Η Προεδρία του Συμβουλίου και οι εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία επί του κανονισμού σχετικά με την εφαρμογή της διμερούς ρήτρας διασφάλισης της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΕΕ–Mercosur και της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Mercosur για τα γεωργικά προϊόντα.
Ο κανονισμός ενισχύει τα μέτρα προστασίας των γεωργών της ΕΕ και εξασφαλίζει ότι τα μέτρα διασφάλισης μπορούν να εφαρμοστούν γρήγορα και αποτελεσματικά σε περίπτωση που οι εισαγωγές από εταίρους της Mercosur προκαλούν ή υπάρχει κίνδυνος να προκαλέσουν σοβαρή ζημιά.
Η συμφωνία αυτή δεν θίγει τις εν εξελίξει συζητήσεις στο πλαίσιο του Συμβουλίου σχετικά με την υπογραφή και τη σύναψη της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur και της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας.
Κύρια στοιχεία της συμφωνίας
Η προσωρινή συμφωνία διατηρεί σε μεγάλο βαθμό το προτεινόμενο πλαίσιο της Επιτροπής, ενώ παράλληλα εισάγει ορισμένες στοχευμένες προσθήκες, κυρίως για την ενίσχυση της παρακολούθησης της αγοράς και τη βελτίωση της ανταπόκρισης των μέτρων διασφάλισης ευαίσθητων γεωργικών προϊόντων.
Πεδίο εφαρμογής των μέτρων διασφάλισης
Ο κανονισμός καθορίζει πώς η ΕΕ δύναται να αναστείλει προσωρινά τις δασμολογικές προτιμήσεις για τις εισαγωγές γεωργικών προϊόντων από τη Mercosur, εάν οι εισαγωγές αυτές ζημιώνουν τους παραγωγούς της ΕΕ. Έχει ως βάση τα υφιστάμενα εργαλεία διασφάλισης της ΕΕ, αλλά εισάγει ταχύτερες διαδικασίες και απλούστερους μηχανισμούς ενεργοποίησης για την προστασία των γεωργών της ΕΕ.
Οι συννομοθέτες συμφώνησαν να επεκτείνουν τον κατάλογο των ευαίσθητων γεωργικών προϊόντων που υπόκεινται σε ενισχυμένη παρακολούθηση και ταχύτερες διαδικασίες διασφάλισης, ώστε να περιληφθούν και τα εσπεριδοειδή.
Έρευνες και παρακολούθηση
Οι συννομοθέτες εισήγαγαν ορισμένες αλλαγές στην πρόταση της Επιτροπής για να διασφαλίσουν ότι η ΕΕ θα μπορεί να αντιδράσει γρήγορα σε διαταράξεις της αγοράς που προκαλούνται από αυξημένες εισαγωγές γεωργικών προϊόντων από τη Mercosur. Όσον αφορά τα ευαίσθητα προϊόντα, τιμή χαμηλότερη κατά 8% των προϊόντων, σε συνδυασμό είτε με αύξηση 8% του όγκου των προτιμησιακών εισαγωγών κατά μέσο όρο τριετίας είτε με μείωση 8% των τιμών εισαγωγής, θα είναι κατά κανόνα επαρκής λόγος για την έναρξη έρευνας.
Η συμφωνία επιβεβαιώνει επίσης το προτεινόμενο ταχύ χρονοδιάγραμμα των ερευνών που θα πρέπει να ξεκινήσει η Επιτροπή, μόλις παραληφθούν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία. Για τα ευαίσθητα προϊόντα, οι έρευνες θα ολοκληρώνονται εντός τετραμήνου και, σε επείγουσες περιπτώσεις, θα μπορούν να λαμβάνονται προσωρινά μέτρα εντός 21 ημερών.
Η Επιτροπή θα παρακολουθεί συνεχώς και πρωτόβουλα τις εισαγωγές προϊόντων χαρακτηρισμένων ως ευαίσθητων και θα υποβάλλει τουλάχιστον ανά εξάμηνο έκθεση στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τις εξελίξεις της αγοράς και τον ενδεχόμενο κίνδυνο ζημίας των παραγωγών της ΕΕ. Οι συννομοθέτες συμφώνησαν να ενισχύσουν αυτό το πλαίσιο επιτρέποντας τη διεύρυνση της παρακολούθησης, εάν τη ζητήσει δεόντως ο ενωσιακός κλάδος, σε άλλα προϊόντα που δεν καλύπτονται από τον κατάλογο των ευαίσθητων προϊόντων. Επιπλέον, η Επιτροπή θα εκδώσει τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές το αργότερο την 1η Μαρτίου 2026 για τη στήριξη της παρακολούθησης της αγοράς σε εθνικό και τοπικό επίπεδο. Το συμφωνημένο κείμενο εισάγει επίσης διατάξεις που επιτρέπουν στην Επιτροπή να δρα, όταν εντοπίζει καταστρατήγηση των μέτρων διασφάλισης, επεκτείνοντας το πεδίο εφαρμογής των μέτρων ή θεσπίζοντας άλλα αναγκαία εκτελεστικά μέτρα.
Επόμενα βήματα
Το κείμενο της προσωρινής συμφωνίας θα πρέπει τώρα να προσυπογραφεί και να εγκριθεί από τα δύο θεσμικά όργανα προτού δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα. Ο κανονισμός θα αρχίσει να εφαρμόζεται στην ενδιάμεση εμπορική συμφωνία ήδη από τη θέση του σε ισχύ και θα εξακολουθήσει να εφαρμόζεται αφού τεθεί σε ισχύ η συμφωνία εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur.
Γενικό πλαίσιο
Οι διμερείς ρήτρες διασφάλισης αποτελούν μέρος τόσο της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur όσο και της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-Mercosur.
Ο κανονισμός για τα μέτρα διασφάλισης συμπληρώνει τις ευρύτερες συμφωνίες, οι οποίες αποσκοπούν στην εμβάθυνση των εμπορικών και πολιτικών σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και των χωρών της Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη), διασφαλίζοντας ισχυρή προστασία των γεωργικών τομέων της ΕΕ που ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένοι στον ανταγωνισμό των εισαγωγών.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by Guillaume Périgois on Unsplash
