Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαιρετίζει την πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των κρατών μελών της ΕΕ σχετικά με τη στρατηγική για τις λιανικές επενδύσεις. Τα νέα μέτρα θα δώσουν τη δυνατότητα στους ιδιώτες επενδυτές να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις που ανταποκρίνονται στις ατομικές τους ανάγκες και προτιμήσεις, διασφαλίζοντας παράλληλα τη δίκαιη μεταχείρισή τους και την προσφορά προϊόντων που παρέχουν σχέση ποιότητας/τιμής.

Ένας από τους βασικούς στόχους του σχεδίου δράσης του 2020 για την Ένωση Κεφαλαιαγορών ήταν να καταστεί η ΕΕ ασφαλέστερο και καλύτερο μέρος για μακροπρόθεσμες επενδύσεις των πολιτών και βρίσκεται στο επίκεντρο της πρόσφατα εγκριθείσας στρατηγικής για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIU). Η συμφωνία εισάγει μέτρα για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των ιδιωτών επενδυτών και τη βελτίωση του τρόπου με τον οποίο αλληλεπιδρούν με τις χρηματοπιστωτικές αγορές, ιδίως με τους εξής τρόπους:

• Ενίσχυση των κανόνων σχετικά με τον σχεδιασμό των προϊόντων, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα προϊόντα που δεν προσφέρουν σχέση ποιότητας/τιμής δεν προσφέρονται ούτε πωλούνται σε ιδιώτες επενδυτές·
• Παροχή στους ιδιώτες επενδυτές σαφών και τυποποιημένων πληροφοριών σχετικά με τα επενδυτικά προϊόντα, με επικαιροποίηση των κανόνων γνωστοποίησης για την ψηφιακή εποχή·
• Προώθηση της χρήσης τυποποιημένης ορολογίας και παρουσίασης των δαπανών ώστε να καταστούν διαφανείς και συγκρίσιμες, βοηθώντας τους επενδυτές να αξιολογούν την αξία του προϊόντος·
• Διευκόλυνση της πρόσβασης των ιδιωτών επενδυτών σε μη πολύπλοκα, ευρέως διαφοροποιημένα και οικονομικά αποδοτικά προϊόντα·
• Εγγύηση ότι όλοι οι ιδιώτες πελάτες λαμβάνουν ετήσια σύνοψη των επενδυτικών επιδόσεων του χαρτοφυλακίου τους·
• πρόβλεψη μελέτης σκοπιμότητας σχετικά με τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού εργαλείου για την παροχή πληροφοριών σχετικά με τα χρηματοπιστωτικά προϊόντα, το οποίο θα πρέπει να παρέχει στους ιδιώτες επενδυτές τη δυνατότητα να συγκρίνουν καλύτερα τα διαθέσιμα προϊόντα σε ολόκληρη την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του κόστους, των επιδόσεών τους και άλλων χαρακτηριστικών τους·
• Μείωση των δυνητικών συγκρούσεων συμφερόντων στη διανομή επενδυτικών προϊόντων με τη θέσπιση αυστηρότερων διασφαλίσεων και διαφάνειας όπου επιτρέπονται αντιπαροχές·
• Προστασία των ιδιωτών επενδυτών από την παραπλανητική εμπορική προώθηση, διασφαλίζοντας ότι οι χρηματοπιστωτικοί διαμεσολαβητές (δηλαδή οι σύμβουλοι) είναι πλήρως υπεύθυνοι για την εμπορική επικοινωνία, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που διαδίδονται μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, διασημοτήτων ή άλλων τρίτων μερών που αμείβουν ή παρέχουν κίνητρα·
• Μείωση του διοικητικού φόρτου και βελτίωση της προσβασιμότητας των προϊόντων και των υπηρεσιών για τους εξειδικευμένους ιδιώτες επενδυτές, καθιστώντας πιο αναλογικά τα κριτήρια επιλεξιμότητας για να γίνει κάποιος επαγγελματίας επενδυτής·
• Ενίσχυση της εποπτικής συνεργασίας μεταξύ των ενωσιακών και των εθνικών αρχών, ώστε να καταστεί δυνατή η ορθή και αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων σε ολόκληρη την ΕΕ και η αντιμετώπιση της απάτης και των αθέμιτων πρακτικών.

Σε συνδυασμό με τη φιλόδοξη εφαρμογή της στρατηγικής για τον χρηματοοικονομικό γραμματισμό και της σύστασης για τους λογαριασμούς αποταμιεύσεων και επενδύσεων, καθώς και με τις πρόσφατα προτεινόμενες δέσμες μέτρων για τις συντάξεις και την ενοποίηση της αγοράς, η στρατηγική για τις λιανικές επενδύσεις θα συμβάλει σε μια πιο ανταγωνιστική πανευρωπαϊκή αγορά για τα λιανικά χρηματοπιστωτικά προϊόντα και στη βελτίωση της πρόσβασης και των νέων ευκαιριών για τους ιδιώτες επενδυτές. Αυτό αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά τη συμμετοχή του λιανικού εμπορίου και να συμβάλει στην οικοδόμηση κλίμακας και βάθους στις κεφαλαιαγορές της ΕΕ και να απελευθερώσει πρόσθετες ευκαιρίες χρηματοδότησης για την οικονομία της ΕΕ.

Επόμενα βήματα

Η προσωρινή συμφωνία που επιτεύχθηκε κατά τις τριμερείς συζητήσεις αναμένεται τώρα να εγκριθεί επίσημα τόσο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και από το Συμβούλιο. Μετά την έγκρισή τους από τους συννομοθέτες, οι κανόνες θα δημοσιευθούν στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα τεθούν σε ισχύ την ημέρα της δημοσίευσής τους.

Ιστορικό

Η συμφωνία που επιτεύχθηκε χθες καλύπτει ολόκληρο το επενδυτικό ταξίδι του καταναλωτή. Αποτελείται από μια τροποποιητική οδηγία, η οποία αναθεωρεί τους υφιστάμενους κανόνες που ορίζονται στην οδηγία για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων (MiFID II), στην οδηγία για τη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων (IDD), στην οδηγία για τους οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (ΟΣΕΚΑ), στην οδηγία για τους διαχειριστές οργανισμών εναλλακτικών επενδύσεων (ΔΟΕΕ) και στην οδηγία για την ανάληψη και την άσκηση δραστηριοτήτων ασφάλισης και αντασφάλισης (Φερεγγυότητα II), καθώς και από έναν τροποποιητικό κανονισμό, ο οποίος αναθεωρεί τον κανονισμό για τα συσκευασμένα επενδυτικά προϊόντα για ιδιώτες επενδυτές και επενδυτικά προϊόντα βασιζόμενα σε ασφάλιση (PRIIP).

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by CHUTTERSNAP on Unsplash

Η Επιτροπή ανανέωσε τις δύο αποφάσεις επάρκειας του 2021 για την ελεύθερη ροή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα με το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι αποφάσεις διασφαλίζουν ότι τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα μπορούν να συνεχίσουν να ρέουν ελεύθερα και με ασφάλεια μεταξύ του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) και του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς το νομικό πλαίσιο του Ηνωμένου Βασιλείου περιέχει εγγυήσεις προστασίας των δεδομένων που είναι ουσιαστικά ισοδύναμες με εκείνες που παρέχονται από την ΕΕ.

Τον Ιούνιο του 2025 η Επιτροπή είχε εγκρίνει τεχνική παράταση των αποφάσεων επάρκειας του 2021 με το Ηνωμένο Βασίλειο —μία στο πλαίσιο του γενικού κανονισμού για την προστασία δεδομένων και η άλλη σχετικά με την οδηγία για την επιβολή του νόμου— για περιορισμένη περίοδο έξι μηνών, καθώς επρόκειτο να λήξουν στις 27 Δεκεμβρίου του τρέχοντος έτους. Η παράταση αυτή επέτρεψε στην Επιτροπή να διενεργήσει διεξοδική αξιολόγηση του νομικού πλαισίου στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπως τροποποιήθηκε από τον νόμο για τα δεδομένα (χρήση και πρόσβαση).

Η έγκριση των αποφάσεων ανανέωσης ακολουθεί τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων και το πράσινο φως των κρατών μελών στο πλαίσιο της αποκαλούμενης διαδικασίας επιτροπολογίας.

Οι νέες αποφάσεις υπόκεινται σε ρήτρα λήξης ισχύος έξι ετών, η οποία ισχύει έως τις 27 Δεκεμβρίου 2031, με δυνατότητα ανανέωσης. Η Επιτροπή, από κοινού με εκπροσώπους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων, θα επανεξετάσει τη λειτουργία των αποφάσεων επάρκειας μετά από περίοδο τεσσάρων ετών.

Ιστορικό

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει την αρμοδιότητα να καθορίζει, βάσει του γενικού κανονισμού για την προστασία δεδομένων, αν μια χώρα ή ένας διεθνής οργανισμός εκτός της ΕΕ διασφαλίζει επαρκές επίπεδο προστασίας των δεδομένων. Στη συνέχεια, η Επιτροπή μπορεί να κινήσει τη διαδικασία για την έκδοση απόφασης επάρκειας, η οποία επιτρέπει την ελεύθερη ροή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την ΕΕ και τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ) προς τρίτη χώρα ή διεθνή οργανισμό χωρίς περαιτέρω εμπόδια.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Stephen Dawson on Unsplash

Δεδομένης της ταχύτητας και της πολυπλοκότητας των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, η ενότητα, η επιτακτικότητα και η φιλοδοξία είναι καίριας σημασίας. Αυτό είναι επίσης το πνεύμα με το οποίο η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, ως εκπρόσωπος της δανικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπέγραψαν σήμερα την κοινή δήλωση στο περιθώριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Η κοινή δήλωση δίνει προτεραιότητα σε νομοθετικές δράσεις που επικεντρώνονται στην τόνωση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας της ΕΕ, στην προστασία των πολιτών και των επιχειρήσεων, επιδιώκοντας παράλληλα φιλόδοξους στόχους απλούστευσης και ταχεία επίτευξη συμφωνίας σχετικά με το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Θα δοθεί ύψιστη προτεραιότητα σε βασικούς στόχους πολιτικής για μια νέα εποχή για την ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια, για τη διασφάλιση της βιώσιμης ευημερίας, της ανταγωνιστικότητας και της απλούστευσης στην Ευρώπη, για την ενίσχυση των κοινωνιών μας και του κοινωνικού μας μοντέλου, καθώς και της ποιότητας ζωής μας, για τη διασφάλιση ολοκληρωμένης προσέγγισης για τη διαχείριση των συνόρων και τη μετανάστευση, για την προστασία της δημοκρατίας μας, την προάσπιση των αξιών μας και την αξιοποίηση της παγκόσμιας επιρροής και των εταιρικών μας σχέσεων.

Στη δήλωση επισημαίνονται οι νομοθετικές προτάσεις που απαριθμούνται στο συνοδευτικό έγγραφο, στις οποίες τα τρία θεσμικά όργανα δεσμεύονται να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή και προτεραιότητα το 2026. Η πρόοδος όσον αφορά τις προτάσεις αυτές θα πρέπει να παρακολουθείται τακτικά καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, τόσο για να παρέχεται ενημέρωση σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση όσο και για να καθίσταται δυνατή η έγκαιρη προειδοποίηση για τυχόν εξελίξεις που εγκυμονούν καθυστερήσεις.

Οι πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα διασφαλίζουν εκ του σύνεγγυς την έγκαιρη και αποτελεσματική υλοποίηση αυτής της κοινής δήλωσης.

Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, δήλωσε: «Η Ευρώπη προχωρά όταν όλοι κινούμαστε προς την ίδια κατεύθυνση. Αυτή η κοινή δήλωση για το 2026 είναι κάτι περισσότερο από απλά λόγια σε ένα χαρτί, αποτελεί ένδειξη της ενότητας και της ακλόνητης πεποίθησής μας να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες των πολιτών. Για πρώτη φορά, καθορίζει έναν σαφή και εστιασμένο κατάλογο δέκα νομοθετικών προτεραιοτήτων για να καταστεί η Ένωσή μας ισχυρότερη, ασφαλέστερη και ανταγωνιστικότερη. Το Κοινοβούλιο είναι έτοιμο να αναλάβει δράση.»

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε: «Σήμερα στεκόμαστε με ενότητα και με ένα κοινό όραμα για το μέλλον της Ένωσής μας. Πρέπει να υλοποιήσουμε μια νέα εποχή ευρωπαϊκής ασφάλειας, η οποία ξεκινά με μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη για την Ουκρανία και με την ενίσχυση της άμυνάς μας. Πρέπει επίσης να χτίσουμε μια πιο ανταγωνιστική και δίκαιη Ευρώπη για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας. Και τέλος, δεσμευόμαστε να καταλήξουμε σε ταχεία συμφωνία σχετικά με τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ. Επειδή, για να μετατρέψουμε το κοινό μας όραμα σε πραγματικότητα, πρέπει να διαθέτουμε τα μέσα για να το υλοποιήσουμε.»

Επόμενα βήματα

Η κοινή δήλωση θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ τις προσεχείς ημέρες. Οι συννομοθέτες θα διασφαλίσουν την έγκαιρη και αποτελεσματική εφαρμογή αυτής της κοινής δήλωσης.

Ιστορικό

Όπως ορίζεται στη διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου, η οποία υπεγράφη το 2016 από τα τρία θεσμικά όργανα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή συζητούν και συμφωνούν σχετικά με τις νομοθετικές προτεραιότητες για το επόμενο έτος μέσω ετήσιας κοινής δήλωσης, αφού η Επιτροπή εγκρίνει το πρόγραμμα εργασίας της. Η προσέγγιση αυτή βοηθά τα θεσμικά όργανα να συνεργάζονται αποδοτικότερα πάνω σε βασικές νομοθετικές προτάσεις, ενώ το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενεργούν ως συννομοθέτες.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Laura Mazzei on Unsplash

Οι εταιρείες της ΕΕ οδήγησαν σε ισχυρή αύξηση της έρευνας και ανάπτυξης (Ε&D) στους τομείς της ενέργειας, της υγείας, της αεροδιαστημικής και της άμυνας το 2024, σύμφωνα με τον πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ για τις βιομηχανικές επενδύσεις Ε&D του 2025 που δημοσιεύτηκε.

Ενώ η έκθεση υπογραμμίζει την ηγετική θέση της Ευρώπης σε βασικούς κλάδους, υπογραμμίζει επίσης την έντονη πίεση που ασκεί ο παγκόσμιος ανταγωνισμός, ιδίως στις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ).

Το 2024, οι κορυφαίοι επενδυτές Ε&Α της ΕΕ στους τομείς της ηλεκτρικής ενέργειας και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αύξησαν τις επενδύσεις Ε&Α κατά 19,8 % και τις κεφαλαιουχικές δαπάνες κατά 17,8 %. Πρόκειται για ένα θετικό βήμα προς την επίτευξη των στόχων της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία.

Στον τομέα της υγείας, οι κορυφαίες επιχειρήσεις αύξησαν τις επενδύσεις Ε&Α κατά 13 % – ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από ό,τι σε άλλα μέρη του κόσμου. Επιπλέον, οι ευρωπαϊκές εταιρείες αεροδιαστημικής και άμυνας επενδύουν 4,8 % περισσότερο για να αυξήσουν την αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης.

Αυτά τα αποτελέσματα, που δημοσιεύονται στον πίνακα αποτελεσμάτων, προσφέρουν βασικές πληροφορίες για την παγκόσμια δυναμική της έρευνας και της ανάπτυξης.

Δράση της Επιτροπής για την ενίσχυση της ικανότητας καινοτομίας της Ευρώπης

Για να ανταποκριθεί στον παγκόσμιο ανταγωνισμό και να ενισχύσει το οικοσύστημα καινοτομίας της Ευρώπης, η Επιτροπή προωθεί διάφορες πρωτοβουλίες που ευθυγραμμίζονται με την Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, μεταξύ των οποίων:

• τη στρατηγική της ΕΕ για τις νεοφυείς και τις αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις, ώστε να καταστεί η Ευρώπη κορυφαίος προορισμός για τη σύσταση και την ανάπτυξη παγκόσμιων εταιρειών τεχνολογίας·
• την ευρωπαϊκή πράξη για την καινοτομία και το 28ο καθεστώς, που αναμένεται το 2026·
• την ευρωπαϊκή στρατηγική για τις υποδομές έρευνας και τεχνολογίας, τη βελτίωση της πρόσβασης των εταιρειών σε υποδομές παγκόσμιας κλάσης και τη στήριξη της Ε&Α·
• Η ευρωπαϊκή στρατηγική για την τεχνητή νοημοσύνη στην επιστήμη με τον πόρο για την επιστήμη της τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη (RAISE), που εξοπλίζει τους επιστήμονες με τους πόρους για την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης για την έρευνά τους.

Η επιτάχυνση αυτών των πρωτοβουλιών είναι απαραίτητη για να βοηθηθούν τα καινοτόμα εγχειρήματα να επεκταθούν, ιδίως εκεί όπου η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει την κυριαρχία και την τεχνολογική υπεροχή της.

Βασικά πορίσματα

• Στρατηγικά πλεονεκτήματα της ΕΕ: Οι εταιρείες της ΕΕ αύξησαν απότομα την Ε&Α στον τομέα της ενέργειας (19,8 %), υπερβαίνοντας κατά πολύ την ανάπτυξη στις ΗΠΑ (6 %), την Ιαπωνία (-14,2 %) και την Κίνα (3,8 %). Στον τομέα της υγείας, η ανάπτυξη της ΕΕ (13%) ξεπέρασε σημαντικά τις ΗΠΑ (7,1%), την Ιαπωνία (9,1%) και την Κίνα (0,1%). Η αεροδιαστημική και η άμυνα σημείωσαν επίσης αύξηση 4,8%.
• Κόμβοι καινοτομίας: Οι περισσότερες επενδύσεις Ε&Α από τις 800 κορυφαίες εταιρείες της ΕΕ πραγματοποιούνται σε χώρες που ταξινομούνται ως «ισχυροί φορείς καινοτομίας» (Αυστρία, Βέλγιο, Εσθονία, Γαλλία, Γερμανία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο). Αυτό αναδεικνύει τις δυνατότητες των υποστηρικτικών οικοσυστημάτων για την ανάπτυξη εταιρειών έντασης Ε&Α.
• Η παγκόσμια δυναμική επιβραδύνεται: Οι κορυφαίες 2.000 εταιρείες στον κόσμο επένδυσαν 1.442,6 δισ. ευρώ σε έρευνα και ανάπτυξη το 2024 (+6,3 %). Η ανάπτυξη ήταν ισχυρότερη στις ΗΠΑ (+7,8%) και στον υπόλοιπο κόσμο (+8,1%), ακολουθούμενη από την Ιαπωνία (+7,1%). Η ΕΕ (+2,9 %) και η Κίνα (+3,9 %) σημείωσαν πιο συγκρατημένες αυξήσεις.
• Τομεακή εστίαση: Τέσσερις τομείς - το λογισμικό ΤΠΕ, το υλισμικό ΤΠΕ, η υγεία και η αυτοκινητοβιομηχανία αντιπροσωπεύουν πάνω από το 80% των συνολικών επενδύσεων. Οι αμερικανικές εταιρείες κατέχουν ηγετική θέση στον τομέα των ΤΠΕ και της υγείας· Οι επιχειρήσεις της ΕΕ παραμένουν παγκόσμιοι ηγέτες στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας.

Ιστορικό

Ο πίνακας αποτελεσμάτων της ΕΕ για τις βιομηχανικές επενδύσεις Ε&Α δημοσιεύεται ετησίως από το 2004. Η έκδοση του 2025 παρέχει οικονομικές πληροφορίες από τους τελευταίους χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς (οικονομικό έτος 2024) των κορυφαίων επενδυτών Ε&Α του 2000 στον κόσμο και των κορυφαίων 800 εταιρειών βάσης της ΕΕ. Από κοινού, οι εταιρείες αυτές αντιπροσωπεύουν πάνω από το 90 % της παγκόσμιας χρηματοδοτούμενης από επιχειρήσεις Ε&Α. Ως βασικό σημείο αναφοράς για αναλύσεις και δεδομένα στους τομείς της επιστήμης, της βιομηχανίας και της χάραξης πολιτικής, τα δεδομένα του πίνακα αποτελεσμάτων δημοσιοποιούνται σύμφωνα με την ανοικτή επιστημονική πρακτική της Επιτροπής.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Glenn Carstens-Peters on Unsplash