Οι αντιπρόσωποι των κρατών μελών ενέκριναν ομόφωνα την εντολή του Συμβουλίου για διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την πρόταση για τη θέσπιση πλαισίου με σκοπό την ενίσχυση της ικανότητας των κρατών μελών της ΕΕ να μετακινούν τις ένοπλες δυνάμεις τους απρόσκοπτα, γρήγορα και σε ευρεία κλίμακα εντός και εκτός της ΕΕ.

Σε ένα ολοένα και πιο απρόβλεπτο περιβάλλον ασφάλειας, η ικανότητα ταχείας ανάπτυξης στρατιωτικού προσωπικού και εξοπλισμού σε ολόκληρη την Ευρώπη είναι απαραίτητη για τη συλλογική μας ασφάλεια και άμυνα. Επιτυγχάνουμε αυτόν τον στόχο με πρωτοφανή και άνευ προηγουμένου ρυθμό, ανταποκρινόμενοι με επείγοντα χαρακτήρα και αποφασιστικότητα στην έκκληση των ηγετών της ΕΕ.

Ενισχύοντας τον συντονισμό μεταξύ του τομέα των μεταφορών και των ενόπλων δυνάμεών μας, μετατρέπουμε τη φιλοδοξία σε δράση και ενισχύουμε την ετοιμότητα της Ευρώπης να αντιμετωπίσει τις αναδυόμενες προκλήσεις.

Βασίλης Πάλμας, Υπουργός Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας

Στόχος του προτεινόμενου κανονισμού για τη στρατιωτική κινητικότητα είναι να συμβάλει στη συνολική αμυντική προετοιμασία και ετοιμότητα της Ευρώπης με τη θέσπιση φιλόδοξου πλαισίου μέτρων με σκοπό:

• την άρση των κανονιστικών φραγμών, μεταξύ άλλων μέσω εναρμονισμένων διαδικασιών αδειοδότησης και ψηφιοποίησης
• τη δημιουργία ενός νέου ευρωπαϊκού ενισχυμένου συστήματος αντίδρασης για τη στρατιωτική κινητικότητα (EMMERS) για τη διευκόλυνση των στρατιωτικών μεταφορών μεγάλης κλίμακας και των ταχύτερων στρατιωτικών μεταφορών, όταν απαιτείται σε εξαιρετικές περιστάσεις
• την προώθηση αναβαθμίσεων των υποδομών μεταφορών διπλής χρήσης και την ενίσχυση της προστασίας των υποδομών που είναι ζωτικής σημασίας για τις στρατιωτικές μεταφορές
• τη βελτίωση της διαθεσιμότητας ικανοτήτων μεταφοράς μέσω της δημιουργίας «δεξαμενής αλληλεγγύης για τη στρατιωτική κινητικότητα»
• την ενίσχυση του συντονισμού στον τομέα της στρατιωτικής κινητικότητας, σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο.

Κύριες τροποποιήσεις που εισήγαγε το Συμβούλιο

Ενώ υποστηρίζει πλήρως τους στόχους και τη βασική δομή της αρχικής πρότασης της Επιτροπής, η εντολή του Συμβουλίου ενισχύει την εφαρμογή της παρέχοντας μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη μέλη. Εξορθολογίζει περαιτέρω την προτεινόμενη δέσμη μέτρων, ώστε να διασφαλιστεί ότι ο κανονισμός μπορεί να εφαρμοστεί αποτελεσματικά από τις ένοπλες δυνάμεις των κρατών μελών. Είναι σημαντικό ότι οι προσθήκες του Συμβουλίου ενσωματώνουν εξειδικευμένη στρατιωτική εμπειρογνωσία, διασφαλίζοντας ότι το πλαίσιο αντικατοπτρίζει την επιχειρησιακή πραγματικότητα και παραμένει ευθυγραμμισμένο με τις καθιερωμένες στρατιωτικές διαδικασίες.

Επιπλέον, η εντολή του Συμβουλίου εξειδικεύει το προτεινόμενο σύστημα EMMERS, ώστε να επιτρέπεται η ταχεία χορήγηση αδειών και η κατά προτεραιότητα πρόσβαση για στρατιωτικές μεταφορές σε ολόκληρη την ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι το Συμβούλιο θα μπορεί να ενεργοποιεί το EMMERS με ή χωρίς πρόταση της Επιτροπής, εντός 72 ωρών κατόπιν αιτήματος ενός ή περισσότερων κρατών μελών.

Το Συμβούλιο προβαίνει επίσης σε στοχευμένες τροποποιήσεις της προτεινόμενης δεξαμενής αλληλεγγύης, τονίζοντας την ανάγκη για μια ασφαλή ψηφιακή πλατφόρμα ανταλλαγής πληροφοριών και επικοινωνίας, και ενισχύει το κοινό πλαίσιο διακυβέρνησης που προβλέπει η Επιτροπή. Ειδικότερα, αναθέτει κεντρικό ρόλο στους εθνικούς συντονιστές στρατιωτικών μεταφορών —τα ενιαία σημεία επαφής που ορίζονται από τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο της εντολής του Συμβουλίου, οι συντονιστές αυτοί είναι υπεύθυνοι για τον συντονισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων μεταφορών σε όλα τα στάδια και σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, διασφαλίζοντας μια συνεκτική και ολοκληρωμένη προσέγγιση για το σύνολο του κρατικού μηχανισμού.

Τέλος, το Συμβούλιο επιθυμεί επίσης να διασφαλίσει ότι τα μέλη του ΝΑΤΟ που δεν είναι κράτη μέλη της ΕΕ λαμβάνονται πλήρως υπόψη στο πλαίσιο του κανονισμού για τη στρατιωτική κινητικότητα, ενισχύοντας έτσι τη στρατιωτική κινητικότητα ως εμβληματικό τομέα της συνεργασίας ΕΕ-ΝΑΤΟ.

Επόμενα βήματα

Μετά την έγκριση της εντολής του Συμβουλίου, η Προεδρία θα αρχίσει διοργανικές διαπραγματεύσεις μόλις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθορίσει τη θέση του.

Ο νέος κανονισμός αναμένεται να εγκριθεί από τους συννομοθέτες έως το τέλος του 2026.

Γενικές πληροφορίες

Στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 6ης Μαρτίου 2025, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων προσδιόρισαν τη στρατιωτική κινητικότητα ως έναν από τους τομείς προτεραιότητας για δράση σε επίπεδο ΕΕ στον τομέα των δυνατοτήτων.

Στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 26ης Ιουνίου 2025, οι αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων κάλεσαν την Επιτροπή και την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας να υποβάλουν περαιτέρω προτάσεις για την ενίσχυση της στρατιωτικής κινητικότητας, ώστε να καταστεί δυνατή η αποδοτική μετακίνηση αμυντικού εξοπλισμού και προσωπικού σε ολόκληρη την Ένωση.

Στις 19 Νοεμβρίου 2025 η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος παρουσίασαν τη δέσμη μέτρων για τη στρατιωτική κινητικότητα, η οποία αποτελείται από κοινή ανακοίνωση και πρόταση κανονισμού.

Στα συμπεράσματά του της 19ης Μαρτίου 2026, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο —υπενθυμίζοντας τη σημασία της στρατιωτικής κινητικότητας— κάλεσε τους συννομοθέτες να προωθήσουν τις εργασίες επί της σχετικής πρότασης.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by David Goldman on Unsplash