
Ποιος είναι ο στόχος των προτάσεων;
Η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος προτείνουν ένα νέο καθεστώς οριζόντιων κυρώσεων, το οποίο θα στοχεύει σε ορισμένες σοβαρές παράνομες συμπεριφορές. Κυρώσεις θα επιβάλλονται εάν η συμπεριφορά αυτή προέρχεται από χώρες εκτός της ΕΕ και συνιστά σοβαρή απειλή για τις αξίες της Ένωσης, την ασφάλεια της Ένωσης και των κρατών μελών της ή τη διεθνή ασφάλεια. Στόχος των προτάσεων είναι η αντιμετώπιση των απειλών που συνιστούν η παράνομη διακίνηση μεταναστών, η εμπορία ανθρώπων, η εμπορία και άλλες παράνομες δραστηριότητες που σχετίζονται με τα ναρκωτικά, η παράνομη κατασκευή και διακίνηση πυροβόλων όπλων και η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Με αυτό το νέο καθεστώς κυρώσεων, η ΕΕ θα είναι σε θέση να δεσμεύει τα περιουσιακά στοιχεία προσώπων και οντοτήτων που εμπλέκονται σε τέτοιες δραστηριότητες και να περιορίζει την είσοδο καταχωρισμένων προσώπων στην ΕΕ.
Γιατί τώρα;
Ενόψει των παγκόσμιων προκλήσεων που σχετίζονται με τη μετανάστευση και την ασφάλεια, η Ευρώπη πρέπει να αντιδράσει αποφασιστικά. Τα δίκτυα οργανωμένου εγκλήματος που εμπλέκονται στην παράνομη διακίνηση μεταναστών, στην εμπορία ανθρώπων ή σε άλλες μορφές οργανωμένου εγκλήματος συνιστούν σοβαρή απειλή για την ασφάλειά μας, την οικονομία μας και το κράτος δικαίου. Το προτεινόμενο καθεστώς κυρώσεων ανακοινώθηκε από την πρόεδρο φον ντερ Λάιεν στην κατάσταση της Ένωσης το 2025.
Ποιες μορφές οργανωμένου εγκλήματος καλύπτονται από τις προτάσεις αυτές;
Οι προτάσεις στοχεύουν τους διακινητές μεταναστών και τους διακινητές, δεδομένου ότι σήμερα πάρα πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να διασχίζουν παράνομα τα σύνορα της ΕΕ, δελεαζόμενοι από ψευδείς υποσχέσεις των διακινητών και των διακινητών. Οι διακινητές αποκομίζουν εκατομμύρια κέρδη, ενώ θέτουν τους ανθρώπους σε κίνδυνο όταν επιχειρούν επικίνδυνα ταξίδια για να φτάσουν παράνομα στην ΕΕ. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο απαιτούνται νέα μέτρα για την εξάρθρωση του επιχειρηματικού μοντέλου των διακινητών, τον περιορισμό των κινήσεών τους και τη διακοπή των κερδών τους.
Ταυτόχρονα, η εξάρθρωση του επιχειρηματικού μοντέλου των διακινητών μεταναστών και των διακινητών ανθρώπων απαιτεί ολιστική προσέγγιση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι αναγκαίο να εξεταστούν τα ευρύτερα οργανωμένα δίκτυα εντός των οποίων δραστηριοποιούνται συχνά οι διακινητές μεταναστών και οι διακινητές ανθρώπων. Εκτός από τη στόχευση της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων, οι προτάσεις στοχεύουν επίσης στην παράνομη κατασκευή και διακίνηση πυροβόλων όπλων, τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη συμπεριφορά που σχετίζεται με τη διακίνηση παράνομων ναρκωτικών.
Πώς θα ενισχύσει το νέο καθεστώς κυρώσεων την υφιστάμενη δράση της ΕΕ κατά του οργανωμένου εγκλήματος;
Οι ποινικές διαδικασίες και κυρώσεις διαφέρουν ως προς το πεδίο εφαρμογής και την εφαρμογή τους. Οι κυρώσεις αποτελούν εργαλείο της Ένωσης για την επίτευξη των στόχων της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας. Οι κυρώσεις είναι διαφορετικής φύσης και διακριτές από τα εργαλεία του ποινικού δικαίου και σε καμία περίπτωση δεν αντικαθιστούν το ποινικό δίκαιο. Το νέο καθεστώς κυρώσεων θα είναι συμπληρωματικό προς τα εργαλεία ποινικού δικαίου της ΕΕ, για παράδειγμα σχετικά με την παράνομη διακίνηση μεταναστών, η οποία βρίσκεται επί του παρόντος υπό διαπραγμάτευση στο Συμβούλιο, το αναθεωρημένο πλαίσιο για την εμπορία ανθρώπων ή το εκσυγχρονισμένο νομοθετικό πλαίσιο κατά του οργανωμένου εγκλήματος, το οποίο επεξεργάζεται επί του παρόντος η Επιτροπή. Το νέο πλαίσιο δεν θίγει τις ποινικές έρευνες ή τις δικαστικές διαδικασίες. Στόχος του είναι να κλείσει τα κενά στοχεύοντας τους διακινητές μεταναστών και τους διακινητές ανθρώπων να παγώσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία, να περιορίσουν την ικανότητά τους να μετακινούνται και να κόψουν τα κέρδη τους.
Το νέο πλαίσιο κυρώσεων έχει ως στόχο να διαταράξει και να αποτρέψει ορισμένες συμπεριφορές που προέρχονται εκτός της Ένωσης και συνιστούν σοβαρή απειλή για τις αξίες της ΕΕ, την ασφάλειά της ή τη διεθνή ασφάλεια. Τα μέτρα που επιβάλλονται μέσω κυρώσεων είναι προσωρινά και αναστρέψιμα. Στόχος είναι η διατάραξη και η αποτροπή συγκεκριμένων συμπεριφορών που απειλούν την ασφάλεια της ΕΕ ή τη διεθνή ασφάλεια.
Θα επηρεάσουν οι προτάσεις τις ΜΚΟ που επιτελούν ανθρωπιστικό έργο, για παράδειγμα σε σχέση με τους μετανάστες; Εξαιρούνται οι δραστηριότητες των ΜΚΟ από τις κυρώσεις;
Οι προτάσεις επικεντρώνονται σε παράνομες δράσεις ή πολιτικές που προέρχονται από χώρες εκτός της ΕΕ, οι οποίες, λόγω του εκτεταμένου, συστηματικού ή οργανωμένου χαρακτήρα τους, συνιστούν σοβαρή απειλή για τις αξίες της Ένωσης, την ασφάλεια της Ένωσης και των κρατών μελών της ή τη διεθνή ασφάλεια.
Απευθύνεται σε άτομα και οντότητες που ευθύνονται, συμβάλλουν, στηρίζουν ή επωφελούνται οικονομικά από την παράνομη διακίνηση μεταναστών, την εμπορία ανθρώπων και το οργανωμένο έγκλημα. Δεν στοχεύει τους μετανάστες, τους αιτούντες άσυλο ή τα άτομα που χρήζουν διεθνούς προστασίας.
Οι προτάσεις διευκρινίζουν ότι τα περιοριστικά μέτρα δεν θίγουν τυχόν νόμιμες δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της ανθρωπιστικής βοήθειας που παρέχεται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, της στήριξης των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων και της κάλυψης των βασικών ανθρώπινων αναγκών των μεταναστών.
Οι νέες αυτές κυρώσεις θα ισχύουν και για τρίτες χώρες;
Η παράνομη διακίνηση μεταναστών, η εμπορία ανθρώπων και άλλες μορφές οργανωμένου εγκλήματος αποτελούν παγκόσμιες προκλήσεις που υπονομεύουν τις κοινωνίες και απειλούν το κράτος δικαίου. Τα προτεινόμενα μέτρα δεν στοχεύουν συγκεκριμένη χώρα ή περιοχή, αλλά πρόσωπα και οντότητες σε ολόκληρο τον κόσμο. Τα νέα μέτρα παρέχουν στην ΕΕ ένα πρόσθετο οριζόντιο εργαλείο για την αντιμετώπιση ιδιαίτερα σοβαρών μορφών οργανωμένου εγκλήματος. Αυτό βασίζεται στην ήδη υφιστάμενη συνεργασία με τις χώρες εταίρους για την ενίσχυση της παγκόσμιας καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης μεταναστών και την πρόληψη επικίνδυνων ταξιδιών, μεταξύ άλλων μέσω της ενισχυμένης παγκόσμιας συμμαχίας. Η Επιτροπή θα συνεχίσει επίσης να εντείνει τη συνεργασία με τις ενδιαφερόμενες χώρες εταίρους για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος.
Θα είναι εξωεδαφικά αυτά τα νέα περιοριστικά μέτρα;
Όπως ισχύει για όλα τα καθεστώτα κυρώσεων της ΕΕ, οι κυρώσεις της ΕΕ δεν εφαρμόζονται εξωεδαφικά. Αυτό σημαίνει ότι μόνο οι φορείς εκμετάλλευσης με σημεία επαφής στην ΕΕ υποχρεούνται να συμμορφώνονται με τις κυρώσεις της ΕΕ.
Τηρούνται οι δικαστικές εγγυήσεις;
Οι κυρώσεις της ΕΕ εγκρίνονται από το Συμβούλιο βάσει σαφών νομικών κριτηρίων και αξιόπιστων αποδεικτικών στοιχείων. Τα καταχωρισμένα πρόσωπα έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν επανεξέταση της καταχώρισής τους από το Συμβούλιο και να προσβάλουν τα περιοριστικά μέτρα ενώπιον των δικαστηρίων της ΕΕ.
Ποια είναι τα επόμενα βήματα;
Οι προτάσεις θα συζητηθούν και θα επανεξεταστούν από το Συμβούλιο. Όπως συμβαίνει με κάθε καθεστώς κυρώσεων, η έγκρισή του από το Συμβούλιο απαιτεί ομοφωνία.
Πηγή: ec.europa.eu
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπίστωσε προκαταρκτικά ότι η Meta παραβιάζει τον νόμο για τις ψηφιακές υπηρεσίες όσον αφορά τον εθιστικό σχεδιασμό του Instagram και του Facebook. Η έρευνα επικεντρώνεται σε χαρακτηριστικά όπως η άπειρη κύλιση, η αυτόματη αναπαραγωγή, οι ειδοποιήσεις push και τα εξαιρετικά εξατομικευμένα συστήματα συστάσεων των πλατφορμών.
Από την έρευνα της Επιτροπής προκύπτει ότι η Meta δεν αξιολόγησε επαρκώς τους κινδύνους του εθιστικού σχεδιασμού της όσον αφορά τη σωματική και ψυχική ευεξία των χρηστών, συμπεριλαμβανομένων των ανηλίκων και των ευάλωτων ενηλίκων.
Για παράδειγμα, η Meta δεν έλαβε υπόψη ορισμένα χαρακτηριστικά σχεδιασμού του Instagram και του Facebook, όπως εξαιρετικά εξατομικευμένες συστάσεις, αυτόματο παιχνίδι και άπειρη κύλιση, τα οποία δείχνουν συνεχώς στους χρήστες νέο περιεχόμενο. Τα χαρακτηριστικά αυτά τροφοδοτούν την επιθυμία του χρήστη να συνεχίσει να μετακινείται και να μετατοπίζει τον εγκέφαλο σε «λειτουργία αυτόματου πιλότου», συμβάλλοντας σε ανθυγιεινές συνήθειες και καταναγκαστική χρήση.
Επιπλέον, η Meta αγνόησε τις διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τον χρόνο που περνούν οι ανήλικοι στο Instagram ή το Facebook τη νύχτα και πώς η βελτιστοποίηση των διαφόρων μορφών του - όπως οι τροχοί και οι ιστορίες - θα μπορούσε να οδηγήσει σε υπερβολική ή καταναγκαστική χρήση των υπηρεσιών.
Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι τα τρέχοντα μέτρα μετριασμού της Meta δεν κατάφεραν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τους κινδύνους που απορρέουν από τον εθιστικό σχεδιασμό της.
Για παράδειγμα, τα εργαλεία διαχείρισης χρόνου του Instagram και του Facebook, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ενεργοποιούνται από προεπιλογή για εφήβους, μπορούν εύκολα να απορριφθούν και δεν οδηγούν σε ουσιαστική μείωση και έλεγχο της χρήσης της υπηρεσίας.
Επιπλέον, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι γονικοί έλεγχοι της Meta είναι αποτελεσματικοί μόνο εάν οι γονείς και οι κηδεμόνες διαθέτουν επαρκή τεχνική εμπειρογνωμοσύνη, καθώς και αφιερώνουν προσπάθεια και χρόνο για την αποτελεσματική κατανόησή τους. Αυτό υπονομεύει την αποτελεσματικότητα αυτών των μέτρων στην αντιμετώπιση των εγγενών κινδύνων που ενέχει ο εθιστικός σχεδιασμός του Instagram και του Facebook.
Τα μέτρα ευαισθητοποίησης της Meta, όπως συμβουλές και σύνδεσμοι προς πόρους ψυχικής υγείας που διατίθενται μέσω χωριστής σελίδας «κέντρου ασφαλείας», δεν φαίνεται να μετριάζουν επαρκώς τον κίνδυνο εθιστικού σχεδιασμού στο Facebook και το Instagram.
Στο παρόν στάδιο της έρευνας, η Επιτροπή θεωρεί ότι η Meta πρέπει να εφαρμόσει αλλαγές στον σχεδιασμό τόσο του Instagram όσο και του Facebook. Για παράδειγμα, απενεργοποιώντας βασικά εθιστικά χαρακτηριστικά όπως το «autoplay» και το «infinite scroll» από προεπιλογή, εφαρμόζοντας αποτελεσματικά «διαλείμματα στην οθόνη» και προσαρμόζοντας το σύστημα συστάσεών του ώστε να είναι λιγότερο προσανατολισμένο στη δέσμευση.
Τα εν λόγω προκαταρκτικά πορίσματα δεν προδικάζουν το τελικό αποτέλεσμα της έρευνας.
Η Meta έχει πλέον τη δυνατότητα να ασκήσει το δικαίωμα υπεράσπισής της. Μπορεί να εξετάζει τα έγγραφα που περιέχονται στους φακέλους έρευνας της Επιτροπής και να απαντά γραπτώς στα προκαταρκτικά πορίσματα της Επιτροπής. Παράλληλα, θα ζητηθεί η γνώμη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ψηφιακών Υπηρεσιών.
Εάν οι απόψεις της Επιτροπής επιβεβαιωθούν τελικά, η Επιτροπή μπορεί να εκδώσει απόφαση μη συμμόρφωσης, η οποία μπορεί να επιβάλει πρόστιμο ανάλογο προς τη φύση, τη σοβαρότητα, την επανάληψη και τη διάρκεια της παράβασης, με ανώτατο όριο το 6 % του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών του παρόχου.
Τα προκαταρκτικά πορίσματα της Επιτροπής αποτελούν μέρος των επίσημων διαδικασιών της για τη διερεύνηση της συμμόρφωσης της Meta με τον νόμο για τις ψηφιακές υπηρεσίες, οι οποίες κινήθηκαν στις 16 Μαΐου 2024.
Οι προκαταρκτικές απόψεις της Επιτροπής βασίζονται σε διεξοδική έρευνα που περιλάμβανε ανάλυση των εκθέσεων εκτίμησης κινδύνου της Meta, των εσωτερικών δεδομένων και εγγράφων και των απαντήσεων της Meta σε πολλαπλά αιτήματα παροχής πληροφοριών, επανεξέταση της εκτεταμένης επιστημονικής έρευνας σχετικά με το θέμα αυτό και συνεντεύξεις με εμπειρογνώμονες σε πολλούς τομείς, συμπεριλαμβανομένου του συμπεριφορικού εθισμού.
Η παρούσα έρευνα καλύπτει επίσης τις ανησυχίες σχετικά με τα μέτρα διασφάλισης ηλικίας που έχει θεσπίσει η Meta για ανηλίκους κάτω των 13 ετών, για τα οποία εγκρίθηκαν προκαταρκτικά πορίσματα στις 29 Απριλίου 2026. Ξεχωριστά, η Επιτροπή συνεχίζει την έρευνά της σχετικά με τις λεγόμενες επιπτώσεις της «τρύπας των κουνελιών» που προκαλούνται από τον σχεδιασμό των συστημάτων συστάσεων του Facebook και του Instagram, τα οποία ενδέχεται να εκμεταλλεύονται τα τρωτά σημεία και την απειρία των ανηλίκων.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Brett Jordan on Unsplash
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε απόφαση με την οποία επιβεβαιώνει τη συμμετοχή της Ουγγαρίας στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), μετά το αίτημα της Ουγγαρίας να προσχωρήσει σε αυτήν τον Μάιο του 2026. Με τη σημερινή απόφαση, η Ουγγαρία θα είναι πλέον το 25ο κράτος μέλος που θα προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, αντικατοπτρίζοντας την ανανεωμένη δέσμευσή της για την αποκατάσταση του κράτους δικαίου στη χώρα. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα έχει πλέον μόνιμη παρουσία στην Ουγγαρία για την προστασία των κονδυλίων της ΕΕ από το οικονομικό έγκλημα.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι αρμόδια για τη διερεύνηση και τη δίωξη οικονομικών εγκλημάτων που αφορούν τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Συμβάλλει σημαντικά στην ενίσχυση της προστασίας του προϋπολογισμού της Ένωσης.
Η πρόεδρος κ. φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Έχουμε καλά νέα για την Ουγγαρία. Πρόκειται για ένα ευπρόσδεκτο βήμα στην καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς. Ο λαός της Ουγγαρίας θα έχει πλέον μια εγγύηση για να διασφαλίσει ότι τα κονδύλια της ΕΕ λειτουργούν προς το συμφέρον του. Ουγγαρία, καλώς ήρθατε στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.»
Η απόφαση έχει σημαντικές επιπτώσεις, καθώς ο κανονισμός για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα πάψει να αποτελεί πράξη στο πλαίσιο της ενισχυμένης συνεργασίας και θα καταστεί πλήρως μέρος του κεκτημένου της ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι κάθε νέος βουλευτής που θα προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση στο μέλλον θα πρέπει να προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Η απόφαση της Επιτροπής θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα. Οι ουγγρικές αρχές θα πρέπει τώρα να προτείνουν 3 υποψηφίους για τη θέση του Ευρωπαίου Εισαγγελέα στην Ουγγαρία. Το Συμβούλιο της ΕΕ θα διορίσει έναν από αυτούς, αφού εξετάσει τη γνώμη ανεξάρτητης ομάδας. Η επιτροπή απαρτίζεται από ένα πρώην μέλος του Δικαστηρίου της ΕΕ, το Ελεγκτικό Συνέδριο και την Eurojust, καθώς και από άλλους επαγγελματίες υψηλού επιπέδου στον τομέα της δικαιοσύνης. Η Ουγγαρία θα πρέπει επίσης να προτείνει υποψηφίους για τις θέσεις των Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων στον Ευρωπαίο Γενικό Εισαγγελέα.
Οι ουγγρικές αρχές θα πρέπει να λάβουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσουν ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία μπορεί να είναι πλήρως λειτουργική στην Ουγγαρία. Αυτό περιλαμβάνει την παροχή επαρκών υλικών και ανθρώπινων πόρων.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα είναι σε θέση να αρχίσει τις εργασίες της είκοσι ημέρες μετά τον διορισμό του Ευρωπαίου Εισαγγελέα στην Ουγγαρία από το Συμβούλιο. Θα είναι αρμόδια για τη διερεύνηση και τη δίωξη εγκλημάτων που αφορούν κονδύλια της ΕΕ και διαπράχθηκαν στην Ουγγαρία μετά την 1η Ιουνίου 2021, αναδρομικά, όταν η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ξεκίνησε τις δραστηριότητές της.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ιδρύθηκε το 2021 με τον κανονισμό για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και λειτουργεί βάσει αυτού. Μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου του 2025, είχε ασχοληθεί με περισσότερες από 3.600 υποθέσεις.
Η Δανία και η Ιρλανδία έχουν εξαιρεθεί από τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης βάσει των Συνθηκών. Σε αυτή τη βάση, δεν συμμετέχουν στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία συστάθηκε μέσω του μηχανισμού της λεγόμενης ενισχυμένης συνεργασίας, ο οποίος επιτρέπει σε μια ομάδα τουλάχιστον εννέα κρατών μελών να ενταχθούν στενότερα σε μια συγκεκριμένη πολιτική της ΕΕ. Όταν όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ συμμετέχουν σε νόμο που θεσπίζεται στο πλαίσιο του εν λόγω μηχανισμού, ο νόμος αυτός καθίσταται μέρος του «κοινοτικού κεκτημένου» και δεν θεωρείται πλέον ότι εμπίπτει στην κατηγορία της ενισχυμένης συνεργασίας. Δεδομένου ότι 25 κράτη μέλη αποτελούν πλέον μέρος της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και τα δύο υπόλοιπα κράτη μέλη υπόκεινται σε ρήτρα εξαίρεσης, ο κανονισμός για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία καθίσταται πλέον μέρος του κεκτημένου της ΕΕ.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Mihály Köles on Unsplash
Μια νέα έρευνα του Ευρωβαρόμετρου που δημοσιεύθηκε δείχνει ότι οι Ευρωπαίοι ανησυχούν συντριπτικά για όλους τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν τα παιδιά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στο πλαίσιο της αυξανόμενης εξάρτησης από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι πολίτες διαπιστώνουν την ανάγκη για καλύτερη προστασία και αυστηρότερη δράση για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης. Ταυτόχρονα, δεδομένων των παγκόσμιων προκλήσεων, οι Ευρωπαίοι ζητούν μεγαλύτερη δημοκρατική συμμετοχή, αμυντικές ικανότητες και μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας.
Ο κυβερνοεκφοβισμός οδηγεί τον κατάλογο των αντιληπτών κινδύνων που αντιμετωπίζουν τα παιδιά στο διαδίκτυο
Η μεγάλη πλειονότητα των Ευρωπαίων επιθυμεί η ΕΕ να κάνει περισσότερα για την προστασία των παιδιών από τους κινδύνους στο διαδίκτυο. Οι Ευρωπαίοι ανησυχούν συντριπτικά για όλους τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν τα παιδιά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο κυβερνοεκφοβισμός και η παρενόχληση βρίσκονται στην κορυφή της λίστας των ανησυχιών, ανησυχώντας το 71% των ερωτηθέντων, ενώ ακολουθούν οι φόβοι για διαδικτυακή αθέμιτη προσέγγιση και σεξουαλική εκμετάλλευση (70%), η έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο όπως η βία, ο αυτοτραυματισμός ή ο εξτρεμισμός (69%) και η κατάχρηση των προσωπικών δεδομένων των παιδιών (69%). Σημαντικές πλειοψηφίες επισημαίνουν επίσης τον κίνδυνο στρατολόγησης παιδιών για παράνομες δραστηριότητες (64 %) και έκθεσης σε εθιστικό σχεδιασμό πλατφόρμας (60 %).
Η μεγάλη πλειονότητα των Ευρωπαίων επιθυμεί η ΕΕ να κάνει περισσότερα για την προστασία των παιδιών από τους κινδύνους στο διαδίκτυο. Σχεδόν δύο στους τρεις Ευρωπαίους (63%) επιθυμούν κανόνες της ΕΕ που περιορίζουν την πρόσβαση των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανάλογα με την ηλικία, είτε μέσω πλήρους απαγόρευσης κάτω από ένα ορισμένο όριο (36%) είτε μέσω καθυστερημένης πρόσβασης (27%). Το 15 % τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης των πόρων επιβολής του νόμου, ενώ το 13 % προτιμά να αφήνεται η εποπτεία στους γονείς και τα σχολεία χωρίς περαιτέρω παρέμβαση της ΕΕ.
Τα δύο τρίτα των Ευρωπαίων (66%) χρησιμοποιούν καθημερινά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με την επικαιρότητα ή την πολιτική. Στο πλαίσιο αυτό, οι Ευρωπαίοι υποδεικνύουν ως κορυφαίες προτεραιότητες για την αντιμετώπιση των ψευδών ή παραπλανητικών πληροφοριών αυστηρότερες κυρώσεις για το παράνομο επιγραμμικό περιεχόμενο (44 %) και αυστηρότερους κανόνες για τις πλατφόρμες (40 %), ακολουθούμενες από σαφή επισήμανση του περιεχομένου που παράγεται ή παραποιείται από ΤΝ (38 %), κατώτατο όριο ηλικίας για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (37 %) και μεγαλύτερες επενδύσεις στον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και στον ανεξάρτητο έλεγχο γεγονότων (29 %).
Η ελευθερία του λόγου, οι δίκαιες εκλογές και το κράτος δικαίου θεωρούνται βασικοί πυλώνες της δημοκρατίας
Οι Ευρωπαίοι αισθάνονται επίσης προσκολλημένοι στα βασικά στοιχεία της δημοκρατίας. Η ελευθερία του λόγου και της έκφρασης (34%), οι ελεύθερες και δίκαιες εκλογές (32%) και ο σεβασμός του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων (31%) βρίσκονται στην κορυφή της λίστας των Ευρωπαίων με τα σημαντικότερα στοιχεία μιας δημοκρατικής κοινωνίας, σύμφωνα με τα ευρήματα της νέας έρευνας. Η καταπολέμηση της διαφθοράς (28 %), η διαφάνεια και η λογοδοσία των πολιτικών ηγετών παράλληλα με ένα ανεξάρτητο δικαστικό σύστημα (26 %) και η συμμετοχή των πολιτών στον δημόσιο διάλογο και στη λήψη αποφάσεων (22 %) αναφέρονται επίσης ως βασικοί πυλώνες. Πέρα από την ψηφοφορία, οι Ευρωπαίοι θεωρούν τις μορφές πιο άμεσης συμμετοχής ως αποτελεσματικό τρόπο επηρεασμού της διαδικασίας λήψης αποφάσεων της ΕΕ (46%), ακολουθούμενη από τη συμμετοχή σε πολιτικά κινήματα, κόμματα ή συνδικάτα (42%).
Αυξάνεται η εμπιστοσύνη στην αμυντική ικανότητα της ΕΕ
Η μεγάλη πλειονότητα των Ευρωπαίων (68%) συμφωνεί ότι η ΕΕ θα πρέπει να ενισχύσει την ικανότητά της να αμύνεται αυτόνομα έναντι πιθανών εξωτερικών απειλών. Το 56 % (+ 4 εκατοστιαίες μονάδες από τον Ιανουάριο του 2026) δηλώνουν ότι εμπιστεύονται την ΕΕ για την ενίσχυση της ασφάλειας και της άμυνας και την καλύτερη προστασία των πολιτών της.
Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η ενεργειακή απόδοση θεωρούνται καίριας σημασίας για την άμβλυνση των πιέσεων στις τιμές της ενέργειας
Η έρευνα διαπίστωσε επίσης ότι περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες (56 %) πιστεύουν ότι η ανάπτυξη μεγαλύτερης δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μπορεί να βοηθήσει την ΕΕ να απομακρυνθεί από τα ορυκτά καύσιμα, ενώ δύο στους πέντε ερωτηθέντες επισημαίνουν μέτρα ενεργειακής απόδοσης. Το 32% θεωρεί επίσης την πυρηνική ενέργεια ως πιθανή λύση.
Όσον αφορά τα συγκεκριμένα μέτρα που έλαβαν οι πολίτες μετά την αύξηση των τιμών της ενέργειας, σχεδόν ένας στους τρεις ερωτηθέντες (31 %) έχει μειώσει τη συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ περισσότεροι από ένας στους τέσσερις (27 %) έχουν αρχίσει να παρακολουθούν στενότερα την ενεργειακή τους κατανάλωση ή έχουν μειώσει τη χρήση θέρμανσης ή ψύξης (26 %). Ο κατάλογος των μέτρων συμπληρώνεται με την προσαρμογή της χρήσης ενέργειας σε διαφορετικές ώρες της ημέρας ώστε να επωφελούνται από χαμηλότερες τιμές (20 %), με επενδύσεις σε ενεργειακά αποδοτικότερες συσκευές (16 %), με τη σύγκριση ή την αλλαγή του προμηθευτή ή της σύμβασης ενέργειας (14 %) και με την εγκατάσταση ή την εξέταση του ενδεχομένου εγκατάστασης λύσεων ανανεώσιμης ενέργειας (14 %).
Ιστορικό
Το Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 584 σχετικά με τις προκλήσεις και τις προτεραιότητες της ΕΕ (Ιούνιος 2026) διεξήχθη διαδικτυακά από τις 19 έως τις 24 Ιουνίου 2026. Συνολικά, πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις με 25 904 πολίτες της ΕΕ και στα 27 κράτη μέλη.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Waldemar Brandt on Unsplash
Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση