Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τον εκσυγχρονισμό του ευρωπαϊκού συστήματος τυποποίησης, ώστε να καταστεί ταχύτερο, να αυξηθεί η εκπροσώπηση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και να εξοπλιστεί καλύτερα για τη στήριξη των στρατηγικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα πρότυπα είναι απαραίτητα για τη λειτουργία της οικονομίας της ΕΕ. Συμβάλλουν στη διασφάλιση της ασφάλειας και της διαλειτουργικότητας, παρέχουν ασφάλεια δικαίου και καθιστούν δυνατή την πρόσβαση στην αγορά σε όλους τους τομείς, από τις καθαρές τεχνολογίες και τους συσσωρευτές έως τα δομικά προϊόντα, την κυβερνοασφάλεια και την προηγμένη κατασκευή.
Τα εναρμονισμένα ευρωπαϊκά πρότυπα διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο βοηθώντας τις επιχειρήσεις να αποδείξουν τη συμμόρφωσή τους με τη νομοθεσία της ΕΕ, μειώνοντας το κόστος και ενισχύοντας την ποιότητα και την εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Ωστόσο, το ισχύον σύστημα τυποποίησης αντιμετωπίζει προκλήσεις σε σχέση με την ταχεία καινοτομία και τις τεχνολογικές εξελίξεις, οι οποίες απαιτούν την έγκαιρη ανάπτυξη προτύπων.
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή προτείνει την αναθεώρηση της ισχύουσας νομοθεσίας ώστε η ανάπτυξη προτύπων να ανταποκρίνεται καλύτερα, διατηρώντας παράλληλα τα βασικά πλεονεκτήματά της ως σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα με τη συμμετοχή ευρωπαϊκών οργανισμών τυποποίησης.
Ένα γρηγορότερο και πιο ανταποκρινόμενο σύστημα
Η πρόταση εισάγει σαφέστερες προθεσμίες για την ανάπτυξη προτύπων που ζητεί η Επιτροπή και αποσαφηνίζει τη χρήση κοινών προδιαγραφών ως στοχευμένο εφεδρικό μέτρο.
Η Επιτροπή προτείνει επίσης να επιτραπεί η μεγαλύτερη χρήση εξωτερικών τεχνικών προδιαγραφών υπό καθορισμένους όρους και διασφαλίσεις. Επιπλέον, θα επιτρέψει ενδιάμεσα παραδοτέα για τη στήριξη της συμμόρφωσης. Αυτό θα βοηθήσει τις καινοτόμες λύσεις να φτάσουν ταχύτερα στην αγορά, ενώ εξακολουθούν να αναπτύσσονται πλήρη πρότυπα. Η Επιτροπή προτείνει επίσης να επιτραπεί σε άλλους οργανισμούς ανάπτυξης προτύπων να συμβάλλουν στις τεχνικές εργασίες όταν προκύπτουν επείγουσες ή εξαιρετικά εξειδικευμένες ανάγκες.
Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα μέτρα αυτά θα μειώσουν από κοινού τον μέσο χρόνο που απαιτείται για την ανάπτυξη ενός προτύπου από έξι έτη σε τέσσερα έτη, αυξάνοντας έτσι την ικανότητα της Ένωσης να διαμορφώνει την τυποποίηση σε παγκόσμιο επίπεδο, απλουστεύοντας παράλληλα την πρόσβαση των επιχειρήσεων στην ενιαία αγορά.
Ένα πιο συμπεριληπτικό και προσβάσιμο σύστημα
Η πρόταση εισάγει διατάξεις που ενισχύουν τις υποχρεώσεις των ευρωπαϊκών και εθνικών οργανισμών τυποποίησης να διασφαλίζουν την αποτελεσματική συμμετοχή και εκπροσώπηση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, της κοινωνίας των πολιτών, της ακαδημαϊκής κοινότητας και των δημόσιων αρχών στη διαδικασία τυποποίησης. Η πρόταση εισάγει επίσης απαιτήσεις διαφάνειας και λογοδοσίας. Η ευρύτερη συμμετοχή θα συμβάλει στην ενσωμάτωση ευρύτερου φάσματος εμπειρογνωσίας στη διαδικασία τυποποίησης.
Μετά τις πρόσφατες αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή προτείνει την κωδικοποίηση των εν λόγω κανόνων για τη διασφάλιση της ελεύθερης πρόσβασης σε πρότυπα που αναπτύσσονται βάσει του δικαίου της ΕΕ μέσω της δημιουργίας ειδικών αποθετηρίων, τα οποία θα διευκολύνουν την πρόσβαση των επιχειρήσεων, των δημόσιων αρχών, της κοινωνίας των πολιτών και των πολιτών στα πρότυπα.
Ισχυρότερη και πιο συντονισμένη ευρωπαϊκή φωνή σε διεθνές επίπεδο
Επειδή τα πρότυπα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διάθεση προϊόντων στην αγορά, οι δικαιοδοσίες που επενδύουν στον καθορισμό προτύπων είναι πιο πιθανό να υιοθετήσουν τα πρότυπά τους σε παγκόσμιο επίπεδο. Δεδομένης αυτής της γεωπολιτικής σημασίας, η πρόταση συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση του συντονισμού της Ένωσης στον τομέα της διεθνούς τυποποίησης. Αυτό θα στηρίξει μια πιο συνεκτική προσέγγιση, συμβάλλοντας στην προώθηση των ευρωπαϊκών συμφερόντων, παραμένοντας παράλληλα σύμφωνη με τις αρχές του ΠΟΕ.
Η Επιτροπή προτείνει επίσης τη δημιουργία ενός κέντρου εμπειρογνωμόνων για την ευρωπαϊκή τυποποίηση, ώστε να διασφαλιστεί ισχυρότερη στρατηγική καθοδήγηση, καλύτερος συντονισμός μεταξύ των πολιτικών και στενότερη ευθυγράμμιση μεταξύ των εργασιών τυποποίησης και των προτεραιοτήτων της ΕΕ.
Επόμενα βήματα
Τα προτεινόμενα μέτρα θα εξεταστούν τώρα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης πριν από την έγκριση και την έναρξη ισχύος τους.
Ιστορικό
Η ευρωπαϊκή τυποποίηση αποτελεί εδώ και καιρό ακρογωνιαίο λίθο της ενιαίας αγοράς, συμβάλλοντας στην άρση των τεχνικών φραγμών παρέχοντας ένα κοινό πλαίσιο για προϊόντα και υπηρεσίες σε ολόκληρη την Ένωση.
Το σύστημα βασίζεται επί του παρόντος στη συνεργασία μεταξύ των αναγνωρισμένων ευρωπαϊκών οργανισμών τυποποίησης (CEN, CENELEC και ETSI), των εθνικών οργανισμών τυποποίησης, της βιομηχανίας, των δημόσιων αρχών, των εκπροσώπων των καταναλωτών, των συνδικαλιστικών οργανώσεων, των περιβαλλοντικών οργανώσεων και άλλων ενδιαφερόμενων μερών.
Το ισχύον πλαίσιο για την ευρωπαϊκή τυποποίηση καθορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1025/2012 σχετικά με την ευρωπαϊκή τυποποίηση, ο οποίος θεσπίζει τη νομική βάση για την ανάπτυξη ευρωπαϊκών προτύπων και εναρμονισμένων προτύπων προς υποστήριξη της νομοθεσίας και των πολιτικών της Ένωσης.
Κατά την τελευταία δεκαετία, η ΕΕ έχει λάβει μέτρα για την ενίσχυση αυτού του πλαισίου, μεταξύ άλλων μέσω της στρατηγικής τυποποίησης του 2021 και της αξιολόγησης του 2025 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1025/2012.
Η πρόταση βασίζεται στο έργο αυτό με την επικαιροποίηση της διακυβέρνησης και των εργαλείων του συστήματος, ώστε να μπορεί να συνεχίσει να στηρίζει την καινοτομία, την ανταγωνιστικότητα και τους ευρύτερους στόχους πολιτικής της Ένωσης σε ένα ταχέως εξελισσόμενο οικονομικό και γεωπολιτικό πλαίσιο.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Fer Troulik on Unsplash
