Το Συμβούλιο έδωσε την τελική του έγκριση για τη μεταρρύθμιση του Ταμείου Έρευνας για τον Άνθρακα και τον Χάλυβα. Στόχος του ταμείου είναι η τόνωση των επενδύσεων στην έρευνα και την καινοτομία στον τομέα του χάλυβα, καθώς και η στήριξη της πράσινης και δίκαιης μετάβασης των περιοχές εξόρυξης άνθρακα της ΕΕ. Το πρόγραμμα παρατείνεται έως το 2034 και θα παρέχει ετήσια χρηματοδότηση ύψους έως 120 εκατ. EUR, για συνολική επένδυση ύψους περίπου 800 εκατ. EUR.

Με τις αποφάσεις που εκδόθηκαν κλείνει το τελευταίο κεφάλαιο ενός επιτυχημένου προγράμματος έρευνας και καινοτομίας υπό την κυπριακή Προεδρία. Η εναπομένουσα στήριξη στο πλαίσιο του Ταμείου Έρευνας για τον Άνθρακα και τον Χάλυβα θα συνεχίσει να ενισχύει δύο κρίσιμους τομείς που είναι καίριας σημασίας για τον βιομηχανικό μετασχηματισμό της ΕΕ. Παράλληλα με τη συμβολή του στην πράσινη μετάβαση, θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και τη βιωσιμότητα των εν λόγω βιομηχανιών που είναι απαραίτητες για την ανθεκτικότητα, την οικονομική ισχύ και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.

Νικόδημος Δαμιανού, Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής της Κυπριακής Δημοκρατίας

Το νέο νομικό πλαίσιο ευθυγραμμίζει τα ποσοστά συγχρηματοδότησης με το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη», επιτρέποντας στους συμμετέχοντες από τον βιομηχανικό κλάδο να λαμβάνουν χρηματοδότηση από την ΕΕ σε ποσοστό έως και 70 %, ενώ για τις ΜΜΕ, τις νεοφυείς επιχειρήσεις και τα ακαδημαϊκά ιδρύματα η χρηματοδότηση αυτή θα ισούται με έως και το 100 %.

Το νέο πλαίσιο θα απλουστεύσει την πρόσβαση στη στήριξη και θα προετοιμάσει το ταμείο έρευνας για τον άνθρακα και τον χάλυβα για τη μελλοντική ενσωμάτωσή του σε άλλα προγράμματα έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ, καθώς και σε προγράμματα στήριξης των επενδύσεων.

Η δέσμη μεταρρυθμιστικών μέτρων αποτελείται από δύο αποφάσεις του Συμβουλίου: μία για το πώς θα χρησιμοποιηθούν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία της ΕΚΑΧ για χρηματοδότηση της έρευνας στον τομέα του άνθρακα και του χάλυβα και μία άλλη που περιέχει πολυετείς δημοσιονομικές και τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές για τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων του Ταμείου.

Επόμενα βήματα

Σύντομα μετά την έγκριση του Συμβουλίου, οι δύο αποφάσεις θα δημοσιευθούν στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα τεθούν σε ισχύ την 20 μέρα από τη δημοσίευσή τους.

Γενικές πληροφορίες

Το Ταμείο Έρευνας για τον Άνθρακα και τον Χάλυβα (ΤΕΑΧ) ιδρύθηκε το 2002 μετά τη λήξη της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ). Το Ταμείο χρησιμοποιεί ετήσιους τόκους από τα εναπομένοντα περιουσιακά στοιχεία της ΕΚΑΧ για τη στήριξη έργων έρευνας και καινοτομίας που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών βιομηχανιών άνθρακα και χάλυβα. Είναι ανεξάρτητο από το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Michael Matloka on Unsplash

Στις 15 Ιουνίου 2026 το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2026/1363¹.

Το Συμβούλιο αποφάσισε ότι 15 φυσικά πρόσωπα και μία οντότητα θα πρέπει να προστεθούν στον κατάλογο των φυσικών και νομικών προσώπων, οντοτήτων και φορέων που παρατίθεται στο παράρτημα της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2024/1484.

Η Αλβανία, η Βόρεια Μακεδονία, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη, η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, το Μαυροβούνιο, η Δημοκρατία της Μολδαβίας, η Νορβηγία και η Ουκρανία ευθυγραμμίζονται με αυτήν την απόφαση του Συμβουλίου.

Οι χώρες αυτές θα μεριμνήσουν για τη συμμόρφωση των εθνικών τους πολιτικών με την εν λόγω απόφαση του Συμβουλίου.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση σημειώνει και επικροτεί τη δέσμευση αυτή.

¹ΕΕ L, 2026/1363, 15.6.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2026/1363/oj

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by ALEXANDRE LALLEMAND on Unsplash

Την Τρίτη 30 Ιουνίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της ΕΕ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κέρδισαν το βραβείο χρηστής διοίκησης του Διαμεσολαβητή για το 2026 στην κατηγορία «Αριστεία στην ανοικτή διοίκηση» για το EU Law Tracker. Το βραβείο τιμά έργα των θεσμικών και λοιπών οργάνων ή οργανισμών της ΕΕ που υποστηρίζουν και προωθούν μια νοοτροπία χρηστής διοίκησης στην ΕΕ και έχουν θετικό αντίκτυπο στη ζωή των πολιτών. Το EU Law Tracker, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή από τα τρία θεσμικά όργανα, σε συνεργασία με την Υπηρεσία Εκδόσεων, είναι ένα φιλικό προς τον χρήστη διαδικτυακό εργαλείο που συγκεντρώνει βασικές νομοθετικές πληροφορίες σε ένα μέρος. Το εργαλείο αυτό επιτρέπει στους πολίτες να παρακολουθούν τη νομοθετική διαδικασία της ΕΕ από την αρχή ως το τέλος χάρη σε ένα φιλικό προς τον χρήστη χρονολόγιο, παρέχοντας άμεση πρόσβαση στα σχετικά έγγραφα. Το EU Law Tracker καταδεικνύει τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για διαφανή, ανοικτή και προσβάσιμη νομοθετική διαδικασία.

Η πιλοτική έκδοση του EU Law Tracker παρέχει, από τις 30 Απριλίου 2024, πλήρη κάλυψη των συνήθων νομοθετικών διαδικασιών, δηλαδή της κύριας διαδικασίας με την οποία θεσπίζονται οι νομοθετικές πράξεις της ΕΕ. Προσφέρει μια προσαρμόσιμη λειτουργία αναζήτησης, καθώς και ενημερώσεις σε πραγματικό χρόνο σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις και τα προσφάτως δημοσιευμένα έγγραφα. Το EU Law Tracker περιλαμβάνει επίσης το Joint Declaration Tracker, το οποίο ιχνηλατεί τις προτάσεις της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας που εμπίπτουν στην κοινή δήλωση του 2026 σχετικά με τις νομοθετικές προτεραιότητες. Μετά τις νέες βελτιώσεις και επικαιροποιήσεις, το εργαλείο είναι πλέον πλήρως λειτουργικό.

Το EU Law Tracker αντικατοπτρίζει την κοινή δέσμευση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παρέχουν εύκολα προσβάσιμες πληροφορίες σχετικά με την πρόοδο της νομοθεσίας της ΕΕ σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Κύριος στόχος του EU Law Tracker είναι η διαφάνεια και η ιχνηλασιμότητα των νόμων για το ευρύ κοινό.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Oliver Cole on Unsplash

Ένας νέος κανονισμός που προστατεύει τον χαλυβουργικό τομέα της ΕΕ από τις επιζήμιες επιπτώσεις της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας τίθεται σε εφαρμογή την 1η Ιουλίου 2026. Αυτό αποτελεί ζωτικό βήμα προς τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας μιας στρατηγικής σημασίας ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Στο πλαίσιο αυτών των νέων κανόνων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τον εκτελεστικό κανονισμό που καθορίζει την κατανομή των δασμολογικών ποσοστώσεων στους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ. Το νέο σύστημα —το οποίο περιλαμβάνει μειωμένες συνολικές δασμολογικές ποσοστώσεις και υψηλότερο δασμό εκτός ποσόστωσης— αποσκοπεί στην προστασία της χαλυβουργίας της ΕΕ μετά τη λήξη της διασφάλισης της ΕΕ για τον χάλυβα.

Η κατανομή των δασμολογικών ποσοστώσεων βασίζεται σε ένα σύνολο σαφώς καθορισμένων κριτηρίων στον νέο κανονισμό της ΕΕ για τον χάλυβα. Εξασφαλίζει προβλέψιμο επίπεδο πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ για τους προμηθευτές τρίτων χωρών μέσω δίκαιης και αντικειμενικής μεθοδολογίας, διασφαλίζοντας επίσης την πολυμορφία του εφοδιασμού για τους μεταγενέστερους χρήστες της ΕΕ.

Ο εκτελεστικός κανονισμός επιδιώκει να ελαχιστοποιήσει όσο το δυνατόν περισσότερο τον αντίκτυπο του κανονισμού της ΕΕ για τον χάλυβα στους εταίρους της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ), χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την αποτελεσματικότητα του μέτρου - το 80 % των εισαγωγών χάλυβα της ΕΕ προέρχεται από εταίρους ΣΕΣ.

Το ήμισυ της ετήσιας ποσόστωσης εισαγωγών της ΕΕ —που ορίστηκε σε 18,3 εκατομμύρια τόνους από τον κανονισμό για τον χάλυβα— προορίζεται αποκλειστικά για προτιμησιακούς εμπορικούς εταίρους (ΣΕΣ), ενώ το υπόλοιπο ήμισυ διατίθεται σε όλους τους εμπορικούς εταίρους χωρίς διακρίσεις, συμπεριλαμβανομένων των εταίρων ΣΕΣ.

Ως εκ τούτου, οι εταίροι ΣΕΣ της ΕΕ θα διατηρήσουν σημαντικά υψηλότερο μερίδιο πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ από τη μέση μείωση κατά 47 % που προβλέπεται στον κανονισμό για τον χάλυβα.

Η ΕΕ αντιμετώπισε τις ανησυχίες των εμπορικών εταίρων της μέσω εποικοδομητικών συζητήσεων στο πλαίσιο του ΠΟΕ (διαπραγματεύσεις βάσει του άρθρου XXVIII της ΓΣΔΕ), με αποτέλεσμα σημαντικός αριθμός εταίρων να συμφωνήσουν προσωρινά για τις ποσοστώσεις που τους έχουν κατανεμηθεί.

Επόμενα βήματα

Λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης κατανομής των ποσοστώσεων από την 1η Ιουλίου, ο κανονισμός για τον χάλυβα προβλέπει τη χρήση της διαδικασίας επείγοντος. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη μέλη θα κληθούν να ψηφίσουν εντός 14 ημερών από την έκδοση του εκτελεστικού κανονισμού από το Σώμα των Επιτρόπων και ότι ο εκτελεστικός κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ για μέγιστο διάστημα 6 μηνών.

Στη συνέχεια, ο εκτελεστικός κανονισμός θα υποβληθεί εκ νέου στην αρμόδια επιτροπή του κράτους μέλους σύμφωνα με τη συνήθη διαδικασία επιτροπολογίας πριν από το τέλος του 2026.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τους εμπορικούς εταίρους στον ΠΟΕ στο πλαίσιο των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων βάσει του άρθρου XXVIII της ΓΣΔΕ.

Ιστορικό

Ο πρόσφατα εκδοθείς κανονισμός για τον χάλυβα αποτελεί μέρος της αντίδρασης της ΕΕ στη συνεχιζόμενη παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στον τομέα του χάλυβα, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό παγκόσμιο πρόβλημα και εξακολουθεί να στρεβλώνει τις διεθνείς αγορές.

Το μέτρο καθορίζει αδασμολόγητες ποσοστώσεις σε 18,3 εκατομμύρια τόνους ετησίως, εισάγοντας δασμό εκτός ποσόστωσης ύψους 50 % για 26 κατηγορίες προϊόντων χάλυβα που εισάγονται στην ΕΕ. Εισάγει επίσης απαίτηση ιχνηλασιμότητας για τη βελτίωση της διαφάνειας της αλυσίδας εφοδιασμού χάλυβα της ΕΕ. Οι εταιρείες θα πρέπει να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με το πού πραγματοποιείται το στάδιο «τήξης και τήξης» της εισαγόμενης παραγωγής χάλυβα.

Ως εκ τούτου, το μέτρο αποκαθιστά τον θεμιτό ανταγωνισμό σε μια αγορά που επηρεάζεται από στρεβλώσεις που συνδέονται με την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, προασπίζοντας τις θέσεις εργασίας στην παραγωγή χάλυβα της ΕΕ και παρέχοντας στους ευρωπαίους χαλυβουργούς τον απαραίτητο οικονομικό χώρο για να επενδύσουν σε καθαρότερη και πιο καινοτόμο παραγωγή χάλυβα στην ΕΕ. Εξισορροπεί τα διάφορα συμφέροντα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των παραγωγών χάλυβα της ΕΕ, των χρηστών χάλυβα, των εισαγωγέων και των διεθνών υποχρεώσεων της Ένωσης.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προσδιόρισε τη χαλυβουργία της ΕΕ ως βασική κινητήρια δύναμη για την ευρωπαϊκή ευημερία. Η Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας για την ΕΕ, που εγκρίθηκε τον Ιανουάριο του 2025, προσδιόρισε τον χάλυβα και τα μέταλλα ως βασικό τομέα δράσης, με το  σχέδιο δράσης για τον χάλυβα και τα μέταλλα, που εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2025, το οποίο περιγράφει ένα εμπορικό μέτρο για την αντικατάσταση της διασφάλισης του χάλυβα. Η Επιτροπή θέσπισε για πρώτη φορά το τελευταίο μέτρο για τις εισαγωγές ορισμένων προϊόντων χάλυβα τον Ιούλιο του 2018, προκειμένου να αποτρέψει την οικονομική ζημία των παραγωγών χάλυβα της ΕΕ από την εκτροπή του εμπορίου και την αύξηση των εισαγωγών.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Ahsanization ッ on Unsplash