Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με την προώθηση της ικανότητας της ΕΕ να αντιμετωπίζει υβριδικές απειλές, επιβεβαιώνοντας την αποφασιστικότητα της ΕΕ να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία για την πρόληψη, την αποτροπή και την αντιμετώπιση υβριδικών εκστρατειών που στοχεύουν την Ένωση, τα κράτη μέλη της και τους εταίρους της, ανεξάρτητα από την προέλευση, την κλίμακα και την έντασή τους.

Στα συμπεράσματα, το Συμβούλιο καταδικάζει επίμονες υβριδικές δραστηριότητες κρατικών και μη κρατικών παραγόντων που αποσκοπούν στην υπονόμευση της ασφάλειας και της σταθερότητας της ΕΕ, των κρατών μελών της και των εταίρων της. Ως προς τούτο, καταγγέλλει απερίφραστα πράξεις δολιοφθοράς, μεταξύ άλλων κατά υποδομών ζωτικής σημασίας, κακόβουλες δραστηριότητες στον κυβερνοχώρο, χειραγώγηση και παρεμβολές στην πληροφόρηση από το εξωτερικό, ανάμιξη σε εκλογές, καθώς και εργαλειοποίηση της μετανάστευσης.

Το Συμβούλιο καταδικάζει απερίφραστα τη Ρωσία και όσους δρουν για λογαριασμό της για τις επίμονες, συντονισμένες και μακροχρόνιες υβριδικές εκστρατείες τους ενάντια στην ΕΕ, τα κράτη μέλη της και τους εταίρους της, καθώς και για την υπονόμευση της στήριξης προς την Ουκρανία και της ικανότητάς της να αμύνεται, και θα συνεχίσει να ενεργεί με αποφασιστικότητα μέσω στρατηγικής προσέγγισης για να αποκρούσει τις υβριδικές απειλές της Ρωσίας.

Όλο και περισσότερο χρησιμοποιούνται υβριδικές απειλές για να δοκιμάσουν την ανθεκτικότητά μας και να υπονομεύσουν τους δημοκρατικούς μας θεσμούς. Με τα συμπεράσματα αυτά, η ΕΕ στέλνει ένα σαφές μήνυμα: θα δράσουμε από κοινού για να ενισχύσουμε περαιτέρω την ετοιμότητά μας, να προστατεύσουμε τις κοινωνίες μας και να δώσουμε ισχυρή απάντηση σε όσους επιδιώκουν να μας αποσταθεροποιήσουν.

Κωνσταντίνος Κόμπος, Υπουργός Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας

Το Συμβούλιο επιβεβαιώνει την αποφασιστικότητά του να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία — την εργαλειοθήκη της ΕΕ για τις υβριδικές απειλές, την εργαλειοθήκη για τη διπλωματία στον κυβερνοχώρο και άλλα μέσα που έχει στη διάθεσή της η ΕΕ, από τη νομοθεσία έως τα περιοριστικά μέτρα, και ζητά την περαιτέρω εφαρμογή, ενίσχυση και ανάπτυξή τους για την πρόληψη, την αποτροπή και την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών. Αυτό περιλαμβάνει αύξηση του κόστους της υβριδικής δραστηριότητας κατά της ΕΕ για τους υπευθύνους, προστασία υποδομών ζωτικής σημασίας, υπεράσπιση των δημοκρατικών διαδικασιών και θεσμών, αντιμετώπιση της ανάμιξης σε εκλογές, συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς και ομοϊδεάτες εταίρους, καθώς και με τον ιδιωτικό τομέα, την ακαδημαϊκή κοινότητα και την κοινωνία των πολιτών. Το Συμβούλιο επαναλαμβάνει επίσης την ανάγκη στήριξης εταίρων που πλήττονται από υβριδικές απειλές, ιδίως υποψήφιων και δυνάμει υποψήφιων χωρών.

Γενικό πλαίσιο

Ο όρος «υβριδικές απειλές» αναφέρεται συνήθως σε συντονισμένες επιζήμιες δραστηριότητες που σχεδιάζονται και εκτελούνται με κακόβουλη πρόθεση. Έχουν ως στόχο να πλήξουν έναν στόχο, όπως ένα κράτος ή ένα θεσμικό όργανο, με διάφορα μέσα, συχνά με έναν συνδυασμό μέσων. Έχουν σχεδιαστεί κατά τρόπο που καθιστά δύσκολο τον εντοπισμό και την αποτροπή τους και έχουν επινοηθεί έτσι ώστε να παραμένουν κάτω από το όριο που θα μπορούσε να συνιστά ή να εκληφθεί ως πολεμική πράξη. Αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν –ενδεικτικά και όχι εξαντλητικά- χειραγώγηση και παρεμβολές στην πληροφόρηση, κυβερνοεπιθέσεις, οικονομικό εξαναγκασμό, διπλωματία εξαναγκασμού, απειλές στρατιωτικής βίας.

Τόσο κρατικοί όσο και μη κρατικοί φορείς αναπτύσσουν όλο και πιο σύνθετες και εξελιγμένες υβριδικές τακτικές. Οι τακτικές αυτές δεν αποτελούν μόνο κίνδυνο για την ασφάλεια, αλλά συνιστούν και απειλή για τη δημοκρατία, καθώς θίγουν τις βασικές αξίες της και αποσκοπούν στον κατακερματισμό της κοινωνίας και στην υπονόμευση της λήψης πολιτικών αποφάσεων.

Μετά την έγκριση της στρατηγικής πυξίδας για την ασφάλεια και την άμυνα τον Μάρτιο του 2022, η ΕΕ δημιούργησε μια εργαλειοθήκη της ΕΕ για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών. Η εργαλειοθήκη περιλαμβάνει προληπτικά, συνεργατικά, σταθεροποιητικά, περιοριστικά και υποστηρικτικά μέτρα, όπως ορίζεται στα συμπεράσματα του Συμβουλίου του Ιουνίου 2022 σχετικά με πλαίσιο για συντονισμένη αντίδραση της ΕΕ σε υβριδικές εκστρατείες.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Christian Lue on Unsplash

Υπό το πρίσμα της θλιβερής τέταρτης επετείου από τη σφαγή της Μπούτσα που συνέβη μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαρτίου 2022, το Συμβούλιο ενέκρινε περιοριστικά μέτρα κατά εννέα ατόμων που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στα γεγονότα και, ως εκ τούτου, ευθύνονται για ενέργειες που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας.

Το Συμβούλιο καταχώρισε μεταξύ άλλων τον αντιστράτηγο Aleksandr Chayko, πρώην διοικητή της ανατολικής στρατιωτικής περιοχής και πλέον υψηλόβαθμο αξιωματικό του ρωσικού στρατού επιτόπου κατά την έναρξη της ολομέτωπης εισβολής στην Ουκρανία. Ο Chayko ήταν επικεφαλής διοικητής στην Ουκρανία όταν τα ρωσικά στρατεύματα εισήλθαν στην Μπούτσα.

Στις νέες καταχωρίσεις περιλαμβάνονται επίσης και άλλοι υψηλόβαθμοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι που διοικούσαν ρωσικά στρατεύματα στην Ουκρανία κατά τις πρώτες ημέρες της επίθεσης σε αυτή, και οι οποίοι διέπραξαν φρικαλεότητες κατά κατοίκων της Μπούτσα και γειτονικών περιοχών, όπως οι Hostomel, Irpin και Borodianka. Υπό την ιδιότητά τους αυτή, ηγήθηκαν των μονάδων τους τη στιγμή που εκατοντάδες άμαχοι δολοφονήθηκαν, σε ορισμένες περιπτώσεις ως αποτέλεσμα βίαιων εκτελέσεων. Τα στρατεύματα υπό τις διαταγές τους ενεπλάκησαν επίσης σε λεηλασίες, βασανιστήρια και εξαναγκασμό αμάχων να απομακρύνουν τα σώματα των νεκρών Ρώσων στρατιωτών. Ένα από τα άτομα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο ευθύνεται επίσης για την υιοθεσία παιδιού από την κατεχόμενη από τη Ρωσία περιφέρεια Ντονέτσκ, το οποίο απελάθηκε παράνομα στη Ρωσία.

Αυτές οι πράξεις αποτελούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου.

Τα εννέα άτομα υπόκεινται πλέον σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, ενώ απαγορεύεται σε πολίτες και εταιρείες της ΕΕ να τους διαθέτουν κεφάλαια. Επιπλέον, τα εν λόγω άτομα υπόκεινται σε ταξιδιωτική απαγόρευση, με βάση την οποία δεν επιτρέπεται να εισέρχονται στα κράτη μέλη της ΕΕ ή να διέρχονται από αυτά.

Τα συγκεκριμένα περιοριστικά μέτρα εφαρμόζονται επί του παρόντος σε περίπου 2.600 άτομα και οντότητες που υπόκεινται σε αυτά λόγω της συνεχιζόμενης αδικαιολόγητης και απρόκλητης στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Οι σχετικές νομικές πράξεις έχουν δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Γενικές πληροφορίες

Ως αντίδραση στη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας τον Φεβρουάριο του 2022, η ΕΕ διεύρυνε σε μεγάλο βαθμό τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας με σκοπό να αποδυναμώσει σημαντικά την οικονομική βάση της Ρωσίας, να της στερήσει κρίσιμες τεχνολογίες και αγορές και να περιορίσει σημαντικά την ικανότητά της να διεξάγει πόλεμο.

Στα συμπεράσματά του της 19ης Δεκεμβρίου 2024, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επανέλαβε ότι καταδικάζει απερίφραστα τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, επαναβεβαίωσε τη συνεχιζόμενη στήριξή του υπέρ της ανεξαρτησίας, της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της και δήλωσε ότι πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες με σκοπό να περιοριστεί περαιτέρω η ικανότητα της Ρωσίας να διεξάγει πόλεμο, μεταξύ άλλων επιβάλλοντας περαιτέρω κυρώσεις.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Bruno on Unsplash

Το Συμβούλιο ενέκρινε κυρώσεις σε τρεις οντότητες και δύο άτομα που ευθύνονται για κυβερνοεπιθέσεις κατά κρατών μελών και εταίρων της ΕΕ.

Το Συμβούλιο καταχώρησε στον κατάλογο κυρώσεων την Integrity Technology Group, μια εταιρεία με έδρα την Κίνα, η οποία έχει παράσχει συστηματικά προϊόντα που χρησιμοποιήθηκαν για την παρείσφρηση και την πρόσβαση σε συσκευές σε κράτη μέλη της ΕΕ, σε όλη την Ευρώπη και παγκοσμίως. Μεταξύ του 2022 και του 2023, μέσω της τεχνικής και υλικής υποστήριξης που πρόσφεραν, παραβιάστηκαν περισσότερες από 65.000 συσκευές σε έξι κράτη μέλη.

Ομοίως, η Anxun Information Technology, εταιρεία με έδρα την Κίνα, έχει παράσχει υπηρεσίες αθέμιτης παρείσφρησης (hacking) με στόχο τις κρίσιμες υποδομές και τις κρίσιμες λειτουργίες κρατών μελών και τρίτων χωρών. Τα δύο άτομα από την Κίνα που επίσης καταχωρήθηκαν σήμερα από το Συμβούλιο είναι συνιδρυτές της εταιρείας, και ήταν υπεύθυνα και είχαν εμπλακεί σε κυβερνοεπιθέσεις που έπληξαν κράτη μέλη της ΕΕ.

Τέλος, η ιρανική εταιρία Emennet Pasargad απέκτησε παράνομα πρόσβαση σε βάση δεδομένων συνδρομητών στη Γαλλία και διαφήμισε τα περιεχόμενα που είχε προς πώληση στο σκοτεινό διαδίκτυο. Η εταιρεία παραβίασε επίσης διαφημιστικούς πίνακες κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού το 2024 με σκοπό τη διάδοση παραπληροφόρησης, καθώς και μια σουηδική υπηρεσία SMS, πλήττοντας μεγάλο αριθμό πολιτών της ΕΕ.

Όσοι περιλήφθηκαν σήμερα στον κατάλογο, σε οποιαδήποτε κατηγορία, υπόκεινται σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, ενώ απαγορεύεται σε πολίτες και εταιρείες της ΕΕ να τους διαθέτουν κεφάλαια, χρηματοοικονομικά στοιχεία ή οικονομικούς πόρους. Τα φυσικά πρόσωπα υπόκεινται επίσης σε ταξιδιωτική απαγόρευση, με βάση την οποία δεν επιτρέπεται να εισέλθουν στο έδαφος της ΕΕ ή να διέλθουν από αυτό.

Με τις σημερινές καταχωρίσεις, το οριζόντιο καθεστώς κυρώσεων της ΕΕ στον κυβερνοχώρο εφαρμόζεται πλέον σε 19 άτομα και 7 οντότητες.

Η σημερινή απόφαση επιβεβαιώνει τη βούληση της ΕΕ και των κρατών μελών της να δώσουν σθεναρή και σταθερή απάντηση στις επίμονες κακόβουλες δραστηριότητες στον κυβερνοχώρο που στοχεύουν την ΕΕ, τα κράτη μέλη και τους εταίρους της. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα συνεχίσουν να συνεργάζονται με τους διεθνείς εταίρους μας για την προώθηση ενός ανοικτού, ελεύθερου, σταθερού και ασφαλούς κυβερνοχώρου.

Οι σχετικές νομικές πράξεις έχουν δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Γενικές πληροφορίες

Το πλαίσιο για κοινή διπλωματική αντίδραση της ΕΕ έναντι κακόβουλων δραστηριοτήτων στον κυβερνοχώρο («εργαλειοθήκη για τη διπλωματία στον κυβερνοχώρο») θεσπίστηκε τον Ιούνιο του 2017. Χάρη στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της μπορούν να χρησιμοποιούν όλα τα μέτρα της ΚΕΠΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των περιοριστικών μέτρων εάν είναι αναγκαίο, για την πρόληψη, την αποθάρρυνση, την αποτροπή και την αντιμετώπιση κακόβουλων δραστηριοτήτων στον κυβερνοχώρο που απειλούν την ακεραιότητα και την ασφάλειά τους.

Τον Μάιο του 2019 το Συμβούλιο θέσπισε πλαίσιο κυρώσεων που επιτρέπει στην ΕΕ να επιβάλλει στοχευμένα περιοριστικά μέτρα ως μέσο αποτροπής και αντίδρασης σε κυβερνοεπιθέσεις που συνιστούν εξωτερική απειλή για την ίδια ή τα κράτη μέλη της.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Jefferson Santos on Unsplash

Το Συμβούλιο συμφώνησε να τροποποιήσει την Ευρωπαϊκή Εκλογική Πράξη προκειμένου να καταστεί δυνατή η ψηφοφορία διά πληρεξουσίου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ) κατά τους τελευταίους μήνες της εγκυμοσύνης και τους πρώτους μήνες της μητρότητας.

Κάθε βουλεύτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που είναι έγκυος ή έχει γεννήσει πρόσφατα μπορεί να μεταβιβάσει την ψήφο της σε συνάδελφο για χρονικό διάστημα έως και τρεις μήνες πριν από την προβλεπόμενη ημερομηνία γέννησης και έως και έξι μήνες μετά τον τοκετό.

Η συμφωνία έχει σχέση με την ισότητα, τη συμμετοχικότητα και τη δημοκρατική εκπροσώπηση. Με το να δίνουμε στις ευρωβουλεύτριες που εγκυμονούν ή έχουν γεννήσει πρόσφατα τη δυνατότητα να ψηφίζουν δια πληρεξουσίου, στηρίζουμε ενεργά τη συμμετοχή των γυναικών στην ευρωπαϊκή πολιτική ζωή αφού τις διευκολύνουμε να εξισορροπούν τα κοινοβουλευτικά τους καθήκοντα με τις απαιτήσεις της μητρότητας. Το μέτρο αυτό θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη στις δημοκρατικές μας διαδικασίες και θα δυναμώσει τη δημοκρατική συμμετοχή. Σειρά έχει τώρα η έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Μαριλένα Ραουνά, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας

Έχοντας κατά νου την εφαρμογή στην πράξη της ψηφοφορίας διά πληρεξουσίου, το Συμβούλιο προσέθεσε στην αρχική πρόταση του Κοινοβουλίου την πρόνοια ότι θα πρέπει το καθεστώς των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να ορίζει τους γενικούς όρους που διέπουν την εν λόγω μεταβίβαση ψήφου, κατά τρόπο που συνάδει με τις αρχές της διαφάνειας, της λογοδοσίας, της ιχνηλασιμότητας, της ασφάλειας δικαίου και της ακεραιότητας της ψηφοφορίας. Επιπλέον, ο εσωτερικός κανονισμός του ΕΚ θα πρέπει να καθορίζει τις πρακτικές λεπτομέρειες για την εν λόγω μεταβίβαση ψήφου.

Επόμενα βήματα

Μετά τη σημερινή κατ’ αρχήν συμφωνία, το Συμβούλιο θα διαβιβάσει το κείμενο στο ΕΚ προς έγκριση. Στη συνέχεια, η πρόταση θα επανέλθει στο Συμβούλιο για την επίσημη έκδοση. Τέλος, η πράξη πρέπει να κυρωθεί από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τις αντίστοιχες εθνικές συνταγματικές διαδικασίες τους προτού τεθεί σε ισχύ.

Γενικές πληροφορίες

Με βάση τους κανόνες που ισχύουν σήμερα, η εντολή ενός βουλευτή ή μιας βουλεύτριας του ΕΚ είναι προσωπική και συνεπάγεται αυτοπρόσωπη άσκηση του δικαιώματος ψήφου. Στις 13 Νοεμβρίου 2025, το ΕΚ ενέκρινε ψήφισμα για στοχευμένη αναθεώρηση της ευρωπαϊκής εκλογικής πράξης.

Ο φάκελος αυτός ακολουθεί μια «ειδική νομοθετική διαδικασία», σύμφωνα με την οποία το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εγκρίνει πρώτα μια πρόταση, η οποία στη συνέχεια διαβιβάζεται στο Συμβούλιο. Στη συνέχεια, το Συμβούλιο πρέπει να καθορίσει τη θέση του επί της πρότασης και να ζητήσει την έγκριση του Κοινοβουλίου.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Gayatri Malhotra on Unsplash