• +30 2810 336330
  • Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
  • Απειλές κατά των δικαιωμάτων των γυναικών, της ισότητας των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων, της κοινωνίας των πολιτών, της ελευθερίας των ΜΜΕ και της ασφάλειας των δημοσιογράφων
  • Τα θεμελιώδη δικαιώματα πρέπει να διασφαλίζονται στις πολιτικές για τη μετανάστευση και τον ψηφιακό κόσμο
  • Ανάγκη για ισχυρότερη δράση κατά της έμφυλης βίας, των εγκλημάτων μίσους και των διακρίσεων
  • Ανησυχίες για τη φτώχεια, τον στεγαστικό αποκλεισμό και τα περιβαλλοντικά δικαιώματα

Στην ψηφοφορία της Τετάρτης, οι ευρωβουλευτές προχώρησαν σε αποτίμηση της κατάστασης των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ΕΕ για το 2024 και το 2025.

Στην ψηφοφορία της Τετάρτης, οι ευρωβουλευτές προχώρησαν σε αποτίμηση της κατάστασης των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ΕΕ για το 2024 και το 2025.

Οι αξίες που κατοχυρώνονται στο άρθρο 2 της Συνθήκης της ΕΕ και στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων πρέπει να διασφαλίζονται σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ και να εφαρμόζονται πλήρως από τα κράτη μέλη, επισημαίνει το Κοινοβούλιο σε έκθεση που εγκρίθηκε με 328 ψήφους υπέρ, 199 κατά και 98 αποχές.

Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν ότι οι παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων, η δημοκρατική οπισθοδρόμηση, οι πολιτικές παρεμβάσεις στη δικαιοσύνη, η συρρίκνωση του χώρου της κοινωνίας των πολιτών, οι απειλές κατά της ελευθερίας των ΜΜΕ και της ασφάλειας των δημοσιογράφων, καθώς και οι επιθέσεις κατά των δικαιωμάτων των γυναικών και της ισότητας των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων, συνιστούν ενδείξεις ευρύτερης πίεσης στις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ.

Θεμελιώδη δικαιώματα στα σύνορα και στο διαδίκτυο

Ακόμη, οι ευρωβουλευτές εκφράζουν την ανησυχία τους για το γεγονός ότι αποκλίνουσες εθνικές ερμηνείες του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ οδηγούν στην άνιση και ανεπαρκή εφαρμογή του. Το Κοινοβούλιο καλεί τα κράτη μέλη να ευθυγραμμιστούν πλήρως με τις διεθνείς υποχρεώσεις στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να διασφαλίσουν ότι η εφαρμογή του συμφώνου ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τα θεμελιώδη δικαιώματα και την αρχή της μη επαναπροώθησης. Οι ευρωβουλευτές καταδικάζουν παραβιάσεις, όπως η κακομεταχείριση μεταναστών και η άσκηση βίας εναντίον τους στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, και ζητούν συντονισμένες επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, καθώς και άμεση αποβίβαση των διασωθέντων. Παράλληλα, υπογραμμίζουν την απόλυτη απαγόρευση των βασανιστηρίων και κάθε απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης.

Η έκθεση εγείρει ανησυχίες σχετικά με την παραπληροφόρηση, τις εξωτερικές παρεμβάσεις, τη χειραγώγηση εκλογών και τον αντίκτυπο των ψηφιακών πλατφορμών και της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) ζητώντας την αποτελεσματική εφαρμογή της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες, της πράξης για την ΤΝ και των κανόνων για την πολιτική διαφήμιση, καθώς και ισχυρότερες διασφαλίσεις έναντι της χρήσης λογισμικών κατασκοπείας και πρακτικών αυθαίρετης παρακολούθησης.

Ισότητα, χώρος της κοινωνίας των πολιτών και κοινωνικά δικαιώματα

Το Κοινοβούλιο ζητά ισχυρότερη δράση κατά της έμφυλης βίας, των εγκλημάτων μίσους και των διακρίσεων, μεταξύ άλλων μέσω της αναγνώρισης της γυναικοκτονίας ως διακριτού εγκλήματος. Οι ευρωβουλευτές καταδικάζουν τις πρακτικές μεταστροφής και την οπισθοδρόμηση όσον αφορά τα δικαιώματα των γυναικών και την ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων, ενώ τονίζουν την ανάγκη προστασίας της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και των σχετικών δικαιωμάτων.

Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έρχονται αντιμέτωποι με νομικούς και οικονομικούς περιορισμούς, εκστρατείες δυσφήμισης, εκφοβισμό καθώς και ποινική στοχοποίηση και ζητούν τη διασφάλιση της βιώσιμης χρηματοδότησής τους από την ΕΕ, τη δημιουργία ενός μηχανισμού ταχείας ανταπόκρισης για τις οργανώσεις που βρίσκονται υπό απειλή αλλά και την ενίσχυση της παρακολούθησης του χώρου της κοινωνίας των πολιτών. Ζητούν επίσης την ανάληψη δράσης κατά του συστημικού ρατσισμού, την αποτελεσματικότερη εφαρμογή της νομοθεσίας για την ισότητα, την υιοθέτηση της οριζόντιας οδηγίας κατά των διακρίσεων και ισχυρότερη προστασία για τα άτομα με αναπηρία.

Τέλος, το Κοινοβούλιο εκφράζει ανησυχία για τη διαφθορά και την ανεπαρκή προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος, τις κακές συνθήκες κράτησης στα σωφρονιστικά ιδρύματα, τη φτώχεια, τον στεγαστικό αποκλεισμό, την κατάχρηση κονδυλίων της ΕΕ και την παραμέληση των περιβαλλοντικών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος σε ένα υγιές περιβάλλον.

Δηλώσεις

Η εισηγήτρια Anna Strolenberg (Πράσινοι, Ολλανδία) δήλωσε: «Σε ολόκληρη την Ευρώπη, τα θεμελιώδη δικαιώματα για όλες τις ευάλωτες ομάδες υφίστανται πιέσεις, ενώ όσοι τα υπερασπίζονται φιμώνονται ή υφίστανται ακόμη και ποινική στοχοποίηση. Όσοι υπερασπίζονται τους άλλους πρέπει να προστατεύονται, όχι να τιμωρούνται. Τα θεμελιώδη δικαιώματα πρέπει να παραμείνουν αδιαπραγμάτευτα. Η παρούσα έκθεση δεν αφορά αφηρημένες έννοιες, αλλά πραγματικές ζωές και καθιστά σαφές τι πρέπει να γίνει. Το ερώτημα είναι αν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη διαθέτουν την απαραίτητη πολιτική βούληση για να το πράξουν.»

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Oliver Cole on Unsplash

  • Η δικαιοσύνη, η ελευθερία των ΜΜΕ, η κοινωνία των πολιτών παραμένουν υπό πίεση
  • Έκκληση για σθεναρότερη αντιμετώπιση της διαφθοράς, του κατασκοπευτικού λογισμικού και των επιθέσεων κατά δημοσιογράφων
  • Τα θεμελιώδη δικαιώματα και η ισότητα πρέπει να προστατεύονται πλήρως

Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν ότι τα επίμονα κενά στο κράτος δικαίου αποδυναμώνουν τις δημοκρατικές δικλείδες στην ΕΕ και ότι οι συστάσεις της Επιτροπής δεν εφαρμόζονται.

Το κείμενο, το οποίο εγκρίθηκε στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με 387 ψήφους υπέρ, 191 κατά και 46 αποχές την Τετάρτη, εξετάζει την έκθεση της Επιτροπής του 2025 για το κράτος δικαίου, αξιολογώντας ταυτόχρονα τις εξελίξεις στα κράτη μέλη και στα θεσμικά όργανα της Ένωσης.

Το Κοινοβούλιο τονίζει ότι το 93% των συστάσεων της Επιτροπής αποτελεί επανάληψη από προηγούμενα έτη. Η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, οι μηχανισμοί για την καταπολέμηση της διαφθοράς, η ελευθερία των ΜΜΕ, ο χώρος της κοινωνίας των πολιτών, η ισότητα και οι δημοκρατικοί θεσμοί λογοδοσίας παραμένουν σε κίνδυνο, ενώ η ετήσια έκθεση εξακολουθεί να μην καταγγέλλει σοβαρές διαρθρωτικές απειλές. Οι αδυναμίες αυτές βλάπτουν άμεσα την πρόσβαση των πολιτών στη δικαιοσύνη, την προστασία από τις διακρίσεις, την ελευθερία της έκφρασης, την πρόσβαση στην πληροφόρηση, τη δημοκρατική συμμετοχή και την ορθή χρήση του δημόσιου χρήματος.

Ανησυχίες στον τομέα της δικαιοσύνης

Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν για υπερβολική πολιτική επιρροή στους διορισμούς δικαστών, τα πειθαρχικά τμήματα, τις προαγωγές και την ανάθεση υποθέσεων. Καλούν τα κράτη μέλη να εγγυηθούν ότι τα συστήματα απονομής δικαιοσύνης είναι διαρθρωτικά ανεξάρτητα, αποτελεσματικά και αμερόληπτα, με επαρκείς πόρους, δωρεάν νομική συνδρομή και μηχανισμούς για την αποτροπή πολιτικών πιέσεων.

Ακόμη, οι ευρωβουλευτές καταδικάζουν την πολιτική εργαλειοποίηση των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης, συμπεριλαμβανομένων των παρεμβάσεων σε υποθέσεις διαφθοράς, των πολιτικά υποκινούμενων διώξεων, των επιθέσεων κατά δικαστών και εισαγγελέων και των καταχρήσεων αμνηστιών και απονομών χάριτος. Επιδιώκουν επίσης την ενίσχυση της επιβολής των αποφάσεων του Δικαστηρίου της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και ζητούν από την Επιτροπή να αντιμετωπίζει τις συνθήκες κράτησης στις φυλακές ως ζήτημα κράτους δικαίου.

Επίμονα ζητήματα διαφθοράς

Οι ευρωβουλευτές χαρακτηρίζουν τη διαφθορά σοβαρή απειλή για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και την ίση μεταχείριση, προειδοποιώντας ότι η ανεπαρκής επιβολή των διαθέσιμων εργαλείων που προβλέπει η νομοθεσία προωθεί την ατιμωρησία και διαβρώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών. Χαιρετίζουν την οδηγία για την καταπολέμηση της διαφθοράς και ζητούν αυστηρότερες ποινές, εξειδικευμένους ελεγκτικούς φορείς και αποτελεσματική δράση σε υποθέσεις υψηλού επιπέδου. Το Κοινοβούλιο ζητεί επίσης την πλήρη συμμετοχή της ΕΕ στην GRECO και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των οργάνων της ΕΕ που ασχολούνται με τη διαφθορά.

Πίεση στην ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και στην κοινωνία των πολιτών

Το Κοινοβούλιο υπογραμμίζει ότι η δολοφονία δημοσιογράφων αποτελεί ευθεία επίθεση στο κράτος δικαίου, ενώ οι απειλές, η παρενόχληση και οι καταχρηστικές αγωγές αποθαρρύνουν την δημοσιογραφική έρευνα. Οι ευρωβουλευτές καταδικάζουν τη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού παρακολούθησης και κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για πολιτικές παρεμβάσεις, κρατικά ελεγχόμενη διαφήμιση, συγκεντρωμένη ιδιοκτησία και πίεση στα δημόσια μέσα ενημέρωσης.

Το Κοινοβούλιο προειδοποιεί επίσης για τη συρρίκνωση του χώρου της κοινωνίας των πολιτών (μέσω υπερβολικού διοικητικού φόρτου, περικοπών χρηματοδότησης, εκστρατειών δυσφήμισης και ποινικοποίησης οργανώσεων και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων) και επαναλαμβάνει ότι οι περιορισμοί στην κοινωνία των πολιτών και στις ελευθερίες του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι πρέπει να είναι αιτιολογημένοι, αναλογικοί και να συνάδουν με τα κατοχυρωμένα δικαιώματα.

Θεμελιώδη δικαιώματα, κονδύλια της ΕΕ και διεύρυνση

Το Κοινοβούλιο συνδέει το κράτος δικαίου με τα θεμελιώδη δικαιώματα, εκφράζοντας ανησυχίες σχετικά με τις διακρίσεις, τη ρητορική μίσους, τον ρατσισμό, τον αντισημιτισμό, την ισλαμοφοβία, τα μέτρα κατά των ΛΟΑΤΚΙ+, τα κενά στα δικαιώματα των μειονοτήτων, την έμφυλη βία, των πολιτικών της μετανάστευσης και του ασύλου, καθώς και τους φραγμούς στη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία και τα συναφή δικαιώματα. Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν επίσης ότι κονδύλια της ΕΕ ενδέχεται να έχουν συνδεθεί με παραβιάσεις δικαιωμάτων και ζητούν αναστολές πληρωμών όπου εξακολουθούν να υπάρχουν ελλείψεις. Τέλος, υποστηρίζουν ότι ο έλεγχος του κράτους δικαίου πρέπει να είναι αυστηρός στο πλαίσιο της διεύρυνσης της ΕΕ και ότι όλες οι χώρες πρέπει να τηρούν τα ίδια υψηλά πρότυπα.

Δηλώσεις

Ο εισηγητής Κώστας Αρβανίτης (Η Αριστερά, Ελλάδα) σχολίασε: «Η υπερψήφιση της έκθεσης με ευρεία πλειοψηφία των πολιτικών ομάδων του δημοκρατικού τόξου αποτελεί ορόσημο θεσμικής ευταξίας και δείκτη εμπέδωσης της κανονικότητας στον χώρο του κράτους δικαίου. Το κείμενο καλύπτει το σύνολο των θεματικών κλάδων του πεδίου, εκφράζει σε εξαιρετικό βαθμό τους προβληματισμούς μας για τις δικαιοκρατικές αρρυθμίες στα κράτη μέλη, και περιλαμβάνει πολυάριθμες συνεκτικές προτάσεις βελτίωσης. Ευχαριστώ πολύ τους συναδέλφους ευρωβουλευτές που τη στήριξαν, κι εύχομαι η έκθεση να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο αναφοράς και ισχυρή παρακαταθήκη για τις μελλοντικές μας δράσεις θωράκισης του κράτους δικαίου, των θεμελιωδών δικαιωμάτων, και της δημοκρατίας.»

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Jannes Van den wouwer on Unsplash

  • Η ΕΕ θα συνεχίσει να χορηγεί εμπορικές προτιμήσεις στις αναπτυσσόμενες χώρες για να συμβάλει στην εξάλειψη της φτώχειας
  • Αναφορές σε νέες συμβάσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον, με αποτελεσματική εποπτεία
  • Δυνατότητα ανάκλησης της προτιμησιακής μεταχείριση λόγω μη συνεργασίας για την επανεισδοχή παράτυπων μεταναστών
  • Νέα μέτρα προστασίας για τους παραγωγούς ρυζιού της ΕΕ

Οι επικαιροποιημένοι κανόνες, που εγκρίθηκαν με 459 ψήφους υπέρ, 127 κατά και 70 αποχές, επιτρέπουν στις ευάλωτες αναπτυσσόμενες χώρες να εξάγουν αγαθά στην ΕΕ με χαμηλούς ή μηδενικούς δασμούς. Στον κατάλογο των διεθνών συνθηκών που πρέπει να επικυρώσουν οι συμμετέχουσες χώρες για να επωφεληθούν από τις εμπορικές προτιμήσεις προτέθηκε σειρά συμβάσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον, στις οποίες περιλαμβάνονται η Συμφωνία του Παρισιού, η Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία και η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού.

Προϋποθέσεις περί επανεισδοχής

Οι ευρωβουλευτές κατάφεραν να συμπεριλάβουν μια σειρά αυστηρότερων κριτηρίων που θα πρέπει να πληρούνται προτού οι χώρες του ΣΓΠ δουν τους προτιμησιακούς δασμούς τους να ανακαλούνται λόγω της συνεχιζόμενης άρνησης συνεργασίας για την επανεισδοχή παράτυπων μεταναστών. Τα κριτήρια αυτά περιλαμβάνουν μεγαλύτερη διαδικασία αξιολόγησης και υποχρεωτική συνεργασία τουλάχιστον 12 μηνών με τις εμπλεκόμενες χώρες. Θα υπάρξει επίσης καθυστέρηση δύο ετών για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες όσον αφορά την εφαρμογή των όρων επανεισδοχής.

Ρύζι

Προκειμένου να προστατευθεί καλύτερα ο ευαίσθητος τομέας της παραγωγής ρυζιού στην ΕΕ, οι διαπραγματευτές του Κοινοβουλίου διασφάλισαν ότι θα ενεργοποιούνται αυτόματες δικλείδες μόλις σημειωθεί αύξηση των εισαγωγών ρυζιού κατά 45% κατά μέσο όρο σε 10 έτη.

Δηλώσεις

Ο Bernd Lange (S&D, DE), πρόεδρος της  Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου και εισηγητής, δήλωσε: «Πρόκειται για σπουδαία νέα για περισσότερα από 2 δισεκατομμύρια ανθρώπους σε πάνω από 60 χώρες. Παρέχοντας σχεδόν αδασμολόγητη και χωρίς ποσοστώσεις πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ για άλλα 10 έτη, η ΕΕ διπλασιάζει τις προσπάθειές της για να καταστεί αξιόπιστος, προβλέψιμος και ανθεκτικός εταίρος για τον αναπτυσσόμενο κόσμο. Δύο ζητήματα βρέθηκαν στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων: οι προϋποθέσεις επανεισδοχής και οι δικλείδες για τους ρυζοπαραγωγούς. Όσον αφορά τις επανεισδοχές, το Κοινοβούλιο πιστεύει ότι το εμπόριο και η μετανάστευση είναι καλύτερο να διαχωρίζονται. Το Συμβούλιο έδειξε σημαντική ευελιξία για να ανταποκριθεί στις ανησυχίες του Κοινοβουλίου, δημιουργώντας ένα ισορροπημένο σύστημα με σαφή όρια και ένα διαφοροποιημένο σύστημα για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες. Στην πράξη, αυτή η αιρεσιμότητα θα είναι πολύ δύσκολο να ενεργοποιηθεί. Όσον αφορά τις διασφαλίσεις για το ρύζι, διαθέτουμε πλέον ένα σύστημα που θα ενεργοποιείται αυτόματα σε περίπτωση υπερβολικών όγκων εισαγωγών ρυζιού.»

Επόμενα βήματα

Μόλις εγκριθεί επίσημα από το Συμβούλιο της ΕΕ, η νομοθεσία θα υπογραφεί και θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Στη συνέχεια, θα τεθεί σε ισχύ και θα εφαρμοστεί για περίοδο 10 ετών.

Σχετικές πληροφορίες

Το σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων (ΣΓΠ) αποτελεί το προτιμησιακό εμπορικό καθεστώς της ΕΕ με τις αναπτυσσόμενες χώρες από το 1971. Προσφέρει στις αναπτυσσόμενες χώρες μειωμένους δασμούς κατά τις εξαγωγές προς την ΕΕ με στόχο την εξάλειψη της φτώχειας, την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης και την καλύτερη ενσωμάτωση των χωρών αυτών στην παγκόσμια οικονομία. Το σύστημα ΣΓΠ καλύπτει περισσότερες από 60 χώρες και 2 δισεκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Τον Οκτώβριο του 2023 το Κοινοβούλιο ψήφισε υπέρ της παράτασης των ισχυόντων κανόνων μετά την παύση των συνομιλιών με το Συμβούλιο σχετικά με τους νέους κανόνες.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Nina Luong on Unsplash

  • Το ΕΚ καλεί την Επιτροπή να προτείνει ευρωπαϊκή νομοθεσία για τον βιασμό με βάση την απουσία συναίνεσης
  • Η σιωπή, η έλλειψη αντίστασης ή η προηγούμενη σχέση δεν πρέπει να ερμηνεύονται ως συναίνεση
  • Οι ευρωβουλευτές ζητούν μια θυματοκεντρική προσέγγιση, με εξειδικευμένα μέτρα στήριξης, κατάρτισης και πρόληψη
  • Υποχρεωτική κατάρτιση για επαγγελματίες που έρχονται σε επαφή με επιζώσες και επιζώντες

Το Κοινοβούλιο καλεί την Επιτροπή να προτείνει νομοθεσία για τη θέσπιση κοινού ορισμού του βιασμού με βάση την ελεύθερη, εν πλήρει επιγνώσει και ανακλητή συναίνεση.

Σε έκθεση που εγκρίθηκε με 447 ψήφους υπέρ, 160 κατά και 43 αποχές, οι ευρωβουλευτές καλούν τα κράτη μέλη που εξακολουθούν να στηρίζονται σε ορισμούς του βιασμού με βάση τη χρήση βίας ή εξαναγκασμού, να εναρμονίσουν τη νομοθεσία τους με τα διεθνή πρότυπα - συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης, η οποία κυρώθηκε από την ΕΕ το 2023. Παράλληλα, ζητούν επαρκή στήριξη και προστασία για τα θύματα και τους επιζώντες σε ολόκληρη την ΕΕ. Το Κοινοβούλιο υπογραμμίζει ότι η σιωπή, η έλλειψη αντίστασης, η απουσία ρητής άρνησης, η προηγούμενη συναίνεση, η προγενέστερη σεξουαλική συμπεριφορά ή οποιαδήποτε υφιστάμενη ή προηγούμενη σχέση δεν πρέπει να ερμηνεύονται ως συναίνεση.

Νέο νομικό πλαίσιο

Οι ευρωβουλευτές επισημαίνουν ότι η συναίνεση πρέπει να αξιολογείται εντός του εκάστοτε πλαισίου, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων που αφορούν βία, απειλή, κατάχρηση εξουσίας, φόβο, εκφοβισμό, κατάσταση απώλειας συνείδησης, μέθη, υποβολή σε χημικές ουσίες, ύπνο, ασθένεια, αναπηρία ή άλλη κατάσταση ευαλωτότητας. Υπογραμμίζουν ότι οι τραυματικές αντιδράσεις (όπως το «πάγωμα» ή η «παραίτηση») πρέπει να αποτυπώνονται στη νομοθεσία και τη δικαστική πρακτική και επαναλαμβάνουν την έκκλησή τους να προστεθεί η έμφυλη βία στον κατάλογο ποινικών αδικημάτων υπό το δίκαιο της ΕΕ

Προσέγγιση με επίκεντρο το θύμα

Το Κοινοβούλιο υπογραμμίζει ότι για τον βιασμό, μόνο μία νομοθεσία με βάση τη συναίνεση μπορεί να διασφαλίσει ουσιαστική δυνατότητα προσφυγής στη δικαιοσύνη. Οι ευρωβουλευτές ζητούν μια διαθεματική και θυματοκεντρική προσέγγιση, η οποία να περιλαμβάνει άμεση ιατρική φροντίδα, σεξουαλική και αναπαραγωγική υγειονομική περίθαλψη, ασφαλή και νόμιμη άμβλωση, μετατραυματική περίθαλψη, ψυχολογική υποστήριξη και νομική συνδρομή. Ζητούν επίσης δωρεάν εξειδικευμένες υπηρεσίες υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένων κέντρων αντιμετώπισης κρίσεων που λειτουργούν σε 24ωρη βάση και παρέχουν ιατρική, ψυχολογική και νομική στήριξη.

Κατάρτιση, εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση

Η έκθεση ζητά την καθιέρωση τακτικής και εξειδικευμένης υποχρεωτικής κατάρτισης για επαγγελματίες που είναι πιθανό να έρθουν σε επαφή με θύματα βιασμού, μεταξύ των οποίων και αστυνομικοί, δικαστές, εισαγγελείς, δικηγόροι, επαγγελματίες υγείας και εργαζόμενοι στην πρώτη γραμμή. Οι ευρωβουλευτές καλούν την Επιτροπή να παρουσιάσει εντός του 2026 τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για μια ολοκληρωμένη διαπαιδαγώγηση για τη σεξουαλικότητα και τις σχέσεις, καθώς και για εκστρατείες ευαισθητοποίησης σε επίπεδο ΕΕ σχετικά με τη συναίνεση, τις διαπροσωπικές σχέσεις, τη σεξουαλική ακεραιότητα και τη σωματική αυτονομία, καθώς και για την αποδόμηση μύθων γύρω από τον βιασμό, το περιεχόμενο που υπονομεύει την έμφυλη ισότητα και την διαδικτυακή προπαγάνδα που προωθεί στερεοτυπικές και μισογυνικές αντιλήψεις («incels»).

Δηλώσεις

Η εισηγήτρια της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών Evin Incir (Σοσιαλιστές, Σουηδία) δήλωσε: «Είναι τόσο ηθικά όσο και νομικά απαράδεκτο το γεγονός ότι οι γυναίκες δεν προστατεύονται σε ολόκληρη την ΕΕ από νόμους με την αρχή ‘μόνο το ναι σημαίνει ναι’. Εδώ και χρόνια ζητάμε έναν κοινό ευρωπαϊκό ορισμό του βιασμού και, παρότι το Συμβούλιο απέτρεψε την υιοθέτησή του στο πλαίσιο της οδηγίας για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών, ολοένα και περισσότερες κυβερνήσεις αναγνωρίζουν την ανάγκη μίας τέτοιας προσέγγισης — από το 2023, η Γαλλία, η Φινλανδία, το Λουξεμβούργο και η Ολλανδία έχουν θεσπίσει σχετική νομοθεσία. Η συγκυρία είναι με το μέρος μας: ήρθε η ώρα να θεσπίσουμε έναν κοινό ευρωπαϊκό ορισμό του βιασμού με βάση την απουσία ελεύθερης και ανακλητής συναίνεσης.»

Η εισηγήτρια της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών Joanna Scheuring-Wielgus (Σοσιαλιστές, Πολωνία) δήλωσε: «Μία στις τρεις γυναίκες στην ΕΕ έχει υποστεί έμφυλη βία. Μία στις είκοσι, έχει υπάρξει θύμα βιασμού. Χάρη στο θάρρος γυναικών όπως η Gisèle Pelicot, οι φωνές που ζητούν δράση, πυκνώνουν. Ωστόσο, γνωρίζουμε ότι στις κοινωνίες μας υπάρχουν αμέτρητα θύματα, πολλά από τα οποία δεν θα βρουν ποτέ δικαίωση. Το Κοινοβούλιο υψώνει την φωνή του υπέρ της δικαιοσύνης, καλώντας την Επιτροπή να προτείνει νομοθεσία, ώστε να μπορέσουμε να βελτιώσουμε ουσιαστικά την κατάσταση που βιώνουν οι γυναίκες και να υπερβούμε παρωχημένους νόμους προκειμένου να διασφαλίσουμε το ίδιο επίπεδο προστασίας σε ολόκληρη την ΕΕ.»

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Frolicsome Fairy on Unsplash

european union flag 400 clr 4948Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση