Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεωρεί την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την καλύτερη στήριξη της ανταγωνιστικότητας και της απαλλαγής της ΕΕ από τις ανθρακούχες εκπομπές, της άμυνας και της ασφάλειας, των ανατολικών παραμεθόριων περιοχών, καθώς και της οικονομικά προσιτής στέγασης, της ανθεκτικότητας των υδάτων και της ενεργειακής μετάβασης.
Στόχος της παρούσας πρωτοβουλίας είναι να καταστεί αποτελεσματικότερη η πολιτική συνοχής, ενθαρρύνοντας τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες να επενδύσουν στις ευρωπαϊκές στρατηγικές προτεραιότητες, διατηρώντας παράλληλα την εστίαση της πολιτικής συνοχής στη μείωση των οικονομικών, κοινωνικών και εδαφικών ανισοτήτων. Τα κράτη μέλη θα κληθούν να επαναπρογραμματίσουν μέρος των ταμείων συνοχής τους για την περίοδο 2021-2027 σε νέες επενδύσεις στο πλαίσιο της εν εξελίξει ενδιάμεσης επανεξέτασης της πολιτικής συνοχής.
Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης και γεφύρωση του χάσματος καινοτομίας
Δεδομένου του ρόλου των επιχειρήσεων, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους, στην καθοδήγηση της έρευνας, της καινοτομίας, της μεταφοράς γνώσεων και τεχνολογίας, η Επιτροπή προτείνει να επεκταθεί η στήριξη του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης σε μεγάλες εταιρείες σε κρίσιμους τομείς, όπως η άμυνα, οι στρατηγικές τεχνολογίες και η απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές. Επιπλέον, η Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αυξήσουν τις επενδύσεις σε στρατηγικές τεχνολογίες στο πλαίσιο της πλατφόρμας στρατηγικών τεχνολογιών για την Ευρώπη, ώστε να τονωθεί η ανταγωνιστικότητα και η καινοτομία της Ευρώπης.
Στήριξη της αμυντικής βιομηχανίας και στήριξη των ανατολικών παραμεθόριων περιοχών
Η σημερινή πρόταση θα επιτρέψει περαιτέρω στα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν την τρέχουσα χρηματοδότηση συνοχής για την κατασκευή ανθεκτικών υποδομών για την προώθηση της στρατιωτικής κινητικότητας. Θα στηρίξει επίσης τις παραγωγικές ικανότητες των μικρών και μεγάλων επιχειρήσεων στον τομέα της άμυνας σε όλες τις περιφέρειες της ΕΕ.
Επιπλέον, τα προγράμματα συνοχής στις ανατολικές παραμεθόριες περιοχές, που πλήττονται δυσανάλογα από τον ρωσικό επιθετικό πόλεμο κατά της Ουκρανίας, θα επωφεληθούν από ένα προτιμησιακό επίπεδο προχρηματοδότησης, εάν μεταφέρουν τουλάχιστον το 15 % των συνολικών κονδυλίων τους στις νέες στρατηγικές προτεραιότητες.
Πιο προσιτή στέγαση
Η Επιτροπή προτείνει, σύμφωνα με τις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές του Προέδρου, να διπλασιαστεί το ποσό της χρηματοδότησης της πολιτικής συνοχής που προορίζεται για την οικονομικά προσιτή στέγαση. Τα κράτη μέλη θα είναι επίσης σε θέση να μοχλεύουν ιδιωτική και δημόσια χρηματοδότηση χρησιμοποιώντας ένα νέο χρηματοδοτικό μέσο που θα συσταθεί από κοινού με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Το μέσο θα συνδυάζει τη χρηματοδότηση συνοχής με τους πόρους της ΕΤΕπ και άλλων διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, καθώς και εθνικών αναπτυξιακών και εμπορικών τραπεζών.
Ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υδάτων
Τα κράτη μέλη θα είναι σε θέση να αυξήσουν τις επενδύσεις στην ανθεκτικότητα των υδάτων, συμπεριλαμβανομένης της ψηφιοποίησης των υποδομών ύδρευσης, του μετριασμού της ξηρασίας και των επιπτώσεων της απερήμωσης.
Στήριξη της ενεργειακής μετάβασης
Η χρηματοδότηση συνοχής θα στηρίξει επενδύσεις για την προώθηση των ενεργειακών διασυνδέσεων και των σχετικών συστημάτων μεταφοράς, καθώς και την ανάπτυξη υποδομών επαναφόρτισης. Αυτό θα είναι ζωτικής σημασίας για την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και την προώθηση της καθαρής κινητικότητας. Η πρόταση θα διευκολύνει επίσης τη χρηματοδότηση μέτρων απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές.
Οικονομικά κίνητρα στο πλαίσιο των στρατηγικών προτεραιοτήτων
Ενώ όλα τα έργα συνοχής που αναπτύσσονται στο πλαίσιο των στρατηγικών προτεραιοτήτων της ΕΕ θα δικαιούνται έως και το 30 % της προχρηματοδότησης, τα προγράμματα συνοχής, τα οποία θα μεταφέρουν τουλάχιστον το 15 % των συνολικών κονδυλίων τους σε αυτές τις προτεραιότητες, θα λάβουν ακόμη υψηλότερο επίπεδο προκαταβολικών πληρωμών.
Επιπλέον, η χρηματοδότηση της ΕΕ για επενδύσεις σε στρατηγικές προτεραιότητες θα καλύψει έως και το 100 % του κόστους σε όλες τις περιφέρειες.
Επόμενα βήματα
Οι σημερινές τροποποιήσεις των νομοθεσιών της πολιτικής συνοχής, που προτείνονται στο πλαίσιο της ενδιάμεσης επανεξέτασης του 2025, θα συζητηθούν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
Στόχος της Επιτροπής είναι να ολοκληρωθεί η διαδικασία αναπρογραμματισμού της ενδιάμεσης επανεξέτασης με τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες το 2025, ώστε τα νέα προγράμματα να αρχίσουν να υλοποιούνται στις αρχές του 2026.
Ιστορικό
Με προϋπολογισμό 392 δισ. ευρώ κατά την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού 2021-2027, η πολιτική συνοχής είναι η κύρια επενδυτική πολιτική της ΕΕ. Σύμφωνα με τους νομικούς κανόνες, η τρέχουσα ενδιάμεση επανεξέταση επιτρέπει στα κράτη μέλη να αξιολογήσουν την εφαρμογή των οικείων προγραμμάτων συνοχής και να τα προσαρμόσουν στις νέες πολιτικές προτεραιότητες το 2025.
Περισσότερες πληροφορίες
Πλατφόρμα Στρατηγικών Τεχνολογιών για την Ευρώπη
Ανακοίνωση, πρόταση και έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής
Πηγή: ec.europa.eu/commission
