Γιατί προτείνει η Επιτροπή επικαιροποιήσεις των τιμών των δεικτών αναφοράς του ΣΕΔΕ της ΕΕ;

Η Επιτροπή επικαιροποιεί τις τιμές των δεικτών αναφοράς του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ της ΕΕ) για την περίοδο 2026-2030. Η επικαιροποίηση αυτή ανήκει σε μια σειρά νομικών πράξεων που πρέπει να εγκριθούν για τον καθορισμό του επιπέδου δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων για τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις του ΣΕΔΕ για τα επόμενα έτη. 

Η Επιτροπή επικαιροποιεί τις εν λόγω τιμές δεικτών αναφοράς ανά πενταετία και αυτό ισχύει τώρα για την επικείμενη περίοδο 2026-2030, όπως απαιτείται βάσει της οδηγίας για το ΣΕΔΕ (άρθρο 10α παράγραφος 2). Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η επικαιροποίηση του συστήματος και η ορθή λειτουργία της αγοράς. Η έγκριση αυτών των επικαιροποιημένων τιμών δεικτών αναφοράς αναμένεται έως το τέλος Ιουνίου.

Οι επικαιροποιημένοι δείκτες αναφοράς βασίζονται στις επιδόσεις των πλέον αποδοτικών εγκαταστάσεων σε κάθε τομέα και διασφαλίζουν ότι η δωρεάν κατανομή εξακολουθεί να επιβραβεύει την αποδοτικότητα και να παρέχει κίνητρα στη βιομηχανία για τη μείωση των εκπομπών. Αυτό στηρίζει την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, διατηρώντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα.

Η επικαιροποίηση αυτή θα διασφαλίσει την έγκαιρη έκδοση δωρεάν κατανομής για το έτος 2026. Οι φορείς εκμετάλλευσης του ΣΕΔΕ γνωρίζουν ήδη την ποσότητα δικαιωμάτων που πρέπει να παραδώσουν έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 για τις εκπομπές τους από το προηγούμενο έτος. Η δημοσίευση του παρόντος σχεδίου εκτελεστικής πράξης της Επιτροπής για την επικαιροποίηση των τιμών των δεικτών αναφοράς του ΣΕΔΕ της ΕΕ θα παράσχει στους φορείς εκμετάλλευσης του ΣΕΔΕ σαφήνεια σχετικά με την ποσότητα της δωρεάν κατανομής που θα τους κατανεμηθεί, αποφεύγοντας έτσι τους κινδύνους ρευστότητας στην αγορά ανθρακούχων εκπομπών της ΕΕ.

Το μέτρο αυτό αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας να διατηρηθεί το ΣΕΔΕ της ΕΕ κατάλληλο για τον επιδιωκόμενο σκοπό, διατηρώντας τον βασικό σχεδιασμό του και ενισχύοντας παράλληλα την ικανότητά του να επιτυγχάνει απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, ανταγωνιστικότητα και ενεργειακή ασφάλεια.

Το ΣΕΔΕ της ΕΕ παράγει: μειώνει τις εκπομπές, μειώνει την εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και προωθεί τις επενδύσεις σε καθαρή, εγχώρια ενέργεια. Ταυτόχρονα, όπως τόνισε πρόσφατα η πρόεδρος κ. φον ντερ Λάιεν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου, πρέπει να εκσυγχρονιστεί ώστε να παραμείνει αποτελεσματικό, ευέλικτο και να ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς.

Τον Ιούλιο του 2026 θα ακολουθήσει συνολική επανεξέταση του ΣΕΔΕ της ΕΕ.

Πώς θα στηρίξουν τα κριτήρια αναφοράς την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, υλοποιώντας παράλληλα τις δεσμεύσεις για το κλίμα;

Η σημερινή επικαιροποίηση των τιμών των δεικτών αναφοράς του ΣΕΔΕ διασφαλίζει ότι το ΣΕΔΕ της ΕΕ εξακολουθεί να επιτυγχάνει τους στόχους του για το κλίμα, στηρίζοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα και τις επενδύσεις στην Ευρώπη με την αναγκαία σταθερότητα και προβλεψιμότητα για τη βιομηχανία.

Το μέτρο αυτό διασφαλίζει ότι η δωρεάν κατανομή εξακολουθεί να στοχεύει στις πλέον αποδοτικές εγκαταστάσεις. Αυτό επιβραβεύει την καινοτομία και στηρίζει σθεναρά τις εταιρείες που πρωτοστατούν στη μετάβαση, συμβάλλοντας παράλληλα στη διατήρηση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για την ευρωπαϊκή βιομηχανία.

Πώς αντιμετωπίζετε τις ανησυχίες του κλάδου;

Πρώτον, η Επιτροπή χρησιμοποιεί όλη την πιθανή νομική ευελιξία στο πλαίσιο της οδηγίας για το ΣΕΔΕ για την επικαιροποίηση του δείκτη αναφοράς. Αυτό αφορά 14 δείκτες αναφοράς προϊόντων που κάλυπταν προηγουμένως τις έμμεσες εκπομπές από τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η δωρεάν κατανομή δόθηκε μόνο για άμεσες εκπομπές. Για να δοθούν κίνητρα για τον βιομηχανικό εξηλεκτρισμό, με την αναθεώρηση των κανόνων δωρεάν κατανομής, η δωρεάν κατανομή στο πλαίσιο αυτών των δεικτών αναφοράς επεκτάθηκε στις έμμεσες εκπομπές. Η οδηγία για το ΣΕΔΕ δεν προσδιορίζει μέθοδο αναφοράς για την αντιμετώπιση αυτής της αλλαγής και η Επιτροπή προτείνει τώρα να συνεχιστεί η εξέταση των έμμεσων εκπομπών για τον καθορισμό δεικτών αναφοράς. Αυτό οδηγεί σε υψηλότερες τιμές αναφοράς με οικονομικό αντίκτυπο περίπου 4 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2030.

Δεύτερον, έως τον Ιούλιο του 2026, η Επιτροπή θα επανεξετάσει το ΣΕΔΕ της ΕΕ για τον εκσυγχρονισμό του. Για την αντιμετώπιση των ανησυχιών που εξέφρασαν ορισμένοι βιομηχανικοί τομείς, η Επιτροπή θα προτείνει στην επικείμενη αναθεώρηση του ΣΕΔΕ τη θέσπιση ειδικών ανά τομέα εφεδρικών δεικτών αναφοράς. Αυτό θα piραγατοpiοιηθεί έσω ια ειδική εξουσιοδότηση piου θα εpiιτρέpiει στην Εpiιτροpiή να καθορίσει αυτού του τοεί εφεδρικών δεικτών αναφοράς και να θεσpiίσει ια μεθοδολογία για τον καθορισό των αντίστοιχων τιών δεικτών αναφοράς. Για την παροχή έγκαιρης και αποτελεσματικής στήριξης στους σχετικούς τομείς, η αναθεωρημένη μεθοδολογία θα πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή το συντομότερο δυνατόν.

Τρίτον, κατά τον σχεδιασμό της ενίσχυσης των επενδύσεων στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ, η Επιτροπή θα αξιοποιήσει την πείρα που αποκτήθηκε μέσω της δημοπρασίας για την απαλλαγή της βιομηχανικής θερμότητας από τις ανθρακούχες εκπομπές, διευκολύνοντας την πρόσβαση των ΜΜΕ και στοχεύοντας σε βιομηχανικές διεργασίες, όπως η θερμότητα σε διαφορετικά επίπεδα θερμοκρασίας, όπου απαιτούνται προσαρμοσμένες διαδρομές απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές.

Ποιος είναι ο ρόλος της βιομάζας στον καθορισμό του εφεδρικού δείκτη αναφοράς θερμότητας;

Η επικαιροποίηση των δεικτών αναφοράς θερμότητας και καυσίμου λαμβάνει υπόψη τις επιδόσεις εκπομπών του 10 % των καλύτερων εγκαταστάσεων το 2021 και το 2022. Για σημαντικό αριθμό εγκαταστάσεων, οι επιδόσεις αυτές είναι σημαντικά καλύτερες από τα προηγούμενα επίπεδα αναφοράς. Η παρατήρηση αυτή ισχύει σε πολλούς τομείς και σε όλα τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες.

Ο εξηλεκτρισμός, η ανάκτηση θερμότητας και η χρήση βιώσιμης βιομάζας είναι οι σημαντικότερες τεχνολογίες που οδηγούν σε αυτή την τάση. Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει ενιαία τεχνολογία που να εξηγεί την τάση του δείκτη αναφοράς, αλλά ένας συνδυασμός. Ως εκ τούτου, η επικαιροποίηση των εφεδρικών δεικτών αναφοράς θερμότητας θα ήταν η ίδια ακόμη και χωρίς να ληφθεί υπόψη η συμβολή της χρήσης βιομάζας.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Andreas Gücklhorn on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε δημόσια διαβούλευση με την οποία καλεί όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με το σχέδιο αναθεωρημένων κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα των αερομεταφορών. Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές θα αντικαταστήσουν τις υφιστάμενες κατευθυντήριες γραμμές, οι οποίες εγκρίθηκαν το 2014. Τα ενδιαφερόμενα μέρη καλούνται να απαντήσουν στη δημόσια διαβούλευση έως τις 11 Ιουνίου 2026.

Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές

Οι κατευθυντήριες γραμμές του 2014 για τις αεροπορικές μεταφορές καθορίζουν τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες ορισμένες κρατικές ενισχύσεις σε αεροπορικές εταιρείες και αερολιμένες μπορούν να θεωρούνται συμβιβάσιμες με τους κανόνες της ΕΕ, βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ (στο εξής: ΣΛΕΕ).

Το σχέδιο αναθεωρημένων κατευθυντήριων γραμμών επικαιροποιεί το εν λόγω πλαίσιο, δεδομένου ότι ο τομέας έχει υποστεί σημαντικό μετασχηματισμό από το 2014. Η συνεχής ανάπτυξη, οι φιλόδοξοι στόχοι απανθρακοποίησης και οι προκλήσεις, όπως η πανδημία COVID-19 και η ενεργειακή κρίση, απαιτούν μια εκσυγχρονισμένη προσέγγιση όσον αφορά τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις στον κλάδο των αερομεταφορών.

Το σχέδιο αναθεωρημένων κατευθυντήριων γραμμών θα συμπληρωθεί με άλλους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις, συμπεριλαμβανομένου του νέου γενικού κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία (στο εξής: ΓΚΑΚ), ο οποίος πρόκειται να εκδοθεί έως το τέλος του 2026.

Οι προτεινόμενες αλλαγές επιφέρουν αρκετές βασικές επικαιροποιήσεις που αντικατοπτρίζουν τις εξελίξεις από το 2014. Αυτές αφορούν τα ακόλουθα είδη ενισχύσεων:

• Ενισχύσεις λειτουργίας σε αερολιμένες:
  • Οι ενισχύσεις λειτουργίας θα είναι δυνατές για αερολιμένες που εξυπηρετούν λιγότερους από ένα εκατομμύριο επιβάτες ετησίως. Οι αερολιμένες που εξυπηρετούν περισσότερους επιβάτες θα πρέπει να είναι σε θέση να καλύπτουν τις δαπάνες λειτουργίας τους.
  • Οι αερολιμένες που εξυπηρετούν έως 500 000 επιβάτες ετησίως δεν αναμένεται γενικά να είναι βιώσιμοι χωρίς δημόσια στήριξη, αλλά αντιπροσωπεύουν μικρό μόνο μερίδιο της επιβατικής κίνησης εντός της ΕΕ και, ως εκ τούτου, έχουν συνήθως περιορισμένες επιπτώσεις στον ανταγωνισμό. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή προτείνει, βάσει του νέου ΓΚΑΚ που πρόκειται να εκδοθεί το 2026, την απαλλαγή κατά κατηγορία των ενισχύσεων λειτουργίας για αερολιμένες που εξυπηρετούν έως 500 000 επιβάτες ετησίως.
  • Οι αερολιμένες που εξυπηρετούν από 500 000 έως ένα εκατομμύριο επιβάτες ετησίως συχνά εξακολουθούν να έχουν σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα κίνησης από ό,τι πριν από την πανδημία COVID-19. Μολονότι η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι αρκετά μεγάλοι ώστε να είναι κερδοφόροι, αναγνωρίζει ότι, λόγω των εξωτερικών κλυδωνισμών των τελευταίων ετών, ενδέχεται να χρειαστούν περισσότερο χρόνο για να καταστούν κερδοφόροι. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί δικαιολογημένο να επιτρέπονται, για μεταβατική πενταετή περίοδο, οι ενισχύσεις λειτουργίας σε αερολιμένες που εξυπηρετούν έως 1 εκατομμύριο επιβάτες ετησίως.

• Οι επενδυτικές ενισχύσεις θα είναι δυνατές για αερολιμένες που εξυπηρετούν έως τρία εκατομμύρια επιβάτες ετησίως, αντί για έως πέντε εκατομμύρια επιβάτες ετησίως, όπως προβλέπεται στις κατευθυντήριες γραμμές του 2014 για τις αερομεταφορές, και θα υπόκεινται σε πράσινη αιρεσιμότητα όταν δημιουργείται νέα χωρητικότητα.
• Αναθεώρηση και απλούστευση της ανάλυσης των δυνητικά στρεβλωτικών επιπτώσεων των κρατικών ενισχύσεων στους γειτονικούς αερολιμένες, η οποία αποτελεί μέρος της αξιολόγησης κατά την κοινοποίηση των ενισχύσεων. Η ανάλυση αυτή θα καλύπτει τις επιπτώσεις των κρατικών ενισχύσεων σε ευρύτερη γεωγραφική περιοχή γύρω από τον αερολιμένα που λαμβάνει την ενίσχυση, σε σύγκριση με το πλαίσιο που απαιτούσαν οι κανόνες του 2014. Επίσης, εξορθολογίζεται η ίδια η ανάλυση, προκειμένου να απλουστευτεί η αξιολόγηση.
• Δεν θα επιτρέπονται πλέον ενισχύσεις για την έναρξη νέων γραμμών. Οι ενισχύσεις για την έναρξη νέων γραμμών, όπως προβλέπονται στις κατευθυντήριες γραμμές του 2014 για τις αεροπορικές μεταφορές, χρησιμοποιήθηκαν πολύ σπάνια. Ο τομέας των αερομεταφορών εγκαινίασε πολλές νέες γραμμές χωρίς να χρειάζεται να βασιστεί στις ενισχύσεις αυτές. Σε μια πλήρως απελευθερωμένη αγορά αερομεταφορών της ΕΕ, οι αερομεταφορείς αναμένεται να επωμίζονται τον κίνδυνο έναρξης νέων γραμμών.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, ο τομέας των μεταφορών αναμένεται να μειώσει τις εκπομπές του κατά 90 % έως το 2050 και ο τομέας των αεροπορικών μεταφορών πρέπει να συμβάλει στην εν λόγω μείωση. Γι' αυτόν τον σκοπό, ο τομέας των αερομεταφορών μπορεί να επωφεληθεί από ειδικά μέτρα κρατικών ενισχύσεων για την απανθρακοποίηση, τα οποία είναι διαθέσιμα στους υφιστάμενους κανόνες, όπως οι κατευθυντήριες γραμμές για τις ενισχύσεις στους τομείς του κλίματος, της προστασίας του περιβάλλοντος και της ενέργειας, ο επικείμενος νέος ΓΚΑΚ και το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων με σκοπό τη στήριξη της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία. Η Επιτροπή θα δημοσιεύσει ειδικό έγγραφο καθοδήγησης μαζί με τις τελικές αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές, προκειμένου να αποσαφηνίσει τον τρόπο εφαρμογής των κανόνων αυτών στις αερομεταφορές.

Ιστορικό

Το σχέδιο ακολουθεί τα συμπεράσματα του ελέγχου καταλληλότητας του 2020, στα οποία προσδιορίστηκε η ανάγκη επικαιροποίησης του πλαισίου υπό το πρίσμα των εξελίξεων της αγοράς, της εξάρτησης των περιφερειακών αερολιμένων από τη δημόσια χρηματοδότηση και των εξελισσόμενων προτεραιοτήτων πολιτικής της ΕΕ, ιδίως της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Τον Αύγουστο του 2024 η Επιτροπή δημοσίευσε πρόσκληση υποβολής στοιχείων για να συγκεντρώσει τις παρατηρήσεις των συμφεροντούχων σχετικά με τους ισχύοντες κανόνες και την ανάγκη αναθεώρησης, συμπεριλαμβανομένων της απλούστευσης, της ευθυγράμμισης με τους περιβαλλοντικούς στόχους και της προσαρμογής στις αλλαγές στον τομέα των αερομεταφορών. Η εν λόγω φάση διαβούλευσης συμπληρώθηκε από δημόσια διαβούλευση, η οποία ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2024, και από ειδική εξωτερική μελέτη.

Επόμενα βήματα

Εκτός από τη δημόσια διαβούλευση που δρομολογήθηκε, το σχέδιο αναθεωρημένων κατευθυντήριων γραμμών θα συζητηθεί επίσης σε πολυμερή συνεδρίαση μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών.

Η έγκριση των αναθεωρημένων κατευθυντήριων γραμμών έχει προγραμματιστεί για το πρώτο τρίμηνο του 2027.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Rocker Sta on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λαμβάνει μέτρα για τον συντονισμό και τη στήριξη της αντίδρασης των εθνικών αρχών στην έξαρση του ιού Hantavirus.

Επί του παρόντος, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) εκτιμά ότι ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό στην Ευρώπη είναι πολύ χαμηλός, δεδομένου ότι εφαρμόζονται κατάλληλα μέτρα πρόληψης και ελέγχου των λοιμώξεων και ότι οι χανταϊοί δεν μεταδίδονται εύκολα μεταξύ των ανθρώπων.

Ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της ΕΕ παρείχε ασφαλείς εκκενώσεις

Μετά την ενεργοποίηση του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της ΕΕ από την Ισπανία στις 6 Μαΐου, το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της ΕΕ διευκολύνει την ασφαλή εκκένωση των ατόμων που επιβαίνουν στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius.

Πέντε πτήσεις επαναπατρισμού υπό τον συντονισμό της ΕΕ πραγματοποιήθηκαν ήδη την Κυριακή 10 Μαΐου. Οι πτήσεις, με αναχώρηση από την Τενερίφη όπου ήταν αγκυροβολημένο το κρουαζιερόπλοιο, εκτελέστηκαν από τη Γαλλία, την Ισπανία, την Ολλανδία, την Ελλάδα και την Ιρλανδία. Μια έκτη και τελευταία πτήση, που εκτελείται από την Ολλανδία, πραγματοποιείται σήμερα.

Η Επιτροπή κινητοποιεί επίσης ικανότητες αντίδρασης και αποθέματα από το στρατηγικό της απόθεμα. Έχει προ-τοποθετήσει στην Τενερίφη ένα αεροσκάφος ιατρικής εκκένωσης από τον στόλο της ΕΕ και φιλοξενείται από τη Νορβηγία. Πρόσθετες ικανότητες μεταφοράς, εφοδιαστικής και προστατευτικού εξοπλισμού είναι έτοιμες να αναπτυχθούν, εάν χρειαστεί.

Το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών έχει αποστείλει αξιωματικό σύνδεσμο στην Τενερίφη για να στηρίξει τον επιτόπιο συντονισμό με τις αρμόδιες αρχές καθ' όλη τη διάρκεια της επιχείρησης. Το ECDC απέστειλε έναν εμπειρογνώμονα από την ειδική ομάδα της ΕΕ για την υγεία στο πλοίο, πριν από την αποβίβαση των ατόμων. Εκτός από τον εμπειρογνώμονα του ECDC επί του πλοίου, το ECDC απέστειλε πρόσθετους εμπειρογνώμονες μέσω της ειδικής ομάδας της ΕΕ για την υγεία το Σάββατο 9 Μαΐου, για την παροχή τεχνικής και επιχειρησιακής υποστήριξης στις ισπανικές αρχές.

Διευκόλυνση μιας κοινής προσέγγισης μεταξύ των κρατών μελών και των παγκόσμιων εταίρων

Εκτός από τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της ΕΕ, η Επιτροπή στηρίζει επίσης την υγειονομική αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης του ιού Hantavirus. Συμβάλλει στην προώθηση κοινής ευρωπαϊκής αντίδρασης, σε στενή συνεργασία με την Ισπανία (όπου αποβιβάστηκαν οι επιβάτες κρουαζιέρας), τα κράτη μέλη, τις χώρες που συμμετέχουν στον μηχανισμό πολιτικής προστασίας, το ECDC, τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τους εταίρους της G7.

Η επιτροπή υγειονομικής ασφάλειας, υπό την προεδρία της Επιτροπής, φέρνει σε επαφή τις εθνικές υγειονομικές αρχές και συμβάλλει στην ευθυγράμμιση των μέτρων για την ασφαλή αποβίβαση, τον επαναπατρισμό και την παρακολούθηση των επιβατών.

Ο συντονισμός πραγματοποιείται συνεχώς, με καθημερινές συνεδριάσεις του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της ΕΕ, της επιτροπής υγειονομικής ασφάλειας ή στοχευμένες πολυμερείς επαφές. Αυτό επιτρέπει στις αρχές να ανταλλάσσουν τις πλέον πρόσφατες πληροφορίες, να προσαρμόζουν τα επιχειρησιακά σχέδια, να παρακολουθούν κάθε πιθανή περίπτωση και να διατηρούν την ευρωπαϊκή αντίδραση ευθυγραμμισμένη με την εξέλιξη της κατάστασης.

Προτεραιότητα της Επιτροπής είναι να προστατεύει τους πολίτες, να στηρίζει όσους επηρεάζονται άμεσα και να βοηθά τα κράτη μέλη να κινούνται γρήγορα από κοινού, με βάση τα πλέον πρόσφατα στοιχεία.

Ιστορικό

Οι χανταϊοί συμπεριλήφθηκαν στη συνολική αξιολόγηση της ιεράρχησης των απειλών κατά της υγείας για το 2025 όσον αφορά τα ιατρικά αντίμετρα, στο πλαίσιο του ευρύτερου σχεδιασμού ετοιμότητας της Επιτροπής.  Ως εκ τούτου, η Επιτροπή χρηματοδοτεί την ανάπτυξη ιατρικών αντιμέτρων κατά αυτής της απειλής για την υγεία. Διοργανώθηκαν ανταγωνιστικές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για την προώθηση ελπιδοφόρων υποψήφιων εμβολίων και φαρμακοθεραπευτικών μέσων κατά των χανταϊών.   

Ο αναθεωρημένος κανονισμός του 2022 σχετικά με σοβαρές διασυνοριακές απειλές κατά της υγείας παρέχει ένα ισχυρό νομικό πλαίσιο για τη βελτίωση της ικανότητας της ΕΕ στους ζωτικούς τομείς της πρόληψης, της ετοιμότητας, της επιτήρησης, της εκτίμησης κινδύνου, της έγκαιρης προειδοποίησης και της αντίδρασης.  Ένας από τους μηχανισμούς αυτούς είναι η ειδική ομάδα της ΕΕ για την υγεία, υπό την ηγεσία του ECDC, στην οποία μπορούν να αποστέλλονται εμπειρογνώμονες για τη στήριξη χωρών στην Ευρώπη και σε ολόκληρο τον κόσμο με την παροχή συμβουλών σχετικά με την επιχειρησιακή αντίδραση σε επιδημικές εξάρσεις και την ετοιμότητα για την αντιμετώπιση κρίσεων που σχετίζονται με μεταδοτικές νόσους ή νόσους άγνωστης προέλευσης.

Κάθε χώρα μπορεί να ζητήσει βοήθεια μέσω του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της ΕΕ. Στη συνέχεια, το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών συντονίζει και κινητοποιεί στήριξη, συμπεριλαμβανομένων ιατρικών ομάδων έκτακτης ανάγκης, κινητών εργαστηρίων, ιατρικών αντιμέτρων και εξοπλισμού, καθώς και ιατρικής εμπειρογνωσίας. Μπορεί επίσης να συντονίζει και να συγχρηματοδοτεί ιατρικές εκκενώσεις ή πτήσεις επαναπατρισμού, βάσει προσδιορισμένων αναγκών.

Για περισσότερες πληροφορίες

Το ECDC δημοσιεύει καθημερινή ενημέρωση σχετικά με τις επιδημικές εξάρσεις με τα πλέον πρόσφατα αριθμητικά στοιχεία, τους ορισμούς κρουσμάτων και την εκτίμηση κινδύνου για τον πληθυσμό της ΕΕ/του ΕΟΧ.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Marek Studzinski on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την πολιτική συμφωνία ορόσημο σχετικά με την πράξη για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας (CMA), την οποία υπέγραψαν χθες το βράδυ το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αυτό αποτελεί σημαντικό ορόσημο για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του τομέα της υγείας της Ευρώπης με την πρόληψη των ελλείψεων φαρμάκων και τη βελτίωση της ασφάλειας του εφοδιασμού με φάρμακα κρίσιμης σημασίας σε ολόκληρη την ΕΕ.

Η CMA θα προωθήσει τη διαφοροποίηση των αλυσίδων εφοδιασμού και θα στηρίξει την παρασκευή φαρμάκων εντός της ΕΕ, επιτρέποντας παράλληλα στα κράτη μέλη να συνεργάζονται στενότερα για τη βελτίωση της πρόσβασης σε φάρμακα στην Ευρώπη. Η CMA συμπληρώνει τις υφιστάμενες πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των ελλείψεων φαρμάκων και την ενίσχυση του εφοδιασμού στην ΕΕ, ιδίως την πρόσφατα εγκριθείσα φαρμακευτική μεταρρύθμιση.

Στα βασικά στοιχεία της συμφωνηθείσας πράξης για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας περιλαμβάνονται τα εξής:

• Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διαφοροποιήσουν και να παράσχουν κίνητρα για την ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού φαρμάκων κατά τη διάρκεια των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Όσον αφορά τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας, οι αγοραστές θα πρέπει να στηρίζουν τη διαφοροποίηση και την αξιοπιστία των πηγών εφοδιασμού. Σε περίπτωση υψηλής εξάρτησης από μία μόνο ή περιορισμένο αριθμό τρίτων χωρών, η CMA προχωρεί περαιτέρω, προβλέποντας την υποχρέωση των αναθετουσών αρχών να ευνοούν την «κατασκευή στην ΕΕ».
• Δημιουργία στρατηγικών έργων για την τόνωση, την αύξηση ή τον εκσυγχρονισμό της παραγωγικής ικανότητας της ΕΕ για φάρμακα κρίσιμης σημασίας ή τις δραστικές ουσίες τους, μέσω ευκολότερης πρόσβασης σε χρηματοδότηση (από τα κράτη μέλη και την Ένωση), καθώς και ταχείας διοικητικής στήριξης. Επιπλέον, τα έργα για την παρασκευή ορφανών φαρμάκων θα επωφεληθούν επίσης από την ταχύτερη αδειοδότηση.
• Όταν τα κράτη μέλη απαιτούν από τις εταιρείες να διατηρούν αποθέματα έκτακτης ανάγκης, θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι αυτό δεν επηρεάζει αρνητικά τον εφοδιασμό με φάρμακα κρίσιμης σημασίας σε άλλες χώρες της Ένωσης. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να ανταλλάσσουν επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης που είναι διαθέσιμα για ανακατανομή όταν δρομολογείται πρόσκληση για αλληλεγγύη μέσω του εθελοντικού μηχανισμού αλληλεγγύης.
• Τα κράτη μέλη θα έχουν στη διάθεσή τους συνεργατικές προμήθειες για την αντιμετώπιση των ανισοτήτων όσον αφορά τη διαθεσιμότητα και την πρόσβαση σε φάρμακα κρίσιμης σημασίας, ορφανά φάρμακα και άλλα φάρμακα κοινού ενδιαφέροντος σε ολόκληρη την ΕΕ.
• Θα διερευνηθούν στρατηγικές εταιρικές σχέσεις με διεθνείς εταίρους, ώστε να διευρυνθεί η αλυσίδα εφοδιασμού και να μειωθούν οι εξαρτήσεις από έναν μόνο ή περιορισμένο αριθμό προμηθευτών.

Επόμενα βήματα

Η πολιτική συμφωνία υπόκειται πλέον σε επίσημη έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Ιστορικό

Η αντιμετώπιση των ελλείψεων και η διασφάλιση της πρόσβασης σε φάρμακα αποτελούν προτεραιότητα για την ΕΕ εδώ και πολλά χρόνια. Τον Μάρτιο του 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την πράξη για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας με σκοπό τη βελτίωση της διαθεσιμότητας, του εφοδιασμού και της παραγωγής φαρμάκων κρίσιμης σημασίας εντός της ΕΕ.

Η σημερινή συμφωνία αποτελεί συνέχεια της συμφωνίας που επιτεύχθηκε τον Δεκέμβριο σχετικά με τον εκσυγχρονισμό της φαρμακευτικής νομοθεσίας της ΕΕ, η οποία θα συμβάλει επίσης στην τόνωση της καινοτομίας και των επενδύσεων στον φαρμακευτικό τομέα της ΕΕ, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι τα φάρμακα είναι ασφαλή, αποτελεσματικά και διαθέσιμα για τους ασθενείς σε ολόκληρη την Ευρώπη. Από κοινού, η μεταρρύθμιση των φαρμακευτικών προϊόντων και η CMA θα εργαστούν για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της φαρμακευτικής αγοράς της ΕΕ. 

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Roberto Sorin on Unsplash