Ποια είναι τα οφέλη για τους πολίτες, ιδίως τους ταξιδιώτες; Πώς θα επιτευχθούν τα οφέλη;
Η δέσμη μέτρων για τους επιβάτες θα διευκολύνει τους πολίτες να εντοπίζουν, να συγκρίνουν και να κάνουν κρατήσεις για τα ταξίδια τους πέραν των συνόρων, τους τρόπους μεταφοράς και τους μεταφορείς. Η δέσμη μέτρων για τους επιβάτες θα βελτιώσει τη διαθεσιμότητα σιδηροδρομικών εισιτηρίων μεταξύ των παρόχων υπηρεσιών έκδοσης εισιτηρίων. Αυτό θα βοηθήσει τους επιβάτες να συνδυάζουν εισιτήρια διαφορετικών φορέων εκμετάλλευσης, παρέχοντας παράλληλα πλήρη δικαιώματα επιβατών όταν ένας ταξιδιώτης σιδηροδρομικών μεταφορών χάνει μια σύνδεση σε σιδηροδρομικό ταξίδι πολλαπλών φορέων εκμετάλλευσης που αγοράζεται ως ενιαίο εισιτήριο.
Για να επιτευχθεί αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να απαιτείται από όλες τις διαδικτυακές πλατφόρμες εισιτηρίων να προβάλλουν τις προσφορές με ουδέτερο και διαφανή τρόπο. Επιπλέον, οι πλατφόρμες που κατέχουν στρατηγική θέση στην αγορά θα πρέπει να διασφαλίζουν τη δίκαιη μεταχείριση των μεταφορέων.
Για να αυξηθεί η διαθεσιμότητα σιδηροδρομικών εισιτηρίων, η δέσμη μέτρων για τους επιβάτες υποχρεώνει τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις να διαθέτουν τα εισιτήριά τους σε διαδικτυακές πλατφόρμες εισιτηρίων που θα ήθελαν να τα πωλήσουν. Ταυτόχρονα, οι επιγραμμικές υπηρεσίες έκδοσης εισιτηρίων των κατεστημένων σιδηροδρομικών επιχειρήσεων με μερίδιο αγοράς 50 % και άνω της αγοράς σιδηροδρομικών επιβατικών μεταφορών θα πρέπει να εμφανίζουν όλες τις διαθέσιμες σιδηροδρομικές υπηρεσίες που παρέχονται στη χώρα τους και να τις περιλαμβάνουν στα αποτελέσματα αναζήτησής τους. Όταν τους ζητηθεί από άλλους φορείς εκμετάλλευσης, θα πρέπει να προσφέρουν εισιτήρια για υπηρεσίες που εκτελούνται από άλλες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις. Αυτό αναμένεται επίσης να συμβάλει στη διασφάλιση σιδηροδρομικών εισιτηρίων σε ανταγωνιστικές τιμές, προς όφελος όλων των ταξιδιωτών.
Η Επιτροπή προτείνει επίσης οι ταξιδιώτες με ενιαίο εισιτήριο για σιδηροδρομικό ταξίδι να απολαύουν πλήρους προστασίας των δικαιωμάτων των επιβατών σε περίπτωση απώλειας ανταπόκρισης —ακόμη και όταν οι εν λόγω υπηρεσίες ανταπόκρισης εκτελούνται από διαφορετικές σιδηροδρομικές εταιρείες. Αυτό σημαίνει ότι οι επιβάτες όχι μόνο θα έχουν νέο δικαίωμα μεταφοράς με άλλο δρομολόγιο προς τον τελικό προορισμό τους χωρίς να χρειάζεται να πληρώσουν νέο εισιτήριο, αλλά θα μπορούν επίσης να λάβουν αποζημίωση για τη συνολική καθυστέρηση που υπέστησαν.
Γιατί παρεμβαίνει η ΕΕ στην αγορά σιδηροδρομικών εισιτηρίων;
Επί του παρόντος, η αγορά εισιτηρίων στερείται διαφάνειας. Οι υποθέσεις ανταγωνισμού σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο δείχνουν ότι οι παράγοντες με ισχυρή θέση στην αγορά έχουν ενίοτε την εξουσία να επιβάλλουν αθέμιτους συμβατικούς όρους σε μικρότερους παράγοντες. Στην αγορά έκδοσης σιδηροδρομικών εισιτηρίων, οι σημαντικότερες και πιο ορατές επιγραμμικές υπηρεσίες έκδοσης εισιτηρίων ανήκουν σε σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν κίνητρο να περιορίσουν την προβολή των άμεσων ανταγωνιστών τους. Δεδομένης της ισχυρής θέσης αυτών των πλατφορμών έκδοσης εισιτηρίων που ανήκουν σε φορείς εκμετάλλευσης, μπορεί να είναι πολύ δύσκολο για τους νεοεισερχόμενους φορείς εκμετάλλευσης να βρουν μια καλή εναλλακτική λύση για τη διανομή των εισιτηρίων τους. Επιπλέον, οι φορείς εκμετάλλευσης που κατέχουν τις δικές τους διαδικτυακές υπηρεσίες έκδοσης εισιτηρίων έχουν ελάχιστα κίνητρα να διανέμουν τα εισιτήριά τους μέσω ανεξάρτητων πλατφορμών. Το αποτέλεσμα είναι μια ελλιπής προσφορά τόσο σε ανεξάρτητες πλατφόρμες όσο και σε πλατφόρμες που ανήκουν σε φορείς εκμετάλλευσης. Αυτό καθιστά αδικαιολόγητα δύσκολο για τους καταναλωτές να βρουν τις καλύτερες ταξιδιωτικές επιλογές.
Μια προσέγγιση σε επίπεδο ΕΕ για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων αποτρέπει τον κατακερματισμό της αγοράς που προκαλεί αυξημένο κόστος και μειωμένα οφέλη.
Τι σημαίνει «ενιαίο εισιτήριο» στην πράξη; Πώς θα επηρεάσει τα δικαιώματα των επιβατών;
Οι επιβάτες θα έχουν ενιαίο εισιτήριο όταν αγοράζουν σιδηροδρομικό ταξίδι πολλαπλών φορέων σε ενιαία πλατφόρμα, στο πλαίσιο ενιαίας εμπορικής συναλλαγής. Το ενιαίο αυτό εισιτήριο μπορεί να περιλαμβάνει υπηρεσίες που παρέχονται από διαφορετικές σιδηροδρομικές επιχειρήσεις.
Με ένα μόνο εισιτήριο, ένας επιβάτης σιδηροδρόμου θα έχει πλήρη προστασία των δικαιωμάτων του σε περίπτωση απώλειας ανταπόκρισης μεταξύ διαφορετικών σιδηροδρομικών υπηρεσιών, ακόμη και αν αυτές εκτελούνται από διαφορετικές σιδηροδρομικές επιχειρήσεις. Στην πράξη, οι επιβάτες θα επωφελούνται από δικαιώματα συνδρομής, μεταφοράς με άλλη πτήση, επιστροφής χρημάτων και αποζημίωσης. Επί του παρόντος, η υποχρέωση παροχής προστασίας για απολεσθείσες σιδηροδρομικές συνδέσεις ισχύει μόνο για ενιαία εισιτήρια που προσφέρονται από μεμονωμένες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις ή όταν οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις συνεργάζονται για την έκδοση ενιαίων εισιτηρίων.
Επιπλέον, οι νέοι κανόνες ορίζουν ότι τα ενιαία εισιτήρια δεν μπορούν να υποδιαιρεθούν σε περισσότερα χωριστά εισιτήρια. Για παράδειγμα, όταν μια πλατφόρμα προσφέρει εισιτήριο από τον σταθμό Α στον σταθμό Β και άλλο εισιτήριο από τον σταθμό Β στον σταθμό Γ, ο επιβάτης πρέπει να έχει τη δυνατότητα, στην ίδια πλατφόρμα, να αγοράσει ένα ενιαίο εισιτήριο για ένα ταξίδι από τον σταθμό Α στον σταθμό Γ, μέσω του σταθμού Β.
Ποιος είναι υπεύθυνος εάν ένα σιδηροδρομικό ταξίδι περιλαμβάνει πολλούς μεταφορείς και κάτι δεν πάει καλά;
Εάν επιβάτης χάσει ανταπόκριση κατά τη διάρκεια σιδηροδρομικού ταξιδιού που καλύπτεται από ενιαίο εισιτήριο, η σιδηροδρομική επιχείρηση που προκάλεσε τη διαταραχή θα είναι υπεύθυνη για τη διασφάλιση των ακόλουθων δικαιωμάτων:
- το δικαίωμα επιλογής μεταξύ μεταφοράς με άλλο δρομολόγιο προς τον τελικό προορισμό χωρίς επιπλέον κόστος ή, εναλλακτικά, επιστροφής του αντιτίμου του ενιαίου εισιτηρίου·
- το δικαίωμα σε βοήθεια, το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει αναψυκτικά, γεύματα ή ακόμη και διαμονή όταν η διανυκτέρευση καθίσταται αναγκαία λόγω της απώλειας της σύνδεσης·
- Αποζημίωση για την καθυστέρηση που σημειώθηκε βάσει του ενιαίου εισιτηρίου (εκτός εάν ο επιβάτης ζήτησε επιστροφή χρημάτων).
Επιπλέον, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις των οποίων οι συνδέσεις χάθηκαν λόγω αυτής της διαταραχής πρέπει να προσφέρουν συνέχιση του ταξιδιού στην επόμενη γραμμή τους. Με αυτόν τον τρόπο, οι επιβάτες μπορούν να πάρουν το επόμενο διαθέσιμο τρένο, για να συνεχίσουν το ταξίδι τους.
Τι συμβαίνει εάν δεν τηρούνται οι ελάχιστοι χρόνοι σύνδεσης;
Όταν οι επιβάτες κάνουν κράτηση ενιαίου εισιτηρίου για σιδηροδρομικό ταξίδι με διαφορετικά σκέλη, πρέπει να τηρούνται ελάχιστοι χρόνοι σύνδεσης, ώστε να διασφαλίζεται εύλογος χρόνος μετεπιβίβασης για τον επιβάτη μεταξύ διαφορετικών σιδηροδρομικών υπηρεσιών. Όταν αυτοί οι ελάχιστοι χρόνοι σύνδεσης δεν τηρούνται από τους πωλητές εισιτηρίων και τους ταξιδιωτικούς πράκτορες κατά την κράτηση, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις δεν είναι πλέον υπεύθυνες για τα δικαιώματα των επιβατών εάν ο επιβάτης χάσει μια σύνδεση κατά τη διάρκεια του σιδηροδρομικού ταξιδιού. Στην περίπτωση αυτή, ο επιβάτης μπορεί να απευθυνθεί στον πωλητή εισιτηρίων ή στον ταξιδιωτικό πράκτορα είτε για πλήρη επιστροφή του αντιτίμου του ενιαίου εισιτηρίου είτε για επιστροφή των εξόδων που πραγματοποιήθηκαν για τη συνέχιση του ταξιδιού. Επιπλέον, θα πρέπει να αποζημιώσουν τον επιβάτη για το 75 % της αξίας του ενιαίου εισιτηρίου.
Ποια είναι τα οφέλη για τις επιχειρήσεις;
Με τη δέσμη αυτή, η Επιτροπή αποσκοπεί στη δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού στην αγορά έκδοσης εισιτηρίων και στη διασφάλιση ότι οι μικρές επιχειρήσεις μπορούν να ανταγωνίζονται δίκαια τους μεγαλύτερους παράγοντες. Οι υποθέσεις ανταγωνισμού τόσο σε ενωσιακό όσο και σε εθνικό επίπεδο κατέδειξαν ότι αυτό αποτέλεσε ενίοτε πρόκληση, ιδίως για τις υπηρεσίες έκδοσης σιδηροδρομικών εισιτηρίων.
Οι μικρότεροι φορείς εκμετάλλευσης θα είναι σε θέση να εξασφαλίζουν δίκαιες συμφωνίες με εξέχουσες επιγραμμικές πλατφόρμες, οι οποίες θα πρέπει να τηρούν σαφείς κανόνες στις εμπορικές συμφωνίες. Επιπλέον, οι μικρότερες πλατφόρμες θα είναι σε θέση να διαπραγματεύονται καλύτερες συμφωνίες με φορείς εκμετάλλευσης σιδηροδρόμων που κατέχουν δεσπόζουσα θέση, παρέχοντάς τους έτσι τη δυνατότητα να προσφέρουν ευρύτερο φάσμα σιδηροδρομικών εισιτηρίων στους καταναλωτές.
Οι ταξιδιωτικοί πράκτορες (τόσο εντός όσο και εκτός διαδικτύου) θα επωφεληθούν από το γεγονός ότι οι εμπορικοί τους εταίροι θα πρέπει να εμφανίζουν τις ταξιδιωτικές επιλογές με ουδέτερο τρόπο. Αυτό θα επιτρέψει στους ταξιδιωτικούς πράκτορες να επιλέγουν ευκολότερα την καλύτερη ταξιδιωτική επιλογή για τους πελάτες τους.
Ποια είναι τα οφέλη για τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις;
Η δέσμη αυτή καθιστά τα σιδηροδρομικά ταξίδια πιο προσβάσιμα και πιο βολικά για τους καταναλωτές, γεγονός που είναι πιθανό να αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των ατόμων που επιλέγουν το σιδηρόδρομο.
Οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις θα έχουν επίσης την ευκαιρία να πωλούν τα εισιτήριά τους σε μεγάλες εγχώριες πλατφόρμες έκδοσης εισιτηρίων, όταν ανήκουν σε κατεστημένες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις με σημαντική παρουσία στην αγορά. Οι αλλαγές αυτές θα διασφαλίσουν ότι οι υπηρεσίες των νεοεισερχόμενων φορέων εκμετάλλευσης μπορούν να βρεθούν εύκολα και να συνδυαστούν με ασφάλεια με υπηρεσίες που εκτελούνται από άλλους φορείς εκμετάλλευσης. Ως εκ τούτου, οι νέες σιδηροδρομικές υπηρεσίες θα ενσωματωθούν πολύ καλύτερα στη συνολική προσφορά σιδηροδρομικών μεταφορών. Επιπλέον, καθώς οι καταναλωτές αποκτούν τη δυνατότητα να ταξινομούν τις ταξιδιωτικές επιλογές με βάση τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στις πλατφόρμες έκδοσης εισιτηρίων, οι σιδηροδρομικές υπηρεσίες θα γίνουν πιο ορατές.
Συνολικά, καθώς τα σιδηροδρομικά εισιτήρια καθίστανται πιο προσβάσιμα και βελτιώνονται τα δικαιώματα των επιβατών σιδηροδρομικών μεταφορών, οι σιδηρόδρομοι θα καταστούν ελκυστικότερος τρόπος μεταφοράς, δημιουργώντας πρόσθετους επιβάτες για τους σιδηροδρόμους.
Απαιτούν οι κανόνες αυτοί από τις εταιρείες να πωλούν εισιτήρια ανταγωνιστών;
Η δέσμη μέτρων για τους επιβάτες επιβάλλει υποχρέωση φιλοξενίας μόνο σε περιορισμένο αριθμό επιγραμμικών υπηρεσιών έκδοσης εισιτηρίων: εκείνες που ανήκουν σε σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, οι οποίες κατέχουν μερίδιο αγοράς 50 % και άνω σε εγχώρια αγορά επιβατικών σιδηροδρομικών υπηρεσιών. Όταν μια σιδηροδρομική επιχείρηση (ακόμη και ένας άμεσος ανταγωνιστής) ζητεί να πωληθούν τα εισιτήριά της σε μια τέτοια αποβάθρα, η αποβάθρα υποχρεούται να προσφέρει τα εισιτήρια της εν λόγω σιδηροδρομικής επιχείρησης παράλληλα με τις άλλες υπηρεσίες της. Η σιδηροδρομική επιχείρηση μπορεί επίσης να επιλέξει να ζητήσει επανασύνδεση με τη δική της πλατφόρμα έκδοσης εισιτηρίων.
Η υποχρέωση διάθεσης σιδηροδρομικών εισιτηρίων σε διαδικτυακές πλατφόρμες θα ισχύει για όλες τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις;
Η υποχρέωση διάθεσης των δικών τους εισιτηρίων, όταν ζητείται από επιγραμμική πλατφόρμα έκδοσης εισιτηρίων, ισχύει για όλες τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και τους φορείς που είναι υπεύθυνοι για την οργάνωση των υπηρεσιών σιδηροδρομικών μεταφορών. Ωστόσο, υπάρχουν τρεις εξαιρέσεις:
- Υπηρεσίες που παρέχονται από ΜΜΕ·
- Υπηρεσίες που λειτουργούν για αυστηρά ιστορικούς λόγους ή για τουριστική χρήση και οι οποίες συνήθως δεν εξυπηρετούν συνήθεις μεταφορικές ανάγκες·
- Υπηρεσίες σε αυτόνομα δίκτυα που προορίζονται μόνο για την εκμετάλλευση αστικών ή προαστιακών σιδηροδρομικών υπηρεσιών.
Η υποχρέωση επιμερισμού καλύπτει τόσο τις εγχώριες όσο και τις διασυνοριακές υπηρεσίες.
Η υποχρέωση δεν ισχύει για τα εισιτήρια πολυτροπικών μεταφορών (τα οποία είναι, για παράδειγμα, κοινά στις αστικές μεταφορές), υπό την προϋπόθεση ότι τα σχετικά σιδηροδρομικά εισιτήρια μπορούν να αγοραστούν χωριστά (δηλαδή ως εισιτήρια μόνο για σιδηροδρόμους).
Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις πρέπει να διαθέτουν εισιτήρια προς πώληση τουλάχιστον πέντε μήνες πριν από την εκτέλεση σιδηροδρομικής υπηρεσίας, υπό την προϋπόθεση ότι η υπηρεσία έχει συμπεριληφθεί στον πίνακα δρομολογίων. Αυτό θα δώσει στους επιβάτες μεγαλύτερη βεβαιότητα και ευελιξία να προγραμματίζουν τα ταξίδια τους πολύ νωρίτερα.
Η απαίτηση δεν θα εμποδίσει τους φορείς εκμετάλλευσης σιδηροδρόμων να προσαρμόζουν τους ναύλους ή να προσθέτουν νέες υπηρεσίες με την πάροδο του χρόνου. Τα εισιτήρια για υπηρεσίες που προστέθηκαν πρόσφατα πρέπει να διατίθενται προς πώληση χωρίς καθυστέρηση μετά τη συμπερίληψή τους στον πίνακα δρομολογίων.
Η αλλαγή στην έκδοση σιδηροδρομικών εισιτηρίων φαίνεται να εξαρτάται εξ ολοκλήρου από τις πλατφόρμες και τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που καταλήγουν σε συμφωνία. Κι αν δεν το κάνουν;
Οι νέοι κανόνες υποχρεώνουν τις επιγραμμικές υπηρεσίες έκδοσης εισιτηρίων και τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις να συνάπτουν εμπορικές συμφωνίες για τη διανομή εισιτηρίων όταν τους ζητείται. Καθορίζουν όρους για τις εν λόγω συμφωνίες, οι οποίοι πρέπει να είναι δίκαιοι, εύλογοι και αμερόληπτοι, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα τέλη. Εάν τα μέρη δεν είναι σε θέση να καταλήξουν σε συμφωνία εντός 8 μηνών, η εθνική ρυθμιστική αρχή μπορεί να καθορίσει τους όρους της εν λόγω συμφωνίας εντός 6 μηνών από την παραλαβή της καταγγελίας.
Επιπλέον, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε συμφωνία, εντός 12 μηνών από την έναρξη ισχύος του κανονισμού, όλες οι απαραίτητες επιγραμμικές υπηρεσίες έκδοσης εισιτηρίων για τους σιδηροδρόμους θα πρέπει να εμφανίζουν όλες τις διαθέσιμες σιδηροδρομικές υπηρεσίες που εκτελούνται στη χώρα τους και να τις ενσωματώνουν στα αποτελέσματα αναζήτησής τους.
Πώς προτίθεται η Επιτροπή να διασφαλίσει την «ουδέτερη απεικόνιση» των ταξιδιωτικών επιλογών στην πράξη;
Η δέσμη αυτή εγγυάται ότι όλες οι επιλογές μεταφοράς εμφανίζονται ουδέτερα, καθορίζοντας κριτήρια (τιμή, διάρκεια, ώρα αναχώρησης, εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κ.λπ.) που θα πρέπει να χρησιμοποιούν οι πλατφόρμες ως προεπιλεγμένες ρυθμίσεις στην πρώτη οθόνη. Ωστόσο, οι πλατφόρμες παραμένουν ελεύθερες να προσφέρουν πρόσθετες επιλογές φιλτραρίσματος, επιτρέποντας στους χρήστες να προσαρμόσουν την αναζήτησή τους με βάση τις προσωπικές προτιμήσεις.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Vidar Nordli-Mathisen on Unsplash
