Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή υπέγραψαν κοινή δήλωση σχετικά με τις νομοθετικές προτεραιότητες της ΕΕ για το 2026.

Δεδομένων των αλλεπάλληλων και περίπλοκων προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, η ενότητα, η ταχεία αντίδραση και η φιλοδοξία είναι καίριας σημασίας. Σε αυτό το πνεύμα, η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Roberta Metsola, η Πρωθυπουργός της Δανίας, Mette Frederiksen, εκπροσωπώντας τη δανική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, υπέγραψαν σήμερα την κοινή δήλωση στο περιθώριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Η κοινή δήλωση δίνει προτεραιότητα σε νομοθετικές πρωτοβουλίες που επικεντρώνονται στην τόνωση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας της ΕΕ, στην προστασία των πολιτών και των επιχειρήσεων, επιδιώκοντας παράλληλα φιλόδοξους στόχους απλούστευσης και προετοιμάζοντας το έδαφος για την ταχεία επίτευξη συμφωνίας για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Θα δοθεί ύψιστη προτεραιότητα σε βασικούς στόχους πολιτικής που θα εγκαινιάσουν μια νέα εποχή στην ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια, θα διασφαλίσουν τη βιώσιμη ευημερία και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης αλλά και την απλούστευση, θα επιτρέψουν τη θωράκιση των κοινωνιών μας, του κοινωνικού μας μοντέλου και της ποιότητας ζωής μας, τη διασφάλιση ολοκληρωμένης προσέγγισης όσον αφορά τη διαχείριση των συνόρων και τη μετανάστευση, την προστασία της δημοκρατίας μας, την προάσπιση των αξιών μας και την αξιοποίηση της παγκόσμιας επιρροής και των εταιρικών μας σχέσεων.

Η δήλωση αναδεικνύει σημαντικές πτυχές των νομοθετικών προτάσεων που παρατίθενται στον συνοδευτικό πίνακα και στις οποίες τα τρία θεσμικά όργανα δεσμεύονται να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή ως νομοθετήματα υψηλής προτεραιότητας για το 2026. Η πρόοδος όσον αφορά τις προτάσεις αυτές θα πρέπει να παρακολουθείται τακτικά καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, τόσο για να παρέχεται ενημέρωση σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση όσο και για να καθίσταται δυνατή η έγκαιρη προειδοποίηση για τυχόν εξελίξεις που εγκυμονούν τον κίνδυνο καθυστερήσεων.

Οι πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς την έγκαιρη και αποτελεσματική υλοποίηση της κοινής δήλωσης.

Η Ευρώπη προχωρά όταν τραβάμε όλοι μαζί κουπί. Αυτή η κοινή δήλωση για το 2026 είναι κάτι περισσότερο από λέξεις επί χάρτου: αποδεικνύει ότι είμαστε ενωμένοι και αποφασισμένοι να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες των πολιτών. Για πρώτη φορά, παρουσιάζει έναν σαφή και εστιασμένο κατάλογο δέκα νομοθετικών προτεραιοτήτων που θα κάνουν την Ένωσή μας ισχυρότερη, ασφαλέστερη και ανταγωνιστικότερη. Το Κοινοβούλιο είναι έτοιμο να εργαστεί σκληρά.

Roberta Metsola, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Αποδεικνύουμε την ενότητά μας, με ένα κοινό όραμα για το μέλλον της Ένωσής μας. Πρέπει να κάνουμε πράξη μια νέα εποχή ευρωπαϊκής ασφάλειας, αρχής γενομένης με μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη για την Ουκρανία και με ενίσχυση της δικής μας άμυνας. Πρέπει επίσης να οικοδομήσουμε μια πιο ανταγωνιστική και δίκαιη Ευρώπη για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας. Και τέλος, δεσμευόμαστε να καταλήξουμε γρήγορα σε συμφωνία σχετικά με τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ. Εξάλλου, για να μπορέσουμε να κάνουμε το κοινό μας όραμα πραγματικότητα, πρέπει να διαθέτουμε τα απαραίτητα μέσα.

Ursula von der Leyen, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Επόμενα βήματα

Η κοινή δήλωση θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ τις προσεχείς ημέρες. Οι συννομοθέτες θα διασφαλίσουν την έγκαιρη και αποτελεσματική εφαρμογή της κοινής δήλωσης.

Πλαίσιο

Όπως ορίζεται στη διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση της νομοθεσίας, η οποία υπεγράφη το 2016 από τα τρία θεσμικά όργανα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή συζητούν και συμφωνούν επί των νομοθετικών προτεραιοτήτων για το επόμενο έτος μέσω ετήσιας κοινής δήλωσης, αφού πρώτα η Επιτροπή εγκρίνει το πρόγραμμα εργασίας της. Η προσέγγιση αυτή βοηθά τα θεσμικά όργανα να συνεργάζονται αποτελεσματικότερα σε βασικές νομοθετικές προτάσεις, με το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να ενεργούν ως συννομοθέτες.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by Frederic Köberl on Unsplash

II. ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ

4. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για την έγκριση της απόφασης 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με τη σύσταση του Συμβουλίου Ειρήνης και μιας προσωρινής Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης, όπως περιγράφεται στο ολοκληρωμένο σχέδιο για τον τερματισμό της σύρραξης στη Γάζα. Καλεί όλα τα μέρη να εφαρμόσουν την απόφαση στο σύνολό της και σύμφωνα με τις σχετικές διεθνείς πολιτικές και νομικές αρχές. Υπενθυμίζει ότι είναι ανάγκη να σταθεροποιηθεί το περιβάλλον ασφάλειας στη Γάζα, σύμφωνα με την απόφαση 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, μεταξύ άλλων με την εξασφάλιση της μόνιμης απόσυρσης των όπλων της Χαμάς και άλλων μη κρατικών ένοπλων ομάδων.

5. Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναβεβαιώνει την ισχυρή προσήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο διεθνές δίκαιο και σε μια συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη με βάση τη λύση των δύο κρατών σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου δύο δημοκρατικά κράτη, το Ισραήλ και η Παλαιστίνη, θα συνυπάρχουν ειρηνικά εντός ασφαλών και αναγνωρισμένων συνόρων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συμβάλει σε κάθε προσπάθεια για υλοποίηση αυτής της λύσης.

6. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεσμεύεται να συμβάλει στην εφαρμογή αυτή, μεταξύ άλλων μέσω ενισχυμένης εντολής για την αποστολή συνοριακής συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το σημείο διέλευσης της Ράφα (EU BAM Rafah) και την αστυνομική αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα παλαιστινιακά εδάφη (EUPOL COPPS), καθώς και μέσω της συμμετοχής στο κέντρο πολιτικοστρατιωτικού συντονισμού (CMCC). Είναι έτοιμη να στηρίξει τη σύσταση του Συμβουλίου Ειρήνης και θα συνεργαστεί ενεργά με τους εταίρους για τα επόμενα βήματα.

7. Υπενθυμίζοντας τα προηγούμενα συμπεράσματά του, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει την ανάγκη για ταχεία, ασφαλή και απρόσκοπτη παράδοση και συνεχή διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας σε ευρεία κλίμακα προς και σε ολόκληρη τη Γάζα, μεταξύ άλλων μέσω του θαλάσσιου διαδρόμου της Κύπρου συμπληρωματικά προς τις χερσαίες οδούς, σύμφωνα με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, και επίσης τονίζει την ανάγκη ο ΟΗΕ, οι οργανισμοί του και οι ανθρωπιστικές οργανώσεις να είναι σε θέση να εργάζονται ανεξάρτητα και αμερόληπτα. Ως προς τούτο, καλεί το Ισραήλ να μην εφαρμόσει στην τρέχουσα μορφή του τον νόμο περί εγγραφής των ΜΚΟ σε μητρώο. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί ειδικότερα να επιτραπεί να εισέλθουν στη Γάζα βασικά είδη, όπως εξοπλισμός στέγασης, προμήθειες χειμερινής διαβίωσης και ιατρικά είδη.

8. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει ότι οι διεθνείς και περιφερειακοί συμφεροντούχοι πρέπει να παράσχουν στήριξη για την ανασυγκρότηση και την ανάπτυξη της Γάζας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Με βάση την πρώτη σύσκεψη της ομάδας δωρητών για την Παλαιστίνη στις 20 Νοεμβρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεργαστεί με όλους τους εταίρους για να συμβάλει στις προσπάθειες ανάκαμψης και ανασυγκρότησης, θα εξακολουθήσει δε να στηρίζει την Παλαιστινιακή Αρχή, μεταξύ άλλων στο εν εξελίξει μεταρρυθμιστικό της θεματολόγιο. Ως προς τούτο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει τη σημασία που έχει η εφαρμογή του μεταρρυθμιστικού προγράμματος της Παλαιστινιακής Αρχής για να μπορέσει να ανακτήσει τον έλεγχο της Γάζας με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα. Καλεί το Ισραήλ να αποδεσμεύσει επειγόντως τα παρακρατηθέντα έσοδα εκκαθάρισης και να επεκτείνει τις τραπεζικές υπηρεσίες μέσω ανταποκριτών μεταξύ ισραηλινών και παλαιστινιακών τραπεζών, στοιχεία αμφότερα απαραίτητα για να εξασφαλιστούν η ορθή λειτουργία της Παλαιστινιακής Αρχής και η παροχή βασικών υπηρεσιών στον πληθυσμό.

9. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει απερίφραστα τη ραγδαία αύξηση των βιαιοτήτων των εποίκων κατά Παλαιστίνιων αμάχων, συμπεριλαμβανομένων των βιαιοπραγιών εις βάρος χριστιανικών κοινοτήτων, και τις πολιτικές και απειλές αναγκαστικού εκτοπισμού και προσάρτησης στη Δυτική Όχθη, περιλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ. Καλεί την κυβέρνηση του Ισραήλ να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει του διεθνούς δικαίου και να προστατεύσει τον παλαιστινιακό πληθυσμό των κατεχόμενων εδαφών. Καλεί την κυβέρνηση του Ισραήλ να αναστρέψει την επέκταση των οικισμών εποίκων, οι οποίοι είναι παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο απευθύνει εκ νέου έκκληση να διαφυλαχθεί και να γίνεται σεβαστό το status quo των ιερών τόπων της Ιερουσαλήμ. Επίσης καλεί εκ νέου το Συμβούλιο να προωθήσει την επεξεργασία περαιτέρω περιοριστικών μέτρων κατά εξτρεμιστών εποίκων και οντοτήτων και οργανώσεων που τους υποστηρίζουν.

Λίβανος

10. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί αποκλιμάκωση στην ευρύτερη περιοχή και υπογραμμίζει την ανάγκη να διαφυλαχθεί η σταθερότητα του Λιβάνου. Εκφράζει εκ νέου τη στήριξή του για τη σταθεροποίηση της οικονομικής κατάστασης και της κατάστασης της ασφάλειας του Λιβάνου, καθώς και για την ανασυγκρότησή του, υποστηρίζει δε τις προσπάθειες της κυβέρνησης να εγκαθιδρύσει μονοπώλιο του κράτους στην κατοχή όπλων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει την αταλάντευτη υποστήριξή του στον θεμελιώδη ρόλο της Προσωρινής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο (UNIFIL). Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει τις πρόσφατες επιθέσεις κατά της UNIFIL και ζητεί διεξοδική έρευνα. Τέτοιες επιθέσεις εναντίον μελών ειρηνευτικών δυνάμεων του ΟΗΕ συνιστούν σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου, είναι απολύτως απαράδεκτες και πρέπει να σταματήσουν αμέσως. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς όλα τα μέρη για σεβασμό και εφαρμογή των όρων της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός της 27ης Νοεμβρίου 2024 και για πλήρη εφαρμογή της απόφασης 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ως προς τούτο, ζητεί τον πλήρη αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και άλλων μη κρατικών ένοπλων ομάδων στον Λίβανο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να στηρίζει την κυριαρχία του κράτους του Λιβάνου, την εδαφική του ακεραιότητα και τις προσπάθειές του για την οικοδόμηση κράτους, μεταξύ άλλων συνεισφέροντας στην ενίσχυση των ένοπλων δυνάμεων του Λιβάνου.

Συρία

11. Έναν χρόνο μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει την υποστήριξή του σε μια ειρηνική και χωρίς αποκλεισμούς μετάβαση στη Συρία και υπογραμμίζει τη σημασία της προστασίας των δικαιωμάτων των Συρίων κάθε εθνοτικής και θρησκευτικής ομάδας χωρίς διακρίσεις. Εκφράζει ανησυχία για τις εξωτερικές παρεμβάσεις στη μεταβατική διαδικασία της Συρίας και παροτρύνει όλους τους παράγοντες, τόσο εγχώριους όσο και εξωτερικούς, να σεβαστούν πλήρως την ενότητα, την ανεξαρτησία, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

III. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΜΥΝΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

12. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει απερίφραστα όλες τις πρόσφατες υβριδικές επιθέσεις κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της. Λαμβανομένης υπόψη της εντατικοποιημένης υβριδικής εκστρατείας της Ρωσίας και της Λευκορωσίας, ζητεί να επιταχυνθούν οι προσπάθειες για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, την προστασία των κρίσιμων υποδομών και την πρόληψη, αποτροπή και αντιμετώπιση υβριδικών επιθέσεων σε ολόκληρη την Ένωση, με χρήση όλων των σχετικών πολιτικών και μέσων, συμπεριλαμβανομένης της επιβολής περαιτέρω περιοριστικών μέτρων εις βάρος των χωρών αυτών.

13. Υπενθυμίζοντας ότι ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και οι επιπτώσεις του στην ευρωπαϊκή και την παγκόσμια ασφάλεια σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον αποτελούν πρόκληση για την ίδια την ύπαρξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έκανε απολογισμό της προόδου όσον αφορά την εφαρμογή των προηγούμενων συμπερασμάτων του σχετικά με την ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια προκειμένου να ενισχυθεί αποφασιστικά η αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης έως το 2030, να μειωθούν οι στρατηγικές εξαρτήσεις και να αντιμετωπιστούν τα κενά σε κρίσιμες δυνατότητες, μεταξύ άλλων στον τομέα του διαστήματος, με μια προσέγγιση 360°. Σε συνέχεια της παρουσίασης του χάρτη πορείας για την ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030, εξέτασε τις εν εξελίξει εργασίες σχετικά με τους συνασπισμούς δυνατοτήτων υπό την καθοδήγηση των κρατών μελών, τους τομείς δυνατοτήτων προτεραιότητας και τη δρομολόγηση συγκεκριμένων έργων κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, μεταξύ άλλων με τη στήριξη των μέσων SAFE και EDIP (πρόγραμμα για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία), καθώς και τις εργασίες σχετικά με την ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας. Επικροτεί τις σχετικές πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένης της διάσκεψης κορυφής της ανατολικής πτέρυγας που πραγματοποιήθηκε στο Ελσίνκι στις 16 Δεκεμβρίου 2025.

14. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για την έκδοση του κανονισμού σχετικά με την παροχή κινήτρων για επενδύσεις που συνδέονται με τον τομέα της άμυνας στον προϋπολογισμό της ΕΕ και για την παρουσίαση του χάρτη πορείας για τον μετασχηματισμό της αμυντικής βιομηχανίας. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί να ενταθούν οι εργασίες σε όλους τους άξονες που προσδιορίστηκαν τον Οκτώβριο του 2025. Καλεί επίσης τους συννομοθέτες να προωθήσουν κατά προτεραιότητα τις εργασίες για τις σχετικές νομοθετικές προτάσεις, όπως η δέσμη για την αμυντική ετοιμότητα και η πρόσφατη πρόταση για τη διευκόλυνση της στρατιωτικής κινητικότητας. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για τη συμφωνία που επιτεύχθηκε σχετικά με τη συμμετοχή του Καναδά στο μέσο SAFE.

15. Τα ανωτέρω ισχύουν με την επιφύλαξη του ιδιαίτερου χαρακτήρα της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών μελών, λαμβάνουν δε υπόψη τα συμφέροντα όλων των κρατών μελών στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας, σύμφωνα με τις Συνθήκες.

IV. ΕΠΟΜΕΝΟ ΠΟΛΥΕΤΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

16. Σε συνέχεια των εντατικών προπαρασκευαστικών εργασιών που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του τρέχοντος εξαμήνου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σημείωσε την παρουσίαση του σχεδίου διαπραγματευτικού πλαισίου που εκπόνησε η δανική Προεδρία, και προέβη σε ανταλλαγή απόψεων σχετικά με το μελλοντικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.

17. Καλεί την αναλαμβάνουσα Προεδρία να συνεχίσει τις εργασίες, προκειμένου να επιτευχθεί εγκαίρως συμφωνία. Μια συμφωνία πριν από το τέλος του 2026 θα καταστήσει δυνατή την έκδοση νομοθετικών πράξεων το 2027, πράγμα αναγκαίο για να εξασφαλιστεί η αδιάλειπτη παροχή ενωσιακής χρηματοδότησης στους δικαιούχους τον Ιανουάριο του 2028.

V. ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

18. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο διεξήγαγε στρατηγική συζήτηση σχετικά με τη μελλοντική πορεία της διεύρυνσης, περιλαμβανομένων πτυχών σχετικών με τις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις.

19. Υπενθυμίζοντας τα προηγούμενα συμπεράσματά του, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει τη σημασία που εξακολουθεί να έχει η διεύρυνση ως γεωστρατηγική επένδυση στην ειρήνη, την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την ευημερία. Συνιστά κινητήρια δύναμη για τη βελτίωση των οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών στις οποίες διαβιούν οι Ευρωπαίοι πολίτες και για τη μείωση των ανισοτήτων μεταξύ των χωρών, και πρέπει να προάγει τις αξίες στις οποίες βασίζεται η Ένωση. Ενόψει της προοπτικής μιας ακόμα πιο διευρυμένης Ένωσης, τόσο τα μελλοντικά κράτη μέλη όσο και η ΕΕ πρέπει να είναι έτοιμα κατά τον χρόνο της προσχώρησης. Τα επίδοξα μέλη πρέπει να συνεχίσουν τις μεταρρυθμιστικές τους προσπάθειες, ιδίως στον τομέα του κράτους δικαίου, σύμφωνα με τον αξιοκρατικό χαρακτήρα της διαδικασίας προσχώρησης και με τη βοήθεια της ΕΕ. Παράλληλα, η Ένωση πρέπει να θέσει τις απαραίτητες εσωτερικές βάσεις και να προβεί στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Με αυτόν τον τρόπο, θα καταστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση ισχυρότερη και θα ενισχυθεί η ευρωπαϊκή κυριαρχία.

20. Καθώς προχωρά η διαδικασία διεύρυνσης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει τις εμπεριστατωμένες επανεξετάσεις πολιτικών ώστε οι εργασίες αυτές να διεξάγονται παράλληλα.

VI. ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ

21. Έχοντας κατά νου τα προηγούμενα συμπεράσματά του, και σε συνέχεια της πρόσφατης επιστολής της Προέδρου της Επιτροπής, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έκανε απολογισμό της προόδου όσον αφορά την εφαρμογή τους. Σε αυτή τη βάση, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί να συνεχιστούν κατά προτεραιότητα και εντατικότερα οι εργασίες σε όλους τους άξονες, σύμφωνα με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο.

VIII. ΔΙΑΦΟΡΑ

Σύμφωνο για τη Μεσόγειο

23. Τριάντα χρόνια μετά την έναρξη της διαδικασίας της Βαρκελώνης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 20ής Νοεμβρίου 2025, σχετικά με το σύμφωνο για τη Μεσόγειο (Μία θάλασσα, ένα σύμφωνο, ένα μέλλον). Το σύμφωνο αποτελεί ευκαιρία για να αναμορφωθούν οι σχέσεις της ΕΕ με τους εταίρους της της Νότιας Μεσογείου χάρη σε μια ανανεωμένη πολιτική δέσμευση. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί την ταχεία και αποδοτική εφαρμογή του, με τη βοήθεια της κινητοποίησης σχετικών εργαλείων πολιτικής της ΕΕ και μέσω συνεργειών με την Ένωση για τη Μεσόγειο, ώστε να καταστεί δυνατή η διαχείριση κοινών περιφερειακών προκλήσεων και ευκαιριών σε πνεύμα αμοιβαίας οικειοποίησης, αμοιβαίου συμφέροντος και κοινής ευθύνης.

Καταπολέμηση του αντισημιτισμού, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας

24. Μετά την πρόσφατη αντισημιτική επίθεση που σημειώθηκε στο Σίδνεϊ, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει τα βαθύτατα συλλυπητήριά του στις οικογένειες και τους οικείους των θυμάτων και την αλληλεγγύη του προς την Αυστραλία και τις εβραϊκές κοινότητες παγκοσμίως. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει ότι καταδικάζει κατηγορηματικά όλες τις μορφές αντισημιτισμού και μίσους, μισαλλοδοξίας, ρατσισμού και ξενοφοβίας, περιλαμβανομένου του αντιμουσουλμανικού μίσους. Προσβλέπει στην επικείμενη παρουσίαση μιας αντιρατσιστικής στρατηγικής από την Επιτροπή.

25. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εντείνουν τις ενέργειες σε συνέχεια της δήλωσης του Συμβουλίου, της 15ης Οκτωβρίου 2024, σχετικά με τη διαφύλαξη της εβραϊκής ζωής και την καταπολέμηση του αντισημιτισμού, μεταξύ άλλων και όσον αφορά την προστασία εβραϊκών ιδρυμάτων.

Καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και της χειραγώγησης των πληροφοριών και των παρεμβάσεων από το εξωτερικό

26. Σε συνέχεια της κοινής ανακοίνωσης για την Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπενθυμίζει τη σημασία της ενίσχυσης της δημοκρατικής ανθεκτικότητας της Ευρώπης. Τονίζει ότι είναι αναγκαίο να καταπολεμηθούν η παραπληροφόρηση και η χειραγώγηση των πληροφοριών και οι παρεμβάσεις από το εξωτερικό, καθώς και να προστατευτούν τα ελεύθερα και πολυφωνικά μέσα ενημέρωσης. Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επισημαίνει τη νομική ευθύνη των πλατφορμών για την καταπολέμηση της διάδοσης παραπληροφόρησης και παράνομου περιεχομένου. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναβεβαιώνει τη ρυθμιστική αυτονομία της ΕΕ στον ψηφιακό τομέα.

Μακροπεριφερειακή στρατηγική για τον Ατλαντικό

27. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, να εκπονήσει, έως τον Ιούνιο του 2027, μια μακροπεριφερειακή στρατηγική της ΕΕ για τον Ατλαντικό, λαμβάνοντας υπόψη την υφιστάμενη θαλάσσια στρατηγική για τον Ατλαντικό και το σχέδιο δράσης για τον Ατλαντικό.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by Raimond Klavins on Unsplash

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμφωνία για μερική διαπραγματευτική εντολή σχετικά με τον προτεινόμενο κανονισμό για τη θέσπιση του προγράμματος για την ενιαία αγορά και τα τελωνεία (SMCP), που αποτελεί μέρος των συνολικών προτάσεων για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ).

Πέντε επιμέρους χρηματοδοτικά προγράμματα του τρέχοντος ΠΔΠ συγκεντρώνονται σε ένα νέο πρόγραμμα που αποσκοπεί στη στήριξη δραστηριοτήτων σε τομείς πολιτικής που συμβάλλουν στην ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς και της τελωνειακής ένωσης και στηρίζουν τη φορολογική πολιτική και τα μέτρα καταπολέμησης της απάτης. Το πρόγραμμα θα καλύπτει επίσης την ανάπτυξη, την παραγωγή και τη διάδοση ευρωπαϊκών στατιστικών.

Η διαπραγματευτική θέση είναι «μερική», διότι δεν περιλαμβάνει οικονομικά και οριζόντια ζητήματα. Τα θέματα αυτά συζητούνται επί του παρόντος στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) που καλύπτει την περίοδο 2028 έως 2034.

Το προτεινόμενο πρόγραμμα επιδιώκει την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς με την άρση των διασυνοριακών εμποδίων, την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των εθνικών διοικήσεων, τη βελτίωση της επιβολής της νομοθεσίας της ΕΕ και τη στήριξη ψηφιακών λύσεων σε επίπεδο Ένωσης.

Θα συμβάλει επίσης στην υλοποίηση βασικών τελωνειακών πρωτοβουλιών, συμπεριλαμβανομένης της προτεινόμενης τελωνειακής μεταρρύθμισης της ΕΕ. Τέλος, η πρόταση αποσκοπεί στη στήριξη μέτρων όσον αφορά την τυποποίηση, την προστασία των καταναλωτών, την εποπτεία της αγοράς, την καταπολέμηση της απάτης, τη φορολογική συνεργασία και τη συμβολή στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών στατιστικών.

Το SMCP συγκεντρώνει πέντε προγράμματα που υφίστανται στο πλαίσιο του τρέχοντος ΠΔΠ:

• μέρη του προγράμματος για την ενιαία αγορά (SMP)
• το πρόγραμμα «Τελωνεία»
• το μέσο για τον εξοπλισμό τελωνειακών ελέγχων (CCEI)
• το πρόγραμμα Fiscalis
• το πρόγραμμα της Ένωσης για την καταπολέμηση της απάτης (UAFP)

Κύριες αλλαγές στην εντολή του Συμβουλίου

Το Συμβούλιο εξέφρασε ευρεία υποστήριξη για τη συνολική φιλοδοξία να συνδυαστούν διάφορα υφιστάμενα προγράμματα σε ένα νέο πρόγραμμα με ενιαία προσέγγιση, ώστε να καταστούν δυνατές οι συνέργειες και η ευελιξία.

Στη μερική εντολή του, το Συμβούλιο εξασφαλίζει μεγαλύτερη συμμετοχή των κρατών μελών με την καθιέρωση της επιτροπολογίας, καθώς δημιουργεί μια επιτροπή αποτελούμενη από εμπειρογνώμονες των κρατών μελών.

Άλλες αλλαγές έχουν σχέση:

• με την ανάδειξη της σημασίας της διαθεσιμότητας ευρωπαϊκών στατιστικών υψηλής ποιότητας
• με την ανάγκη διευκόλυνσης από το πρόγραμμα της απόκτησης εξοπλισμού τελωνειακών ελέγχων για τα κράτη μέλη κατά προτεραιότητα και με τις δέουσες διασφαλίσεις.

Επόμενα βήματα

Η μερική διαπραγματευτική θέση που εγκρίθηκε σήμερα είναι η εντολή του Συμβουλίου για την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με το πρόγραμμα για την ενιαία αγορά και τα τελωνεία. Η απόφαση σχετικά με τον προϋπολογισμό του προγράμματος για την περίοδο 2028-2034 θα εξαρτηθεί από την τελική συμφωνία για το επόμενο ΠΔΠ.

Γενικές πληροφορίες

Το πρόγραμμα για την ενιαία αγορά και τα τελωνεία θα συγκεντρώσει 5 προγράμματα που υφίστανται ήδη στο πλαίσιο του τρέχοντος ΠΔΠ. Θα συνδυάζει μέρη του προγράμματος για την ενιαία αγορά, το οποίο στηρίζει και ενισχύει τη διακυβέρνηση της ενιαίας αγοράς· το πρόγραμμα για τα τελωνεία, το οποίο προστατεύει τα δημοσιονομικά και οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ και των κρατών μελών της και αποτρέπει το αθέμιτο και παράνομο εμπόριο.

Στη συνέχεια, θα ενσωματώσει επίσης το πρόγραμμα Fiscalis, για την προστασία της ΕΕ και των κρατών μελών από τη φορολογική απάτη, τη φοροδιαφυγή και τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό. Τέλος, θα ενσωματώσει το πρόγραμμα της Ένωσης για την καταπολέμηση της απάτης (UAFP), για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ και των κρατών μελών μέσω της πρόληψης της απάτης, της διαφθοράς και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by ALEXANDRE LALLEMAND on Unsplash

Το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του σχετικά με την αναζωογόνηση και την απλούστευση της αγοράς τιτλοποιήσεων της ΕΕ, ενόψει των διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η επανεξέταση του πλαισίου της ΕΕ που διέπει τους κανόνες προληπτικής εποπτείας και τους ρυθμιστικούς κανόνες σχετικά με τις τιτλοποιήσεις έχει ως στόχο να βοηθήσει την αγορά τιτλοποιήσεων να αξιοποιήσει τις δυνατότητες συμβολής της στην ανταγωνιστικότητα της Ένωσης, η οποία αποτελεί βασική προτεραιότητα της ΕΕ. Θα συμβάλει επίσης στη διοχέτευση επενδυτικών ροών σε ευρύτερο φάσμα δραστηριοτήτων της πραγματικής οικονομίας, μεταξύ άλλων για τη στήριξη ΜΜΕ και έργων υποδομής.

Η δέσμη για τις τιτλοποιήσεις αποτελεί το πρώτο βασικό παραδοτέο της πρωτοβουλίας της ΕΕ για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Η τιτλοποίηση αφορά την ομαδοποίηση μη ρευστοποιήσιμων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, όπως εταιρικά δάνεια, ενυπόθηκα δάνεια ή καταναλωτική πίστη, και τη μετατροπή τους σε διαπραγματεύσιμα περιουσιακά στοιχεία (ομόλογα) για θεσμικούς επενδυτές.

Ο μηχανισμός βοηθά τις τράπεζες —τις μεταβιβάζουσες οντότητες δανείων— να μεταφέρουν τον κίνδυνο που συνδέεται με τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία. Με τον τρόπο αυτό απελευθερώνεται κεφάλαιο το οποίο μπορεί στη συνέχεια να επαναχρησιμοποιηθεί για νέα δανειοδότηση. Η τιτλοποίηση χρησιμοποιείται ως εργαλείο χρηματοδότησης ή διαχείρισης ρευστότητας και από μεταβιβάζουσες οντότητες που δεν είναι τράπεζες, όπως εταιρείες που χρησιμοποιούν εμπορικά χρεόγραφα ή ανάδοχοι έργων υποδομής.

Η αναθεώρηση λαμβάνει τη μορφή στοχευμένων τροποποιήσεων του κανονισμού της ΕΕ για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις και του κανονισμού για τις τιτλοποιήσεις.

Θέση του Συμβουλίου

Το Συμβούλιο υιοθετεί συνολικά μια ισορροπημένη προσέγγιση όσον αφορά, αφενός, την επέκταση της δραστηριότητας της αγοράςκαι, αφετέρου, την παράλληλη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

Μεταξύ άλλων, το Συμβούλιο αναπροσαρμόζει στη θέση του τις κεφαλαιακές απαιτήσεις για επενδύσεις από τράπεζες σε διάφορα είδη τιτλοποιήσεων, με ευαισθησία στον κίνδυνο. Η εντολή του Συμβουλίου εξασφαλίζει ότι οι τιτλοποιήσεις χαμηλού κινδύνου θα επωφελούνται από ουσιωδώς χαμηλότερες κεφαλαιακές απαιτήσεις από ό,τι σήμερα, διατηρώντας παράλληλα τις κεφαλαιακές απαιτήσεις για τιτλοποιήσεις υψηλότερου κινδύνου στα τρέχοντα επίπεδα.

Το Συμβούλιο διατηρεί την προτεινόμενη από την Επιτροπή κατηγορία ασφαλέστερων «ανθεκτικών» τιτλοποιήσεων. Σε συνδυασμό με το καθιερωμένο καθεστώς της απλής, διαφανούς και τυποποιημένης (STS) τιτλοποίησης, η κατηγορία αυτή θα αποφέρει βαθύτερη εξοικονόμηση κεφαλαίου με πρόσθετα κίνητρα για ασφαλείς πρακτικές της αγοράς.

Επίσης, το Συμβούλιο μειώνει σημαντικά τον διοικητικό φόρτο σε σύγκριση με την ισχύουσα νομοθεσία και διευκολύνει τους επενδυτές στις προσπάθειές τους να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις περί STS. Η θέση του Συμβουλίου προβλέπει τη διενέργεια αξιολογήσεων από τρίτους ελεγκτές, με σκοπό να μειωθούν οι χρονοβόρες επιβαρύνσεις και οι αλληλεπικαλύψεις καθηκόντων, και παράλληλα να γίνει το συνολικό πλαίσιο πιο λειτουργικό και ελκυστικό για τους συμμετέχοντες στην αγορά. Ομοίως, το Συμβούλιο αφαιρεί τις προτεινόμενες διοικητικές κυρώσεις για θεσμικούς επενδυτές, θεωρώντας ότι είναι περιττές.

Ένα σαφές μέτρο που λαμβάνει το Συμβούλιο από την πλευρά της ζήτησης είναι ότι αυξάνει το επενδυτικό όριο για οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (ΟΣΕΚΑ), επιτρέποντάς τους να αποκτούν έως και το 50% των τίτλων σε μία δημόσια τιτλοποίηση, από 10% που είναι το ισχύον όριο. Έτσι θα τονωθούν η ρευστότητα της αγοράς και η συμμετοχή των επενδυτών στην αγορά τιτλοποιήσεων.

Επιβάλλοντας πρόσθετη σύνεση, το Συμβούλιο καθιστά αυστηρότερες, σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής, τις απαιτήσεις ομοιογένειας για τις ομάδες που συνδέονται με ΜΜΕ και επιθυμούν τον χαρακτηρισμό STS, και παράλληλα επιτρέπει ρητά στις εν λόγω ομάδες να περιλαμβάνουν δάνεια ΜΜΕ από πολλά κράτη μέλη, προωθώντας έτσι τους βασικούς στόχους της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων σε ό,τι αφορά την ολοκλήρωση των αγορών.

Σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής, το Συμβούλιο εισάγει επίσης πρόσθετες διασφαλίσεις που συνδέονται με τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις περί STS όταν ασφαλιστικές επιχειρήσεις, ή έμμεσα αντασφαλιστικές επιχειρήσεις, παρέχουν μη χρηματοδοτούμενη πιστωτική προστασία σε σύνθετες τιτλοποιήσεις. Επιτρέπει επίσης σε τιτλοποιήσεις χρηματοδότησης έργων κατά την προεπιχειρησιακή φάση να είναι επιλέξιμες για τον χαρακτηρισμό STS.

Τέλος, η εντολή του Συμβουλίου επιτρέπει στους εκδότες τρίτων χωρών να χρησιμοποιούν εναλλακτικούς μορφότυπους δημοσιοποίησης αντί των υφιστάμενων υποδειγμάτων, υπό την προϋπόθεση ότι θέτουν στη διάθεση των επενδυτών της ΕΕ τις ίδιες ουσιαστικές πληροφορίες που πρέπει να παρέχουν οι εκδότες με έδρα στην ΕΕ βάσει του κανονισμού για τις τιτλοποιήσεις. Η προσέγγιση αυτή διατηρεί ίσους όρους ανταγωνισμού, μειώνει τις επιχειρησιακές τριβές και ενθαρρύνει τόσο τις εισερχόμενες όσο και τις εξερχόμενες ροές κεφαλαίων μεταξύ της ΕΕ και τρίτων χωρών.

Επόμενα βήματα

Αφού καθόρισε τη θέση του, το Συμβούλιο μπορεί πλέον να αρχίσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία επί των τελικών νομικών κειμένων.

Γενικές πληροφορίες

Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων είναι μια πρωτοβουλία που αποσκοπεί στη βελτίωση του τρόπου με τον οποίο το χρηματοπιστωτικό σύστημα της ΕΕ διοχετεύει τις αποταμιεύσεις σε παραγωγικές επενδύσεις. Στόχος της είναι να παράσχει ευρύτερο φάσμα αποδοτικών επενδυτικών και χρηματοδοτικών ευκαιριών για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.

Στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 18ης Απριλίου 2024 ζητήθηκε η επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής αγοράς τιτλοποιήσεων, μεταξύ άλλων μέσω κανονιστικών και προληπτικών αλλαγών. Στα συμπεράσματα που ενέκρινε τον Ιούνιο του 2024, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε εκ νέου το Συμβούλιο και την Επιτροπή να επισπεύσουν τις εργασίες σχετικά με όλα τα προσδιορισθέντα μέτρα για τη στήριξη των κεφαλαιαγορών της ΕΕ.

Ο Enrico Letta και ο Mario Draghi, στις αντίστοιχες εκθέσεις τους, συνέστησαν επίσης την αναζωογόνηση της αγοράς τιτλοποιήσεων ως μέσο που θα ενισχύσει τη δανειοδοτική ικανότητα των ευρωπαϊκών τραπεζών και, ως εκ τούτου, θα συμβάλει στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by 𝕡𝕒𝕨𝕤 𝕒𝕟𝕕 𝕡𝕣𝕚𝕟𝕥𝕤 on Unsplash