Το Συμβούλιο επέβαλε περιοριστικά μέτρα σε δύο πρόσωπα που ευθύνονται για τη διάπραξη σοβαρών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την καταστολή της κοινωνίας των πολιτών και της δημοκρατικής αντιπολίτευσης και την υπονόμευση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στη Ρωσία.

Τα εν λόγω πρόσωπα είναι μέλη του δικαστικού σώματος: πρόκειται για τον Dmitry Gordeev και τη Lyudmila Balandina.

Ο Dmitry Gordeev, δικαστής του δικαστηρίου της Μόσχας, έχει επανειλημμένα εκδώσει πολιτικά υποκινούμενες αποφάσεις κατά προσωπικοτήτων της αντιπολίτευσης και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο Gordeev έχει επιδείξει συστηματική αδιαφορία για τα θεμελιώδη πρότυπα αμερόληπτης δικαιοσύνης, μεταξύ άλλων αρνούμενος τακτικά να εξετάσει απαλλακτικά αποδεικτικά στοιχεία και αποδεχόμενος επανειλημμένα μη επαληθευμένες αστυνομικές εκθέσεις ή αντίγραφά τους από πρώην συναδέλφους του, κάτι που φανερώνει μεροληψία, σύγκρουση συμφερόντων και έλλειψη ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης.

Η Lyudmila Balandina είναι εισαγγελέας με καίριο ρόλο σε αρκετές προβεβλημένες υποθέσεις που χαρακτηρίζονται από σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την καταστολή ατόμων που επικρίνουν τις ρωσικές αρχές ή υποστηρίζουν την Ουκρανία. Η Balandina καταχράται συστηματικά το εισαγγελικό αξίωμα για την απαγγελία πολιτικά υποκινούμενων κατηγοριών, χρησιμοποιώντας ιδεολογική ρητορική ευθυγραμμισμένη με την προπαγάνδα του Κρεμλίνου και επιδιώκοντας υπερβολικές ποινές για ειρηνικές πράξεις έκφρασης.

Με τις επανειλημμένες ενέργειές τους, τα δύο μέλη του ρωσικού δικαστικού σώματος έχουν συμβάλει στην καταστολή της κοινωνίας των πολιτών, στη φίμωση των αντιφρονούντων και σε προσπάθειες νομιμοποίησης κρατικών αφηγημάτων που εξισώνουν την κριτική κατά της ρωσικής κυβέρνησης ή τη στήριξη της Ουκρανίας με τον εξτρεμισμό ή την τρομοκρατία.

Τα άτομα που καταχωρίστηκαν σήμερα στον κατάλογο υπόκεινται σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, ενώ απαγορεύεται να τους διατίθενται κεφάλαια από πολίτες και εταιρείες της ΕΕ. Επιπλέον, υπόκεινται σε ταξιδιωτική απαγόρευση, βάσει της οποίας δεν επιτρέπεται να εισέλθουν στο έδαφος της ΕΕ ή να διέλθουν από αυτό.

Η ΕΕ εξακολουθεί να καταδικάζει απερίφραστα τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τις ενέργειες καταστολής στη Ρωσία και ανησυχεί σοβαρά για τη συνεχιζόμενη επιδείνωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα, ιδίως στο πλαίσιο του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Οι σχετικές νομικές πράξεις έχουν δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.

Γενικές πληροφορίες

Τον Μάρτιο του 2024, ως απάντηση στην εντεινόμενη και συστηματική καταστολή στη χώρα, το Συμβούλιο θέσπισε νέο πλαίσιο για περιοριστικά μέτρα κατά όσων ευθύνονται για τη διάπραξη σοβαρών παραβιάσεων ή καταπατήσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την καταστολή της κοινωνίας των πολιτών και της δημοκρατικής αντιπολίτευσης και την υπονόμευση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στη Ρωσία.

Το πλαίσιο επιτρέπει στην ΕΕ να θέτει στο στόχαστρο και όσους παρέχουν στήριξη ή εμπλέκονται σε παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Ρωσία. Καλύπτει επίσης εμπορικούς περιορισμούς στις εξαγωγές εξοπλισμού που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για εσωτερική καταστολή ή για παρακολούθηση ή υποκλοπή τηλεπικοινωνιών.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by Egor Filin on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει σοβαρές ανησυχίες για τις αυθαίρετες κρατήσεις που χρησιμοποιούν ευρέως οι ιρανικές αρχές ως μέσο για την καταστολή επικριτικών φωνών στο εσωτερικό της χώρας, κατά παράβαση των υποχρεώσεων του Ιράν δυνάμει του Διεθνούς Συμφώνου για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα.

Καλούμε τις ιρανικές αρχές να αφήσουν ελεύθερα όλα τα άτομα που κρατούνται άδικα επειδή άσκησαν τα θεμελιώδη δικαιώματά τους, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας της έκφρασης και του συνέρχεσθαι. Σε αυτά περιλαμβάνονται η βραβευθείσα με Νόμπελ Ειρήνης Narges Mohammadi, η υγεία της οποίας παραμένει εύθραυστη, καθώς και άλλες υπερασπίστριες και υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που συνελήφθησαν στις 12 Δεκεμβρίου στο Mashhad.

Οι υπερασπίστριες και οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να κάνουν τη φωνή τους να ακούγεται και να επιτελούν το νόμιμο έργο τους χωρίς να διακινδυνεύουν την ελευθερία τους, στο Ιράν και οπουδήποτε.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by sina drakhshani on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαιρετίζει την προσωρινή πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε σήμερα μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με νέους κανόνες που θα διευκολύνουν την εφαρμογή από τα κράτη μέλη της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας.

Τα μέτρα αυτά θα βοηθήσουν τα κράτη μέλη να επιταχύνουν τη διεκπεραίωση των αιτήσεων ασύλου, να μειώσουν την πίεση στα συστήματα ασύλου και να μειώσουν τα κίνητρα για παράνομη μετανάστευση στην ΕΕ, διατηρώντας παράλληλα τις νομικές εγγυήσεις για τους αιτούντες και διασφαλίζοντας τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας επιτρέπει στα κράτη μέλη να θεωρούν μια αίτηση ασύλου απαράδεκτη όταν οι αιτούντες θα μπορούσαν να λάβουν αποτελεσματική προστασία σε τρίτη χώρα που θεωρείται ασφαλής για αυτούς.

Με τους νέους κανόνες, η σύνδεση μεταξύ του αιτούντος και της ασφαλούς τρίτης χώρας δεν θα είναι πλέον υποχρεωτική. Τα κράτη μέλη θα έχουν μεγαλύτερη ευελιξία και θα μπορούν να εφαρμόζουν την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας εάν πληρούται ένα από τα ακόλουθα τρία κριτήρια που ορίζονται στον κανονισμό για τη διαδικασία ασύλου:

• Υπάρχει σύνδεση μεταξύ του αιτούντος άσυλο και της ασφαλούς τρίτης χώρας·
• Ο αιτών άσυλο διήλθε μέσω ασφαλούς τρίτης χώρας πριν φθάσει στην ΕΕ·
• όταν δεν υπάρχει σύνδεση ή διέλευση, υπάρχει συμφωνία ή διακανονισμός με την ασφαλή τρίτη χώρα που περιέχει εγγυήσεις για τους αιτούντες άσυλο που μεταφέρονται εκεί, ιδίως όσον αφορά την εξέταση της ουσίας της αίτησης αποτελεσματικής προστασίας. Η επιλογή αυτή δεν θα ισχύει για τους ασυνόδευτους ανηλίκους.

Εξακολουθούν να υπάρχουν ισχυρές διασφαλίσεις. Σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ, οι τρίτες χώρες μπορούν να θεωρούνται ασφαλείς μόνο όταν τα εθνικά τους συστήματα μπορούν να διεκπεραιώνουν αιτήσεις και να παρέχουν αποτελεσματική προστασία, όπου απαιτείται, διασφαλίζοντας την προστασία από την επαναπροώθηση και την απουσία κινδύνων δίωξης, απειλής κατά της ζωής ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης.

Επιπλέον, για τη μείωση των διαδικαστικών καθυστερήσεων και την πρόληψη των καταχρήσεων, οι προσφυγές κατά αποφάσεων περί απαραδέκτου που βασίζονται στην έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας δεν θα επιτρέπουν πλέον αυτομάτως στον αιτούντα να παραμείνει στα κράτη μέλη εν αναμονή της εξέτασης της προσφυγής, μολονότι μπορεί να ζητηθεί δικαίωμα παραμονής εν αναμονή της προσφυγής και η τήρηση της αρχής της μη επαναπροώθησης θα εξακολουθήσει να ισχύει. 

Επόμενα βήματα

Ο κανονισμός πρέπει τώρα να εγκριθεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πριν τεθεί σε ισχύ, πράγμα που θα συμβεί 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.  Οι νέοι κανόνες θα τεθούν σε εφαρμογή από τον Ιούνιο του 2026.

Ιστορικό

Η επανεξέταση της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας έως τις 12 Ιουνίου 2025 αποτελούσε απαίτηση βάσει του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου. Οι στοχευμένες τροποποιήσεις της έννοιας που πρότεινε η Επιτροπή ακολούθησαν διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR) και την κοινωνία των πολιτών. 

Πηγή: ec.europa.eu/commission

Η κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ

Η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί την προεδρία από την 1η Ιανουαρίου έως τις 30 Ιουνίου 2026. Κατά τη διάρκεια της προεδρίας της, η Κύπρος θα φιλοξενήσει:

19 άτυπες υπουργικές συναντήσεις
Μια άτυπη συνάντηση των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της ΕΕ, στις 23-24 Απριλίου
3 υπουργικές/υψηλού επιπέδου διασκέψεις
Πάνω από 230 άλλες σημαντικές συναντήσεις και διασκέψεις

Μπορείτε να δείτε το πλήρες ημερολόγιο εκδηλώσεων: https://cyprus-presidency.consilium.europa.eu/en/events/
Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της κυπριακής Προεδρίας θα πραγματοποιηθεί ένα πλούσιο πολιτιστικό πρόγραμμα στην Κύπρο, στις Βρυξέλλες, σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς και σε χώρες της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο πολιτιστικό πρόγραμμα: https://cyprus-presidency.consilium.europa.eu/en/presidency/cultural-programme/