Το Συμβούλιο κατέληξε σε πολιτική συμφωνία σχετικά με τη δημιουργία της ετήσιας δεξαμενής αλληλεγγύης για το 2026. Η δεξαμενή αλληλεγγύης αποτελεί ένα από τα κύρια στοιχεία του συμφώνου της ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο και παρέχει αποτελεσματική στήριξη στα κράτη μέλη που υφίστανται μεταναστευτική πίεση.
Το σύμφωνο, όταν αρχίσει να εφαρμόζεται από τις 12 Ιουνίου 2026, θα καταστήσει αποτελεσματικότερο το ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου. Το σύμφωνο περιέχει, αφενός, σαφείς κανόνες σχετικά με την ευθύνη για τη διεκπεραίωση των αιτήσεων ασύλου. Αφετέρου, αποσκοπεί στη μείωση των παράνομων εισόδων και προβλέπει μέτρα αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών για την ανακούφιση των χωρών στις οποίες φθάνουν οι περισσότεροι μετανάστες. Μακροπρόθεσμα, το σύμφωνο θα συμβάλει στη μείωση της μεταναστευτικής πίεσης σε όλα τα κράτη μέλη.
Ανάγκες αλληλεγγύης για το 2026
Οι ανάγκες αλληλεγγύης για το 2026 σηματοδοτούν το γεγονός ότι ο πρώτος ετήσιος κύκλος διαχείρισης της μετανάστευσης θα αρχίσει να εφαρμόζεται από τις 12 Ιουνίου 2026. Ο αριθμός αναφοράς για τη δεξαμενή αλληλεγγύης 2026 είναι 21.000 μετεγκαταστάσεις ή άλλες προσπάθειες αλληλεγγύης ή χρηματοδοτικές συνεισφορές ύψους 420 εκατ. ευρώ.
Συνεισφορές
Κατά τις συνεδριάσεις του φόρουμ αλληλεγγύης υψηλού επιπέδου (στις 18 και 27 Νοεμβρίου 2025), τα κράτη μέλη δεσμεύθηκαν ως προς τις συνεισφορές αλληλεγγύης τους. Τρία είναι τα είδη μέτρων αλληλεγγύης: μετεγκαταστάσεις, χρηματοδοτικές συνεισφορές και εναλλακτικά μέτρα αλληλεγγύης. Το κάθε κράτος μέλος αποφασίζει για ποιο είδος μέτρου αλληλεγγύης θα δεσμευθεί, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα δέσμευσης με συνδυασμό διαφόρων μέτρων.
Δικαιούχοι αλληλεγγύης
Με βάση την αξιολόγηση των ποσοτικών και ποιοτικών κριτηρίων που ορίζονται στο σύμφωνο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία υφίστανται μεταναστευτική πίεση. Οι χώρες αυτές μπορούν να επωφεληθούν από τα μέτρα αλληλεγγύης της δεξαμενής αλληλεγγύης.
Η Αυστρία, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Τσεχία, η Εσθονία και η Πολωνία διαπιστώθηκε ότι αντιμετωπίζουν σημαντική μεταναστευτική κατάσταση λόγω της σωρευτικής μεταναστευτικής πίεσης των προηγούμενων ετών. Ως εκ τούτου, οι δεσμεύσεις των κρατών μελών που διατύπωσαν την επιθυμία να μειωθούν εν όλω ή εν μέρει οι συνεισφορές αλληλεγγύης τους για την πρώτη δεξαμενή αλληλεγγύης αναπροσαρμόστηκαν με δεδομένη τη σημαντική μεταναστευτική κατάσταση.
Μια ομάδα χωρών που θεωρείται ότι διατρέχουν κίνδυνο μεταναστευτικής πίεσης θα έχει κατά προτεραιότητα πρόσβαση στην εργαλειοθήκη της ΕΕ για τη μεταναστευτική στήριξη, η οποία περιλαμβάνει βοήθεια από τους οργανισμούς της ΕΕ και στήριξη από κονδύλια της ΕΕ.
Επόμενα βήματα
Μετά τη σημερινή πολιτική συμφωνία σχετικά με τη δεξαμενή αλληλεγγύης, το Συμβούλιο θα πρέπει να εκδώσει και τυπικά την εκτελεστική απόφαση. Αυτό θα συμβεί μετά τη νομική εξέταση και τη μετάφραση πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
Ιστορικό
Ο μηχανισμός αλληλεγγύης θεσπίστηκε με τον κανονισμό για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης, ο οποίος αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο. Το σύμφωνο θα τεθεί σε εφαρμογή στις 12 Ιουνίου 2026.
Το σύμφωνο αποτελείται από συνολικά 10 νομοθετικές πράξεις της ΕΕ που αφορούν όλα τα στάδια της διαχείρισης του ασύλου και της μετανάστευσης, από τον έλεγχο διαλογής των αντικανονικών μεταναστών κατά την άφιξή τους στα σύνορα της ΕΕ έως τον καθορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για τη διεκπεραίωση αίτησης ασύλου, καθώς και τη συνεργασία και την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών.
Στις 11 Νοεμβρίου 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρώτη ετήσια έκθεση για το άσυλο και τη μετανάστευση (η οποία αποτελεί ένα ακόμη παραδοτέο του συμφώνου). Παρέχει ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης των συστημάτων ασύλου, μετανάστευσης και υποδοχής στην ΕΕ και αποτελεί τη βάση για τον προσδιορισμό της μεταναστευτικής κατάστασης στα κράτη μέλη.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by mostafa meraji on Unsplash
