Το Συμβούλιο ενέκρινε την εντολή του προκειμένου να διαπραγματευτεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον κανονισμό για την αντιμετώπιση των αρνητικών εμπορικών επιπτώσεων της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας στην ενωσιακή αγορά χάλυβα. Ο νέος κανονισμός αποσκοπεί στην αντικατάσταση του υφιστάμενου μέτρου διασφάλισης για τον χάλυβα, το οποίο πρόκειται να λήξει στις 30 Ιουνίου 2026.

Η εντολή του Συμβουλίου επιτυγχάνει ισορροπία που αποσκοπεί στη διατήρηση του αναγκαίου υψηλού επιπέδου προστασίας της ευρωπαϊκής χαλυβουργίας, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για την οικονομία και την ασφάλεια της ΕΕ, εισάγοντας παράλληλα βασική ευελιξία και μέριμνα για τους μεταγενέστερους χρήστες χάλυβα.

Η εντολή που συμφωνήθηκε στέλνει ένα σαφές μήνυμα: Η ευρωπαϊκή χαλυβουργία είναι ζωτικής σημασίας και πρέπει να προστατευτεί από τις σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας. Καταλήξαμε από κοινού σε έναν ισορροπημένο συμβιβασμό που διατηρεί υψηλό επίπεδο προστασίας για τους παραγωγούς μας, εισάγοντας παράλληλα ζωτικής σημασίας ευελιξία και μέριμνα για τις κατάντη βιομηχανίες της ΕΕ. Είμαστε πλέον έτοιμοι να ξεκινήσουμε διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την ταχεία υλοποίηση αυτού του βασικού προστατευτικού πλαισίου το συντομότερο δυνατό, πριν από τη λήξη των υφιστάμενων διασφαλίσεων.

Morten Bødskov, Υπουργός Βιομηχανίας, Επιχειρήσεων και Χρηματοπιστωτικών Υποθέσεων της Δανίας

Κύριες τροποποιήσεις που συμφωνήθηκαν από το Συμβούλιο

Η εντολή του Συμβουλίου διατηρεί τα βασικά προστατευτικά στοιχεία της πρότασης της Επιτροπής, ιδίως τη σημαντική μείωση των ποσοστώσεων εισαγωγής (περιορισμός του όγκου των αδασμολόγητων εισαγωγών σε 18,3 εκατομμύρια τόνους ετησίως, δηλ. μείωση κατά 47 % σε σύγκριση με τις ποσοστώσεις χάλυβα του 2024) και τον διπλασιασμό του δασμού εκτός ποσόστωσης σε 50 % σε σύγκριση με το 25 % στο πλαίσιο της ισχύουσας διασφάλισης για τον χάλυβα. Ταυτόχρονα, ενσωματώνει διάφορες τροποποιήσεις για την αύξηση της ευελιξίας, της νομικής σαφήνειας και της συνεκτίμησης των οικονομικών συμφερόντων των μεταγενέστερων χρηστών.

Κατάντη βιομηχανίες

Το Συμβούλιο έδωσε μεγαλύτερη έμφαση στην εξισορρόπηση της προστασίας των παραγωγών χάλυβα με τα οικονομικά συμφέροντα των κατάντη βιομηχανιών που χρησιμοποιούν χάλυβα, ενσωματώνοντας το συμφέρον της Ένωσης ως κατευθυντήριας αρχής για τη διασφάλιση ρητής συνεκτίμησης όλων των οικονομικών φορέων και των τελικών καταναλωτών όταν η Επιτροπή κατανέμει δασμολογικές ποσοστώσεις, εφαρμόζει διμερή μέτρα διασφάλισης ή τροποποιεί τους όγκους των δασμολογικών ποσοστώσεων.

Οι κανόνες για τη διαχείριση των δασμολογικών ποσοστώσεων προσαρμόστηκαν ώστε να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη ευελιξία. Συγκεκριμένα, το Συμβούλιο επέτρεψε τη μεταφορά των αχρησιμοποίητων όγκων δασμολογικών ποσοστώσεων ενός τριμήνου στο επόμενο τρίμηνο εντός της ίδιας ετήσιας περιόδου εφαρμογής της δασμολογικής ποσόστωσης.

Το Συμβούλιο πρόσθεσε επίσης ένα νέο στοιχείο προς συνεκτίμηση κατά την τροποποίηση των ποσοστώσεων, δίνοντας προσοχή στις πιθανές σημαντικές αυξήσεις των τιμών που υπονομεύουν σοβαρά την ανταγωνιστικότητα των κατάντη βιομηχανιών.

Ελαστικότητα ποσοστώσεων

Το πλαίσιο που καθορίζεται στον εν λόγω κανονισμό θεσπίζει δασμολογικές ποσοστώσεις και δασμό εκτός ποσόστωσης που εφαρμόζονται σε όλες τις τρίτες χώρες, με εξαίρεση τις χώρες του ΕΟΧ. Η Επιτροπή μπορεί, μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξης, να προσαρμόζει τους όγκους των δασμολογικών ποσοστώσεων, λαμβάνοντας υπόψη το συμφέρον της ΕΕ και μια σειρά στοιχείων. Το Συμβούλιο διευκρίνισε ότι η συνολική αξία αυτών των προσαρμοσμένων ποσοστώσεων πρέπει να περιοριστεί ώστε να παραμείνει μεταξύ 15,2 και 22,2 εκατομμυρίων τόνων.

Απαιτήσεις τήξης και έκχυσης

Για να αποφευχθεί η καταστρατήγηση και να αυξηθεί η διαφάνεια της αλυσίδας εφοδιασμού, ο κανονισμός απαιτεί από τους εισαγωγείς να παρέχουν αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τη χώρα τήξης και έκχυσης. Το Συμβούλιο εισήγαγε σημαντικές διευκρινίσεις όσον αφορά την εφαρμογή του:

• η απαίτηση για τους εισαγωγείς να παρέχουν αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τη χώρα τήξης και έκχυσης θα εφαρμοστεί από την 1η Οκτωβρίου 2026· αυτή η μεταβατική περίοδος παρέχει στους οικονομικούς φορείς και στις τελωνειακές υπηρεσίες χρόνο για να προσαρμοστούν στον νέο κανόνα.
• εντός 2 ετών, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει εάν θα ορίσει τη χώρα τήξης και έκχυσης ως βάση για την κατανομή των ειδικών ανά χώρα δασμολογικών ποσοστώσεων. Εάν η Επιτροπή καταλήξει στο συμπέρασμα ότι είναι αναγκαίο να το πράξει, θα υποβάλει νέα νομοθετική πρόταση για τον σκοπό αυτό.

Το Συμβούλιο υπογράμμισε επίσης την ανάγκη να διεξαγάγει η Επιτροπή διαβουλεύσεις με τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη πριν από τη θέσπιση απαιτήσεων για την προσεκτική αξιολόγηση του δυνητικού διοικητικού φόρτου για τους εισαγωγείς και τους κυβερνητικούς οργανισμούς και τη διασφάλιση αποτελεσματικής απαίτησης.

Επανεξέταση και διαφάνεια

Σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής, η εντολή του Συμβουλίου επισπεύδει την ημερομηνία κατά την οποία η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη δυνατότητα επέκτασης του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού, από 2 έτη σε 18 μήνες. Διασφαλίζει επίσης ότι η Επιτροπή θα δρομολογήσει διαδικασία διαβούλευσης για τον σκοπό αυτό με τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη έως την 1η Οκτωβρίου 2026.

Η περίοδος για την πρώτη συνολική επανεξέταση των επιπτώσεων του κανονισμού στην αγορά χάλυβα και στο συμφέρον της ΕΕ μειώθηκε σε 4 έτη από την ημερομηνία έναρξης ισχύος, με επακόλουθες αξιολογήσεις ανά διετία στη συνέχεια. Το Συμβούλιο προσέδωσε επίσης περαιτέρω προσοχή στην επανεξέταση όσον αφορά τις επιπτώσεις στις κατάντη βιομηχανίες.

Μια νέα διάταξη απαιτεί εξάλλου από την Επιτροπή να θέσει στη διάθεση των οικονομικών φορέων της ΕΕ ένα διαδικτυακό σημείο επαφής για να ζητούν σχετικές πληροφορίες όσον αφορά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.

Επόμενα βήματα

Μόλις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθορίσει τη θέση του, οι συννομοθέτες θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις με σκοπό την ολοκλήρωση των εργασιών επί του κειμένου. Ο κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ αφού εγκριθεί και από τα δύο θεσμικά όργανα και δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα.

Γενικές πληροφορίες

Ο χάλυβας αποτελεί υλικό απαραίτητο για την οικονομία της ΕΕ, μεταξύ άλλων για την πράσινη μετάβασή της και για στρατηγικά σημαντικούς τομείς όπως η άμυνα. Η χαλυβουργία της ΕΕ είναι ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός στον κόσμο, απασχολώντας άμεσα περίπου 300.000 άτομα και στηρίζοντας τις περιφερειακές οικονομίες σε όλα τα κράτη μέλη.

Αυτός ο βασικός κλάδος παραγωγής αντιμετωπίζει επί του παρόντος σημαντική πίεση από μη βιώσιμα επίπεδα παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, η οποία προβλέπεται να αυξηθεί σε 721 εκατομμύρια τόνους έως το 2027, υπερπενταπλάσια της ετήσιας κατανάλωσης της ΕΕ. Αυτή η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, σε συνδυασμό με τα περιοριστικά για το εμπόριο μέτρα από τρίτες χώρες που περιορίζουν τις εισαγωγές στις αγορές τους, έχει καταστήσει την αγορά της ΕΕ τον κύριο αποδέκτη του παγκόσμιου πλεονάζοντος χάλυβα. Αυτό έχει οδηγήσει σε αύξηση των εισαγωγών, χαμηλή χρησιμοποίηση της παραγωγικής ικανότητας (67 % το 2024), υψηλό κόστος κατασκευής στην ΕΕ και, τελικά, απειλεί τη μακροπρόθεσμη ικανότητα της βιομηχανίας να επενδύσει στην απανθρακοποίηση.

Για να αντιμετωπιστούν αυτές τις κρίσιμες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας περίπου 65 εκατομμυρίων τόνων παραγωγικής ικανότητας και έως 100.000 θέσεων εργασίας από το 2007, η Επιτροπή ανακοίνωσε την πρόθεσή της να καταρτίσει νέο μέτρο για τον χάλυβα τον Μάρτιο του 2025.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by the blowup on Unsplash