ, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 10 % της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας της ΕΕ και περίπου 23 εκατομμύρια θέσεις εργασίας το 2019. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναγνωρίζοντας την ευπάθεια του τομέα — η οποία τονίστηκε ιδιαίτερα από την πανδημία COVID-19 — και την ανάγκη επιτάχυνσης της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, δρομολόγησε μια διαδικασία συνδημιουργίας που οδήγησε σε μια οδό μετάβασης για τον τουρισμό τον Φεβρουάριο του 2022. Αυτή η οδός μετάβασης προσδιορίζει 27 βασικά μέτρα για έναν πιο βιώσιμο και ανθεκτικό τουριστικό τομέα, με βάση τη συμβολή του κλάδου, των δημόσιων αρχών και των ενδιαφερόμενων μερών. Στη συνέχεια, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε το ευρωπαϊκό θεματολόγιο για τον τουρισμό με ορίζοντα το 2030, με βάση την οδό μετάβασης, στην οποία περιγράφεται ένα πολυετές πρόγραμμα εργασίας για τις χώρες της ΕΕ, την Επιτροπή και τα ενδιαφερόμενα μέρη στον τομέα του τουρισμού για την υλοποίηση αυτών των δράσεων.
Η Ουκρανία θα λάβει σύντομα πληρωμή σχεδόν2,8 δισ. ευρώμετά την έκδοση απόφασης από το Συμβούλιο σχετικά με την έβδομη τακτική εκταμίευση της στήριξης στο πλαίσιο του ενωσιακούΜέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία. Το ποσό αυτό αντικατοπτρίζει την επιτυχή ολοκλήρωση από την Ουκρανία έντεκα από τα είκοσι βήματα που απαιτούνται για την έβδομη δόση.
Αποτυπώνει επίσης την ολοκλήρωση από την Ουκρανία ορισμένων εκκρεμών βημάτων, ιδίως ενός που απαιτείται για την πέμπτη δόση και δύο που απαιτούνται για την έκτη δόση.
Επιπλέον, η Ουκρανία έχει ολοκληρώσει ορισμένα βήματα νωρίτερα από ό,τι απαιτείται στο πλαίσιο του σχεδίου για την Ουκρανία. Ειδικότερα, έχει ήδη ολοκληρώσει δύο βήματα στο πλαίσιο της όγδοης δόσης και δύο βήματα στο πλαίσιο της ένατης δόσης. Σύμφωνα με τη νέα μεθοδολογία που εγκρίθηκε από την Επιτροπή, η Ουκρανία θα αποζημιωθεί για πρώτη φορά για την πρόωρη αυτή ολοκλήρωση.
Οι πληρωμές στο πλαίσιο του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία συνδέονται με τοσχέδιο για την Ουκρανία, στο οποίο περιγράφεται η στρατηγική της Ουκρανίας για ανάκαμψη, ανασυγκρότηση και εκσυγχρονισμό, συνοδευόμενη από χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων ευθυγραμμισμένων με τους στόχους προσχώρησης της χώρας στην ΕΕ κατά τα επόμενα έτη.
Η τρέχουσα έβδομη εκταμίευση έπεται της προηγούμενης έκτης εκταμίευσης ύψους περίπου2,3 δισ. ευρώαπό τον Δεκέμβριο του 2025.
Γενικές πληροφορίες
Το Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2024, παρέχει σταθερή χρηματοδότηση ύψους πάνω από 50 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια για τη στήριξη της ανάκαμψης, της ανασυγκρότησης και του εκσυγχρονισμού της Ουκρανίας κατά την περίοδο 2024-2027.
Από αυτά τα 50 δισ. ευρώ, πάνω από 38 δισ. ευρώ προορίζονται ενδεικτικά για τη στήριξη των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που ορίζονται στο σχέδιο για την Ουκρανία. Οι εκταμιεύσεις εξαρτώνται από την εκπλήρωση των δεικτών που καθορίζονται στο σχέδιο. Από την έναρξη ισχύος του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία, έχουν ήδη εκταμιευθεί 6 δισ. ευρώ σε ενδιάμεση χρηματοδότηση, 1,89 δισ. ευρώ σε προχρηματοδότηση και έξι δόσεις ύψους περίπου 4,2 δισ., 4,1 δισ., 3,5 δισ., 3,2 δισ., 1,8 δισ. και 2,3 δισ. ευρώ αντίστοιχα.
Μετά την αξιολόγηση του αιτήματος πληρωμής της Ουκρανίας από την Επιτροπή στις 14 Απριλίου 2026, το Συμβούλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ουκρανία είχε υιοθετήσει ικανοποιητικά αρκετές από τις μεταρρυθμίσεις που ορίζονται στο σχέδιο για την Ουκρανία. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές αφορούν τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, το δικαστικό σύστημα, την καταπολέμηση της διαφθοράς και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, τις χρηματοπιστωτικές αγορές, τη διαχείριση των δημόσιων περιουσιακών στοιχείων, το ανθρώπινο κεφάλαιο και το επιχειρηματικό περιβάλλον. Η Ουκρανία έχει επίσης λάβει μέτρα στον τομέα της ενέργειας, των μεταφορών, του αγροδιατροφικού τομέα, της διαχείρισης κρίσιμων πρώτων υλών, του ψηφιακού μετασχηματισμού, της πράσινης μετάβασης και της προστασίας του περιβάλλοντος.
Το Συμβούλιο ενέκρινε σήμερα πρόσθετα περιοριστικά μέτρα κατάτεσσάρων οντοτήτων και τριών ατόμωνστο πλαίσιο του παγκόσμιου καθεστώτος κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Τα πρόσωπα και οι οντότητες που καταχωρίστηκαν στον κατάλογο είναιεξτρεμιστές Ισραηλινοί έποικοι και οργανώσειςπου τους στηρίζουν οι οποίοι ευθύνονται γιασοβαρές και συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εις βάρος Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένης της καταπάτησης του δικαιώματος κάθε προσώπου να απολαμβάνει το υψηλότερο δυνατό επίπεδο σωματικής και ψυχικής ακεραιότητας, του δικαιώματος ιδιοκτησίας, του δικαιώματος στην ιδιωτική και οικογενειακή ζωή, της ελευθερίας θρησκείας ή πεποιθήσεων και του δικαιώματος στην εκπαίδευση.
Η απόφαση αποτυπώνει την πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της 11ης Μαΐου 2026.
Στις σημερινές καταχωρίσεις περιλαμβάνονται το κίνημα εποικισμού Nachala και η διευθύντριά του Daniella Weiss. Μέσω των δραστηριοτήτων του, το κίνημαενθαρρύνει και διευκολύνει καταναγκαστικές πράξειςπου οδηγούν στον αναγκαστικό εκτοπισμό Παλαιστινίων. Τα φυλάκια του Nachala εμποδίζουν την πρόσβαση σε παλαιστινιακές γεωργικές εκτάσεις και βοσκότοπους και αποτελούναιτία συχνών επεισοδίων βίας από τους εποίκους. Αρκετά από αυτά κατασκευάστηκαν σε ιδιόκτητη παλαιστινιακή γη. Υπό την ιδιότητά της ως διευθύντρια του κινήματος, η Daniella Weiss σχεδιάζει, διευθύνει και στηρίζει δημόσια τις πράξεις του κινήματος Nachala.
Το Συμβούλιο καταχωρίζει επίσης την ισραηλινή ΜΚΟRegavimκαι τον διευθυντή της Meir Deutsch. H Regavim και η ηγεσία της ασκούν πίεση για την κατεδάφιση παλαιστινιακών περιουσιών με στόχο την επέκταση του ελέγχου του Ισραήλ σε ολόκληρη τη Δυτική Όχθη και κινούν νομικές διαδικασίες για τον σκοπό αυτό. Η οργάνωση άσκησε επίσης πιέσεις για τηνκατεδάφιση παλαιστινιακού δημοτικού σχολείου χρηματοδοτούμενου από την ΕΕστο χωριό Jabbet al Dhib, κοντά στη Βηθλεέμ, στη Δυτική Όχθη.
Επιβάλλονται επίσης περιοριστικά μέτρα κατά της ΜΚΟHashomer Yoshκαι του προέδρου τηςAvichai Suissa. Η οργάνωση προσφέρει υλική υποστήριξη και συντονίζει εθελοντές σε εκτροφεία,στηρίζοντας τουλάχιστον 28 φυλάκια και οικισμούς που μεταχειρίζονται βίαστη Δυτική Όχθη. Επίσης, στρατολογεί ένοπλους εθελοντές και διαθέτει φύλακες που εμπλέκονται σε βίαιες επιθέσεις. Ο Avichai Suissa είναι υπεύθυνος για τηδιευκόλυνση και την ενθάρρυνση σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτωνστη Δυτική Όχθη, καθώς και για τη στήριξη φυλακίων τα οποία έχουν ιδρύσει άτομα καταχωρισμένα από την ΕΕ.
Επιπλέον, το Συμβούλιο καταχωρίζει τη συνεταιριστική ένωσηAmanaτου κινήματος εποίκων Gush Emunim. Από τη σύστασή της η ένωση έχει διαδραματίσει καίριο ρόλο στη δρομολόγηση, τη χρηματοδότηση και τη διευκόλυνση λειτουργίας τουλάχιστον 30 φυλακίων και οικισμών που μεταχειρίζονται βία, συμπεριλαμβανομένων των φυλακίων που έχουν ιδρυθεί από άτομα στα οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις από την ΕΕ. Παράλληλα με τιςβιαιοπραγίες των εποίκωνπου προκαλούν, τα φυλάκια αυτά έχουν εξαναγκάσει ευάλωτες παλαιστινιακές κοινότητες σεεκτεταμένο εκτοπισμόκαιαπώλεια παλαιστινιακών περιουσιών.
Με τις σημερινές καταχωρίσεις, τα περιοριστικά μέτρα στο πλαίσιο του παγκόσμιου καθεστώτος κυρώσεων της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα εφαρμόζονται πλέον σε136 φυσικά και νομικά πρόσωπακαι41 οντότητεςαπό διάφορες χώρες.
Στα πρόσωπα και τις οντότητες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο, εφαρμόζεται η δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης της διάθεσης κεφαλαίων ή οικονομικών πόρων σε αυτά, είτε άμεσης είτε έμμεσης. Επιπλέον, για τα φυσικά πρόσωπα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο ισχύει ταξιδιωτική απαγόρευση.
Οι σχετικές νομικές πράξεις έχουν δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Γενικές πληροφορίες
Στις 7 Δεκεμβρίου 2020 το Συμβούλιο θέσπισε παγκόσμιο καθεστώς κυρώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το οποίο εφαρμόζεται σε πράξεις όπως η γενοκτονία, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και άλλες σοβαρές παραβιάσεις ή καταπατήσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων (π.χ. βασανιστήρια, δουλεία, εξωδικαστικές εκτελέσεις, αυθαίρετες συλλήψεις ή κρατήσεις). Με το παγκόσμιο καθεστώς κυρώσεων της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα υπογραμμίζεται η δέσμευση της Ένωσης να ενισχύσει τον ρόλο της όσον αφορά την αντιμετώπιση σοβαρών παραβιάσεων και καταπατήσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων παγκοσμίως.
Σε πλείστες περιπτώσεις, και πιο πρόσφατα στα συμπεράσματά του της 26ης Ιουνίου 2025, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδίκασε απερίφραστα τις συνεχιζόμενες βιαιοπραγίες εξτρεμιστών εποίκων στη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, και κάλεσε το Συμβούλιο να προωθήσει την επεξεργασία περαιτέρω περιοριστικών μέτρων κατά εξτρεμιστών εποίκων.
Το Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα ναδιευρύνει το πεδίο εφαρμογήςτων κυρώσεων της ΕΕ όσον αφορά τη Χαμάς και την Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ,ώστε να στοχοποιηθούν επίσης τα μέλη του Πολιτικού Γραφείου(Politburo)της Χαμάςπου προωθούν, υπερασπίζονται και δικαιολογούν βίαιες ενέργειες. Η απόφαση αποτελεί συνέχεια της πολιτικής συμφωνίας που επιτεύχθηκε μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στις 11 Μαΐου 2026.
Τα μέλη του Politburo διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και ασκούν σημαντική επιρροή στις ενέργειες της στρατιωτικής πτέρυγας της Χαμάς, συμπεριλαμβανομένων των βίαιων ενεργειών της. Συνεπώς, φέρουν συνολική ευθύνη για τις ενέργειες αυτές.
Με την απόφαση αυτή,το Συμβούλιο καταχωρίζει στον κατάλογο δέκα άτομα, μέλη του Politburo της Χαμάς. Υπό την ιδιότητά τους ως υπευθύνων λήψης αποφάσεων της οργάνωσης, τα μέλη του Politburoγνωρίζουν τον σχεδιασμό, την προετοιμασία και την εκτέλεση βίαιων ενεργειώναπό τη Χαμάς. Επιπλέον, υπερασπίζονται ενεργά και δικαιολογούν τέτοιες βίαιες ενέργειες, συχνά προειδοποιώντας δημόσια και απειλώντας για μελλοντικές επιθέσεις.
Με τις σημερινές καταχωρίσεις, τα περιοριστικά μέτρα βάσει αυτού του πλαισίου εφαρμόζονται πλέον σε21 φυσικά πρόσωπακαιτρεις οντότητες. Οι περιορισμοί που εφαρμόζονται σε όσους περιλαμβάνονται στον κατάλογο είναι ηταξιδιωτική απαγόρευσηκαι ηδέσμευση περιουσιακών στοιχείων, η οποία περιλαμβάνει τηναπαγόρευση της διάθεσης κεφαλαίων ή οικονομικών πόρωνσε όσους περιλαμβάνονται στον κατάλογο, είτε άμεσα είτε έμμεσα.
Οι σχετικές νομικές πράξεις έχουν δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Γενικές πληροφορίες
Στις 19 Ιανουαρίου 2024 το Συμβούλιο θέσπισε ειδικό πλαίσιο περιοριστικών μέτρων ώστε να καθίσταται υπόλογο κάθε άτομο ή οντότητα που υποστηρίζει, διευκολύνει ή καθιστά δυνατές βίαιες ενέργειες της Χαμάς και της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ. Αυτό το καθεστώς συμπληρώνει επίσης τα περιοριστικά μέτρα που είχαν ήδη ληφθεί κατά της Χαμάς και της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ δυνάμει της κοινής θέσης 2001/931/ΚΕΠΠΑ («ενωσιακός κατάλογος τρομοκρατών»).
Στα συμπεράσματά του της 21ης και 22ας Μαρτίου 2024, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε το Συμβούλιο να επιταχύνει τις εργασίες για τη θέσπιση περαιτέρω σχετικών περιοριστικών μέτρων κατά της Χαμάς. Στις 28 Ιουνίου 2024 το Συμβούλιο προσέθεσε έξι άτομα και τρεις οντότητες στον κατάλογο κυρώσεων, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό τους σε 12 άτομα και τρεις οντότητες. Τον Ιανουάριο του 2026 το Συμβούλιο αποφάσισε να παρατείνει τα περιοριστικά μέτρα βάσει αυτού του πλαισίου κατά ένα έτος, έως τις 20 Ιανουαρίου 2027.
Το Συμβούλιο διόρισε τηνCornelia Taylorνέα αρχηγό αποστολής της συμβουλευτικής αποστολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ουκρανία(EUAM Ukraine). Θα αναλάβει τα καθήκοντά της την1η Ιουλίου 2026, διαδεχόμενη τον Rolf Holmboe.
Η Cornelia Taylor είναι Γερμανίδα δικηγόρος με εικοσαετή και πλέον πείρα στη διοίκηση σύνθετων επιχειρήσεων σε εύθραυστα περιβάλλοντα ασφάλειας. Έχει αναπτύξει βαθιά εμπειρογνωσία σε διεθνές επίπεδο καθώς έχει αναλάβει ηγετικές θέσεις σε αποστολές του ΟΗΕ και της ΕΕ στοΚόσοβο, τηΛαϊκή Δημοκρατία του Κονγκόκαι τοΑφγανιστάν. Από τον Φεβρουάριο του 2024 υπηρετεί ως αναπληρώτρια επικεφαλής της αποστολής του ΟΑΣΕ στοΚόσοβο, ενώ από τον Σεπτέμβριο του 2024 έως τον Μάιο του 2025 ασκούσε καθήκοντα αρχηγού αποστολής.
Η απόφαση ελήφθη από την Επιτροπή Πολιτικής και Ασφάλειας στις 28 Μαΐου 2026.
Η EUAM Ukraine είναι μια μη εκτελεστική μη στρατιωτική αποστολή που συστάθηκε κατόπιν πρόσκλησης των ουκρανικών αρχών στις 22 Ιουλίου 2014 για την παροχή υποστήριξης σε συγκεκριμένα μεταρρυθμιστικά μέτρα σύμφωνα με τα πρότυπα της ΕΕ και τις διεθνείς αρχές της χρηστής διακυβέρνησης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταξύ άλλων προς υποστήριξη των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει η Ουκρανία σχετικά με την προσχώρηση. Η εντολή της EUAM Ukraine τροποποιήθηκε ριζικά το 2022, προκειμένου να συνυπολογισθεί οεπιθετικός πόλεμος της Ρωσίαςκατά της Ουκρανίας. Έκτοτε η αποστολή παρέχει στήριξη στις ουκρανικές αρχές για να διευκολυνθούν η διερεύνηση και η δίωξη διεθνών εγκλημάτων που διαπράττονται στο πλαίσιο της απρόκλητης και αδικαιολόγητης στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων και η υποστήριξη σε απελευθερωμένα εδάφη.
Στις 11 Μαΐου 2026 το Συμβούλιοδιεύρυνε την εντολή της αποστολήςγια την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών και τη στήριξη της επανένταξης των απόστρατων.
Η EUAM Ukraine διαθέτει τοπικά γραφεία στο Κίεβο, τη Λβιβ και την Οδησσό, καθώς και μια κινητή μονάδα. Τα τοπικά γραφεία στο Χάρκοβο και τη Μαριούπολη δεν λειτουργούν επί του παρόντος. Την αποστολή στελεχώνουν περισσότεροι από 400 διεθνείς και τοπικοί υπάλληλοι.
Το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τη σκιαγράφηση ενός νέου πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επιστημονική διπλωματία. Το πλαίσιο αυτό αποσκοπεί να ενισχύσει τη θέση της Ένωσης ως παγκόσμιας πρωτοπορίας στην επιστήμη και την τεχνολογία και να χρησιμοποιήσει τη επιστημονική συνεργασία για να προωθήσει τους στόχους της εξωτερικής της πολιτικής.
Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικό κατακερματισμό και ραγδαίες τεχνολογικές αλλαγές, η επιστημονική διπλωματία δεν αποτελεί πλέον περιφερειακή προσπάθεια — αποτελεί βασική στρατηγική επιταγή. Μέσω της οικουμενικής γλώσσας της επιστήμης και της δέσμευσης για ανοικτή αλλά ασφαλή συνεργασία, η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί όχι μόνο να προωθήσει τα συμφέροντα και τις αξίες της, αλλά και να διαμορφώσει έναν πιο ειρηνικό, ευημερούντα και βιώσιμο κόσμο·μια αυτόνομη Ένωση, ανοικτή στον κόσμο.
Νικόδημος Δαμιανού, Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, Κυπριακή Δημοκρατία
Η επιστήμη ως διπλωματικό εργαλείο
Η σύσταση τονίζει ότι η επιστήμη αποτελεί παγκόσμιο δημόσιο αγαθό και ότι η επιστημονική συνεργασία μπορεί να οικοδομήσει εμπιστοσύνη και να διευκολύνει τον διάλογο με τρίτες χώρες. Τονίζει τη σημασία μιας ανοικτής και ασφαλούς διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας, με βάση τη σύνδεση τρίτων χωρών με το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» και άλλες πρωτοβουλίες, όπως η πρωτοβουλία «Επιλέξτε την Ευρώπη για την επιστήμη».
Το νέο πλαίσιο ζητά να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπος της επιστημονικής διπλωματίας όσον αφορά τη διαφύλαξη και την προώθηση των αξιών της Ένωσης, μεταξύ των οποίων η ελευθερία, η δημοκρατία, η ισότητα, το κράτος δικαίου και ο σεβασμός των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζει τον ρόλο της στην επιδίωξη των συμφερόντων ανταγωνιστικότητας της ΕΕ και την ανάγκη εξισορρόπησης των επιστημονικών στόχων με τα συμφέροντα της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφαλείας. Αυτό περιλαμβάνει αξιολόγηση κινδύνων και αξιοποίηση ευκαιριών σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κβαντική τεχνολογία.
Ισχυρότερες εταιρικές σχέσεις
Η σύσταση εκφράζει τη δέσμευση του Συμβουλίου να ενισχύσει τις εταιρικές σχέσεις με τον παγκόσμιο Νότο για τη στήριξη της ερευνητικής ικανότητας και την αντιμετώπιση κοινών παγκόσμιων προκλήσεων. Συγκεκριμένα, η σύσταση ζητά τη δημιουργία μεσογειακού κέντρου επιστημονικής διπλωματίας.
Ενθαρρύνει επίσης τα κράτη μέλη να θεσπίσουν ρυθμίσεις στήριξης για τον συντονισμό της επιστημονικής διπλωματίας μεταξύ κυβερνήσεων και με τους συμφεροντούχους τους και να προωθήσουν δεσμούς μεταξύ διπλωματικών υπηρεσιών και ερευνητικών οργανισμών, πανεπιστημίων και άλλων ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, όπως των συμμαχιών ευρωπαϊκών πανεπιστημίων.
Το κείμενο που εγκρίθηκε σήμερα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενσωμάτωση της επιστημονικής διπλωματίας στα προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης για την ευαισθητοποίηση των μελλοντικών γενεών.
Καλεί επίσης την Επιτροπή να ενισχύσει την παρακολούθηση ρηξικέλευθων παγκόσμιων εξελίξεων στην έρευνα, την τεχνολογία και την καινοτομία, όπως η αυξημένη χρήση της ΤΝ στην επιστήμη, και να αξιολογήσει τις επιπτώσεις τους.
Το πλαίσιο υπογραμμίζει επίσης ότι είναι σημαντικό να διατηρηθεί η ασφάλεια της έρευνας και να διασφαλισθεί ότι οι προσπάθειες επιστημονικής διπλωματίας ευθυγραμμίζονται με την εξωτερική δράση της Ένωσης.
Γενικό πλαίσιο
Ο όρος «επιστημονική διπλωματία» αναφέρεται στην άμεση ή έμμεση χρήση της επιστήμης, των επιστημονικών στοιχείων και της επιστημονικής συνεργασίας για την τεκμηρίωση και την υποστήριξη της εξωτερικής πολιτικής σε διάφορα επίπεδα, καθώς και η χρησιμοποίηση της διπλωματίας για τη στήριξη και την προώθηση της διεθνούς συνεργασίας και της επιστημονικής προόδου. Η διπλωματία αυτή είναι ένα ισχυρό εργαλείο για την προβολή ήπιας ισχύος και για την αποτελεσματικότερη επιδίωξη των οικονομικών συμφερόντων και των θεμελιωδών αξιών της ΕΕ, την κάλυψη της ζήτησης και του ενδιαφέροντος των χωρών εταίρων και την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων της ΕΕ ως κινητήριας δύναμης στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας. Ορισμένα κράτη μέλη διαθέτουν ή αναπτύσσουν τις δικές τους στρατηγικές επιστημονικής διπλωματίας, οι οποίες θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τη δημιουργία ειδικών λειτουργημάτων σε υπουργεία, όπως π.χ. επιστημονικοί σύμβουλοι, ανώτεροι επιστημονικοί αξιωματούχοι, ειδικοί απεσταλμένοι για την επιστημονική διπλωματία και πρεσβευτές τεχνολογίας.
Στα συμπεράσματά του σχετικά με την παγκόσμια προσέγγιση στην έρευνα και την καινοτομία, το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης να αναπτύξουν μια ευρωπαϊκή ατζέντα επιστημονικής διπλωματίας.
Στις 27 Φεβρουαρίου 2026, η Επιτροπή πρότεινε τη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με ένα πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επιστημονική διπλωματία ως μέρος μιας ευρύτερης δέσμης μέτρων για ανοικτή και ασφαλή διεθνή συνεργασία στην έρευνα και την καινοτομία.
Οι συστάσεις είναι μη δεσμευτικές πράξεις της ΕΕ που προβλέπονται στο άρθρο 288 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μολονότι οι συστάσεις δεν έχουν νομικές συνέπειες, παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με την ερμηνεία ή το περιεχόμενο του δικαίου της ΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση καταδικάζει απερίφραστα το σοβαρό περιστατικό της 29ης Μαΐου 2026, κατά το οποίο ένας ρωσικός δρόνος που μετέφερε εκρηκτικά στο πλαίσιο νυχτερινής επίθεσης κατά της Ουκρανίας, συνετρίβη σε οικιστικό κτίριο στο Galați της Ρουμανίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη της προς τη Ρουμανία και όσους επλήγησαν από το περιστατικό αυτό.
Η απερίσκεπτη αυτή πράξη είναι άμεσο αποτέλεσμα του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Η Ρωσία ευθύνεται πλήρως για τις συνέπειες της κλιμακούμενης συμπεριφοράς της και των συνεχιζόμενων στρατιωτικών ενεργειών της, οι οποίες απειλούν την ασφάλεια των πολιτών της ΕΕ, την περιφερειακή σταθερότητα και τη διεθνή ειρήνη.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβεβαιώνει την αταλάντευτη προσήλωσή της στην ασφάλεια της Ρουμανίας και όλων των κρατών μελών και είναι έτοιμη να επιταχύνει τις προσπάθειες για την ενίσχυση της προστασίας από τέτοιες απειλές, μεταξύ άλλων μέσω του παρατηρητηρίου ανατολικών συνόρων και άλλων πρωτοβουλιών για την εδραίωση της ευρωπαϊκής αμυντικής ετοιμότητας. Η ΕΕ θα συνεχίσει να προωθεί τις πρωτοβουλίες της που αποσκοπούν στην ενίσχυση της άμυνας όλων των δυνατοτήτων της ΕΕ στα χερσαία, εναέρια και θαλάσσια σύνορά της, μεταξύ άλλων στα ανατολικά σύνορα, ενισχύοντας την αμυντική ετοιμότητα και εδραιώνοντας την ανθεκτικότητα. Θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε ότι η ΕΕ διαθέτει περισσότερες δυνατότητες για να ενεργεί και να αντιδρά με συντονισμένο τρόπο, υιοθετώντας σφαιρική προσέγγιση.
Η συνεχιζόμενη σοβαρή παραβίαση του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου από τη Ρωσία απλώς ενισχύει την αποφασιστικότητά μας να στηρίξουμε την άμυνα της Ουκρανίας και του λαού της απέναντι στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας και την επιδίωξή τους να επιτύχουν συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Σε αυτό το πλαίσιο, θα αυξήσουμε περαιτέρω το κόστος για τη Μόσχα και θα διαταράξουμε τη λειτουργία της πολεμικής της μηχανής επεκτείνοντας τις κυρώσεις. Θα συνεργαστούμε επίσης με τους διεθνείς εταίρους μας για να ασκήσουμε πίεση στη Ρωσία ώστε να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο.
Ο πίνακας αποτελεσμάτων αποκαλύπτει μια σαφή τάση: Οι πολιτικές υπέρ της εκκίνησης οδηγούν σε πραγματικά αποτελέσματα. Από το 2020, έτος αναφοράς για τον πίνακα αποτελεσμάτων, 20 από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ έχουν βελτιώσει τις επιδόσεις τους, αποδεικνύοντας ότι η στοχευμένη στήριξη των ιδρυτών τροφοδοτεί την καινοτομία, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την οικονομική ανάπτυξη.
Όπου η πολιτική οδηγεί, οι ιδρυτές ακολουθούν
Ο πίνακας αποτελεσμάτων επισημαίνει την άμεση σύνδεση μεταξύ των φιλικών προς την καινοτομία κανονισμών, της πρόσβασης σε ταλέντα και σε επιχειρηματικά κεφάλαια —και της επιτυχίας των νεοφυών και των επεκτεινόμενων επιχειρήσεων. Οι πρωτοπόρες χώρες —Εσθονία, Σουηδία, Φινλανδία, Κάτω Χώρες και Δανία— έχουν επιδόσεις πολύ υψηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ (από 40 έως 60 ποσοστιαίες μονάδες) σε 36 δείκτες μέτρησης, γεγονός που καταδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο οι τολμηρές πολιτικές μετατρέπονται σε ακμάζοντα οικοσυστήματα:
Η Εσθονία κατέχει ηγετική θέση στις ψηφιακές υποδομές και στη χρηματοδότηση σε πρώιμο στάδιο, με 615 εταιρείες που υποστηρίζονται από επιχειρηματικά κεφάλαια ανά εκατομμύριο κατοίκων — τις υψηλότερες στην ΕΕ.
Η Σουηδία υπερέχει στη χρηματοδότηση ταλέντων και σε μεταγενέστερα στάδια, παράγοντας 409 μονόκερους ανά εκατομμύριο κατοίκων — περισσότερους από οποιαδήποτε άλλη χώρα της ΕΕ.
Η Φινλανδία συνδυάζει ισχυρές επενδύσεις Ε&Α με υψηλή δραστηριότητα κατοχύρωσης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, αποδεικνύοντας ότι η καινοτομία και η εμπορευματοποίηση συμβαδίζουν.
Τα κενά πολιτικής αναχαιτίζουν την καινοτομία
Ενώ το ESSS 2026 γιορτάζει την πρόοδο, αποκαλύπτει επίσης αναξιοποίητο δυναμικό στις αναπτυσσόμενες χώρες (Ελλάδα, Λετονία, Βουλγαρία, Σλοβακία, Ρουμανία), οι οποίες βαθμολογούνται 30 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ στους ίδιους 36 δείκτες μέτρησης. Ξεχωρίζουν τρεις βασικές προκλήσεις:
Ανεπαρκής πρόσβαση σε επιχειρηματικά κεφάλαια: Η χρηματοδότηση σε μεταγενέστερο στάδιο είναι σπάνια, αναγκάζοντας τις εταιρείες υψηλής ανάπτυξης να αναζητήσουν κεφάλαια στο εξωτερικό.
Κλιμάκωση των σημείων συμφόρησης: Οι κατακερματισμένοι κανονισμοί και οι αργές διοικητικές διαδικασίες καθυστερούν την επέκταση, κοστίζοντας χρόνο και ορμή
Διαρροή εγκεφάλων: Το ταλέντο αφήνει περιθώρια για πιο δυναμικά οικοσυστήματα, αποστραγγίζοντας την τοπική καινοτομία.
Από τα αποτελέσματα στη δράση
Τα αποτελέσματα και η ανάλυση του πίνακα αποτελεσμάτων θα συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας σειράς στρατηγικών δράσεων που αποσκοπούν στην περαιτέρω ενίσχυση των οικοσυστημάτων νεοφυών και επεκτεινόμενων επιχειρήσεων της Ευρώπης - ιδίως της επικείμενης ευρωπαϊκής πράξης για την καινοτομία.
Η Επιτροπή έχει προτείνει μια σειρά πρωτοβουλιών για την προσέλκυση και τη διατήρηση ταλέντων και την ανταπόκριση στις ανάγκες των καινοτόμων εταιρειών. Αυτό περιλαμβάνειτην EU Inc.,μια πρόταση για ένα νέο ενιαίο σύνολο εταιρικών κανόνων για τη λειτουργία των εταιρειών σε ολόκληρη την ΕΕ· τοευρωπαϊκό πορτοφόλι επιχειρήσεων για τηναπλούστευση των διασυνοριακών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων· και τηστρατηγική της ΕΕ για τις θεωρήσεις, με μέτρα για τη στήριξη της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, την προσέλκυση και τη διατήρηση ταλέντων και τη διευκόλυνση, την επιτάχυνση και την αύξηση της προβλεψιμότητας των νόμιμων ταξιδιών για τους τουρίστες και τους ταξιδιώτες που ταξιδεύουν για επαγγελματικούς λόγους.
Η στρατηγική καθορίζει 26 συγκεκριμένα μέτρα που έχουν σχεδιαστεί για να επιταχύνουν τη μετάβαση από την καινοτομία στην εμπορική επιτυχία και να ενδυναμώσουν τους επιχειρηματίες σε ολόκληρη την ΕΕ. Για την παρακολούθηση αυτής της προόδου, ο νέος πίνακας αποτελεσμάτων αξιολογεί τα εθνικά οικοσυστήματα σε έξι βασικούς πυλώνες:
Φιλική προς την καινοτομία ρύθμιση
Καλύτερη χρηματοδότηση για νεοφυείς και επεκτεινόμενες επιχειρήσεις
Ταχεία διείσδυση και επέκταση στην αγορά
Υποστήριξη για τα καλύτερα ταλέντα στην Ευρώπη
Πρόσβαση σε υποδομές, δίκτυα και υπηρεσίες
Αντίκτυπος
Για να διασφαλιστεί η αυστηρή αξιολόγηση, ο πίνακας αποτελεσμάτων παρακολούθησε 36 διακριτούς δείκτες επιδόσεων από το 2020 έως το 2025. Η ανάλυση συνδυάζει επίσημα δημόσια στοιχεία από την Eurostat και το Κοινό Κέντρο Ερευνών με πληροφορίες για την τεχνολογία της ιδιωτικής αγοράς από την Dealroom και την European Startup Nations Alliance. Προκειμένου να αποτυπωθούν οι πλέον επικαιροποιημένοι ορισμοί και δεδομένα, τα υποκείμενα σύνολα δεδομένων οριστικοποιήθηκαν στις αρχές του 2026.
Με βάση την τελική βαθμολογία του δείκτη, οι χώρες της ΕΕ κατατάσσονται σε τέσσερις διακριτές βαθμίδες επιδόσεων:
Εμπρόσθιοι δρομείς:πάνω από το 125 % του μέσου όρου της ΕΕ
Υψηλές επιδόσεις:100 % έως 125 % του μέσου όρου της ΕΕ
Κάλυψη της υστέρησης: 70 % έως 100 % του μέσου όρου της ΕΕ
Σύμφωνα μενέα έρευνα του Ευρωβαρόμετρου,σχεδόν οι μισές ευρωπαϊκές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) (46 %) αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εξεύρεση εργαζομένων με τις κατάλληλες δεξιότητες.
Η πρόσληψη υπηκόων τρίτων χωρών παραμένει περιορισμένη, σύμφωνα με την έρευνα. Μία στις επτά μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) επιχείρησε να προσλάβει εργαζομένους εκτός της ΕΕ τα τελευταία δύο χρόνια. Μεταξύ εκείνων που έχουν προσλάβει υπηκόους τρίτων χωρών (14 % του δείγματος), το 54 % περιέγραψε τη διαδικασία πρόσληψης ως δύσκολη.
Η πολυπλοκότητα των διοικητικών διαδικασιών και των διαδικασιών μετανάστευσης είναι ο συχνότερα αναφερόμενος φραγμός (31 %), ακολουθούμενος από τη δυσκολία εξεύρεσης κατάλληλων υποψηφίων (25 %) και την υπέρβαση των γλωσσικών φραγμών (24 %).
Οι περισσότερες εταιρείες (85 % έως 90 %) διαχειρίζονται άμεσα την πρόσληψη εργαζομένων από χώρες εκτός της ΕΕ, σύμφωνα με την έρευνα. Η ευαισθητοποίηση των ΜΜΕ σχετικά με τη δημόσια στήριξη για διεθνείς προσλήψεις είναι περιορισμένη. Η χρήση ιδιωτικών γραφείων προσλήψεων είναι σημαντικά υψηλότερη για τις διεθνείς προσλήψεις.
Οι εταιρείες των οποίων ζητήθηκε η γνώμη προτείνουν ότι οι προσλήψεις εκτός της ΕΕ θα μπορούσαν να βελτιωθούν μέσω χρηματοδοτικής στήριξης (31 %), ενημέρωσης και καθοδήγησης (25 %), βοήθειας για την εξεύρεση υποψηφίων (23 %), βοήθειας για την ένταξη στον χώρο εργασίας (20 %) και στήριξης της μετανάστευσης και της μετεγκατάστασης (18 %).
Ηδεξαμενή ταλέντων της ΕΕθα αντιμετωπίσει τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων. Ως η πρώτη πανευρωπαϊκή πλατφόρμα διεθνών προσλήψεων, θα συμβάλει στην αντιστοίχιση των κενών θέσεων εργασίας σε επαγγέλματα που παρουσιάζουν ελλείψεις με εργαζομένους από χώρες εκτός της ΕΕ.
Σημαντικός στόχος του έργου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι η κλιμάκωση των υφιστάμενων και η δρομολόγηση νέων πρωτοβουλιών με χώρες εταίρους, μεταξύ άλλων μέσωεταιρικών σχέσεων προσέλκυσης ταλέντων.
Το πρόσφατομνημόνιο συμφωνίας με την Ινδίαπροέβλεπε επίσης άνοιγμα για την προσέλκυση ταλέντων και δεξιοτήτων στην Ευρώπη. Ως πρώτο παραδοτέο, η ΕΕ δρομολόγησε το πρώτο πιλοτικόευρωπαϊκό γραφείο νομικής πύλης,έναν κόμβο μίας στάσης για την παροχή πληροφοριών και τη στήριξη της κυκλοφορίας φοιτητών, ερευνητών και εργαζομένων στον τομέα των ΤΠΕ.
Το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του σχετικά με μέρος της λεγόμενης δέσμης νομοθετικών μέτρων«omnibus X»στο πλαίσιο του θεματολογίουαπλούστευσηςτης ΕΕ. Η εντολή του Συμβουλίου για διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αφορά, ειδικότερα, τους κανόνες για την ορθολογική χρήση των γεωργικών φαρμάκων, τα αρχεία που σχετίζονται με τα εκτρεφόμενα ζώα και τη χρήση πλαστικών στη βιομηχανία τροφίμων.
Αυτή η δέσμη μέτρων omnibus X αποσκοπεί στην απλούστευση των κανόνων και των διαδικασιών σε ολόκληρη τη νομοθεσία της ΕΕ, από τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα και τα βιοκτόνα έως τις ζωοτροφές, τους επίσημους ελέγχους και την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων. Η δέσμη μέτρων αποσκοπεί στη μείωση του διοικητικού κόστους και φόρτου, διατηρώντας παράλληλα τις πολύ αυστηρές απαιτήσεις της ΕΕ για τηνασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών, και την προστασία της υγείας τόσο των ανθρώπων και των ζώων όσο και του περιβάλλοντος.
Υλοποιούμε τη δεύτερη πρόταση στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων για την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών, ανοίγοντας τον δρόμο για απλούστερους και οικονομικά αποδοτικότερους κανόνες όσον αφορά τη βιώσιμη χρήση των γεωργικών φαρμάκων, την τήρηση αρχείων και τη χρήση πλαστικών στη βιομηχανία τροφίμων. Αυτό επιβεβαιώνει τη δέσμευση της Προεδρίας μας για ταχεία και αποτελεσματική προώθηση του θεματολογίου απλούστευσης της ΕΕ.
Μαριλένα Ραουνά, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας
Τροποποιήσεις που εισήγαγε το Συμβούλιο
Η Προεδρία αντιμετώπισε τη δέσμη μέτρων απλούστευσης «omnibus X» ωςύψιστη προτεραιότητα. Μετά την ταχεία έγκριση της εντολής του Συμβουλίου σχετικά με τον προτεινόμενο κανονισμό για την παράταση των περιόδων προστασίας των δεδομένων όσον αφορά τα βιοκτόνα στις 4 Μαρτίου και την επίσημη έκδοση της πράξης στις 11 Μαΐου, η Προεδρία συνέχισε τις εργασίες σχετικά με τις υπόλοιπες δύο προτάσεις.
Όσον αφορά την πρόταση αυτή, τα κράτη μέλη συμμερίστηκαν ευρέως αυτή την αίσθηση του επείγοντος και, υπό το πρίσμα αυτό, διατήρησαν την κύρια κατεύθυνση της πρότασης της Επιτροπής με τροποποιήσεις που θα επιταχύνουν ακόμη περισσότερο την εφαρμογή των εν λόγω οδηγιών.
Οδηγία για την ορθολογική χρήση των γεωργικών φαρμάκων
Η ισχύουσα οδηγία για την ορθολογική χρήση των γεωργικών φαρμάκων (SUD)απαγορεύει τη διενέργεια αεροψεκασμών, ενώ παράλληλα παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να χορηγούν μεμονωμένες παρεκκλίσεις από την ανωτέρω απαγόρευση εις βάρος σημαντικού διοικητικού φόρτου για τους επαγγελματίες χρήστες και για τις αρμόδιες αρχές. Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις της οδηγίας SUD αποσκοπούνστη διευκόλυνση της χρήσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών (δρόνων)για στοχευμένη εφαρμογή γεωργικών φαρμάκων που ενδέχεται να παρουσιάζουν ισοδύναμο ή ακόμη και χαμηλότερο κίνδυνο από ό,τι η επίγεια εφαρμογή τους.
Η εντολή του Συμβουλίου διατηρείτην υφιστάμενη παρέκκλισηαπό την απαγόρευση των αεροψεκασμών σε ειδικές περιπτώσεις και την πρόσθετη παρέκκλιση, όπως προτείνεται από την Επιτροπή, για ορισμένους τύπους δρόνων, ακόμη και αν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις ειδικών περιπτώσεων. Το κείμενο της εντολής περιλαμβάνει επίσης:
νέα διατύπωση προκειμένου να διευκρινιστεί ότι ηεντολή της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA)θα καλύπτει καθοδήγηση τόσο σχετικά με την εκτίμηση κινδύνουτων φυτοπροστατευτικών προϊόντων(ΦΠΠ) που μπορούν να ψεκαστούν από δρόνους όσο και σχετικά με τους τύπους των δρόνων, τους όρους χρήσης τους και τους συναφείς κινδύνους τους
περίοδο30 μηνώνγια την έκδοση της κατ’ εξουσιοδότηση πράξης για τον προσδιορισμό των τύπων δρόνων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον ψεκασμό φυτοπροστατευτικών προϊόντων
για τους αεροψεκασμούς με οχήματα εκτός ορισμένων τύπων δρόνων, μετά την έγκριση σχεδίου εφαρμογής, τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητααπαλλαγής από την απαίτηση χωριστής έγκρισης μεμονωμένων εφαρμογών φυτοπροστατευτικών προϊόντων, ενώ η έγκριση αυτή ήταν μέχρι στιγμής υποχρεωτική
μεταβατικά μέτραπου παρέχουν στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να επιτρέπουν τη χρήση δρόνων έως ότου εκδοθεί η προαναφερθείσα κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι υφιστάμενοι όροι για αεροψεκασμούς και ότι η Επιτροπή και η EFSA ενημερώνονται εντός 30 ημερών από τη χορήγηση της έγκρισης της χρήσης δρόνων από τα κράτη μέλη, μαζί με την εκτίμηση κινδύνου βάσει της οποίας χορηγήθηκε η έγκριση.
Οδηγία σχετικά με την προστασία των ζώων στα εκτροφεία
Η εν λόγω οδηγία απαιτεί από τους κτηνοτρόφουςνα τηρούν μητρώα των ιατρικών αγωγώνπου χορηγούνται στα ζώα καιτου αριθμού των θανάτων. Ωστόσο, παρόμοια τήρηση μητρώων απαιτείται από τον κανονισμό για τα κτηνιατρικά φάρμακα και από τον κανονισμό για την υγεία των ζώων («νόμος για την υγεία των ζώων»), αντίστοιχα. Η τροπολογία του Συμβουλίου εξαλείφει αυτή την αλληλεπικάλυψη.
Οδηγίες σχετικά με τους βασικούς κανόνες για τις πλαστικές ύλες
Δύο οδηγίες, του 1982 και του 1985, καλύπτουν θέματα που σχετίζονται μευλικά και αντικείμενα από πλαστική ύληπου προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τρόφιμα. Ωστόσο, τα ίδια ζητήματα καλύπτονται από κανονισμό της ΕΕ του 2011. Ως εκ τούτου, το Συμβούλιο προτείνει την κατάργηση αυτών των δύο οδηγιών για τη βελτίωση της ασφάλειας δικαίου και της σαφήνειας.
Επόμενα βήματα
Η Προεδρία θα συνεχίσει τις εργασίες επί της τελευταίας εναπομένουσας πρότασης της δέσμης, με στόχο την ταχεία επίτευξη συμφωνίας σχετικά με συνολική εντολή του Συμβουλίου για διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσον αφορά ολόκληρη τη δέσμη μέτρων απλούστευσης «omnibus X».
Γενικές πληροφορίες
Τον Οκτώβριο του 2024 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τους συμφεροντούχους να προωθήσουν κατά προτεραιότητα τις εργασίες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προσδιορίζονται στην έκθεση του Enrico Letta («Πολύ περισσότερο από μια απλή αγορά») και σε εκείνη του Mario Draghi («Το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας»). Από τον Φεβρουάριο του 2025 η Επιτροπή έχει υποβάλει δέκα δέσμες μέτρων «Omnibus» με στόχο την απλούστευση της ισχύουσας νομοθεσίας, συμπεριλαμβανομένης μιας δέκατης δέσμης «Omnibus» για την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών τον Δεκέμβριο του 2025. Ο χάρτης πορείας «Μία Ευρώπη, μία αγορά» που υπεγράφη από τους προέδρους και τις προέδρους του Συμβουλίου της ΕΕ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής στις 24 Απριλίου 2026, στο περιθώριο της άτυπης συνόδου των ηγετών και των ηγέτιδων στη Λευκωσία, περιλαμβάνει τον στόχο της ολοκλήρωσης των εργασιών για όλες τις δέσμες μέτρων απλούστευσης έως το τέλος του 2027.
We use cookies to improve your experience on our website. By browsing this website, you agree to our use of cookies. Read more about our Privacy Policy.
Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση