Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κίνησε νέα επίσημη έρευνα κατά του Χ στο πλαίσιο της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA). Παράλληλα, η Επιτροπή επέκτεινε την εν εξελίξει έρευνά της που δρομολογήθηκε τον Δεκέμβριο του 2023 όσον αφορά τη συμμόρφωση του Χ με τις υποχρεώσεις διαχείρισης κινδύνου των συστημάτων συστάσεών του.

Η νέα έρευνα θα αξιολογήσει κατά πόσον η εταιρεία αξιολόγησε σωστά και μετρίασε τους κινδύνους που συνδέονται με την ανάπτυξη των λειτουργιών του Grok στο X στην ΕΕ. Αυτό περιλαμβάνει κινδύνους που σχετίζονται με τη διάδοση παράνομου περιεχομένου στην ΕΕ, όπως παραποιημένες εικόνες σεξουαλικού περιεχομένου, συμπεριλαμβανομένου περιεχομένου που μπορεί να ισοδυναμεί με υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.

Οι κίνδυνοι αυτοί φαίνεται να έχουν υλοποιηθεί, εκθέτοντας τους πολίτες της ΕΕ σε σοβαρή βλάβη. Υπό το πρίσμα αυτό, η Επιτροπή θα διερευνήσει περαιτέρω κατά πόσον η Χ συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις της βάσει της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες όσον αφορά:

• Να αξιολογήσει επιμελώς και να μετριάσει τους συστημικούς κινδύνους, συμπεριλαμβανομένης της διάδοσης παράνομου περιεχομένου, τις αρνητικές επιπτώσεις σε σχέση με την έμφυλη βία και τις σοβαρές αρνητικές συνέπειες στη σωματική και ψυχική ευεξία που απορρέουν από την ανάπτυξη των λειτουργιών του Grok στην πλατφόρμα του.
• Διεξαγωγή και διαβίβαση στην Επιτροπή ad hoc έκθεσης εκτίμησης κινδύνου για τις λειτουργίες του Grok στην υπηρεσία Χ με κρίσιμο αντίκτυπο στο προφίλ κινδύνου του Χ πριν από την ανάπτυξή τους.

Ξεχωριστά, η Επιτροπή επέκτεινε την εν εξελίξει επίσημη διαδικασία που κίνησε κατά της X τον Δεκέμβριο του 2023 για να διαπιστώσει αν η X αξιολόγησε και μετρίασε δεόντως όλους τους συστημικούς κινδύνους, όπως ορίζονται στην πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες, που συνδέονται με τα συστήματα συστάσεών της, συμπεριλαμβανομένου του αντικτύπου της πρόσφατα ανακοινωθείσας μετάβασης σε σύστημα συστάσεων με βάση το Grok.

Εάν αποδειχθούν, οι παραλείψεις αυτές θα συνιστούν παραβάσεις του άρθρου 34 παράγραφοι 1 και 2, του άρθρου 35 παράγραφος 1 και του άρθρου 42 παράγραφος 2 της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες. Η Επιτροπή θα διεξαγάγει τώρα διεξοδική έρευνα κατά προτεραιότητα. Η κίνηση επίσημης διαδικασίας δεν προδικάζει την έκβασή της.

Κατά την προετοιμασία της παρούσας έρευνας, η Επιτροπή συνεργάστηκε στενά με την Coimisiún na Meán, ιρλανδή συντονίστρια ψηφιακών υπηρεσιών. Επιπλέον, η Coimisiún na Meán θα συμμετάσχει στην παρούσα έρευνα, σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 3, ως εθνικός συντονιστής ψηφιακών υπηρεσιών στη χώρα εγκατάστασης στην ΕΕ.

Επόμενα βήματα

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να συλλέγει αποδεικτικά στοιχεία, για παράδειγμα αποστέλλοντας πρόσθετα αιτήματα παροχής πληροφοριών, διεξάγοντας συνεντεύξεις ή επιθεωρήσεις, και μπορεί να επιβάλει προσωρινά μέτρα ελλείψει ουσιαστικών προσαρμογών στην υπηρεσία Χ.

Η κίνηση επίσημης διαδικασίας εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να λάβει περαιτέρω μέτρα επιβολής, όπως η έκδοση απόφασης μη συμμόρφωσης. Η Επιτροπή έχει επίσης την εξουσία να αποδέχεται κάθε δέσμευση που αναλαμβάνει η Χ για την επανόρθωση των ζητημάτων που αποτελούν αντικείμενο της διαδικασίας.

Η κίνηση επίσημης διαδικασίας απαλλάσσει τους συντονιστές ψηφιακών υπηρεσιών, ή οποιαδήποτε άλλη αρμόδια αρχή των κρατών μελών της ΕΕ, από τις εξουσίες τους όσον αφορά την εποπτεία και την επιβολή της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες σε σχέση με τις εικαζόμενες παραβάσεις.

Ιστορικό

Το Grok είναι εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης (στο εξής: ΤΝ) που αναπτύχθηκε από τον πάροχο της X. Από το 2024, η X έχει αναπτύξει το Grok στην πλατφόρμα της με διάφορους τρόπους. Αυτές οι αναπτύξεις, για παράδειγμα, επιτρέπουν στους χρήστες να δημιουργούν κείμενο και εικόνες και να παρέχουν συναφείς πληροφορίες στις αναρτήσεις των χρηστών.

Ως χαρακτηρισμένη πολύ μεγάλη επιγραμμική πλατφόρμα (VLOP) στο πλαίσιο της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες, η X έχει την υποχρέωση να αξιολογεί και να μετριάζει τυχόν συστημικούς κινδύνους που σχετίζονται με τις υπηρεσίες της στην ΕΕ. Οι κίνδυνοι αυτοί περιλαμβάνουν τη διάδοση παράνομου περιεχομένου και πιθανές απειλές για τα θεμελιώδη δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένων των ανηλίκων, που θέτει η πλατφόρμα και τα χαρακτηριστικά της.

Η παρούσα έρευνα συμπληρώνει και επεκτείνει την έρευνα που ξεκίνησε στις 18 Δεκεμβρίου 2023, η οποία επικεντρώνεται στη λειτουργία του μηχανισμού ειδοποίησης και δράσης του Χ, στα μέτρα μετριασμού του παράνομου περιεχομένου, όπως το τρομοκρατικό υλικό, στην ΕΕ, και στους κινδύνους που συνδέονται με τα συστήματα συστάσεών του.

Οι διαδικασίες αυτές κάλυψαν επίσης τη χρήση παραπλανητικού σχεδιασμού, την έλλειψη διαφημιστικής διαφάνειας και την ανεπαρκή πρόσβαση των ερευνητών σε δεδομένα, για την οποία η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση μη συμμόρφωσης στις 5 Δεκεμβρίου 2025, με την οποία επέβαλε πρόστιμο ύψους X 120 εκατ. EUR. Στις 19 Σεπτεμβρίου, η Επιτροπή απέστειλε στην X αίτημα παροχής πληροφοριών σχετικά με το Grok, συμπεριλαμβανομένων ερωτήσεων σχετικά με το αντισημιτικό περιεχόμενο που παρήγαγε το @grok στα μέσα του 2025.

Η βοήθεια και η υποστήριξη είναι διαθέσιμες σε εθνικό επίπεδο για άτομα που έχουν επηρεαστεί αρνητικά από εικόνες που παράγονται από ΤΝ, συμπεριλαμβανομένου υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών ή μη συναινετικών εικόνων προσωπικής φύσης. Στο πλαίσιο της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες, οι πολίτες έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν καταγγελία σχετικά με παραβίαση της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες στον συντονιστή ψηφιακών υπηρεσιών του κράτους μέλους τους.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by ALEXANDRE LALLEMAND on Unsplash

«Αύριο εορτάζουμε την 81η επέτειο από την απελευθέρωση του ναζιστικού στρατοπέδου συγκέντρωσης και εξόντωσης Άουσβιτς-Μπίρκεναου. Θυμόμαστε και αποτίουμε φόρο τιμής στα έξι εκατομμύρια Εβραίων γυναικών, ανδρών και παιδιών που δολοφονήθηκαν στο Ολοκαύτωμα, καθώς και σε όλα τα άλλα αθώα θύματα του ναζιστικού καθεστώτος. Αυτές οι ζωές τερματίστηκαν βάναυσα από μια ιδεολογία μίσους, αλλά η μνήμη τους θα υπομείνει ως ηθική μαρτυρία για την ανθρωπότητα και ως μόνιμη προειδοποίηση.

Τρεις γενιές μετά το Ολοκαύτωμα, η μνήμη του Ολοκαυτώματος γίνεται όλο και πιο σημαντική. Η διαστρέβλωση του Ολοκαυτώματος χρησιμοποιείται για να μας διχάσει, να σχετικοποιήσει το έγκλημα και να τροφοδοτήσει τον αντισημιτισμό. Ας είμαστε σαφείς: Τίποτα δεν μπορεί ποτέ να δικαιολογήσει τη στρέβλωση, την ελαχιστοποίηση ή την εργαλειοποίηση ενός από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια στην ιστορία της Ευρώπης.

Έχουμε δει μια έξαρση αντισημιτικών ενεργειών σε όλη την Ευρώπη, αναγκάζοντας πολλούς Εβραίους να κρύψουν την ταυτότητά τους και να ζήσουν με φόβο. Αυτό είναι απαράδεκτο. Δεν υπάρχει χώρος και καμία δικαιολογία για τον αντισημιτισμό.

Στεκόμαστε στο πλευρό των ευρωπαϊκών εβραϊκών κοινοτήτων μας. Η εβραϊκή ζωή στην Ευρώπη πρέπει να είναι σε θέση να ευδοκιμήσει, όχι να κρυφτεί. Η Ευρώπη πρέπει να είναι ένα ασφαλές μέρος για τους Εβραίους και τους ανθρώπους όλων των θρησκειών. Εξακολουθούμε να εφαρμόζουμε τη στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση του αντισημιτισμού και τη διαφύλαξη της εβραϊκής ζωής από κοινού με όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Για την αντιμετώπιση του αντισημιτισμού στο διαδίκτυο, αναπτύσσουμε ένα δίκτυο αξιόπιστων πηγών επισήμανσης παράνομου περιεχομένου. Εργαζόμαστε για την πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης, τη διασφάλιση της προστασίας των ευάλωτων ομάδων στο διαδίκτυο και την ενίσχυση των μέτρων ασφάλειας για την προστασία των δημόσιων χώρων και των τόπων λατρείας από επιθέσεις.

Φτάνουμε τώρα στο τέλος της λεγόμενης «εποχής του μάρτυρα». Καθώς οι τελευταίοι επιζώντες πεθαίνουν, η ευθύνη μας αυξάνεται. Πρέπει να βρούμε νέους τρόπους να θυμηθούμε τις φρικαλεότητες, να πούμε την αλήθεια για το τι συνέβη και να μάθουμε από το παρελθόν. Για τον σκοπό αυτό, διαφυλάσσουμε τους τόπους του Ολοκαυτώματος και ενισχύουμε την προβολή και την αναγνώρισή τους από γενιά σε γενιά.

Η μνήμη δεν είναι δεδομένη. Εξαρτάται από εμάς. Πρέπει να μεταδώσουμε τα διδάγματα του Ολοκαυτώματος και να οικοδομήσουμε μια Ευρώπη απαλλαγμένη από τον αντισημιτισμό και όλες τις μορφές μίσους. Η μνήμη του Ολοκαυτώματος πρέπει να παραμείνει ακριβής, σχετική και ουσιαστική. Αυτή είναι η κοινή μας ευθύνη και η διαρκής δέσμευσή μας ως Ευρωπαίων.»

Ιστορικό

Τον Οκτώβριο του 2024 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση προόδου της σχετικά με την πρώτη στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση του αντισημιτισμού και τη διαφύλαξη της εβραϊκής ζωής, η οποία εγκρίθηκε τον Οκτώβριο του 2021, με σκοπό τη στήριξη των κρατών μελών της ΕΕ και της κοινωνίας των πολιτών στην καταπολέμηση του αντισημιτισμού και στη διαφύλαξη της εβραϊκής ζωής στην ΕΕ. Η μνήμη του Ολοκαυτώματος είναι ένας ουσιαστικός πυλώνας για να διασφαλίσουμε ότι δεν θα ξεχάσουμε ποτέ την ιστορία μας. Τον Φεβρουάριο του 2024 η Επιτροπή δρομολόγησε πρωτοβουλία για την προώθηση της μνήμης του Ολοκαυτώματος με την ανάπτυξη του δικτύου τόπων όπου συνέβη το Ολοκαύτωμα, για τη χρήση χώρων μνήμης για εκπαιδευτικούς σκοπούς και τη διασφάλιση της διαφύλαξής τους.

Στις 20 Ιανουαρίου, η Επιτροπή παρουσίασε τη νέα στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση του ρατσισμού 2026-2030, η οποία ζητεί μια Ευρώπη απαλλαγμένη από τον ρατσισμό, όπου τα άτομα θα μπορούν να ευδοκιμούν, να συμμετέχουν πλήρως στην κοινωνία και να συμβάλλουν στη σταθερότητα και την ευημερία της. Η στρατηγική αποσκοπεί στην καταπολέμηση όλων των μορφών ρατσισμού, συμπεριλαμβανομένου του αντισημιτισμού.

Η απόφαση-πλαίσιο για την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας διασφαλίζει ότι οι σοβαρές εκδηλώσεις ρατσισμού και ξενοφοβίας —συμπεριλαμβανομένης της δημόσιας επιδοκιμασίας, άρνησης ή υποβάθμισης του Ολοκαυτώματος— τιμωρούνται με αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές ποινικές κυρώσεις. Η Επιτροπή λαμβάνει επίσης μέτρα για να σταματήσει τη διάδοση παραπληροφόρησης σχετικά με το Ολοκαύτωμα, εντός και εκτός διαδικτύου.

Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν δεσμευτεί να εργαστούν κατά του αντιτσιγγανισμού στο πλαίσιο του στρατηγικού πλαισίου της ΕΕ για τους Ρομά και της σύστασης του Συμβουλίου για τους Ρομά. Μια πρώτη έκθεση αξιολόγησης των εθνικών στρατηγικών πλαισίων των κρατών μελών για τους Ρομά εγκρίθηκε στις 9 Ιανουαρίου 2023.

Στο πλαίσιο του προγράμματος «Πολίτες, ισότητα, δικαιώματα και αξίες» (CERV), η Επιτροπή θα παράσχει ενωσιακή χρηματοδότηση ύψους άνω των 28 εκατ. ευρώ για τη στήριξη έργων σχετικά με την ευρωπαϊκή μνήμη κατά την περίοδο 2026-2027. Θα δοθεί προτεραιότητα, μεταξύ άλλων, σε έργα που αποσκοπούν στην ενίσχυση της μνήμης, της εκπαίδευσης και της έρευνας για το Ολοκαύτωμα ή στην καταπολέμηση της άρνησης και της στρέβλωσης του Ολοκαυτώματος. Με την υποστήριξη του προγράμματος Erasmus+ και στο πλαίσιο του χρηματοδοτούμενου από την ΕΕ έργου «Αντιμετώπιση του αντισημιτισμού μέσω της εκπαίδευσης», η UNESCO δρομολογεί έρευνα σχετικά με τις γνώσεις και την κατανόηση του αντισημιτισμού από τους εκπαιδευτικούς.

Στις 14 Ιανουαρίου 2026, στο πλαίσιο των προσπαθειών της για τον εορτασμό της Διεθνούς Ημέρας Μνήμης του Ολοκαυτώματος, η Επιτροπή διοργάνωσε τη διάσκεψη μνήμης του Ολοκαυτώματος με τίτλο «Remembering the Past. Διαμορφώνοντας το Μέλλον», σε συνεργασία με την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου και τις εβραϊκές κεντρικές οργανώσεις με έδρα τις Βρυξέλλες.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Lāsma Artmane on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολόγησε θετικά το όγδοο αίτημα πληρωμής της Πορτογαλίας για 1,1 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 828,8 εκατ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 286 εκατ. ευρώ σε δάνεια, στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, που αποτελεί τον πυρήνα του NextGenerationEU. 

Πρόκειται για σημαντικό βήμα στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που συνδέονται με το εν λόγω αίτημα πληρωμής, στους τομείς της ψηφιοποίησης της υγειονομικής περίθαλψης, της εκπαίδευσης, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της διαχείρισης του προϋπολογισμού και της απαλλαγής της βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές, μεταξύ άλλων. Τα μέτρα αποσκοπούν επίσης στον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, στη βελτίωση της φορολογικής αποδοτικότητας, στη βελτίωση των επιδόσεων του δικαστικού συστήματος και στην παρακολούθηση της ενεργειακής φτώχειας. 

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Πορτογαλία έχει ολοκληρώσει ικανοποιητικά τα 20 ορόσημα και τους 14 στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου.

Τα εμβληματικά μέτρα στην παρούσα αίτηση πληρωμής περιλαμβάνουν: 

• Εγκατάσταση χωρητικότητας αποθήκευσης συσσωρευτών στη Μαδέρα: η πρωτοβουλία αυτή ενισχύει τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στηρίζει την τεχνολογία για τη σταθερότητα του δικτύου. Περιλαμβάνει την ανακαίνιση των υδροηλεκτρικών σταθμών Serra de Água και Calheta, την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης μπαταριών και την αναβάθμιση του υδροηλεκτρικού σταθμού Socorridos.

• Ψηφιοποίηση των υπηρεσιών υγείας των Αζορών: Το μέτρο αυτό παρέχει πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη μέσω της εφαρμογής mySaúde Açores, η οποία προσέγγισε περισσότερους από 38 000 χρήστες. Προωθεί την ισότιμη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη σε όλα τα νησιά της Αυτόνομης Περιφέρειας.

Επόμενα βήματα

Η Επιτροπή έχει πλέον αποστείλει την προκαταρκτική της αξιολόγηση σχετικά με την εκπλήρωση από την Πορτογαλία των οροσήμων και των στόχων που απαιτούνται για την εν λόγω πληρωμή στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ), η οποία έχει στη διάθεσή της τέσσερις εβδομάδες για να διατυπώσει τη γνώμη της. Η πληρωμή στην Πορτογαλία μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά τη γνώμη της ΟΔΕ και την έκδοση απόφασης πληρωμής από την Επιτροπή. 

Ιστορικό

Η Πορτογαλία υπέβαλε την αίτηση πληρωμής στις 14 Νοεμβρίου 2025. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας περιλαμβάνει ευρύ φάσμα επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων. Το σχέδιο θα χρηματοδοτηθεί με 21,9 δισ. ευρώ (16,3 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 5,6 δισ. ευρώ σε δάνεια). Ενόψει του κλεισίματος της διευκόλυνσης στο τέλος του 2026, τα κράτη μέλη πρέπει να υλοποιήσουν όλα τα ορόσημα και τους στόχους που εκκρεμούν έως τον Αύγουστο του 2026 και να υποβάλουν τα τελευταία αιτήματα πληρωμής έως το τέλος Σεπτεμβρίου.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Den Harrson on Unsplash