Η Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων συμφώνησε επί των κειμένων της συμφωνίας και των αποφάσεων για την υπογραφή και την προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας μεταξύ της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου όσον αφορά το Γιβραλτάρ. Τα κείμενα θα εγκριθούν επίσημα μόλις ολοκληρωθούν οι έλεγχοι των γλωσσομαθών νομικών του Συμβουλίου. Η συμφωνία αναμένεται να τεθεί σε προσωρινή εφαρμογή στις 15 Απριλίου 2026.

Η συμφωνία ΕΕ – Ηνωμένου Βασιλείου όσον αφορά το Γιβραλτάρ θα συμπληρώσει το νομικό πλαίσιο των σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου που θεσπίστηκε με τη συμφωνία εμπορίου και συνεργασίας. Το Γιβραλτάρ δεν περιλαμβάνεται στο πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας ΕΕ – Ηνωμένου Βασιλείου που υπεγράφη το 2020 και ισχύει από το 2021.

Κύριος στόχος της συμφωνίας ΕΕ – Ηνωμένου Βασιλείου όσον αφορά το Γιβραλτάρ είναι η διασφάλιση της μελλοντικής ευημερίας ολόκληρης της περιοχής. Ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί με την άρση όλων των φυσικών φραγμών όσον αφορά την κυκλοφορία προσώπων και εμπορευμάτων μεταξύ Ισπανίας και Γιβραλτάρ, με παράλληλη πλήρη διασφάλιση του χώρου Σένγκεν, της ενιαίας αγοράς της ΕΕ και της τελωνειακής της ένωσης.

"Η κυπριακή Προεδρία έχει εργαστεί επιμελώς για το θέμα αυτό. Πρόκειται για ορόσημο για τις σχέσεις ΕΕ – Ηνωμένου Βασιλείου και ανοίγει τον δρόμο για μια ισχυρότερη, αμοιβαία επωφελή και μακρόπνοη εταιρική σχέση. Η συμφωνία αυτή θα ωφελήσει τους λαούς της περιοχής και την ΕΕ στο σύνολό της."

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την αξιολόγησή της σχετικά με το πλαίσιο της ΕΕ για την καταπολέμηση του καπνίσματος. Αξιολογεί την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνάφεια της οδηγίας για τα προϊόντα καπνού και της οδηγίας για τη διαφήμιση των προϊόντων καπνού όσον αφορά την προστασία της δημόσιας υγείας και τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι κανόνες της ΕΕ για τον έλεγχο του καπνού έχουν συμβάλει στη σημαντική μείωση του καπνίσματος και των θανάτων που σχετίζονται με το κάπνισμα σε ολόκληρη την ΕΕ.  Ταυτόχρονα, η αξιολόγηση επισημαίνει τις αυξανόμενες προκλήσεις που συνδέονται με την ταχεία εμφάνιση νέων προϊόντων καπνού και νικοτίνης, ιδίως μεταξύ των νέων.

Από το 2012, τα ποσοστά καπνίσματος στην ΕΕ έχουν μειωθεί από 28% σε 24% του πληθυσμού, με ακόμη μεγαλύτερη μείωση μεταξύ των νέων. Οι θάνατοι που σχετίζονται με το κάπνισμα έχουν επίσης μειωθεί σημαντικά, αντικατοπτρίζοντας τον θετικό αντίκτυπο των αυστηρότερων κανόνων για τη ρύθμιση των προϊόντων, τις απαγορεύσεις διαφήμισης και τις προειδοποιήσεις για την υγεία.

Η αξιολόγηση επιβεβαιώνει επίσης ότι οι εναρμονισμένοι κανόνες της ΕΕ έχουν βελτιώσει τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Μέτρα όπως η ρύθμιση και η υποβολή εκθέσεων σχετικά με τα συστατικά, οι απαιτήσεις επισήμανσης και συσκευασίας, τα χαρακτηριστικά ιχνηλασιμότητας και ασφάλειας των προϊόντων καπνού και οι κανόνες διασυνοριακής διαφήμισης και χορηγίας έχουν συμβάλει σημαντικά στην ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και έχουν ενισχύσει την αποτελεσματικότητα του πλαισίου ελέγχου του καπνού. 

Ωστόσο, η έκθεση εντοπίζει επίσης ελλείψεις στη νομοθεσία. Εκτός από τους συνεχιζόμενους κινδύνους που ενέχουν τα παραδοσιακά προϊόντα καπνού, η αύξηση των ηλεκτρονικών τσιγάρων, των θερμαινόμενων προϊόντων καπνού και των σακουλών νικοτίνης έχει δημιουργήσει νέες ανησυχίες για τη δημόσια υγεία.

Αποτελούν ιδιαίτερη απειλή για τις νεότερες γενιές, οι οποίες διατρέχουν κίνδυνο εθισμού στη νικοτίνη και μακροπρόθεσμων συνεπειών για την υγεία, ιδίως λόγω των ελκυστικών χαρακτηριστικών και της δυναμικής διαδικτυακής προώθησης των εν λόγω προϊόντων.

Επιπλέον, τα στοιχεία δείχνουν ότι η αυξανόμενη δημοτικότητα των νέων προϊόντων μπορεί να λειτουργήσει ως πύλη για τον εθισμό στη νικοτίνη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, το παραδοσιακό κάπνισμα, ιδίως μεταξύ των εφήβων, παρά το γεγονός ότι η παραδοσιακή χρήση καπνού εξακολουθεί να μειώνεται.

Η αξιολόγηση επισημαίνει επίσης τον εξελισσόμενο χαρακτήρα της διαφήμισης και της προώθησης. Ενώ η παραδοσιακή διαφήμιση στα μέσα ενημέρωσης έχει μειωθεί σημαντικά λόγω των περιορισμών της ΕΕ, η ψηφιακή προώθηση εξακολουθεί να αποτελεί μείζονα πρόκληση, ιδίως ο συγκεκαλυμμένος χαρακτήρας της ψηφιακής προώθησης προϊόντων καπνού και νικοτίνης, ιδίως νέων προϊόντων.

Συνολικά, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το πλαίσιο της ΕΕ για τον έλεγχο του καπνού υπήρξε αποτελεσματικό όσον αφορά την επίτευξη σημαντικών οφελών για τη δημόσια υγεία και τη στήριξη της εσωτερικής αγοράς. Ταυτόχρονα, υπογραμμίζει την ανάγκη προσαρμογής του κανονιστικού πλαισίου για την αντιμετώπιση των νέων εξελίξεων της αγοράς, των τεχνολογικών αλλαγών και των αναδυόμενων κινδύνων για την υγεία, καθώς και των επίμονων κινδύνων.

Με βάση την αξιολόγηση αυτή, η Επιτροπή θα διενεργήσει πλέον εκτίμηση επιπτώσεων και θα συνεχίσει τη διαδικασία διαβούλευσης ευρείας κλίμακας, ενόψει περαιτέρω δράσεων πολιτικής που καθορίζονται στο σχέδιο «Ασφαλείς καρδιές», η Επιτροπή προτίθεται να προτείνει, το 2026, αναθεώρηση του νομοθετικού πλαισίου για τον έλεγχο του καπνού.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Irwan on Unsplash

Το Συμβούλιο εξέδωσε επίσημα στοχευμένες τροποποιήσεις στον κανονισμό για τη θέσπιση Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας — Παγκόσμια Ευρώπη (NDICI-Global Europe), με σκοπό την αύξηση της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας της εγγύησης εξωτερικής δράσης (EAG). Η EAG αποτελεί ένα από τα βασικά μέσα της ΕΕ για τη στήριξη επενδύσεων εκτός της Ένωσης, μέσω της μείωσης των χρηματοοικονομικών κινδύνων και της κινητοποίησης δημόσιων και ιδιωτικών χρηματοδοτικών πόρων.

Με τη έκδοση, στέλνουμε ένα σαφές μήνυμα: η ΕΕ είναι —και θα παραμείνει— αξιόπιστος και προβλέψιμος εταίρος, έτοιμος να κινητοποιήσει επενδύσεις σε μεγάλη κλίμακα και να δράσει αποφασιστικά εκεί όπου έχει μεγαλύτερη σημασία. Στόχος είναι η επίτευξη περισσότερων αποτελεσμάτων αξιοποιώντας τα εργαλεία που έχουμε ήδη στη διάθεσή μας. Αυτές οι στοχευμένες βελτιώσεις καθιστούν τα εξωτερικά επενδυτικά μας μέσα ταχύτερα, πιο ευέλικτα και αποτελεσματικότερα, με πλήρη σεβασμό στις αξίες και τους στόχους μας.

Κωνσταντίνος Κόμπος, Υπουργός Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας

Ο κανονισμός θα επιτρέψει στην ΕΕ μια αποτελεσματικότερη και πιο στρατηγική χρήση των υφιστάμενων πόρων για να στηρίξει τις προτεραιότητες της εξωτερικής της δράσης, συμπεριλαμβανομένης της κινητοποίησης βιώσιμων επενδύσεων μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη+ (ΕΤΒΑ+). Διατηρεί τους στόχους και τις αρχές του πλαισίου NDICI-Global Europe και παράλληλα εισάγει πρακτικές βελτιώσεις που θα δώσουν στην ΕΕ τη δυνατότητα να απαντά ταχύτερα και συνεκτικότερα στις παγκόσμιες προκλήσεις.

Με την απλούστευση ορισμένων διαδικασιών και με μια πιο ευέλικτη χρήση των εγγυητικών πόρων, οι τροποποιήσεις ενισχύουν την ικανότητα της ΕΕ να υλοποιεί αναπτυξιακές συνεργασίες και εξωτερικές δράσεις, να διαχειρίζεται τους κινδύνους με αίσθημα ευθύνης και να ενεργεί ως αξιόπιστος και στρατηγικός εταίρος σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον που καθίσταται ολοένα και πιο ανταγωνιστικό.

Επόμενα βήματα

Μετά την έκδοση, ο τροποποιητικός κανονισμός θα υπογραφεί και θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα. Θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευση.

Γενικές πληροφορίες

Η EAG αποτελεί κεντρική συνιστώσα του μηχανισμού NDICI-Global Europe, η οποία διέπει το ΕΤΒΑ+, στηρίζει τη στρατηγική Global Gateway και επιτρέπει στην ΕΕ να αυξήσει τις επενδύσεις σε χώρες-εταίρους μέσω δημοσιονομικών εγγυήσεων. Στηριζόμενη από σημαντικά ενωσιακά κονδύλια (που φτάνουν τα 53,4 δισ. ευρώ), λειτουργεί ως χρηματοδοτικό αποθεματικό και ως μέσο μόχλευσης ιδιωτικών κεφαλαίων για επενδύσεις σε τομείς όπως το κλίμα, οι υποδομές και η ανασυγκρότηση, με την ΕΤΕπ να διαδραματίζει καίριο ρόλο στις δράσεις. Μέσω της EAG, η ΕΕ στηρίζει ευρύ φάσμα πρωτοβουλιών, όπως έργα πράσινου υδρογόνου στη Ναμίμπια, υποθαλάσσιες καλωδιακές συνδέσεις μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής και Ασίας, παραγωγή εμβολίων στην Αφρική και προσπάθειες ενίσχυσης της απορρόφησης άνθρακα στα δάση του Αμαζονίου.

Έχοντας υπόψη την έντονη ζήτηση για πράξεις του ΕΤΒΑ+ και τις μεταβαλλόμενες γεωπολιτικές προτεραιότητες, η Επιτροπή πρότεινε τον Μάιο του 2025 στοχευμένες τροποποιήσεις του κανονισμού για τη θέσπιση του μέσου NDICI-Global Europe με σκοπό τη βελτίωση της αποδοτικότητας και της ευελιξίας της EAG εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Antoine Schibler on Unsplash

Το Συμβούλιο αποφάσισε να παρατείνει έως τις 13 Απριλίου 2027 τα περιοριστικά μέτρα που έχει επιβάλει η ΕΕ, λόγω σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν.

Τα μέτρα αυτά συνίστανται σε ταξιδιωτική απαγόρευση και δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, καθώς και σε απαγόρευση των εξαγωγών προς το Ιράν εξοπλισμού που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για εσωτερική καταστολή και εξοπλισμού για την παρακολούθηση των τηλεπικοινωνιών. Επιπλέον, απαγορεύεται σε πολίτες και επιχειρήσεις της ΕΕ να διαθέτουν κεφάλαια στα άτομα και τις οντότητες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο.

Στο πλαίσιο της επανεξέτασης των κυρώσεων, το Συμβούλιο αποφάσισε επίσης να μην ανανεώσει την καταχώριση ενός ατόμου στον κατάλογο λόγω θανάτου. Ο κατάλογος περιλαμβάνει πλέον συνολικά 262 άτομα και 53 οντότητες.

Γενικές πληροφορίες

Η ΕΕ θέσπισε για πρώτη φορά το 2011 καθεστώς για σοβαρές παραβιάσεις και καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν και έκτοτε το παρατείνει σε ετήσια βάση. Από το 2022, η ΕΕ έχει αυξήσει δραστικά τα περιοριστικά μέτρα, εγκρίνοντας πολλαπλές δέσμες κυρώσεων στο πλαίσιο των αυξανόμενων ανησυχιών.

Στις 9 Ιανουαρίου 2026 η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας εξέδωσε δήλωση εξ ονόματος της ΕΕ στην οποία καταδικάζει τη χρήση βίας, τις αυθαίρετες κρατήσεις και τις τακτικές εκφοβισμού από τις δυνάμεις ασφαλείας κατά διαδηλωτών. Ζήτησε εξάλλου να απελευθερωθούν άμεσα όλα τα άτομα που κρατούνται άδικα επειδή άσκησαν τα θεμελιώδη δικαιώματά τους και κάλεσε τις ιρανικές αρχές να τηρήσουν τις διεθνείς υποχρεώσεις του Ιράν και να σεβαστούν πλήρως τα δικαιώματα της ελευθερίας της έκφρασης, του συνεταιρίζεσθαι και του συνέρχεσθαι ειρηνικώς, καθώς και να διασφαλιστεί το δικαίωμα πρόσβασης στην πληροφόρηση, μεταξύ άλλων με την αποκατάσταση της πρόσβασης στο διαδίκτυο για όλους.

Η ΕΕ υποστηρίζει σθεναρά τις θεμελιώδεις προσδοκίες του ιρανικού λαού για ένα μέλλον σεβασμού, προστασίας και εκπλήρωσης των οικουμενικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών του.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Craig Melville on Unsplash