Σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) μετασχηματίζει με ταχύ ρυθμό τα συστήματα εκπαίδευσης σε ολόκληρη την Ευρώπη, δημιουργώντας τόσο προκλήσεις όσο και ευκαιρίες, το Συμβούλιο υποστηρίζει σθεναρά ότι οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να παραμείνουν στον πυρήνα της μαθησιακής διαδικασίας.

Οι εκπαιδευτικοί δεν είναι μόνο χρήστες της ΤΝ — παρέχοντας κατευθύνσεις, προσφέροντας καθοδήγηση και αναπτύσσοντας κριτική σκέψη βοηθούν τους μαθητές να πλοηγηθούν σε έναν ολοένα και πιο σύνθετο ψηφιακό κόσμο. Η στήριξη των εκπαιδευτικών μέσα από την παροχή κατάλληλης κατάρτισης, εργαλείων και διασφαλίσεων είναι απαραίτητη για την επιτυχία της ΤΝ στην εκπαίδευση.

Δρ. Αθηνά Μιχαηλίδου, Υπουργός Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, Κυπριακή Δημοκρατία

Στα συμπεράσματα που ενέκρινε το Συμβούλιο ζητείται μια δεοντολογική, ασφαλής και ανθρωποκεντρική προσέγγιση της ΤΝ στην εκπαίδευση, η οποία θα επικεντρώνεται στην ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων και του γραμματισμού στον τομέα της ΤΝ, στη διασφάλιση της ένταξης και της δικαιοσύνης, στην ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών και στη στήριξη της ευημερίας των εκπαιδευτικών και των εκπαιδευομένων. Είναι η πρώτη φορά που συζητείται η σχέση μεταξύ τεχνητής νοημοσύνης και διδασκαλίας στον τομέα της εκπαιδευτικής πολιτικής.

Το Συμβούλιο καλεί τις εθνικές κυβερνήσεις να ενισχύσουν τις δεξιότητες των εκπαιδευτικών στον τομέα της ΤΝ και τις ψηφιακές τους δεξιότητες, να προωθήσουν την ανάπτυξη και τη χρήση ειδικών εργαλείων ΤΝ για την εκπαίδευση, να αντιμετωπίσουν την άνιση πρόσβαση σε ψηφιακούς πόρους και να διασφαλίσουν ότι η ΤΝ ενισχύει και δεν υπονομεύει την αυτονομία και τις βιώσιμες συνθήκες εργασίας για τους εκπαιδευτικούς.

Προκλήσεις και ευκαιρίες

Το Συμβούλιο αναγνωρίζει ότι η ΤΝ αναδιαμορφώνει με ταχύ ρυθμό τα συστήματα εκπαίδευσης και έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει τον τρόπο οργάνωσης της διδασκαλίας και της μάθησης, τον τρόπο πρόσβασης στις πληροφορίες και τον τρόπο με τον οποίο τα σχολεία διαχειρίζονται τα διοικητικά καθήκοντα.

Όσον αφορά τα οφέλη, η ΤΝ μπορεί να ενισχύσει τη διδασκαλία και τη μάθηση στηρίζοντας πιο συμπεριληπτικές προσεγγίσεις, βελτιώνοντας την προσβασιμότητα για τους μειονεκτούντες εκπαιδευομένους και καθιστώντας δυνατές πιο εξατομικευμένες μεθόδους διδασκαλίας και αξιολόγησης. Μπορεί επίσης να βελτιώσει τη διοικητική αποτελεσματικότητα, εξασφαλίζοντας περισσότερο χρόνο για διδασκαλία και μάθηση.

Ωστόσο, στα συμπεράσματα του Συμβουλίου εκφράζονται και ανησυχίες σχετικά με τη μειωμένη αυτονομία, την υπερβολική εξάρτηση από την τεχνολογία και τους κινδύνους που σχετίζονται με παραμέτρους όπως η μεροληψία, η παραπληροφόρηση και η προστασία δεδομένων. Η χρήση της ΤΝ θα μπορούσε επίσης να επιτείνει τις ανισότητες και το ψηφιακό χάσμα, να επηρεάσει τη συγκέντρωση και την απόκτηση δεξιοτήτων των εκπαιδευομένων και να έχει ευρύτερες κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην ψηφιακή εποχή

Οι εκπαιδευτικοί διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων της ΤΝ στις αίθουσες διδασκαλίας, μεταξύ άλλων προωθώντας την ιδιότητα του υπεύθυνου ψηφιακού πολίτη και βοηθώντας τους εκπαιδευομένους να αναλογιστούν τις κοινωνικές, περιβαλλοντικές και δεοντολογικές επιπτώσεις των εργαλείων ΤΝ. Ο ρόλος τους είναι επίσης καθοριστικός για την κριτική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της ΤΝ και την καθοδήγηση των εκπαιδευομένων ώστε να κατανοήσουν τους περιορισμούς και τις μεροληψίες της.

Στα συμπεράσματά του, το Συμβούλιο υποστηρίζει συνεπώς ότι οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να έχουν την ευκαιρία να συμβάλουν στον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των εργαλείων ΤΝ, σύμφωνα με μια προσέγγιση που θα βασίζεται στον ψηφιακό ανθρωπισμό και θα διασφαλίζει ότι η τεχνολογία στηρίζει την ανθρώπινη αυτενέργεια και τις δημοκρατικές αξίες.

Στήριξη των εκπαιδευτικών στη μετάβαση στην ΤΝ

Για να αξιοποιηθούν τα οφέλη της ΤΝ στην εκπαίδευση και παράλληλα να διασφαλιστεί ότι οι εκπαιδευτικοί θα παραμείνουν στον πυρήνα της μαθησιακής εμπειρίας, το Συμβούλιο καλεί τις εθνικές κυβερνήσεις:

• να συμβάλουν στην ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων των εκπαιδευτικών και των δεξιοτήτων τους στον τομέα της ΤΝ, μεταξύ άλλων με την ενσωμάτωση του γραμματισμού στον τομέα της ΤΝ στην κατάρτιση των εκπαιδευτικών
• να προωθήσουν τη χρήση εργαλείων ΤΝ μεσαφή παιδαγωγική προστιθέμενη αξία, διαφυλάσσοντας παράλληλα την αυτονομία των εκπαιδευτικών και την ευημερία των εκπαιδευομένων
• να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη ειδικών εργαλείων ΤΝ για την εκπαίδευση ως μέσου ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ, σε συνδυασμό με σαφείς κατευθύνσεις για την προστασία δεδομένων, τη λογοδοσία και την ενημέρωση σχετικά με τους κινδύνους
• να αντιμετωπίσουν τις ανισότητες όσον αφορά την πρόσβαση σε εργαλεία ΤΝ και ψηφιακούς πόρους και να διασφαλίσουν ότι τα συστήματα είναι προσβάσιμα και κατάλληλα για όλους τους εκπαιδευομένους
• να διασφαλίσουν βιώσιμες συνθήκες εργασίας για τους εκπαιδευτικούς, λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπο της ΤΝ στον φόρτο εργασίας, στην αξιολόγηση και τα διοικητικά καθήκοντα

Το Συμβούλιο σημειώνει ότι και η Επιτροπή μπορεί να στηρίξει τους εκπαιδευτικούς στην εποχή της ΤΝ, μεταξύ άλλων με την ενίσχυση της συνεργασίας με διεθνείς οργανισμούς, όπως το Συμβούλιο της Ευρώπης, με τη διευκόλυνση της έρευνας και της ανταλλαγής στοιχείων, την παροχή καθοδήγησης σχετικά με τη δεοντολογική χρήση της ΤΝ και τη συμμετοχή των εκπαιδευτικών στη διαμόρφωση πρωτοβουλιών σε επίπεδο ΕΕ.

Ομοίως, η Επιτροπή μπορεί να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη για τη βελτίωση της ανάπτυξης ικανοτήτων, την ενθάρρυνση της μάθησης μεταξύ ομοτίμων και της ανταλλαγής ορθών πρακτικών, καθώς και για την προώθηση μαθησιακών πόρων για επαγγελματίες και συνεργατικών πρωτοβουλιών τόσο σε εθνικό όσο και σε ενωσιακό επίπεδο.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Igor Omilaev on Unsplash

Στις 16 Μαρτίου 2026, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2026/645¹ για την εφαρμογή της απόφασης 2011/235/ΚΕΠΠΑ για περιοριστικά μέτρα κατά ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της κατάστασης στο Ιράν.

Το Συμβούλιο αποφάσισε ότι δεκαέξι πρόσωπα και τρεις οντότητες θα πρέπει να περιληφθούν στον κατάλογο των προσώπων και οντοτήτων που υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα, όπως περιέχεται στο παράρτημα της απόφασης 2011/235/ΚΕΠΠΑ.

Η Αλβανία, η Βόρεια Μακεδονία, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη, η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, το Μαυροβούνιο, η Δημοκρατία της Μολδαβίας, η Νορβηγία, η Ουκρανία και η Σερβία ευθυγραμμίζονται με αυτή την απόφαση του Συμβουλίου.

Οι χώρες αυτές θα μεριμνήσουν για τη συμμόρφωση των εθνικών τους πολιτικών με την εν λόγω απόφαση.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση σημειώνει και επικροτεί τη δέσμευση αυτή.

¹ ΕΕ L, 2026/645, 16.3.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2026/645/oj

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Hadi Yazdi Aznaveh on Unsplash

Το Συμβούλιο αποφάσισε να παρατείνει τα περιοριστικά μέτρα (κυρώσεις) κατά εμπλεκομένων σε κυβερνοεπιθέσεις που απειλούν την ΕΕ και τα κράτη μέλη της για ένα έτος, έως τις 18 Μαΐου 2027. Το νομικό πλαίσιο για τα μέτρα αυτά είχε ήδη παραταθεί έως τις 18 Μαΐου 2028.

Το συγκεκριμένο καθεστώς κυρώσεων δίνει στην ΕΕ τη δυνατότητα να επιβάλλει στοχευμένα περιοριστικά μέτρα σε πρόσωπα και οντότητες που εμπλέκονται σε κυβερνοεπιθέσεις με σοβαρά αποτελέσματα, οι οποίες συνιστούν εξωτερική απειλή για την ΕΕ ή τα κράτη μέλη της. Τα περιοριστικά μέτρα μπορούν να επιβληθούν και για κυβερνοεπιθέσεις κατά τρίτων κρατών ή διεθνών οργανισμών, όταν κριθούν αναγκαία για την επίτευξη των στόχων της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ).

Με αυτά τα περιοριστικά μέτρα, η ΕΕ επιδιώκει την αποτροπή κακόβουλων δραστηριοτήτων στον κυβερνοχώρο και την προάσπιση της βασισμένης σε κανόνες διεθνούς τάξης, εξασφαλίζοντας τη λογοδοσία των υπαιτίων.

Οι καταχωρίσεις βάσει αυτού του καθεστώτος ισχύουν επί του παρόντος για 19 πρόσωπα και 7 οντότητες. Όσοι έχουν καταχωριστεί στον κατάλογο υπόκεινται σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, ενώ απαγορεύεται σε πολίτες και εταιρείες της ΕΕ να τους διαθέτουν κεφάλαια ή οικονομικούς πόρους. Τα φυσικά πρόσωπα υπόκεινται επίσης σε ταξιδιωτική απαγόρευση, με βάση την οποία δεν επιτρέπεται να εισέλθουν στο έδαφος της ΕΕ ή να διέλθουν από αυτό.

Θα συνεχιστεί η επανεξέταση αυτών των μεμονωμένων καταχωρίσεων κάθε 12 μήνες.

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα εξακολουθήσουν να συνεργάζονται με τους διεθνείς εταίρους μας για την προώθηση ενός ανοικτού, ελεύθερου, σταθερού και ασφαλούς κυβερνοχώρου.

Γενικό πλαίσιο

Το πλαίσιο για κοινή διπλωματική αντίδραση της ΕΕ έναντι κακόβουλων δραστηριοτήτων στον κυβερνοχώρο («εργαλειοθήκη για τη διπλωματία στον κυβερνοχώρο») θεσπίστηκε τον Ιούνιο του 2017. Χάρη στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της μπορούν να χρησιμοποιούν όλα τα μέτρα της ΚΕΠΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των περιοριστικών μέτρων εάν είναι αναγκαίο, για την πρόληψη, την αποθάρρυνση, την αποτροπή και την αντιμετώπιση κακόβουλων δραστηριοτήτων στον κυβερνοχώρο που απειλούν την ακεραιότητα και την ασφάλειά τους.

Τον Μάιο του 2019 το Συμβούλιο θέσπισε πλαίσιο κυρώσεων που επιτρέπει στην ΕΕ να επιβάλλει στοχευμένα περιοριστικά μέτρα ως μέσο αποτροπής και αντίδρασης σε κυβερνοεπιθέσεις που συνιστούν εξωτερική απειλή για την ίδια ή τα κράτη μέλη της.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Compagnons on Unsplash

Η κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ κατέληξε σε προσωρινή συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με νέο κανονισμό που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ΕΕ όσον αφορά την αντιμετώπιση των συνεχιζόμενων προκλήσεων για την ασφάλεια του εφοδιασμού με φάρμακα κρίσιμης σημασίας στην Ευρώπη.

Η πράξη για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των ελλείψεων σε βασικά φάρμακα, όπως τα αντιβιοτικά, η ινσουλίνη και τα παυσίπονα, βελτιώνοντας την ασφάλεια του εφοδιασμού και τη διαθεσιμότητα φαρμάκων κρίσιμης σημασίας, καθώς και φαρμάκων κοινού ενδιαφέροντος στην ΕΕ. Με τους νέους κανόνες επιδιώκεται να διαφοροποιηθούν οι αλυσίδες εφοδιασμού των φαρμάκων κρίσιμης σημασίας, να διευκολυνθούν οι χώρες της ΕΕ να ενώσουν τις δυνάμεις τους για την προμήθεια φαρμάκων κρίσιμης σημασίας και να ενισχυθούν οι ικανότητες παραγωγής φαρμάκων κρίσιμης σημασίας και των δραστικών ουσιών τους εντός της ΕΕ.

Οι ασθενείς δεν θα πρέπει να ανησυχούν για το εάν φάρμακα κρίσιμης σημασίας, όπως τα αντιβιοτικά, θα είναι διαθέσιμα στο φαρμακείο ή στο νοσοκομείο τους. Με τη σημερινή συμφωνία, αναλαμβάνουμε δράση έμπρακτα προκειμένου να μειωθούν τα τρωτά μας σημεία, να διαφοροποιηθούν οι αλυσίδες εφοδιασμού και να ενισχυθεί η ικανότητα της Ευρώπης να παράγει φάρμακα κρίσιμης σημασίας και τα συστατικά τους πιο κοντά στο σπίτι.

Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, Υπουργός Υγείας της Κυπριακής Δημοκρατίας

Στοιχεία της συμφωνίας

Διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων

Ένας από τους βασικούς στόχους της συγκεκριμένης πράξης είναι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αλυσίδων εφοδιασμού φαρμάκων κρίσιμης σημασίας στην ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό, η προσωρινή συμφωνία μεταξύ του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου θεσπίζει την υποχρέωση των αναθετουσών αρχών να εφαρμόζουν απαιτήσεις ανθεκτικότητας στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων για φάρμακα κρίσιμης σημασίας.

Με τους νέους κανόνες επιδιώκεται επίσης να παρασχεθούν κίνητρα στους παρασκευαστές φαρμάκων κρίσιμης σημασίας και των δραστικών ουσιών τους με έδρα την ΕΕ, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση της ΕΕ από τρίτες χώρες. Στο πλαίσιο αυτό, η συμφωνία μεταξύ των συννομοθετών παρέχει στις αναθέτουσες αρχές ευελιξία όσον αφορά την εφαρμογή της προσέγγισης για «ευρωπαϊκή προτίμηση».

Συνεργατικές προμήθειες

Ο νέος κανονισμός θα επιτρέψει στις χώρες της ΕΕ να ενώσουν τις δυνάμεις τους κατά την προμήθεια φαρμάκων κρίσιμης σημασίας και φαρμάκων κοινού ενδιαφέροντος, ενισχύοντας με τον τρόπο αυτό τη συλλογική τους επιρροή.

Οι συννομοθέτες μείωσαν το κατώτατο όριο των κρατών μελών (από εννέα σε πέντε) που απαιτείται για την υποβολή αιτήματος στην Επιτροπή προκειμένου να συναφθεί σύμβαση εξ ονόματός τους.

Διασφαλίσεις για τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης

Στην αρχική της πρόταση, η Επιτροπή αποσκοπούσε στη διαφύλαξη της ασφάλειας του εφοδιασμού, διασφαλίζοντας ότι τυχόν απαιτήσεις για αποθέματα έκτακτης ανάγκης που εφαρμόζονται σε ένα κράτος μέλος δεν θα επηρεάσουν αρνητικά άλλα κράτη μέλη ή την εσωτερική αγορά της ΕΕ. Οι συννομοθέτες διατήρησαν αυτή τη φιλοδοξία ορίζοντας ότι τυχόν απαιτήσεις για αποθέματα έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να είναι διαφανείς και να τηρούν τις αρχές της αλληλεγγύης και της αναλογικότητας.

Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο θέσπισαν επίσης νέα μέτρα που επιτρέπουν στα κράτη μέλη να ανταλλάσσουν σχετικές πληροφορίες όσον αφορά τις απαιτήσεις για αποθέματα έκτακτης ανάγκης. Επιπλέον, η συμφωνία αποσαφηνίζει τη χρήση του υφιστάμενου εθελοντικού μηχανισμού αλληλεγγύης (VSM) για να διασφαλιστεί η ανταλλαγή δεδομένων σχετικά με τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης μεταξύ των κρατών μελών, και να παρασχεθούν τα μέσα στις χώρες ώστε να ανακατανείμουν τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας, εάν χρειαστεί, σε εθελοντική βάση.

Ορφανά φάρμακα

Το πεδίο εφαρμογής της πράξης διευρύνθηκε ώστε να συμπεριλάβει τα ορφανά φάρμακα σε ορισμένους βασικούς τομείς, καθώς επίσης και τα στρατηγικά έργα και τις συνεργατικές προμήθειες. Τα ορφανά φάρμακα χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία απειλητικών για τη ζωή ή πολύ σοβαρών παθήσεων που προσβάλλουν περισσότερα από 5 στα 10.000 άτομα στην ΕΕ.

Επόμενα βήματα

Η προσωρινή συμφωνία θα πρέπει τώρα να προσυπογραφεί από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο. Στη συνέχεια, η σχετική πράξη θα εγκριθεί και τυπικά από τα δύο θεσμικά όργανα μετά την οριστική της διατύπωση από τους γλωσσομαθείς νομικούς.

Γενικές πληροφορίες

Τα τελευταία χρόνια, η ΕΕ αντιμετωπίζει όλο και περισσότερες σοβαρές ελλείψεις φαρμάκων κρίσιμης σημασίας, όπως είναι τα αντιβιοτικά, η ινσουλίνη και τα παυσίπονα.

Ο κανονισμός για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας συμπληρώνει τις προτάσεις για την αναθεώρηση της φαρμακευτικής νομοθεσίας της ΕΕ («δέσμη πράξεων για τα φάρμακα»), οι οποίες περιέχουν επίσης διατάξεις σχετικά με τις ελλείψεις και τη διαχείριση του εφοδιασμού με φάρμακα.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by National Cancer Institute on Unsplash