Η οικονομία της ΕΕ διατηρήθηκε σε καλύτερα επίπεδα από ό,τι αναμενόταν κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2026 και αναμένεται να συνεχίσει να επεκτείνεται εντός του χρονικού ορίζοντα των προβλέψεων, παρά τις ισχυρότερες και πιο επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, καθώς και τους αυστηρότερους όρους χρηματοδότησης.
Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις του 2026 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ της ΕΕ αναμένεται να ανέλθει σε 1,4 % το 2026, ποσοστό υψηλότερο από τις εαρινές προβλέψεις. Η αύξηση προβλέπεται να συνεχιστεί στο 1,4 % το 2027 και στο 1,5 % το 2028. Η ζώνη του ευρώ αναμένεται να ακολουθήσει παρόμοια πορεία, καθώς το πραγματικό ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,2 % το 2026 και το 2027 και κατά 1,3 % το 2028. Ο ετήσιος πληθωρισμός της ΕΕ προβλέπεται να ανέλθει στο 3,3 % το 2026 και στο 3,2 % το 2027, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από ό,τι προβλεπόταν την άνοιξη, προτού υποχωρήσει στο 2,3 % το 2028. Ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ αναμένεται να παρουσιάσει παρόμοια τάση, φθάνοντας το 3,2 % το 2026 και το 3,1 % το 2027 και υποχωρώντας στο 2,1 % το 2028.
Η ανάπτυξη διατηρείται
Η καλύτερη από την αναμενόμενη ανάπτυξη κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2026 οφείλεται στη σταθερή κατανάλωση και στην ισχυρή ανάκαμψη των εξαγωγών αγαθών, η οποία ωφέλησε τη μεταποιητική δραστηριότητα. Αντίθετα, οι επενδύσεις ήταν ελαφρώς χαμηλότερες από τις προσδοκίες.
Το αυξανόμενο κόστος ζωής εξακολουθεί να επιβαρύνει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, επιβραδύνοντας την αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης σε 1,3 % το 2026 και 1,1 % το 2027. Η αύξηση της κατανάλωσης αναμένεται να ανακάμψει στο 1,3 % το 2028, καθώς θα υποχωρεί ο πληθωρισμός.
Η ανάκαμψη των εξαγωγών κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην ισχυρή εξωτερική ζήτηση, ιδίως για ενδιάμεσες εισροές στην παγκόσμια ανάπτυξη υποδομών ΤΝ και εξηλεκτρισμού. Η αύξηση των εξαγωγών εμπορευμάτων αναμένεται να παραμείνει σημαντική κινητήρια δύναμη της δραστηριότητας και το επόμενο έτος, καθώς το παγκόσμιο εμπόριο επεκτείνεται σταθερά.
Η αύξηση των επενδύσεων αναμένεται να παραμείνει υποτονική εντός του χρονικού ορίζοντα των προβλέψεων. Τα υψηλά επιτόκια επιβαρύνουν την κατασκευή κατοικιών, η οποία αναμένεται να συρρικνωθεί περαιτέρω φέτος και στη συνέχεια να ανακάμψει σταδιακά. Αντιθέτως, οι δαπάνες για υποδομές επωφελούνται φέτος από την ώθηση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, μέχρι ο αντίκτυπός του να αντικατασταθεί εν μέρει από άλλα ταμεία της ΕΕ, όπως οι δαπάνες της πολιτικής συνοχής, από το 2027. Οι επενδύσεις σε εξοπλισμό και άλλα στοιχεία ενεργητικού, κυρίως άυλα στοιχεία ενεργητικού, υποστηρίζονται από την ισχυρή παγκόσμια ζήτηση, παρά τη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα και τους αυστηρότερους όρους χρηματοδότησης.
Μετριασμός του πληθωρισμού στον τομέα της ενέργειας το επόμενο έτος
Ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ ανήλθε σε 4 % τον Οκτώβριο. Ο πληθωρισμός της ενέργειας προβλέπεται να μετριαστεί το επόμενο έτος, καθώς η αναμενόμενη σταδιακή πτώση των τιμών λιανικής των καυσίμων υπεραντισταθμίζει την αύξηση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού αερίου. Ο πληθωρισμός των τροφίμων άρχισε επίσης να αυξάνεται τον Οκτώβριο και αναμένεται να επιταχυνθεί, λόγω, αφενός, της καθυστερημένης μετακύλισης του υψηλότερου κόστους της ενέργειας και των λιπασμάτων και, αφετέρου, των διαταραχών στις καλλιέργειες που προκλήθηκαν από τις ακραίες καιρικές συνθήκες το καλοκαίρι του 2026.
Συνολικά, ο επίσημος πληθωρισμός στην ΕΕ αναμένεται να κορυφωθεί πάνω από το 4 % από τα τέλη του 2026 έως τις αρχές του 2027 και στη συνέχεια να μειωθεί σταδιακά.
Η αύξηση των θέσεων εργασίας επιβραδύνεται, αλλά η ανεργία παραμένει χαμηλή
Η αύξηση της απασχόλησης προβλέπεται να επιβραδυνθεί, αν και θα οδηγήσει στη δημιουργία 800.000 πρόσθετων θέσεων εργασίας το 2026. Το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να παραμείνει κοντά στο πρωτοφανές χαμηλό του επίπεδο, μόλις πάνω από το 6 %, ενώ το εργατικό δυναμικό αυξάνεται οριακά εντός του χρονικού ορίζοντα των προβλέψεων.
Οι μισθοί προβλέπεται να αυξηθούν οριακά περισσότερο από ό,τι αναμενόταν στις εαρινές προβλέψεις και να υπερβούν ελαφρώς τον πληθωρισμό, γεγονός που υποδηλώνει μέτρια θετική αύξηση των πραγματικών μισθών εντός του χρονικού ορίζοντα των προβλέψεων.
Οι υψηλότερες δαπάνες για τόκους επιβαρύνουν τα δημόσια οικονομικά
Το συνολικό έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της ΕΕ αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά φέτος, λόγω των αυξανόμενων αμυντικών δαπανών, των αυξανόμενων δαπανών για τόκους και των νέων μέτρων για την προστασία των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων από τις υψηλές τιμές της ενέργειας.
Το έλλειμμα αναμένεται να σημειώσει ελαφρά περαιτέρω άνοδο το 2027 και το 2028. Ενώ οι εθνικοί προϋπολογισμοί είναι συνολικά ελαφρώς συσταλτικοί την περίοδο 2027-28 και η αντιστάθμιση για τις υψηλές τιμές της ενέργειας καταργείται σταδιακά, οι δαπάνες για τόκους αναμένεται να αυξηθούν σταθερά στο 2,4 % του ΑΕΠ το 2028 —το υψηλότερο ποσοστό για πάνω από μία δεκαετία.
Ο δείκτης χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί στην ΕΕ από 82,6 % του ΑΕΠ το 2025 σε 85,6 % το 2028.
Η αβεβαιότητα και τα υψηλότερα επιτόκια επιβαρύνουν την ανάπτυξη
Οι κίνδυνοι για τις προοπτικές εξακολουθούν να συνδέονται με την εξέλιξη των συνεχιζόμενων συγκρούσεων και τις επιπτώσεις τους στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Οι συνεχείς γεωπολιτικές εντάσεις, οι πιέσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές, η συνεχιζόμενη αβεβαιότητα στην εμπορική πολιτική και μια σειρά κινδύνων που σχετίζονται με την τεχνολογία, την ασφάλεια και το κλίμα εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικές πηγές αβεβαιότητας. Η επιδείνωση των δημοσιονομικών θέσεων και η αύξηση των επιπέδων χρέους συμβάλλουν στη μείωση των δημοσιονομικών περιθωρίων των κρατών μελών της ΕΕ για την απορρόφηση περαιτέρω οικονομικών κλυδωνισμών. Επιπλέον, νέες αυξήσεις των επιτοκίων θα μπορούσαν να ασκήσουν περαιτέρω πίεση στα δημόσια οικονομικά.
Όσον αφορά την ΤΝ, εξακολουθεί να υπάρχει η πιθανότητα ευνοϊκότερων αλλά και δυσμενέστερων εξελίξεων. Ενώ η ταχύτερη υιοθέτηση της ΤΝ θα μπορούσε να τονώσει την παραγωγικότητα και να οδηγήσει σε ισχυρότερη ανάπτυξη, θα μπορούσε επίσης να δημιουργήσει προκλήσεις για τις αγορές εργασίας. Επιπλέον, μια άτακτη διόρθωση των αυξημένων αποτιμήσεων μετοχικού κεφαλαίου θα μπορούσε να προκαλέσει οικονομική πίεση.
Από την άλλη πλευρά, η ταχύτερη πρόοδος όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των εμποδίων στην ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη, μεταξύ άλλων μέσω της περαιτέρω ολοκλήρωσης της ενιαίας αγοράς, της προόδου όσον αφορά την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και της απλούστευσης των κανονιστικών ρυθμίσεων, θα μπορούσε να ευνοήσει ισχυρότερη οικονομική δραστηριότητα από ό,τι προβλέπεται επί του παρόντος. Επιπλέον, εάν διατηρηθούν οι εξελίξεις στις αγορές ενέργειας μετά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, θα μπορούσαν να μειώσουν τις προβολές για τον πληθωρισμό, παρέχοντας παράλληλα κάποια ανοδική τάση για την ανάπτυξη. Τέλος, η αποφασιστική πρόοδος στην ενεργειακή μετάβαση για τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα θα ενισχύσει περαιτέρω την οικονομική ανθεκτικότητα.
Ιστορικό
Οι προβλέψεις αυτές βασίζονται σε τεχνικές παραδοχές που αφορούν τις συναλλαγματικές ισοτιμίες, τα επιτόκια και τις τιμές των βασικών εμπορευμάτων, με καταληκτική ημερομηνία την 29η Οκτωβρίου 2026. Για όλες τις υπόλοιπες εισροές στοιχείων, καθώς και για τις παραδοχές σχετικά με τις κρατικές πολιτικές, οι παρούσες προβλέψεις λαμβάνουν υπόψη στοιχεία που συγκεντρώθηκαν έως και τις 3 Νοεμβρίου 2026. Οι προβλέψεις στηρίζονται στην παραδοχή αμετάβλητων πολιτικών, εκτός αν έχουν εξαγγελθεί νέες πολιτικές και έχουν προσδιοριστεί με επαρκείς λεπτομέρειες.
Οι προβλέψεις περιλαμβάνουν δύο θεματικές αναλύσεις σχετικά με τον μεταποιητικό τομέα της ΕΕ και την εξέλιξη των τιμών και των καταναλωτικών προτύπων σε όλες τις χώρες και τις εισοδηματικές ομάδες από το 2019. Περιλαμβάνουν επίσης πλαίσια ανάλυσης σχετικά με τις πρόσφατες εμπορικές επιδόσεις της Κίνας· τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου και τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου· τους παράγοντες μεταβολής των μακροπρόθεσμων επιτοκίων· τις επιδράσεις στον πλούτο των νοικοκυριών· την ευρωστία του εταιρικού τομέα· τις επιπτώσεις του θερμού και ξηρού καλοκαιριού του 2026· τις δημογραφικές προβλέψεις και τις προβλέψεις για το εργατικό δυναμικό· τον αντίκτυπο των υψηλών τιμών της εισαγόμενης ενέργειας στην ευρύτερη οικονομία και τον δυνητικό αντίκτυπο της ΤΝ στην ανάπτυξη.
Οι εμπεριστατωμένες προβλέψεις τις οποίες δημοσιεύει η Επιτροπή δύο φορές τον χρόνο, την άνοιξη και το φθινόπωρο, καλύπτουν ευρύ φάσμα οικονομικών δεικτών που αφορούν όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, τις υποψήφιες χώρες, τις χώρες της ΕΖΕΣ και άλλες σημαντικές προηγμένες και αναδυόμενες οικονομίες της αγοράς. Οι εαρινές οικονομικές προβλέψεις της Επιτροπής του 2027, οι οποίες θα επικαιροποιήσουν τις τρέχουσες προβλέψεις, αναμένεται να δημοσιευθούν τον Μάιο του 2027.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by ALEXANDRE LALLEMAND on Unsplash



