Η εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία αποτελούν θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου και έχουν ζωτική σημασία για την Ευρώπη και για τη διεθνή κοινότητα συνολικά.

Έχουμε τονίσει κατ' επανάληψη ότι είναι προς το κοινό διατλαντικό μας συμφέρον η ειρήνη και η ασφάλεια στην Αρκτική που διασφαλίζει μεταξύ άλλων το ΝΑΤΟ. Η διεξαγωγή της προγραμματισμένης άσκησης της Δανία με τη συμμετοχή συμμάχων ανταποκρίνεται στην ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας της Αρκτικής και δεν συνιστά απειλή για κανέναν.

Η ΕΕ εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη της προς τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας. Ο διάλογος παραμένει ουσιαστικής σημασίας και δεσμευόμαστε να αξιοποιήσουμε τη διαδικασία που ξεκίνησε ήδη την περασμένη εβδομάδα μεταξύ του Βασιλείου της Δανίας και των ΗΠΑ.

Η επιβολή δασμών θα υπονομεύσει τις διατλαντικές σχέσεις και θα οδηγήσει ενδεχομένως σε ραγδαία επιδείνωση της κατάστασης. Η Ευρώπη σκοπεύει να παραμείνει ενωμένη, συντονισμένη και προσηλωμένη στην προάσπιση της κυριαρχίας της.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Christian Lue on Unsplash

Οι διαβουλεύσεις μου με τα κράτη μέλη με θέμα την προσφάτως τεταμένη κατάσταση όσον αφορά τη Γροιλανδία επιβεβαιώνουν εκ νέου ότι παραμένουμε αταλάντευτα προσηλωμένοι στα εξής:

• είμαστε ενωμένοι όσον αφορά τις αρχές του διεθνούς δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας·
• είμαστε ενωμένοι στην υποστήριξη και την αλληλεγγύη μας προς τη Δανία και τη Γροιλανδία·
• αναγνωρίζουμε ότι η ειρήνη και η ασφάλεια στην Αρκτική, ιδίως στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, είναι προς το κοινό διατλαντικό μας συμφέρον·
• συμμεριζόμαστε την εκτίμηση ότι οι δασμοί θα υπονομεύσουν τις διατλαντικές σχέσεις και δεν συνάδουν με την εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ·
• είμαστε έτοιμοι να αμυνθούμε έναντι οποιασδήποτε μορφής εξαναγκασμού·
• παραμένουμε έτοιμοι να συνεχίζουμε να συνεργαζόμαστε εποικοδομητικά με τις ΗΠΑ σε όλα τα θέματα κοινού ενδιαφέροντος.

Δεδομένης της σημασίας των πρόσφατων εξελίξεων και προκειμένου να συντονιστούμε καλύτερα, αποφάσισα να συγκαλέσω έκτακτη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τις προσεχείς ημέρες.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by ALEXANDRE LALLEMAND on Unsplash

Το Συμβούλιο ενέκρινε τροποποίηση του κανονισμού που διέπει τις δραστηριότητες της κοινής επιχείρησης για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων (κοινή επιχείρηση EuroHPC). Με την τροποποίηση διευρύνονται οι στόχοι της κοινής επιχείρησης προκειμένου να διευκολυνθεί η δημιουργία γιγα-εργοστασίων τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) στην Ευρώπη και να συμπεριληφθεί ειδικός πυλώνας κβαντικών τεχνολογιών.

Με τον τροποποιημένο κανονισμό γίνονται πραγματικότητα η ανάπτυξη και η λειτουργία γιγα-εργοστασίων ΤΝ στην Ευρώπη, μια παγκόσμιας κλάσης υπολογιστική υποδομή ΤΝ που θα ενισχύσει τη βιομηχανία και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, ενώ εδραιώνεται παράλληλα η συνεργασία μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που περιλαμβάνουν κράτη μέλη και συμφεροντούχους του κλάδου. Θεσπίζονται επίσης κανόνες για τη χρηματοδότηση και τις δημόσιες συμβάσεις, ενώ διασφαλίζονται παράλληλα τα συμφέροντα των νεοφυών και των αναπτυσσόμενων επιχειρήσεων. Η τροποποίηση παρέχει ευελιξία στους εταίρους διότι τους επιτρέπει να βελτιστοποιούν τα αποτελέσματα, ενώ προάγει παράλληλα τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Ευρώπης όσον αφορά την ΤΝ και τις κβαντικές τεχνολογίες.

Πραγματοποιήσαμε ένα τολμηρό και αποφασιστικό βήμα στην πορεία μας προς τη δημιουργία γιγα-εργοστασίων ΤΝ στην Ευρώπη. Η ΤΝ συγκαταλέγεται σε εκείνες τις πλέον κρίσιμες τεχνολογίες της εποχής μας που θα καθορίσουν το ψηφιακό μας μέλλον, η δε πραγματοποίηση επενδύσεων στις αναγκαίες ικανότητες υποδομών για την ΤΝ κρίνεται απαραίτητη εάν θέλουμε να ενισχύσουμε την ανθεκτικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την κυριαρχία της Ευρώπης. Με αυτήν την κίνηση, επιβεβαιώνουμε τη βούλησή μας να διασφαλίσουμε την πρωτοκαθεδρία της Ευρώπης σε αυτόν τον τομέα των ρηξικέλευθων αλλαγών.

Νικόδημος Δαμιανού, Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής της Κύπρου

Επόμενα βήματα

Αφού εγκρίθηκε από το Συμβούλιο, η νομοθετική πράξη έχει εκδοθεί. Ο κανονισμός θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 19 Ιανουαρίου και θα τεθεί σε ισχύ την επομένη της δημοσίευσής του.

Γενικές πληροφορίες

Η κοινή επιχείρηση EuroHPC αποσκοπεί στην ανάπτυξη, την εγκατάσταση και τη διατήρηση υποδομών υπερυπολογιστικής, κβαντικής υπολογιστικής και δεδομένων στην ΕΕ, στηρίζοντας παράλληλα την ανάπτυξη συστημάτων, τεχνολογιών και δεξιοτήτων υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων (HPC) για την ευρωπαϊκή επιστήμη και βιομηχανία. Ο κανονισμός EuroHPC τροποποιήθηκε το 2024 προκειμένου να συμπεριλάβει την ανάπτυξη και τη λειτουργία εργοστασίων ΤΝ — δυναμικών οικοσυστημάτων που προάγουν την καινοτομία και τη συνεργασία στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Η προτεινόμενη δεύτερη τροποποίηση που υπέβαλε η Επιτροπή στις 15 Ιουλίου 2025 αναπτύσσει τον στόχο αυτόν στηρίζοντας τη δημιουργία γιγα-εργοστασίων ΤΝ, προκειμένου να προωθηθεί περαιτέρω η πρωτοκαθεδρία της Ευρώπης σε σχέση με την καινοτομία στον τομέα της ΤΝ.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Pierre Châtel-Innocenti on Unsplash

Η Επιτροπή αξιολόγησε θετικά το έκτο αίτημα πληρωμής της Σλοβακίας για ποσό ύψους 591 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, που αποτελεί τον κεντρικό άξονα του NextGenerationEU. Πρόκειται για σημαντικό βήμα στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που συνδέονται με το αίτημα αυτό, στους τομείς του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, της ψηφιοποίησης, της εκπαίδευσης, της διακυβέρνησης, της πράσινης οικονομίας, της αγοράς εργασίας, της έρευνας και της υγείας.

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Σλοβακία ολοκλήρωσε ικανοποιητικά και τα 8 ορόσημα και τους 11 στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Τα μέτρα που συνδέονται με το εν λόγω αίτημα πληρωμής θα οδηγήσουν σε θετικές αλλαγές για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις στη Σλοβακία. Τα εμβληματικά μέτρα περιλαμβάνουν:

• Δημιουργία περιφερειακών κέντρων υποστήριξης για σχολεία: Η Σλοβακία εγκαινίασε

40 κέντρα διαχείρισης προγραμμάτων σπουδών, στελεχωμένα με ομάδες αφιερωμένες στην υποβοήθηση της εφαρμογής της μεταρρύθμισης των προγραμμάτων σπουδών, στη βελτίωση της εκπαίδευσης και στην αξιοποίηση του προσωπικού μέσω πρόσθετων πόρων.

• Διευρυμένη πρόσβαση σε χειρουργικές επεμβάσεις κολπικής μαρμαρυγής: Η Σλοβακία έχει ενισχύσει την καρδιακή περίθαλψη εξοπλίζοντας τρία καρδιαγγειακά ινστιτούτα με προηγμένες τεχνολογίες για τη θεραπεία της κολπικής μαρμαρυγής, ενισχύοντας τη διαδικαστική αποτελεσματικότητα και παρέχοντας στους ασθενείς μεγαλύτερη πρόσβαση σε περίθαλψη υψηλής ποιότητας.

Επόμενα βήματα

Η Επιτροπή έχει πλέον αποστείλει τη θετική προκαταρκτική αξιολόγησή της σχετικά με την εκπλήρωση των οροσήμων και των στόχων, βάσει του αναθεωρημένου σχεδίου, στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ), η οποία έχει στη διάθεσή της τέσσερις εβδομάδες για να διατυπώσει τη γνώμη της.

Ιστορικό

Η Σλοβακία υπέβαλε την έκτη αίτηση πληρωμής στις 30 Ιουνίου 2025. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σλοβακίας περιλαμβάνει ευρύ φάσμα επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων. Το σχέδιο θα χρηματοδοτηθεί με 6,4 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις. Η πληρωμή στη Σλοβακία μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά τη θετική γνώμη της ΟΔΕ και την έκδοση απόφασης πληρωμής από την Επιτροπή.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by engin akyurt on Unsplash