Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τη δημιουργία ενός νέου συστήματος κρίσιμων επικοινωνιών της ΕΕ, το οποίο θα παρέχει στο προσωπικό πρώτης επέμβασης της Ευρώπης ασφαλείς και ανθεκτικούς διαύλους επικοινωνίας σε καταστάσεις κρίσης. Βασιζόμενο σε κρίσιμα στοιχεία που έχουν κατασκευαστεί από ευρωπαϊκές εταιρείες, το νέο σύστημα καθιστά δυνατή την απρόσκοπτη και σταθερή επικοινωνία σε πραγματικό χρόνο μεταξύ όλων των φορέων πρώτης επέμβασης, ανά πάσα στιγμή και από άκρη σ' άκρη στην ΕΕ, ακόμη και όταν τα επίγεια συστήματα επικοινωνίας δεν είναι διαθέσιμα.

Οι πυρκαγιές, οι πλημμύρες, οι καταιγίδες, οι απειλές από δρόνους σε υποδομές ζωτικής σημασίας ή οι τρομοκρατικές επιθέσεις απαιτούν αποτελεσματική και καλά συντονισμένη αντίδραση από την αστυνομία, την πυροσβεστική, τις ιατρικές υπηρεσίες και τις ομάδες πολιτικής προστασίας. Σήμερα η ικανότητα να επικοινωνούν μεταξύ τους είναι περιορισμένη — τα συστήματα επικοινωνιών τους δεν είναι συνδεδεμένα και δεν λειτουργούν διασυνοριακά. Αυτό σημαίνει ότι οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης συχνά δεν μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους όταν εργάζονται για τη διάσωση ανθρώπων και την αποκατάσταση της ασφάλειας και της δημόσιας ασφάλειας σε κρίσεις και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Το σύστημα κρίσιμων επικοινωνιών της ΕΕ, το οποίο ανακοινώθηκε από την πρόεδρο κ. φον ντερ Λάιεν στις πολιτικές κατευθύνσεις, θα αντιμετωπίσει τα ζητήματα αυτά, βελτιώνοντας σημαντικά την καθημερινή επιχειρησιακή συνεργασία για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του εγκλήματος, καθώς και για τη διάσωση ανθρώπινων ζωών σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, καθιστώντας ασφαλέστερη την ΕΕ.

Η επόμενη γενιά συστημάτων κρίσιμων επικοινωνιών για τους φορείς πρώτης επέμβασης

Το σύστημα κρίσιμων επικοινωνιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα δώσει στους φορείς πρώτης επέμβασης τη δυνατότητα να επικοινωνούν μεταξύ τους σε επίπεδο υπηρεσιών και σε διασυνοριακό επίπεδο, καθώς και να ανταλλάσσουν φωτογραφίες, βίντεο και ήχο και να επικοινωνούν ταχύτερα και ασφαλέστερα τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ειδικότερα:

• Όλα τα κράτη μέλη θα μεταβούν σταδιακά από τα στενοζωνικά ραδιοσυστήματα στην ευρυζωνική τεχνολογία, όπως η τεχνολογία 5G, ενώ οι δορυφόροι της ΕΕ θα παρέχουν πρόσθετη εφεδρική υποστήριξη σε καταστάσεις όπου τα επίγεια συστήματα δεν λειτουργούν, όπως κατά τη διάρκεια διακοπών ρεύματος.

• Το σύστημα κρίσιμων επικοινωνιών της ΕΕ θα δώσει τη δυνατότητα στο προσωπικό πρώτης επέμβασης να ανταλλάσσει δεδομένα, βίντεο, μηνύματα και γεωεντοπισμό σε πραγματικό χρόνο μέσω ενιαίας ασφαλούς συσκευής.

Αυτό θα βελτιώσει την επίγνωση της κατάστασης και τον συντονισμό σε περίπτωση κρίσεων ή καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.

Ασφάλεια και ανθεκτικότητα εκ σχεδιασμού

Καθώς τα περιστατικά έκτακτης ανάγκης καθίστανται πιο περίπλοκα τόσο ως προς τη φύση όσο και ως προς την κλίμακα, το σύστημα αυτό έχει σχεδιαστεί ώστε να παραμένει ασφαλές, διαθέσιμο και ανθεκτικό ανά πάσα στιγμή, δίνοντας προτεραιότητα στο προσωπικό πρώτης επέμβασης, ακόμη και όταν το δίκτυο κινητής τηλεφωνίας είναι υπερφορτωμένο ή έχει διαταραχθεί. Όταν το δίκτυο κινητής τηλεφωνίας δεν είναι διαθέσιμο, το σύστημα θα επωφελείται από την εφεδρική υποστήριξη των δορυφόρων της ΕΕ, καθώς και από κινητές αναπτυσσόμενες μονάδες επικοινωνίας που μπορούν να αποκαταστήσουν τη συνδεσιμότητα για τον συντονισμό των επιχειρήσεων σε περιπτώσεις κρίσης.

Το σύστημα θα είναι ασφαλές, θα προστατεύεται από κυβερνοεπιθέσεις και υβριδικές επιθέσεις με τη χρήση κρυπτογράφησης και θα διαθέτει ισχυρό πρωτόκολλο. Θα υποστηρίζεται από δύο ειδικές οντότητες:

• Το κέντρο παρακολούθησης του δικτύου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο θα παρέχει ένα ασφαλές και ανθεκτικό δίκτυο οπτικών ινών, επιτρέποντας στις χώρες να συνδέονται μέσω ενός κεντρικού σημείου αντί να δημιουργούν πολλές χωριστές συνδέσεις μεταξύ τους.
• Το κέντρο παρακολούθησης της ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο θα παρακολουθεί τους κινδύνους για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, θα αξιολογεί τις απειλές και θα στηρίζει τα κράτη μέλη.

Ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας

Η πρόταση παρέχει στα κράτη μέλη μια νέα ευρωπαϊκή λύση, η οποία μειώνει την εξάρτηση από ξένες τεχνολογίες και ενισχύει την ευρωπαϊκή τεχνολογική κυριαρχία. Θέτει σε εφαρμογή την ενωσιακή προσέγγιση της ασφάλειας βάσει σχεδιασμού, μεριμνώντας ώστε η ασφάλεια να λαμβάνεται εξαρχής υπόψη στα συστήματα που αναπτύσσουμε:

• Τα κρίσιμα στοιχεία του συστήματος (συμπεριλαμβανομένων των δορυφόρων, του κεντρικού δικτύου κινητής τηλεφωνίας και της χρησιμοποιούμενης κινητής ευρυζωνικής τεχνολογίας) αναπτύσσονται από ευρωπαϊκές εταιρείες.
• Καθιστά τις εθνικές επενδύσεις σε κρίσιμες επικοινωνίες πιο ελκυστικές για τα κράτη μέλη, αυξάνοντας σημαντικά την εμβέλεια του συστήματος κρίσιμων επικοινωνιών από ένα περιφερειακό ή εθνικό εργαλείο σε ένα εργαλείο που καλύπτει ολόκληρη την ΕΕ και τις συνδεδεμένες χώρες Σένγκεν και μπορεί να χρησιμεύσει για τον συντονισμό πολλών περισσότερων υπηρεσιών.
• Το σύστημα έχει επίσης σχεδιαστεί με τέτοιον τρόπο ώστε να προσαρμόζεται στη συνεχή καινοτομία των κρίσιμων επικοινωνιών και των εμπορικών ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Η Επιτροπή θα στηρίξει τα κράτη μέλη συνεργαζόμενη με τη βιομηχανία και τους ερευνητικούς οργανισμούς με στόχο τη διασφάλιση της συνεχούς εξέλιξης των κρίσιμων επικοινωνιών στην ΕΕ.

Παρότι θα είναι διασυνδεδεμένα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα κράτη μέλη θα διατηρήσουν τον πλήρη έλεγχο των εθνικών τους δικτύων και της διακυβέρνησης του νέου συστήματος, ο οποίος θα διασφαλίζεται από ομάδα εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών.

Επόμενα βήματα

Τώρα εναπόκειται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να εκδώσουν τους κανονισμούς.

Το σύστημα κρίσιμων επικοινωνιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπεται να τεθεί σταδιακά σε λειτουργία, με μεταβατική περίοδο για τα κράτη μέλη, αρχής γενομένης από το 2030.

Ιστορικό

Το σύστημα κρίσιμων επικοινωνιών της ΕΕ προσδιορίστηκε ως μία από τις βασικές δράσεις της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την εσωτερική ασφάλεια, της ProtectEU, τον Απρίλιο του 2025, και της στρατηγικής της ΕΕ για την Ένωση Ετοιμότητας που δρομολογήθηκε τον Μάρτιο του 2025. Αυτό βασίζεται στις συστάσεις της έκθεσης Niinistö σχετικά με την προετοιμασία και την ετοιμότητα της ΕΕ, με τις οποίες η ΕΕ καλείται να ολοκληρώσει το σύστημα κρίσιμων επικοινωνιών της ΕΕ το συντομότερο δυνατόν. Αυτό αποτελεί επίσης συνέχεια μακροχρόνιου αιτήματος τόσο από τα κράτη μέλη, όπως αποτυπώνεται στα συμπεράσματα του Συμβουλίου του Ιουνίου του 2021, όσο και από το προσωπικό πρώτης επέμβασης, το οποίο χρειάζεται ένα ευρωπαϊκό σύστημα κρίσιμων επικοινωνιών που θα λειτουργεί απρόσκοπτα σε διασυνοριακό επίπεδο.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by camilo jimenez on Unsplash