Το Συμβούλιο εξέδωσε συμπεράσματα σχετικά με μια συνεκτική προσέγγιση για την αστάθεια, την εξωτερική δράση της ΕΕ και τη βιώσιμη ανάπτυξη, τονίζοντας ότι η αστάθεια αποτελεί μια ολοένα και οξύτερη, συστημική παγκόσμια πρόκληση με άμεσες συνέπειες για τη διεθνή σταθερότητα, ασφάλεια και ανάπτυξη. Στα συμπεράσματα, το Συμβούλιο υπογραμμίζει την ανάγκη για μια ισχυρότερη, πιο συντονισμένη και μακροπρόθεσμη προσέγγιση όσον αφορά περιβάλλοντα που χαρακτηρίζονται από αστάθεια, με βάση το πλέγμα ανθρωπιστικής βοήθειας, ανάπτυξης και ειρήνης και με επίκεντρο την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της αστάθειας, συμπεριλαμβανομένων των συγκρούσεων, της φτώχειας και της κλιματικής αλλαγής.

Επισημαίνεται επίσης η σημασία της διαρκούς, εστιασμένης και σταθερής προσήλωσης της ΕΕ σε χώρες και περιοχές εταίρους που χαρακτηρίζονται από αστάθεια, ιδίως όπου αυτή είναι υψηλή ή ακραία, μεταξύ άλλων μέσω της αναπτυξιακής συνεργασίας, της ευέλικτης χρηματοδότησης και του στενότερου συντονισμού της «Ομάδας Ευρώπη», σε συνδυασμό με την αποτελεσματική πολυμερή προσέγγιση και τη συνεργασία με τοπικούς φορείς. Το Συμβούλιο τονίζει επίσης ότι είναι σημαντική η παροχή στήριξης σε ανθεκτικούς θεσμούς, στην πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην ανάληψη ιδίας ευθύνης σε τοπικό επίπεδο, ενώ παράλληλα επιβεβαίωσε ότι η ΕΕ είναι προσηλωμένη στα ανθρώπινα δικαιώματα, την ισότητα των φύλων και τη χειραφέτηση των γυναικών και των νέων ως βασικούς παράγοντες σταθερότητας και βιώσιμης ανάπτυξης.

Στα συμπεράσματα υπογραμμίζεται επίσης ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι η επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΕ κατευθύνεται σε περιβάλλοντα που χαρακτηρίζονται από αστάθεια και πλήττονται από συγκρούσεις, για τη στήριξη της ανθεκτικότητας, της σταθερότητας και της βιώσιμης ανάπτυξης.

Στο κείμενο υπογραμμίζεται επίσης ότι η εξωτερική δράση της ΕΕ θα πρέπει να παραμείνει συνεκτική, να λαμβάνει υπόψη τη διάσταση των συγκρούσεων και να βασίζεται σε εμπεριστατωμένες αναλύσεις πλαισίου. Στα συμπεράσματα επισημαίνονται οι δυνατότητες της στρατηγικής Global Gateway να στηρίζει αμοιβαία επωφελείς εταιρικές σχέσεις, βιώσιμες επενδύσεις, σταθερότητα και οικονομικές ευκαιρίες σε περιβάλλοντα που χαρακτηρίζονται από αστάθεια, παράλληλα με άλλα εργαλεία και εταιρικές σχέσεις της ΕΕ.

Επιπλέον, το Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για την έκθεση του 2025 σχετικά με την εφαρμογή των μέσων εξωτερικής δράσης της ΕΕ και επιβεβαιώνει τη θέση της ΕΕ ως του μεγαλύτερου χορηγού επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας (ΕΑΒ) παγκοσμίως, που αντιστοιχεί στο 48 % της παγκόσμιας ΕΑΒ το 2025, ενώ παράλληλα σημειώνει με ανησυχία την ιστορική μείωση της ΕΑΒ παγκοσμίως το 2025, όπως αναφέρεται από τον ΟΟΣΑ. Το Συμβούλιο τονίζει ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της πρέπει να συνεχίσουν να δίνουν συλλογικά το παράδειγμα ως «Ομάδα Ευρώπη».

Στα συμπεράσματα εξετάζεται επίσης η ειδική έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τη στήριξη της Επιτροπής για την καταπολέμηση της πείνας στην υποσαχάρια Αφρική. Ως προς το θέμα αυτό, το Συμβούλιο σημειώνει ότι, κατά την τελευταία δεκαετία (2014-2024), συνήφθησαν συμβάσεις με τις δράσεις της ΕΕ στο πλαίσιο όλων των μέσων, ύψους περίπου 23,2 δισ. EUR, για πρωτοβουλίες που σχετίζονται με την πείνα, με σχεδόν το ήμισυ του ποσού αυτού να προορίζεται για την υποσαχάρια Αφρική. Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο υπογραμμίζει την ανάγκη να εξισορροπηθεί η ανθρωπιστική στήριξη με τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα της βιώσιμης ανάπτυξης και την οικοδόμηση ανθεκτικότητας.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Antoine Schibler on Unsplash

Το παρόν δελτίο Τύπου επικαιροποιήθηκε στις 19 Μαΐου 2026, ώστε να περιληφθούν οι σύνδεσμοι προς την Επίσημη Εφημερίδα.

Το Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να ανανεώσει τα περιοριστικά μέτρα της ΕΕ κατά προσώπων και οντοτήτων που συνδέονται με το πρώην καθεστώς al-Assad στη Συρία έως την 1η Ιουνίου 2027. Τα περιοριστικά μέτρα παρατάθηκαν μετά την ετήσια επανεξέταση του καθεστώτος κυρώσεων από το Συμβούλιο.

Παράλληλα, το Συμβούλιο αποφάσισε να αφαιρέσει επτά οντότητες από τον κατάλογο κυρώσεων, στις οποίες περιλαμβάνονται τα Υπουργεία Άμυνας και Εσωτερικών. Αυτό θα στηρίξει την ενίσχυση της συνεργασίας της ΕΕ με τη Συρία.

Τον Μάιο του 2025 ήρθησαν όλες οι οικονομικές κυρώσεις κατά της Συρίας προκειμένου να στηριχθεί η ειρηνική μετάβαση χωρίς αποκλεισμούς, η κοινωνικοοικονομική ανάκαμψη και η ανασυγκρότηση της χώρας. Ταυτόχρονα, η ΕΕ διατήρησε στοχευμένα περιοριστικά μέτρα κατά προσώπων και οντοτήτων που συνδέονται με το πρώην καθεστώς al-Assad, καθώς και κυρώσεις που βασίζονται σε λόγους ασφάλειας.

Η ΕΕ θεωρεί ότι δίκτυα που συνδέονται με το πρώην καθεστώς al-Assad εξακολουθούν να διατηρούν επιρροή και υπάρχει κίνδυνος να υπονομεύσουν τη διαδικασία μετάβασης και να παρεμποδίσουν τις προσπάθειες προς εθνική συμφιλίωση και λογοδοσία.

Τα πρόσωπα που έχουν καταχωριστεί στον κατάλογο υπόκεινται σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, ενώ οι πολίτες και οι εταιρείες της ΕΕ απαγορεύεται να τους διαθέτουν κεφάλαια. Επιπλέον, τα φυσικά πρόσωπα υπόκεινται σε ταξιδιωτική απαγόρευση, βάσει της οποίας δεν επιτρέπεται να εισέρχονται σε κράτη μέλη της ΕΕ ή να διέρχονται από αυτά.

Γενικές πληροφορίες

Η ΕΕ θέσπισε για πρώτη φορά περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία το 2011 ως απάντηση στη βίαιη καταστολή του άμαχου πληθυσμού από το καθεστώς al-Assad. Μετά την πτώση του καθεστώτος, το Συμβούλιο χαλάρωσε στις 24 Φεβρουαρίου 2025 ορισμένα περιοριστικά μέτρα της ΕΕ λόγω της κατάστασης στη Συρία, προκειμένου να διευκολύνει τη συνεργασία με τη χώρα, τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της.

Στις 20 Μαΐου 2025 το Συμβούλιο επιβεβαίωσε τη συνεχή δέσμευσή του να στηρίξει τον συριακό λαό και την ειρηνική μετάβαση χωρίς αποκλεισμούς, ανακοινώνοντας την πολιτική απόφαση να άρει τις οικονομικές κυρώσεις (εκτός όσων βασίζονται σε λόγους ασφαλείας), η οποία σηματοδοτεί μια ιστορική στροφή προς την υποστήριξη της μετάβασης και της ανάκαμψης της Συρίας στην μετά-Assad εποχή.

Πιο πρόσφατα, στις 11 Μαΐου 2026, το Συμβούλιο επανέφερε σε πλήρη εφαρμογή τη συμφωνία συνεργασίας ΕΕ-Συρίας, η οποία είχε ανασταλεί εν μέρει το 2011 ως απάντηση σε σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το καθεστώς al-Assad.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by JOE Planas on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταχώρισε δύο Ευρωπαϊκές Πρωτοβουλίες Πολιτών (ΕΠΠ) με τίτλο «Δικαιώματα για τη φύση: Ενδυνάμωση των πολιτών για την εκπροσώπηση και την προστασία των οικοσυστημάτων» και «Επανασύνδεση της φύσης μέσω της δημιουργίας ευρωπαϊκών διαδρόμων βιοποικιλότητας».

Τα «Δικαιώματα για τη φύση: Η πρωτοβουλία «Ενδυνάμωση των πολιτών για την εκπροσώπηση και την προστασία των οικοσυστημάτων» καλεί την Επιτροπή να «αναγνωρίσει τα δικαιώματα της φύσης στο ευρωπαϊκό δίκαιο μέσω νομικής πράξης, όπως μια οδηγία ή ένας κανονισμός για την ενίσχυση της προστασίας των οικοσυστημάτων». Ειδικότερα, οι διοργανωτές «επιδιώκουν να μεταβούν από την αντιμετώπιση της φύσης ως ιδιοκτησίας στην αναγνώριση των οικοσυστημάτων ως ζωντανών οντοτήτων με εγγενή αξία και θεμελιώδη δικαιώματα», συμπεριλαμβανομένων «των δικαιωμάτων ύπαρξης, αναγέννησης των βιοχωρητικοτήτων και των ζωτικών κύκλων τους και αποκατάστασης».

Η πρωτοβουλία «Επανασύνδεση της φύσης μέσω της δημιουργίας ευρωπαϊκών διαδρόμων βιοποικιλότητας» καλεί την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση «για την επανασύνδεση της φύσης στην Ευρώπη μέσω ενός πλαισίου συντονισμού για την οικολογική συνδεσιμότητα μεταξύ των οικοσυστημάτων εσωτερικών υδάτων και των χερσαίων οικοσυστημάτων» και «για την αντιμετώπιση του κατακερματισμού των οικοσυστημάτων και τη στήριξη της βιοποικιλότητας και της ανθεκτικότητας». Οι διοργανωτές επιδιώκουν την προώθηση κοινών εργαλείων, τη διασφάλιση του διασυνοριακού συντονισμού και την ενίσχυση του δικτύου Natura 2000.

Δεδομένου ότι οι πρωτοβουλίες αυτές πληρούν τις τυπικές προϋποθέσεις που ορίζονται στη σχετική νομοθεσία, η Επιτροπή τις θεωρεί νομικά παραδεκτές βάσει του κανονισμού για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών. Η Επιτροπή δεν έχει αναλύσει την ουσία των προτάσεων στο παρόν στάδιο. Η καταχώριση δεν επηρεάζει την τελική απόφαση της Επιτροπής επί της ουσίας ούτε τυχόν ενέργειες στις οποίες μπορεί να προβεί. Η Επιτροπή θα λάβει απόφαση σχετικά με μια πρωτοβουλία μόνο εάν συγκεντρώσει τουλάχιστον ένα εκατομμύριο υπογραφές από πολίτες της ΕΕ.

Επόμενα βήματα

Μετά την καταχώριση των δύο πρωτοβουλιών, οι διοργανωτές έχουν στη διάθεσή τους έξι μήνες για να ανοίξουν τη δωδεκάμηνη περίοδο συγκέντρωσης υπογραφών. Εάν μια ΕΠΠ λάβει τουλάχιστον ένα εκατομμύριο δηλώσεις υποστήριξης κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, με τον ελάχιστο αριθμό να έχει επιτευχθεί σε τουλάχιστον επτά κράτη μέλη, η Επιτροπή υποχρεούται να αντιδράσει και να αποφασίσει ποια, ενδεχομένως, μέτρα θα λάβει ως απάντηση στην πρωτοβουλία, αιτιολογώντας την απόφασή της.

Ιστορικό

Η ΕΠΠ θεσπίστηκε με τη Συνθήκη της Λισαβόνας ως εργαλείο καθορισμού της ατζέντας για τους πολίτες. Ξεκίνησε επίσημα τον Απρίλιο του 2012. Μόλις καταχωριστεί επίσημα, μια Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών επιτρέπει σε ένα εκατομμύριο πολίτες από τουλάχιστον επτά κράτη μέλη της ΕΕ να καλέσουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει νομικές πράξεις σε τομείς στους οποίους έχει την εξουσία να αναλάβει δράση. Οι προϋποθέσεις παραδεκτού είναι οι εξής: (1) η προτεινόμενη δράση δεν βρίσκεται καταφανώς εκτός του πλαισίου των εξουσιών της Επιτροπής να υποβάλει νομική πρόταση, (2) δεν είναι κατάφωρα καταχρηστική, επιπόλαια ή κακόβουλη και (3) δεν αντίκειται καταφανώς στις αξίες της Ένωσης.

Από την έναρξη της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών, η Επιτροπή έχει καταχωρίσει 131 πρωτοβουλίες.

Το περιεχόμενο των πρωτοβουλιών εκφράζει μόνο τις απόψεις των διοργανωτών και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ότι αντικατοπτρίζει τις απόψεις της Επιτροπής.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Chris Grant on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το σχέδιο δράσης για τα λιπάσματα: μια πρωτοβουλία για τη στήριξη των γεωργών που αντιμετωπίζουν αυξανόμενο κόστος και έλλειψη λιπασμάτων, την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από τις εισαγωγές. Το σχέδιο θα συμβάλει άμεσα στη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας και στην ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης, επιδιώκοντας παράλληλα υψηλούς κλιματικούς και περιβαλλοντικούς στόχους.

Οι πρόσφατες διαταραχές του εφοδιασμού και η αστάθεια των τιμών έχουν θέσει τους γεωργούς σε ολόκληρη την Ευρώπη υπό αυξανόμενη πίεση, εκθέτοντας την ευπάθεια της Ευρώπης σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς στον εφοδιασμό με λιπάσματα. Με βάση την ανακοίνωση για τα λιπάσματα που εκδόθηκε το 2022, το σημερινό σχέδιο δράσης για τα λιπάσματα συνδυάζει άμεσα μέτρα στήριξης που αποσκοπούν στη στήριξη της οικονομικής προσιτότητας και της ασφάλειας του εφοδιασμού, με πιο μακροπρόθεσμη δράση για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής λιπασμάτων, τη βελτίωση της ανθεκτικότητας του εφοδιασμού και την επιτάχυνση της μετάβασης σε βιολογικά, κυκλικά λιπάσματα χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε: «Με το παρόν σχέδιο δράσης, επενδύουμε σε μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή βιομηχανία λιπασμάτων, στηρίζοντας τους Ευρωπαίους γεωργούς και επιταχύνοντας την καινοτομία σε βιώσιμες, εγχώριες λύσεις. Η συνεχιζόμενη κρίση των ορυκτών καυσίμων δείχνει ότι η ηγετική θέση στον τομέα του κλίματος και η οικονομική ανθεκτικότητα είναι αλληλένδετες. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Ευρώπη οικοδομεί ένα μέλλον που βασίζεται στη βιωσιμότητα, την οικονομική προσιτότητα και τη βιομηχανική ισχύ.»

Στήριξη των γεωργών και βελτίωση της πρόσβασής τους σε λιπάσματα

Η Επιτροπή θα παράσχει στοχευμένη έκτακτη στήριξη στους Ευρωπαίους γεωργούς που αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος λιπασμάτων μέσω των υφιστάμενων μέσων στο πλαίσιο της γεωργικής πολιτικής της ΕΕ. Η Επιτροπή θα προτείνει την κινητοποίηση του προϋπολογισμού της ΕΕ για την ενίσχυση του γεωργικού αποθεματικού κατά σημαντικό ποσό. Αυτό το χρηματοδοτικό πακέτο θα παρουσιαστεί πριν από το καλοκαίρι για να παράσχει άμεση ανακούφιση ρευστότητας στους αγρότες πριν από τον επόμενο κύκλο παραγωγής και θα συμβάλει στη διατήρηση της γεωργικής παραγωγής.

Ως πρόσθετη βραχυπρόθεσμη ανακούφιση, η Επιτροπή θα παρουσιάσει μια στοχευμένη δέσμη νομοθετικών μέτρων που θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν πλήρως τη στήριξη που διατίθεται στο πλαίσιο των τρεχόντων στρατηγικών σχεδίων τους για την Κοινή Γεωργική Πολιτική (ΚΓΠ). Αυτό θα περιλαμβάνει ένα νέο σύστημα ρευστότητας που θα συμβάλει στις ταμειακές ροές, μεγαλύτερη ευελιξία για τις προηγμένες πληρωμές και ισχυρότερα κίνητρα για αποδοτικότερες γεωργικές πρακτικές που μειώνουν και βελτιστοποιούν τη χρήση λιπασμάτων, στρέφονται προς τα λιπάσματα βιολογικής προέλευσης και επενδύουν στην ανθεκτικότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, όπου χρειάζεται.

Περαιτέρω δράσεις για τη στήριξη των γεωργών θα επικεντρωθούν στην καλύτερη διαχείριση των θρεπτικών ουσιών, στη στήριξη της ανάπτυξης και της υιοθέτησης γεωργικών πρακτικών αποδοτικών ως προς τις θρεπτικές ουσίες και στη μεγαλύτερη έμφαση στις γεωργικές συμβουλευτικές υπηρεσίες στο πλαίσιο της ΚΓΠ.

Η Επιτροπή θα παρουσιάσει επίσης μέτρα για τη διευκόλυνση της χρήσης χωνευτηρίων, με κατάλληλες περιβαλλοντικές διασφαλίσεις. Επιπλέον, μετά την επικείμενη αξιολόγηση της οδηγίας για τη νιτρορύπανση, η Επιτροπή θα αποσαφηνίσει ορισμένους κανόνες εφαρμογής, ώστε να τους ευθυγραμμίσει καλύτερα με την πραγματικότητα της ημερολογιακής γεωργίας που πραγματοποιείται επιτόπου.

Ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής, προώθηση της κυκλικής οικονομίας και απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές

Η Επιτροπή θα λάβει μέτρα για τη στήριξη της εγχώριας βιομηχανίας λιπασμάτων, την πρόληψη της αποβιομηχάνισης, τη διασφάλιση σταθερού εφοδιασμού και τη μείωση της εξάρτησής μας από τις εισαγωγές. Για την τόνωση της κυκλικότητας και τη μείωση των εκπομπών, η Επιτροπή θα ενθαρρύνει τη χρήση ευρωπαϊκών εναλλακτικών λύσεων. Αυτό περιλαμβάνει ευρύτερη χρήση οργανικών λιπασμάτων βιολογικής προέλευσης και εναλλακτικών λύσεων αντί των παραδοσιακών ορυκτών προϊόντων. Άλλες οδοί περιλαμβάνουν βιομάζα φυκών, άλλα ενισχυτικά εδάφους, μικροβιακά διαλύματα, βιοδιεγέρτες και ανάκτηση αζώτου και φωσφόρου από την ιλύ καθαρισμού λυμάτων.

Στο πλαίσιο της επικείμενης επανεξέτασης του συστήματος εμπορίας εκπομπών (ΣΕΔΕ), και χωρίς να προδικάζουμε την επανεξέταση αυτή, θα εξετάσουμε επιλογές για να διασφαλίσουμε ότι οποιαδήποτε πρόσθετη ευελιξία για τη βιομηχανία λιπασμάτων θα συνοδεύεται από την ευθύνη για την απαλλαγή της παραγωγής από τις ανθρακούχες εκπομπές, με την ευθύνη για τη διασφάλιση της αυξημένης παραγωγής βιολογικών και κυκλικών λιπασμάτων, καθώς και για τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας και της οικονομικής προσιτότητας των εγχώριων λιπασμάτων στην Ευρώπη. Αυτό θα διασφαλίσει τη διαθεσιμότητα και την οικονομική προσιτότητα των λιπασμάτων για τους γεωργούς, την υιοθέτηση ευρωπαϊκών προϊόντων λίπανσης και, ως εκ τούτου, θα ωφελήσει τελικά την εγχώρια βιομηχανία.

Η Επιτροπή θα εξετάσει επίσης τον τρόπο παροχής των κατάλληλων κινήτρων για την ανθρακοδεσμευτική γεωργία και τις απορροφήσεις άνθρακα, συνδυάζοντας δυνάμεις μεταξύ ιδιωτικών και δημόσιων εσόδων (κράτη μέλη, Κοινή Γεωργική Πολιτική (ΚΓΠ), Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας και έσοδα από το ΣΕΔΕ).

Ταυτόχρονα, η Επιτροπή θα μειώσει την περιττή γραφειοκρατία και τους φραγμούς της αγοράς και θα προτείνει νέα μέτρα για την αύξηση της ζήτησης για βιώσιμα εγχώρια λιπάσματα. Αυτό θα βελτιώσει τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, μεταξύ άλλων και για τα ορυκτά προϊόντα.

Για τον περαιτέρω εξορθολογισμό των πρακτικών κυκλικής οικονομίας, η Επιτροπή θα αξιολογήσει μέτρα στο πλαίσιο της αξιολόγησης της οδηγίας-πλαισίου για τα απόβλητα με σκοπό την απλούστευση της διαχείρισης των ζωικών και άλλων υποπροϊόντων.

Η Επιτροπή θα διασφαλίσει επίσης ότι ο τομέας των λιπασμάτων δεν υστερεί σε σχέση με άλλους τομείς όσον αφορά την πρόσβαση σε χρηματοδότηση για την πράσινη καινοτομία και τον εκσυγχρονισμό. Τα υφιστάμενα ταμεία, ιδίως τα ταμεία συνοχής, θα κινητοποιηθούν για τη στήριξη της παραγωγής βιοαερίου και βιομεθανίου και των επενδύσεων σε υποδομές λυμάτων, οι οποίες μπορούν να κλιμακώσουν την αξιοποίηση της ιλύος και την ανάκτηση θρεπτικών ουσιών.

Ενίσχυση της διαφάνειας της αγοράς, της ετοιμότητας και της ενίσχυσης του διαλόγου μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών

Η εύρυθμη λειτουργία της αγοράς λιπασμάτων απαιτεί μεγαλύτερη διαφάνεια και διαρθρωμένο διάλογο μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής και των παραγόντων σε ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα δρομολογήσει μια εταιρική σχέση για την αξιακή αλυσίδα των λιπασμάτων στην ΕΕ, στην οποία θα συμμετέχουν παραγωγοί λιπασμάτων, γεωργοί και κράτη μέλη, ώστε να καθοριστεί μια κοινή πορεία για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων και τη διασφάλιση της συνεχούς επισιτιστικής ασφάλειας σε προσιτές τιμές σε ολόκληρη την ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτής της εταιρικής σχέσης, θα διοργανωθεί ένας πρώτος διάλογος πολιτικής κατά τους προσεχείς μήνες με όλους τους παράγοντες της αλυσίδας για την ανάπτυξη λύσεων για τις προκλήσεις στον εφοδιασμό, την παραγωγή, την εμπορία και τη χρήση λιπασμάτων. Τα αποτελέσματα θα χρησιμεύσουν ως βάση για την εξεύρεση βιώσιμων λύσεων τόσο για τους γεωργούς όσο και για τη βιομηχανία.

Επιπλέον, η Επιτροπή θα ενισχύσει την παρακολούθηση της αγοράς και τις ικανότητες έγκαιρης προειδοποίησης και θα προτείνει ένα αναλογικό πλαίσιο για τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας τακτικών επικαιροποιημένων δεδομένων σχετικά με τα λιπάσματα στην ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα εκπονήσει έκθεση στην οποία θα αξιολογείται ο τρόπος με τον οποίο το κόστος που σχετίζεται με τον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (ΜΣΠΑ) και το σύστημα εμπορίας εκπομπών (ΣΕΔΕ) μετακυλίεται στις τιμές των λιπασμάτων που καταβάλλουν οι γεωργοί και, τελικά, στις τιμές των τροφίμων. Το Παρατηρητήριο της Αγοράς Λιπασμάτων θα συνεχίσει να λειτουργεί ως κεντρική πλατφόρμα για τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με την αγορά. Θα ενισχυθεί επίσης με τη βελτίωση της συλλογής δεδομένων σχετικά με τη λειτουργία της αγοράς, τις τιμές και τα αποθέματα.

Για να ενισχυθεί η ετοιμότητα, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη δημιουργία αποθεμάτων και άλλες επιλογές για την εξασφάλιση βασικών λιπασμάτων και εισροών. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει εποχικά ή ελάχιστα αποθέματα και, κατά περίπτωση, κοινές προμήθειες ή άλλα μέσα για την αύξηση της ανθεκτικότητας σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς και τον μετριασμό της αστάθειας των τιμών.

Η ΕΕ θα συνεχίσει να συμμετέχει σε πλαίσια διεθνούς συνεργασίας και με υποψήφιες χώρες, γειτονικές χώρες και χώρες εταίρους σε παγκόσμιο επίπεδο για τη διασφάλιση της διαφάνειας, την προώθηση της διαφοροποίησης του εφοδιασμού με λιπάσματα και εισροές και τη διερεύνηση επενδυτικών επιλογών στις χώρες αυτές μέσω αμοιβαία επωφελών εταιρικών σχέσεων.

Ιστορικό

Τα λιπάσματα είναι απαραίτητα για την παραγωγικότητα της γεωργίας, τη βιωσιμότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και την επισιτιστική ασφάλεια και αντιπροσωπεύουν σημαντικό μερίδιο του κόστους παραγωγής για τους γεωργούς. Οι γεωπολιτικοί κλυδωνισμοί και οι διαταραχές του εφοδιασμού έχουν οδηγήσει τις τιμές των λιπασμάτων σε κατακόρυφα υψηλότερα επίπεδα, ασκώντας αυξανόμενη πίεση στους γεωργούς σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Η αύξηση του κόστους των λιπασμάτων ενέχει τον κίνδυνο να αναγκάσει τους γεωργούς να μειώσουν τα ποσοστά εφαρμογής ή να περιορίσουν τις καλλιεργούμενες εκτάσεις, απειλώντας την απόδοση των καλλιεργειών, την παραγωγή τροφίμων και την ανθεκτικότητα του αγροδιατροφικού τομέα της ΕΕ.

Καθώς πλησιάζει η επόμενη περίοδος σποράς, οι γεωργοί χρειάζονται αξιόπιστη πρόσβαση σε επαρκείς ποσότητες οικονομικά προσιτών λιπασμάτων. Ταυτόχρονα, η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει μια πιο ανθεκτική, ανταγωνιστική και κυκλική εγχώρια βιομηχανία λιπασμάτων για τη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων και την καλύτερη αντοχή σε μελλοντικούς κλυδωνισμούς.

Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης αντίδρασής της στην κατάσταση, η Επιτροπή έχει ήδη λάβει διάφορα μέτρα. Θεσπίστηκε εξαίρεση από τους τυποποιημένους κανόνες υπολογισμού, προκειμένου να μειωθεί ο αντίκτυπος του ΜΣΠΑ στα λιπάσματα, καθιστώντας τα το μόνο βασικό προϊόν που επωφελείται από την εξαίρεση αυτή (χρήση προσαύξησης 1 % αντί 10 % με σταδιακή αύξηση σε 30 % για όλους τους άλλους τομείς).

Τον Φεβρουάριο του 2026 η Επιτροπή πρότεινε επίσης προσωρινές αδασμολόγητες δασμολογικές ποσοστώσεις για διάφορα βασικά αζωτούχα λιπάσματα και εισροές για την παραγωγή τους (αμμωνία, ουρία). Τον Απρίλιο του 2026 η Επιτροπή ενέκρινε προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τη στήριξη τομέων που πλήττονται από την κρίση στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένης της γεωργίας. Τον Απρίλιο, η Επιτροπή συγκάλεσε επίσης διάλογο υψηλού επιπέδου με τα ενδιαφερόμενα μέρη για να συμβάλει στη διαμόρφωση του σχεδίου δράσης για τα λιπάσματα και να προσδιορίσει μέτρα για την ενίσχυση της βιωσιμότητας, της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας του συστήματος λιπασμάτων της ΕΕ.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Sumeet Singh on Unsplash