Με 408 υπέρ, 184 κατά και 60 αποχές, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη δημιουργία ενωσιακού καταλόγου ασφαλών χωρών καταγωγής. Οι ευρωβουλευτές ενέκριναν επίσης τη συμφωνία σχετικά με τον κανονισμό για την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, με 396 υπέρ, 226 κατά και 30 αποχές.

Ασφαλείς χώρες καταγωγής

Ο νέος πανευρωπαϊκός κατάλογος ασφαλών χωρών καταγωγής θα επιτρέψει την ταχεία διεκπεραίωση των αιτήσεων ασύλου από υπηκόους των χωρών που περιλαμβάνονται στον κατάλογο, δηλ. Μπανγκλαντές, Κολομβία, Αίγυπτος, Κόσοβο, Ινδία, Μαρόκο και Τυνησία. Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, εναπόκειται στον εκάστοτε αιτούντα να αποδείξει ότι η διάταξη αυτή δεν θα πρέπει να εφαρμοστεί λόγω βάσιμου φόβου δίωξης ή κινδύνου σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα του.

Υποψήφιες χώρες

Οι υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες θα θεωρούνται επίσης ασφαλείς χώρες καταγωγής, εκτός εάν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις. Ως τέτοιες περιστάσεις θα λογίζονται, πρώτον, η αδιάκριτη άσκηση βίας στο πλαίσιο ένοπλης σύγκρουσης, δεύτερον, ποσοστό αναγνώρισης ασύλου σε επίπεδο ΕΕ άνω του 20% για τους πολίτες τους και τρίτον, η ύπαρξη οικονομικών κυρώσεων λόγω ενεργειών που επηρεάζουν τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες.

Αναστολή και εθνικοί κατάλογοι

Η Επιτροπή θα παρακολουθεί την κατάσταση στις χώρες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο και στις υποψήφιες χώρες και θα αντιδρά σε περίπτωση μεταβολής των συνθηκών, για παράδειγμα αποφασίζοντας ότι προσωρινά μια χώρα δεν είναι ασφαλής ή προτείνοντας τη μόνιμη διαγραφή της από τον κατάλογο. Τα κράτη μέλη θα μπορούν να ορίζουν επιπλέον ασφαλείς χώρες καταγωγής σε εθνικό επίπεδο.

Εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας

Οι χώρες της ΕΕ θα μπορούν να εφαρμόζουν την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας σε σχέση με αιτούντες άσυλο που δεν είναι υπήκοοι συγκεκριμένης χώρας - και, ως εκ τούτου, να κηρύσσουν την σχετική αίτησή απαράδεκτη - εφόσον πληρούται μία από τις παρακάτω τρεις προϋποθέσεις. Πρώτον, η ύπαρξη δεσμού μεταξύ αιτούντος και τρίτης χώρας όπως η παρουσία μελών της οικογένειάς του, η προηγούμενη παρουσία του στη χώρα ή εάν υπάρχουν γλωσσικοί, πολιτιστικοί ή παρόμοιοι δεσμοί. Δεύτερον, αν ο αιτών διήλθε μέσω της τρίτης χώρας καθ’ οδόν προς την ΕΕ και θα μπορούσε να έχει ζητήσει αποτελεσματική προστασία εκεί. Τρίτον, αν υπάρχει συμφωνία ή ρύθμιση με την τρίτη χώρα σε διμερές, πολυμερές ή ενωσιακό επίπεδο για την εισδοχή αιτούντων άσυλο, εξαιρουμένων όμως των ασυνόδευτων ανηλίκων.

Οι συμφωνίες που συνάπτονται από την ΕΕ ή τα κράτη μέλη με τρίτη χώρα και αφορούν την εφαρμογή των κανόνων αυτών πρέπει να περιλαμβάνουν διάταξη που να υποχρεώνει την χώρα να εξετάζει την ουσία κάθε αιτήματος για αποτελεσματική προστασία που υποβάλλεται.

Άμεση εφαρμογή ορισμένων διατάξεων

Ο χαρακτηρισμός μιας τρίτης χώρας ως ασφαλούς τόσο σε ενωσιακό όσο και σε εθνικό επίπεδο μπορεί να γίνεται κατ’ εξαίρεση για συγκεκριμένα τμήματα της επικράτειάς της ή σαφώς αναγνωρίσιμες κατηγορίες προσώπων. Τόσο η διάταξη αυτή όσο και οι ταχείες διαδικασίες στα σύνορα για τους αιτούντες των οποίων η ιθαγένεια έχει ποσοστό αναγνώρισης ασύλου κάτω του 20% μπορούν να εφαρμοστούν πριν από την έναρξη εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ για το άσυλο τον Ιούνιο του 2026.

Δηλώσεις

Ο εισηγητής Alessandro Ciriani (Συντηρητικοί, Ιταλία) δήλωσε: «Ο κατάλογος των ασφαλών χωρών καταγωγής αποτελεί πολιτικό σημείο καμπής στη διαχείριση της μετανάστευσης από την ΕΕ. Η νομοθεσία αυτή θέτει τέλος σε μια περίοδο ασάφειας και χαράσσει σαφή πορεία: κοινoί κανόνες, ταχύτερες και αποτελεσματικότερες διαδικασίες, προστασία του δικαιώματος στο άσυλο για όσους το δικαιούνται και αποφασιστική αντιμετώπιση των καταχρήσεων. Η ΕΕ εξοπλίζεται με σαφείς, εφαρμόσιμους κανόνες που βασίζονται στο διαμοιρασμό των βαρών.»

Η εισηγήτρια Lena Düpont (ΕΛΚ, Γερμανία) δήλωσε: «Με τη σημερινή ψηφοφορία για τον καθορισμό ασφαλών τρίτων χωρών, παραδίδουμε ένα ακόμη δομικής σημασίας εργαλείο για ένα λειτουργικό και αξιόπιστο σύστημα ασύλου. Δίνοντας τη δυνατότητα τα προδήλως αβάσιμα αιτήματα ασύλου να απορρίπτονται στο μέλλον ταχύτερα και αποτελεσματικότερα, επιταχύνουμε τις διαδικασίες, αποσυμφορούμε τα συστήματα των κρατών μελών και βοηθούμε τους ανθρώπους να μην παραμένουν εγκλωβισμένοι σε νομική αβεβαιότητα για χρόνια.

Επόμενα βήματα

Οι συμφωνίες δεν έχουν ακόμη εγκριθεί επίσημα από το Συμβούλιο.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Julie Ricard on Unsplash

Με 625 ψήφους υπέρ, 15 κατά και 11 αποχές, το Κοινοβούλιο ενέκρινε την προσωρινή συμφωνία που επιτεύχθηκε με τα κράτη μέλη της ΕΕ στις 4 Δεκεμβρίου 2025. Το νέο σύνολο κανόνων θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι οινοπαραγωγοί και θα απελευθερώσει νέες ευκαιρίες στην αγορά.

Σαφείς ετικέτες για οίνους μειωμένης περιεκτικότητας και χωρίς αλκοόλη

Για να αποσαφηνιστούν οι κανόνες σχετικά με κρασιά από τα οποία έχει αφαιρεθεί η αλκοόλη, η ένδειξη «χωρίς αλκοόλ» συνοδευόμενη από ειδική ένδειξη «0,0%» θα μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο εάν η περιεκτικότητα του προϊόντος δεν υπερβαίνει το 0,05% κατ’ όγκο. Για προϊόντα τον οποίων η περιεκτικότητα είναι μέχρι 0,5% θα μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο η ένδειξη «χωρίς αλκοόλ», ενώ προϊόντα των οποίων η περιεκτικότητα υπερβαίνει το 0,5%, αλλά ταυτόχρονα είναι ήδη κατά τουλάχιστον 30% χαμηλότερη από την τυπική περιεκτικότητα σε αλκοόλη της κατηγορίας οίνου, θα πρέπει να επισημαίνονται ως «μειωμένης αλκοόλης».

Περισσότερη χρηματοδότηση και ευελιξία για τους οινοπαραγωγούς

Για την αντιμετώπιση σοβαρών φυσικών καταστροφών, ακραίων καιρικών φαινομένων ή κρουσμάτων φυτικών ασθενειών, οι αμπελουργοί θα λάβουν πρόσθετη στήριξη. Το κείμενο προβλέπει επίσης τη χρήση κονδυλίων της ΕΕ για τη διαδικασία της «εκρίζωσης». Το εθνικό ανώτατο όριο πληρωμών για την απόσταξη οίνου και τον πρώιμο τρύγο θα οριστεί στο 25% των συνολικών διαθέσιμων κονδυλίων ανά κράτος μέλος.

Οινοτουρισμός και προώθηση των εξαγωγών

Οι παραγωγοί θα λάβουν πρόσθετη στήριξη για την προώθηση του οινοτουρισμού. Η ευρωπαϊκή συγχρηματοδότηση πρωτοβουλιών, τόσο για την οικονομική ανάπτυξη αυτής της μορφής σε αγροτικές περιοχές, όσο και για την προώθηση ευρωπαϊκών οίνων ποιότητας σε τρίτες χώρες, θα ανέρχεται στο 60%, ενώ τα κράτη μέλη θα μπορούν να συνεισφέρουν επιπλέον έως και 30% σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και 20% σε μεγαλύτερες εταιρείες. Οι επιλέξιμες δραστηριότητες περιλαμβάνουν πρωτοβουλίες ενημέρωσης και προώθησης, όπως διαφήμιση, εκδηλώσεις, εκθέσεις και μελέτες, ενώ η χρηματοδότηση θα αφορά τριετή διαστήματα, με δυνατότητα ανανέωσης δύο φορές, άρα για μέχρι εννέα έτη.

Δήλωση

Η εισηγήτρια Esther Herranz García (ΕΛΚ, Ισπανία) δήλωσε: «Η νομοθεσία αυτή αποτελεί έγκαιρη και αποτελεσματική απάντηση στην κρίση που αντιμετωπίζει ο αμπελοοινικός τομέας. Η Ευρώπη ανταποκρίνεται με συγκεκριμένα εργαλεία, όπως η χρήση ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για μέτρα αντιμετώπισης κρίσεων, η βελτίωση των συνθηκών για δραστηριότητες προώθησης και επικοινωνίας και η αυξημένη συγχρηματοδότηση, ώστε να βοηθηθούν οι γεωργοί να προσαρμοστούν ταχύτερα στην κλιματική αλλαγή. Τα κράτη μέλη θα διαθέτουν επιτέλους μια ισχυρότερη δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο τομέας σε σειρά χωρών και περιφερειών.»

Επόμενα βήματα

Η προσωρινή συμφωνία πρέπει να εγκριθεί από το Συμβούλιο προτού τεθούν σε ισχύ οι νέοι κανόνες.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Asad Ali Arif on Unsplash

Οι ευρωβουλευτές ενέκριναν την προκαταρτική συμφωνία με το Συμβούλιο σχετικά με τροποποιήσεις της νομοθεσίας της ΕΕ για το κλίμα με 413 ψήφους υπέρ, 226 κατά και 12 αποχές, ώστε να συμπεριληφθεί ένας νέος, ενδιάμεσος και δεσμευτικός κλιματικός στόχος της ΕΕ για το 2040 για τη μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 90% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990.

Ευελιξία για τα κράτη μέλη

Η αναθεωρημένη νομοθεσία για το κλίμα θεσπίζει ευελιξίες στον τρόπο με τον οποίο μπορεί να επιτευχθεί ο στόχος για το 2040. Από το 2036, έως και πέντε ποσοστιαίες μονάδες καθαρών μειώσεων εκπομπών (δύο ποσοστιαίες μονάδες περισσότερες σε σύγκριση με την αρχική πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής) μπορούν να προέρχονται από υψηλής ποιότητας διεθνή πιστωτικά μόρια άνθρακα από χώρες-εταίρους. Οι ευρωβουλευτές πέτυχαν να συμπεριληφθούν δικλείδες για την πρόληψη της χρηματοδότησης έργων που αντιβαίνουν στα στρατηγικά συμφέροντα της ΕΕ.

Το κείμενο περιλαμβάνει ακόμη τη δυνατότητα χρήσης των εγχώριων μόνιμων απορροφήσεων άνθρακα για την αντιστάθμιση των εκπομπών που είναι δύσκολο να μειωθούν στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ. Ταυτόχρονα, προβλέπεται ενισχυμένη ευελιξία τόσο εντός όσο και μεταξύ τομέων και μέσων για την επίτευξη των κλιματικών στόχων με τον πλέον οικονομικά αποδοτικό τρόπο, καθώς πράσινη μετάβαση και βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ θα πρέπει να συμβαδίζουν.

Η θέσπιση του ΣΕΔΕ2 της ΕΕ αναβάλλεται επίσης κατά ένα έτος, από το 2027 στο 2028. Το ΣΕΔΕ2 θα καλύπτει τις εκπομπές CO2 από την καύση καυσίμων στα κτίρια και τις οδικές μεταφορές.

Επανεξέταση του στόχου για το 2040

Η Επιτροπή θα αξιολογεί την πρόοδο προς την επίτευξη του στόχου ανά διετία, λαμβάνοντας υπόψη επικαιροποιημένα επιστημονικά δεδομένα, τεχνολογικές εξελίξεις και την κατάσταση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Θα εξετάζει επίσης τις τάσεις στις τιμές της ενέργειας και τις επιπτώσεις τους τόσο στις επιχειρήσεις όσο και στα νοικοκυριά και θα αξιολογεί την κατάσταση των καθαρών απορροφήσεων σε επίπεδο ΕΕ σε σύγκριση με τις ανάγκες για την επίτευξη του στόχου για το 2040.

Μετά από αυτή την επανεξέταση, η Επιτροπή μπορεί να προτείνει τροποποίηση της νομοθεσίας της ΕΕ για το κλίμα, για παράδειγμα στην κατεύθυνση της τροποποίηση του στόχου για το 2040 ή της λήψης πρόσθετων μέτρων για την ενίσχυση του πλαισίου στήριξης για τη διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας, της ευημερίας και της κοινωνικής συνοχής της ΕΕ.

Επόμενα βήματα

Μετά την έγκρισή της από το Συμβούλιο, η νομοθεσία θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.

Σχετικές πληροφορίες

Η νομοθεσία της ΕΕ για το κλίμα καθιστά τον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050 υποχρεωτικό για όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Θεσπίζει επίσης δεσμευτικό στόχο για την ΕΕ όσον αφορά τη μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55% έως το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Nicholas Doherty on Unsplash

Ο νέος κανονισμός, ο οποίος έχει ήδη συμφωνηθεί ανεπίσημα με τα κράτη μέλη της ΕΕ, εγκρίθηκε με 483 ψήφους υπέρ και 102 κατά και 67 αποχές. Καθορίζει πώς η ΕΕ θα μπορεί να αναστέλει προσωρινά τις δασμολογικές προτιμήσεις που προβλέπονται στην εμπορική συμφωνία ΕΕ - Mercosur για τις εισαγωγές αγροτικών προϊόντων από τις την Αργεντινή, τη Βραζιλία, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη, εάν η αύξηση των εισαγωγών αυτών βλάψει τους παραγωγούς της ΕΕ.

Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, η Επιτροπή θα ξεκινά έρευνα σχετικά με την ανάγκη λήψης μέτρων προστασίας όταν οι εισαγωγές ευαίσθητων αγροτικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των πουλερικών, του βοδινού, των αυγών, των εσπεριδοειδών και της ζάχαρης, αυξάνονται κατά 5% κατά μέσο όρο για τρία έτη (η Επιτροπή είχε αρχικά προτείνει υψηλότερο όριο, 10% ετησίως) και εάν, ταυτόχρονα, οι τιμές εισαγωγής είναι κατά 5% χαμηλότερες από τις αντίστοιχες εγχώριες τιμές. Έρευνα μπορεί επίσης να ζητηθεί από κράτος μέλος, ή από φυσικό ή νομικό πρόσωπο που εκπροσωπεί τον κλάδο παραγωγής, ή από ένωση που ενεργεί για λογαριασμό του κλάδου, σε περίπτωση κινδύνου πρόκλησης σοβαρής ζημίας. Τουλάχιστον μία φορά το εξάμηνο η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλλει έκθεση στο Κοινοβούλιο για την αξιολόγηση των επιπτώσεων των εισαγωγών ευαίσθητων προϊόντων.

Δήλωση

Ο μόνιμος εισηγητής για την συμφωνία Mercosur Gabriel Mato (ΕΛΚ, Ισπανία) δήλωσε: «Οι ρήτρες διασφάλισης σημαίνουν ότι η συμφωνία ΕΕ-Mercosur συνοδεύεται από έναν ισορροπημένο και αξιόπιστο μηχανισμό προστασίας για τον αγροτικό μας τομέα. Ενισχύουν την παρακολούθηση της αγοράς, θεσπίζουν σαφή και αντικειμενικά κριτήρια για τον εντοπισμό διαταραχών και επιτρέπουν την ταχύτερη δράση για ευαίσθητα προϊόντα όταν υπάρχουν ενδείξεις βλάβης. Θα παρέχουν στους αγρότες σταθερότητα και προβλεψιμότητα, διατηρώντας παράλληλα τη συνολική ισορροπία της συμφωνίας.»

Επόμενα βήματα

Μόλις εγκριθεί επίσημα από το Συμβούλιο, ο κανονισμός θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Θα εφαρμοστεί μόλις τεθεί σε ισχύ η ενδιάμεση εμπορική συμφωνία ΕΕ-Mercosur.

Σχετικές πληροφορίες

Οι διμερείς ρήτρες διασφάλισης πρέπει να ενσωματωθούν τόσο στη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur όσο και στην ενδιάμεση εμπορική συμφωνία. Οι δύο αυτές συμφωνίες δεν έχουν ακόμη κυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το Κοινοβούλιο ζήτησε τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σχετικά με το κατά πόσον αυτές είναι συμβατές με τις Συνθήκες της ΕΕ. Στο μεσοδιάστημα, το Κοινοβούλιο δεν μπορεί να τις επικυρώσει, αλλά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να επιλέξει την προσωρινή εφαρμογή μόλις τουλάχιστον μία χώρα της Mercosur ολοκληρώσει την κύρωσή της.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Elaine Casap on Unsplash