Το Συμβούλιο κατέληξε σε προσωρινή συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με ένα σύνολο κανόνων που θεσπίζουν νομικό πλαίσιο για νέες γονιδιωματικές τεχνικές (NGT).

Ο κανονισμός αποσκοπεί στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα και στην εξασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τους ευρωπαίους υπευθύνους επιχειρήσεων, ενισχύοντας παράλληλα την ασφάλεια τροφίμων και μειώνοντας τις εξωτερικές εξαρτήσεις. Ο κανονισμός διασφαλίζει ισχυρή προστασία της υγείας των ανθρώπων και των ζώων, και προστασίας του περιβάλλοντος, ενώ παράλληλα συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων βιωσιμότητας της ΕΕ.

Η προσωρινή συμφωνία εγγυάται απλουστευμένη διαδικασία για τα φυτά NGT που είναι ισοδύναμα με συμβατικά φυτά και διασκεδάζει τις ανησυχίες σχετικά με τη διανοητική ιδιοκτησία και την πρόσβαση σε σπόρους.

Ο όρος NGT καλύπτει μια ποικιλία τεχνικών που προσαρμόζουν σπόρους κατά τρόπο που μπορεί να προκύψει και στη φύση ή μέσω συμβατικών τεχνικών βελτίωσης.

Με τη χρήση αυτών των τεχνικών, βελτιωμένες φυτικές ποικιλίες μπορούν να αναπτυχθούν ταχύτερα και με ειδικά χαρακτηριστικά τα οποία μπορούν να αντεπεξέλθουν στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο αγροδιατροφικός τομέας. Για παράδειγμα, οι νέες αυτές ποικιλίες μπορεί να είναι πιο ανθεκτικές στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως ξηρασίες ή πλημμύρες, και να απαιτούν λιγότερη χρήση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων.

Φυτά NGT κατηγορίας 1

Η προσωρινή συμφωνία διατηρεί την αρχή ότι τα φυτά NGT-1 είναι ισοδύναμα με τα συμβατικά φυτά, σύμφωνα με τη διαπραγματευτική εντολή του Συμβουλίου και την πρόταση της Επιτροπής. Οι εθνικές αρχές πρέπει να επαληθεύουν ότι τα φυτά NGT ανήκουν στην κατηγορία 1, αλλά οι απόγονοί τους δεν χρειάζεται να επαληθεύονται στη συνέχεια.

Τα φυτά και τα προϊόντα NGT-1 δεν θα επισημαίνονται, λαμβανομένης υπόψη της αρχής της ισοδυναμίας. Η μόνη εξαίρεση είναι οι σπόροι και άλλο φυτικό πολλαπλασιαστικό υλικό φυτών NGT-1, τα οποία θα πρέπει να επισημαίνονται. Αυτό δεν συνεπάγεται δυσανάλογη επιβάρυνση για τους βελτιωτές φυτών, αλλά θα επέτρεπε στους υπευθύνους επιχειρήσεων να διασφαλίσουν μια αλυσίδα χωρίς NGT, εφόσον το επιθυμούν.

Επιπλέον, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο συμφώνησαν σε έναν κατάλογο επιδιωκόμενων χαρακτηριστικών που θα εξαιρεθούν από την κατηγορία NGT-1.

Τόσο το Συμβούλιο όσο και το Κοινοβούλιο συμφώνησαν ότι η ανοχή σε φυτοφάρμακα και η «παραγωγή γνωστής εντομοκτόνου ουσίας» θα περιλαμβάνονται στον κατάλογο αποκλεισμού και δεν μπορούν να συγκαταλέγονται στα επιδιωκόμενα χαρακτηριστικά για τα φυτά NGT κατηγορίας 1. Αυτή η αλλαγή στην πρόταση της Επιτροπής θα διασφαλίσει ότι τα εν λόγω φυτά ταξινομούνται ως NGT-2 και, ως εκ τούτου, εξακολουθούν να υπόκεινται σε έγκριση, ιχνηλασιμότητα και παρακολούθηση.

Φυτά NGT κατηγορίας 2

Τα φυτά με πιο σύνθετες ή λιγότερο «φυσικές ισοδύναμες» γονιδιωματικές τροποποιήσεις ταξινομούνται στην κατηγορία 2. Για τα φυτά NGT-2, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο συμφώνησαν με την πρόταση της Επιτροπής να διατηρηθούν οι υφιστάμενες απαιτήσεις της νομοθεσίας για τους ΓΤΟ, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής επισήμανσης των προϊόντων.

Εάν η ετικέτα περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τα γνωρίσματα που τροποποιήθηκαν, αυτή πρέπει να καλύπτει όλα τα σχετικά γνωρίσματα. Αυτό θεσπίστηκε από το Συμβούλιο για να εξασφαλιστεί ότι οι καταναλωτές έχουν πρόσβαση σε ακριβείς και ολοκληρωμένες πληροφορίες.

Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο συμφώνησαν να επιτρέψουν στα κράτη μέλη να εξαιρέσουν την καλλιέργεια φυτών NGT-2 στην επικράτειά τους.

Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης προαιρετικά μέτρα συνύπαρξης. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να λαμβάνουν μέτρα για την αποφυγή της αθέλητης παρουσίας φυτών NGT-2 σε άλλα προϊόντα, εφόσον το επιθυμούν.

Προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας

Οι κανόνες για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας διέπονται από την οδηγία της ΕΕ για τη βιοτεχνολογία. Ωστόσο, ο κανονισμός NGT αντιμετωπίζει τις ανησυχίες που εξέφρασαν οι βελτιωτές φυτών και οι γεωργοί σε θέματα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

Ειδικότερα, όταν υποβάλλουν αίτηση καταχώρισης φυτού ή προϊόντος NGT κατηγορίας 1, οι εταιρείες ή οι βελτιωτές πρέπει να υποβάλλουν πληροφορίες σχετικά με όλα τα υφιστάμενα ή εκκρεμή διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Οι πληροφορίες σχετικά με έκδοση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας πρέπει να περιλαμβάνονται σε δημόσια διαθέσιμη βάση δεδομένων.

Επιπλέον, σε εθελοντική βάση, οι εταιρείες ή οι βελτιωτές μπορούν επίσης να παρέχουν ενημέρωση σχετικά με την πρόθεση του κατόχου του διπλώματος ευρεσιτεχνίας να επιτρέψει τη χρήση προστατευμένου με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας φυτού ή προϊόντος NGT 1 υπό δίκαιους όρους.

Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο συμφώνησαν σχετικά με τη δημιουργία ομάδας εμπειρογνωμόνων για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, η οποία θα επικεντρώνεται στις επιπτώσεις των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στα φυτά NGT και θα απαρτίζεται από εμπειρογνώμονες από όλα τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και το Κοινοτικό Γραφείο Φυτικών Ποικιλιών.

Έναν χρόνο μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού, η Επιτροπή θα δημοσιεύσει μελέτη σχετικά με τον αντίκτυπο της έκδοσης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην καινοτομία, τη διαθεσιμότητα σπόρων για τους γεωργούς και την ανταγωνιστικότητα του τομέα βελτίωσης φυτών της ΕΕ. Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα αναφέρει ποια μέτρα παρακολούθησης απαιτούνται ή θα δημοσιεύσει νομοθετική πρόταση για την αντιμετώπιση τυχόν ζητημάτων που θα εντοπίζονται στη μελέτη.

Επόμενα βήματα

Η προσωρινή συμφωνία θα πρέπει τώρα να προσυπογραφεί από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, προτού εγκριθεί και τυπικά.

Ιστορικό

Την τελευταία δεκαετία, έχουν αναπτυχθεί ποικίλα NGT με βάση προόδους της βιοτεχνολογίας. Οι νέες αυτές τεχνολογίες δεν υπήρχαν το 2001, όταν εγκρίθηκε η νομοθεσία της ΕΕ για τους ΓΤΟ. Γι’ αυτό και τα φυτά που προκύπτουν μέσω NGT αυτή τη στιγμή υπόκεινται στους ίδιους κανόνες με τους ΓΤΟ.

Οι νέοι κανόνες θα διασφαλίσουν ότι τα φυτά NGT που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ είναι εξίσου ασφαλή με τις ποικιλίες συμβατικής αναπαραγωγής. Η συμφωνία καλύπτει φυτά που περιέχουν μικρές τροποποιήσεις στο γενετικό υλικό τους (στοχευμένη μεταλλαξιγένεση) ή ενθέσεις γενετικού υλικού από το ίδιο φυτό ή από διασταυρώσιμα φυτά (cisgenesis, περιλαμβανομένης της ενδογένεσης). Οι ΓΤΟ εξακολουθούν να ρυθμίζονται από τη ενωσιακή νομοθεσία περί ΓΤΟ, η οποία παραμένει αμετάβλητη.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by Le Thanh Huyen on Unsplash

Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με την αναθεώρηση της οδηγίας για τα οργανωμένα ταξίδια, η οποία αποσκοπεί στην αποτελεσματικότερη προστασία των ταξιδιωτών. Στα οργανωμένα ταξίδια ο διοργανωτής συνδυάζει διάφορες ταξιδιωτικές ή τουριστικές υπηρεσίες όπως πτήσεις, μεταφορές, καταλύματα, εκδρομές κ.λπ. Τα ταξίδια αγοράζονται διαδικτυακά ή και εκτός διαδικτύου και μπορούν να προσφέρονται από ταξιδιωτικά πρακτορεία, ταξιδιωτικά γραφεία, μεταφορείς και άλλους παράγοντες.

Η συμφωνία ενισχύει τα δικαιώματα των καταναλωτών, μειώνει τον φόρτο για τους φορείς εκμετάλλευσης και αποσαφηνίζει τις υποχρεώσεις των διοργανωτών οργανωμένων ταξιδιών σε θέματα όπως οι επιστροφές χρημάτων, η προστασία κατά της αφερεγγυότητας και η χρήση κουπονιών.

Αποσαφήνιση του ορισμού του «οργανωμένου ταξιδιού»

Οι νέοι κανόνες απλουστεύουν την οδηγία διατηρώντας τους συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς εκτός του πεδίου εφαρμογής της, προσαρμόζοντας τον ορισμό του «πακέτου» και εισάγοντας απαιτήσεις σχετικά με την παροχή πληροφοριών σε ορισμένες περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν δημιουργείται πακέτο.

Βελτίωση της ενημέρωσης για τους ταξιδιώτες

Η νέα οδηγία ενισχύει και αποσαφηνίζει τις πληροφορίες που πρέπει να λαμβάνουν οι ταξιδιώτες τόσο πριν και μετά το ταξίδι όσο και κατά τη διάρκεια αυτού. Στις πληροφορίες αυτές περιλαμβάνονται λεπτομέρειες σχετικά με τις διαθέσιμες μεθόδους πληρωμής, τις απαιτήσεις για τα διαβατήρια και τις θεωρήσεις, την προσβασιμότητα για τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα και τις χρεώσεις καταγγελίας σε περίπτωση ακύρωσης. Η επικαιροποιημένη οδηγία περιλαμβάνει επίσης βελτίωση της ενημέρωσης για τους ταξιδιώτες σε περίπτωση αφερεγγυότητας του διοργανωτή. Επιπλέον, με τη νέα οδηγία θεσπίζεται υποχρέωση για τους διοργανωτές να εφαρμόζουν διακανονισμούς για τη διερεύνηση καταγγελιών.

Δικαιώματα ακύρωσης πακέτου

Η συμφωνία αποσαφηνίζει τα δικαιώματα των ταξιδιωτών όταν οι ίδιοι αποφασίζουν, λόγω έκτακτων και αναπόφευκτων περιστάσεων (γνωστών και ως «ανωτέρας βίας»), να ακυρώσουν το ταξίδι πριν από την αναχώρηση. Σε τέτοιες περιπτώσεις οι ταξιδιώτες θα πρέπει να είναι σε θέση προβαίνουν σε ακύρωση χωρίς να υποχρεούνται να καταβάλουν χρέωση καταγγελίας. Το τι συνιστά «ανωτέρα βία» θα καθορίζεται κατά περίπτωση.

Επιπλέον, η συμφωνία αποσαφηνίζει τις υποχρεώσεις των διοργανωτών όταν αυτοί προβαίνουν σε ακύρωση πακέτου. Οι διοργανωτές υποχρεούνται να επιστρέψουν τα χρήματα στον ταξιδιώτη εντός 14 ημερών.

Η επικαιροποιημένη οδηγία εισάγει την εθελοντική χρήση κουπονιών: οι διοργανωτές μπορούν, αντί να προβούν σε επιστροφή των χρημάτων, να προσφέρουν στους ταξιδιώτες κουπόνια, τα οποία, ωστόσο, αυτοί έχουν το δικαίωμα να αρνηθούν. Τα κουπόνια πρέπει να έχουν αξία τουλάχιστον ίση με εκείνη της επιστροφής χρημάτων και να είναι μεταβιβάσιμα μόνο μία φορά, ενώ η ισχύς τους δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τους 12 μήνες. Οι ταξιδιώτες πρέπει επίσης να μπορούν να τα χρησιμοποιούν για την αγορά μίας ή περισσότερων ταξιδιωτικών υπηρεσιών που προσφέρονται από τον έμπορο. Τα κουπόνια θα καλύπτονται από προστασία κατά της αφερεγγυότητας.

Αποζημίωση σε περίπτωση αφερεγγυότητας

Εάν ο λόγος της ακύρωσης είναι η αφερεγγυότητα του εμπόρου, οι ταξιδιώτες θα πρέπει να αποζημιώνονται εντός έξι μηνών. Τα κράτη μέλη μπορούν να ορίζουν συντομότερες προθεσμίες. Σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις (εάν, για παράδειγμα, έχει υποβληθεί ασυνήθιστα υψηλός αριθμός αιτήσεων σε σύντομο χρονικό διάστημα ή όταν η αφερεγγυότητα επηρεάζει επιβάτες από διαφορετικά κράτη μέλη), η περίοδος επιστροφής χρημάτων θα μπορούσε να επεκταθεί στους εννέα μήνες. Η επικαιροποιημένη οδηγία θα καλύπτει επίσης τη δημοσίευση πληροφοριών σχετικά με τους διοργανωτές που συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά την προστασία κατά της αφερεγγυότητας.

Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο

Μετά την έναρξη ισχύος της νέας οδηγίας, τα κράτη μέλη θα έχουν στη διάθεσή τους 28 μήνες για να τη μεταφέρουν στο εθνικό τους δίκαιο.

Επόμενα βήματα

Πριν από την επίσημη έγκρισή της, η προσωρινή συμφωνία πρέπει να επιβεβαιωθεί και από τα δύο θεσμικά όργανα.

Γενικές πληροφορίες

Τα οργανωμένα ταξίδια αποτελούν δημοφιλή επιλογή για τους τουρίστες. Στα οργανωμένα ταξίδια ο διοργανωτής συνδυάζει διάφορες ταξιδιωτικές ή τουριστικές υπηρεσίες όπως πτήσεις, μεταφορές, γεύματα, καταλύματα, εκδρομές κ.λπ. Τα ταξίδια αγοράζονται διαδικτυακά ή και εκτός διαδικτύου και μπορούν να προσφέρονται από ταξιδιωτικά πρακτορεία, ταξιδιωτικά γραφεία, μεταφορείς και άλλους παράγοντες. Το φάσμα των διαφόρων προϊόντων και παραγόντων (τόσο διοργανωτών όσο και παρόχων υπηρεσιών) που εμπλέκονται στα οργανωμένα ταξίδια καθιστά περίπλοκη για τους ταξιδιώτες την ανάκτηση των δαπανών τους, για παράδειγμα, σε περίπτωση ολικής ή μερικής ακύρωσης του πακέτου.

Η αφερεγγυότητα μεγάλων εταιρειών οργανωμένων ταξιδιών, όπως της Thomas Cook το 2019, και η κρίση της νόσου COVID-19 κατέστησαν σαφές ότι πρέπει να ενισχυθεί η προστασία των ταξιδιωτών σε περίπτωση σοβαρών απρόβλεπτων γεγονότων. Τον Οκτώβριο του 2023 η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για την αναθεώρηση της οδηγίας του 2015 για τα οργανωμένα ταξίδια, η οποία ενίσχυε την προστασία των ταξιδιωτών.

Ο τουρισμός διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην παγκόσμια οικονομία καθώς αντιπροσωπεύει, άμεσα και έμμεσα, πάνω από το 10% του παγκόσμιου ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος. Λόγω της αύξησης των εισοδημάτων, της μείωσης του κόστους των ταξιδιών και του ολοένα μεγαλύτερου φάσματος διαθέσιμων τουριστικών δραστηριοτήτων, ο παγκόσμιος αριθμός τουριστών αυξήθηκε από 680 εκατομμύρια το 2000 σε πάνω από 1,5 δισεκατομμύρια το 2019. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο κύριος τουριστικός προορισμός στον κόσμο, αφού το 2022 υποδέχθηκε περίπου τα δύο τρίτα του συνόλου των διεθνών αφίξεων τουριστών. Η τουριστική βιομηχανία διαδραματίζει καίριο ρόλο στην οικονομία της ΕΕ, με περίπου 2,3 εκατομμύρια τουριστικές επιχειρήσεις και 10,9 εκατομμύρια άτομα να εργάζονται στον κλάδο το 2020.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by Eva Darron on Unsplash

Το Συμβούλιο έδωσε την τελική του έγκριση για τον κανονισμό σχετικά με τα απορρυπαντικά και τις επιφανειοδραστικές ουσίες. Η νέα νομοθεσία θα διευκολύνει την πώληση των εν λόγω προϊόντων σε ολόκληρη την αγορά της ΕΕ, προστατεύοντας παράλληλα την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Θα απλουστεύσει επίσης τις πληροφορίες για τους καταναλωτές και θα αποσαφηνίσει τις απαιτήσεις επισήμανσης για τις εταιρείες.

Ο νέος κανονισμός επικαιροποιεί τους κανόνες με σκοπό την κάλυψη της καινοτομίας αιχμής (μικροοργανισμοί στα προϊόντα καθαρισμού) και την προώθηση βιώσιμων νέων πρακτικών, όπως η πώληση απορρυπαντικών επαναπλήρωσης, καθώς και για την εισαγωγή της ψηφιακής επισήμανσης και του ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος για τα απορρυπαντικά και τις επιφανειοδραστικές ουσίες.

Ο κανονισμός βελτιώνει τις απαιτήσεις ασφάλειας και τις απαιτήσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, τις πληροφορίες που αναγράφονται στις ετικέτες, την εποπτεία της αγοράς (ιδίως για τις εισαγωγές) και τη διαφάνεια για τις αρχές, τα συστήματα υγείας και τα κέντρα δηλητηριάσεων.

Απαγορεύονται οι δοκιμές σε ζώα κατά την παραγωγή απορρυπαντικών.

Επόμενα βήματα

Η έγκριση της θέσης σε πρώτη ανάγνωση αποτελεί το τελευταίο βήμα σε επίπεδο Συμβουλίου όσον αφορά τη διαδικασία έκδοσης. Το κείμενο δεν έχει λάβει ακόμη την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε σύνοδο της ολομέλειάς του. Οι νέοι κανόνες θα εφαρμοστούν τρεισήμισι έτη μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού.

Γενικές πληροφορίες

Τα απορρυπαντικά, αν και εξυπηρετούν την υγεία και την υγιεινή στην καθημερινή μας ζωή, είναι χημικές ουσίες με εγγενείς ιδιότητες που ενδέχεται να ενέχουν κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.

Νομοθετική πράξη του 2004 (στο εξής: ο κανονισμός για τα απορρυπαντικά) καθορίζει τους κανόνες με τους οποίους πρέπει να συμμορφώνονται τα απορρυπαντικά προκειμένου να διατίθενται στην αγορά της ΕΕ. Η πρόταση της Επιτροπής του Απριλίου του 2023 εξετάζει ορισμένες ελλείψεις της ισχύουσας νομοθεσίας και αλληλεπικαλύψεις μεταξύ του κανονισμού για τα απορρυπαντικά και άλλων νομοθετικών πράξεων της ΕΕ για τα χημικά προϊόντα, οι οποίες οδηγούν σε επαναλήψεις όσον αφορά τις απαιτήσεις επισήμανσης και δυσχεραίνουν την αποτελεσματική διάθεση των πληροφοριών για την ασφάλεια και τη χρήση στους καταναλωτές.

Η βιομηχανία απορρυπαντικών αντιπροσώπευε το 4,2 % της αξίας παραγωγής του συνολικού κλάδου των χημικών προϊόντων το 2018, με αγοραία αξία ύψους 41,2 δισ. ευρώ (το 2020). Η παρασκευή προϊόντων για το σύνολο της αγοράς, που περιλαμβάνει τόσο καταναλωτικά όσο και επαγγελματικά προϊόντα, αφορά περίπου 700 χωριστές εγκαταστάσεις παραγωγής.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by Precious Plastic Melbourne on Unsplash

Η Προεδρία του Συμβουλίου και οι εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με τον κανονισμό για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου. Ο κανονισμός αποτελεί κεντρικό στοιχείο του χάρτη πορείας REPowerEU της ΕΕ για τον τερματισμό της εξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια, μετά την εργαλειοποίηση του εφοδιασμού με αέριο σαν όπλο από τη Ρωσία με σημαντικές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.

Ο κανονισμός εισάγει νομικά δεσμευτική, σταδιακή απαγόρευση των εισαγωγών τόσο υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) όσο και αερίου αγωγών από τη Ρωσία, με πλήρη απαγόρευση από το τέλος του 2026 και το φθινόπωρο του 2027 αντίστοιχα. Θα συμβάλει στον πρωταρχικό στόχο να επιτευχθεί ανθεκτική και ανεξάρτητη αγορά ενέργειας της ΕΕ, διαφυλάσσοντας παράλληλα την ασφάλεια του εφοδιασμού της.