Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε σήμερα τη φθινοπωρινή δέσμη μέτρων τουΕυρωπαϊκού Εξαμήνου του 2026, στην οποία καθορίζονται οι προτεραιότητες της οικονομικής πολιτικής και της πολιτικής απασχόλησης για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας. Σε ένα ολοένα και πιο δύσκολο γεωπολιτικό περιβάλλον, η Επιτροπή ζητεί συντονισμένη δράση για την ενίσχυση της παραγωγικότητας, της καινοτομίας και των επενδύσεων, σύμφωνα με την Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας. Η φθινοπωρινή δέσμη δρομολογεί τον κύκλο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2026, ο οποίος θα βελτιώσει την αναλυτική του βάση, θα ενισχύσει τον διάλογο μεταξύ των κρατών μελών και των ενδιαφερόμενων μερών και θα ενισχύσει την εστίαση στην εφαρμογή.

Η εαρινή δέσμη μέτρων του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2026 θα παράσχει συστάσεις πολιτικής για την αντιμετώπιση των κύριων ειδικών ανά χώρα προκλήσεων που προσδιορίζονται στις εκθέσεις ανά χώρα, με βάση ένα ολοκληρωμένο σύνολο ειδικών ανά χώρα συστάσεων του 2025.

Η δέσμη αυτή βασίζεται στις οικονομικές προβλέψεις του φθινοπώρου 2025, οι οποίες δείχνουν ότι η οικονομία της ΕΕ παραμένει ανθεκτική με μέτρια ανάπτυξη, κυρίως λόγω της εύρωστης εγχώριας ζήτησης και των επενδύσεων, της εύρωστης αγοράς εργασίας και της χαλάρωσης του πληθωρισμού. Ταυτόχρονα, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με διάφορα στρατηγικά τρωτά σημεία και εξακολουθεί να αντιμετωπίζει διαρθρωτικές προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένης της χαμηλής παραγωγικότητας, των δημογραφικών πιέσεων και των αυξανόμενων απαιτήσεων για τα δημόσια οικονομικά που συνδέονται με την άμυνα και τη μετάβαση σε μια ψηφιακή οικονομία απαλλαγμένη από ανθρακούχες εκπομπές. Ως εκ τούτου, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και η διατήρηση υγιών δημόσιων οικονομικών θα είναι ουσιαστικής σημασίας για την απελευθέρωση του αναπτυξιακού δυναμικού της Ευρώπης και τη διασφάλιση της σταθερότητας.

Το Εξάμηνο ενισχύεται με μια νέα σύσταση της ΕΕ των 27 σχετικά με το ανθρώπινο κεφάλαιο, δεδομένης της επείγουσας ανάγκης για αύξηση της παραγωγικότητας, τόνωση των ταλέντων και ανάπτυξη μιας ανθεκτικής στις μελλοντικές εξελίξεις αγοράς εργασίας.

Αξιολόγηση της συμμόρφωσης των κρατών μελών με το δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ

Στο πλαίσιο αυτής της δέσμης μέτρων για το Εξάμηνο, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συμμόρφωση όλων των κρατών μελών με το δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ και παρείχε καθοδήγηση για να διασφαλίσει ότι η δημοσιονομική πολιτική τους το 2026 ευθυγραμμίζεται με τις σχετικές συστάσεις του Συμβουλίου: είτε εκείνα που εγκρίνουν τα μεσοπρόθεσμα σχέδια των κρατών μελών, είτε, για τα κράτη μέλη που υπόκεινται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ), συστάσεις που αποσκοπούν στον τερματισμό της ΔΥΕ.

Η αξιολόγηση της Επιτροπής επικεντρώνεται στην αύξηση των καθαρών δαπανών, του ενιαίου λειτουργικού δείκτη στο μεταρρυθμισμένο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης. Για τα 16 κράτη μέλη για τα οποία το Συμβούλιο έχει ενεργοποιήσει την εθνική ρήτρα διαφυγής, η αξιολόγηση λαμβάνει υπόψη την ευελιξία για αυξήσεις των αμυντικών δαπανών.

Ειδικότερα, η Επιτροπή εξέδωσε γνώμες σχετικά με τα σχέδια δημοσιονομικών προγραμμάτων (ΣΔΠ) για το 2026 17 κρατών μελών της ζώνης του ευρώ:

• 12 ΣΔΠ αξιολογούνται ως συμμορφούμενα και, ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη καλούνται να συνεχίσουν να εφαρμόζουν δημοσιονομικές πολιτικές το 2026, όπως έχει προγραμματιστεί: Κύπρος, Εσθονία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, Λετονία, Λουξεμβούργο, Πορτογαλία, Σλοβακία.
• 3 ΣΔΠ αξιολογούνται με κίνδυνο μη συμμόρφωσης και, ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη καλούνται να λάβουν τα αναγκαία μέτρα στο πλαίσιο της εθνικής διαδικασίας του προϋπολογισμού τους για να διασφαλίσουν ότι η δημοσιονομική πολιτική το 2026 συνάδει με τη σύσταση του Συμβουλίου: Κροατία, Λιθουανία και Σλοβενία.
• 2 ΣΔΠ αξιολογούνται με κίνδυνο σημαντικής μη συμμόρφωσης και, ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη καλούνται να λάβουν τα αναγκαία μέτρα στο πλαίσιο της εθνικής διαδικασίας του προϋπολογισμού για να διασφαλίσουν ότι η δημοσιονομική πολιτική το 2026 συνάδει με τη σύσταση του Συμβουλίου: Μάλτα και Κάτω Χώρες.

Η Επιτροπή αξιολόγησε επίσης τις δημοσιονομικές εξελίξεις και προοπτικές στα άλλα κράτη μέλη.

• 7 κράτη μέλη αξιολογούνται ως συμμορφούμενα: Αυστρία, Βέλγιο, Τσεχία , Δανία, Σουηδία, Πολωνία, και Ρουμανία.
• 3 κράτη μέλη εκτιμάται ότι διατρέχουν κίνδυνο μη συμμόρφωσης: Βουλγαρία, Ουγγαρία, και Ισπανία.

Εξελίξεις στις διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος

Για τα εννέα κράτη μέλη που υπόκεινται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, την Αυστρία, το Βέλγιο, τη Γαλλία, την Ουγγαρία, την Ιταλία, τη Μάλτα, την Πολωνία, τη Ρουμανία, και τη Σλοβακία, η διαδικασία αναστέλλεται. Συγκεκριμένα, αυτό σημαίνει ότι δεν λαμβάνονται περαιτέρω διαδικαστικά μέτρα στο παρόν στάδιο, αλλά ότι η εν εξελίξει διαδικασία παραμένει ανοικτή (δηλαδή το έλλειμμα δεν έχει μειωθεί σταθερά κάτω από το 3 % του ΑΕΠ) και ότι τα κράτη μέλη εξακολουθούν να δεσμεύονται από την αντίστοιχη σύσταση του Συμβουλίου. Η Επιτροπή θα επανεκτιμήσει την κατάσταση την επόμενη άνοιξη, όταν καταστούν διαθέσιμα τα απολογιστικά στοιχεία για το 2025.

Η Επιτροπή εκπόνησε επίσης έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ προκειμένου να αξιολογήσει τη συμμόρφωση με το κριτήριο του ελλείμματος της Συνθήκης για δύο κράτη μέλη, τη Γερμανία και τη Φινλανδία. Βάσει της αξιολόγησης που περιέχεται στην έκθεση, δικαιολογείται η κίνηση διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος για τη Φινλανδία. Ως εκ τούτου, αφού λάβει υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής, η Επιτροπή θα εξετάσει το ενδεχόμενο να προτείνει στο Συμβούλιο να κινήσει διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος για τη Φινλανδία και να προτείνει στο Συμβούλιο σύσταση για τον τερματισμό της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος.

Σύσταση για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ για το 2026

Η παρούσα σύσταση παρουσιάζει εξατομικευμένες συμβουλές πολιτικής προς τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ σχετικά με θέματα που επηρεάζουν τη λειτουργία της ζώνης του ευρώ στο σύνολό της. Φέτος, η σύσταση επικεντρώνεται σε μέτρα πολιτικής για την τόνωση της παραγωγικότητας και την ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας, με παράλληλη διατήρηση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

Ειδικότερα, η σύσταση καλεί τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ:

• Διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μέσω της τήρησης της πορείας των καθαρών δαπανών που συνιστά το Συμβούλιο, συμπεριλαμβανομένης, κατά περίπτωση, της ευελιξίας που παρέχεται για τις αμυντικές δαπάνες.  Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα έναν συνολικά ουδέτερο δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2026 για τη ζώνη του ευρώ. Συνιστάται επίσης στα κράτη μέλη να δώσουν εκ νέου προτεραιότητα στους προϋπολογισμούς για την κάλυψη των αναγκαίων δαπανών για στρατηγικές επενδύσεις.
• Αντιμετώπιση των σημείων συμφόρησης της αμυντικής βιομηχανίας και προώθηση των κοινών προμηθειών.
• Να ολοκληρώσουν την εφαρμογή των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας έως τις 31 Αυγούστου 2026, διασφαλίζοντας την πλήρη απορρόφηση των κονδυλίων της ΕΕ.
• Ενίσχυση των αγορών εργασίας με την ενίσχυση των δεξιοτήτων, τη βελτίωση των εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων, την αύξηση της συμμετοχής, τη στήριξη της ποιότητας των θέσεων εργασίας και την αντιμετώπιση της φτώχειας και της οικονομικής προσιτότητας της στέγασης, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η αύξηση των μισθών παραμένει ευθυγραμμισμένη με την παραγωγικότητα.
• Προώθηση των επενδύσεων στην καινοτομία και σε στρατηγικούς τομείς, καθώς και ενίσχυση της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς μέσω της απλούστευσης των κανονιστικών ρυθμίσεων και της άρσης των φραγμών, προκειμένου να ενισχυθεί η αποδοτικότητα και η κλίμακα.
• Να λάβει μέτρα για την ανάπτυξη μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων για την κινητοποίηση κεφαλαίων, την προώθηση της δημιουργίας ψηφιακού ευρώ, την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του νομίσματος και την παρακολούθηση των κινδύνων για τη μακροοικονομική σταθερότητα.

Σύσταση για το ανθρώπινο κεφάλαιο

Για πρώτη φορά, η Επιτροπή πρότεινε σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με το ανθρώπινο κεφάλαιο.

Η νέα σύσταση απευθύνεται και στα 27 κράτη μέλη και ζητεί την ανάληψη επειγουσών δράσεων για την αντιμετώπιση των διαρθρωτικών προκλήσεων που σχετίζονται με το ανθρώπινο κεφάλαιο και μπορούν να βλάψουν την ανταγωνιστικότητά μας.

Ως εκ τούτου, η σύσταση καλεί τα κράτη μέλη να δώσουν προτεραιότητα στην εκπαίδευση και τις δεξιότητες που απαιτούνται σε στρατηγικούς τομείς για την οικονομία της ΕΕ, από την καθαρή μετάβαση, την κυκλική οικονομία και τη βιομηχανική απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, την υγεία και τη βιοτεχνολογία, τη γεωργία και τη βιοοικονομία έως την αμυντική βιομηχανία και το διάστημα. Ως εκ τούτου, ζητεί ισχυρότερα προγράμματα στους τομείς των θετικών επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών (STEM).

Ζητεί να αντιστραφεί η αρνητική τάση στις βασικές δεξιότητες. Αυτό είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη ενός μελλοντικού εργατικού δυναμικού με ισχυρά θεμέλια για να εργαστεί και να εκπαιδευτεί σε νέες τεχνολογικές και ανταγωνιστικές βιομηχανίες.

Οι επενδύσεις αποτελούν κοινή ευθύνη τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τις δημόσιες αρχές. Η σύσταση ζητεί την κινητοποίηση δημόσιων και ιδιωτικών πόρων που θα επενδυθούν στους ανθρώπους. Αυτό είναι προς όφελος της κοινωνίας, των επιχειρήσεων και των ανθρώπων.

Τέλος, ζητεί τη σημασία της καλής ποιότητας, των έγκαιρων δεδομένων και της ανάλυσης που συμβαδίζουν με την εξέλιξη της οικονομίας και είναι σε θέση να προβλέπουν τα αναδυόμενα επαγγέλματα του μέλλοντος, ώστε οι πολιτικές μας να μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες του σήμερα και του αύριο και όχι στις ανάγκες του χθες.

Έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης

Η έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης (ΕΜΕ) χρησιμεύει ως το ετήσιο εργαλείο ελέγχου της ΕΕ για τη διευκόλυνση του έγκαιρου εντοπισμού πιθανών μακροοικονομικών ανισορροπιών που ενδέχεται να επηρεάσουν την οικονομία μεμονωμένων κρατών μελών, της ζώνης του ευρώ ή της ΕΕ στο σύνολό της. Προσδιορίζει τα κράτη μέλη που απαιτούν εμπεριστατωμένες επισκοπήσεις για να αξιολογήσουν κατά πόσον επηρεάζονται από ανισορροπίες που απαιτούν δράση πολιτικής. Η ΕΜΕ αποτελεί το σημείο εκκίνησης του κύκλου της ετήσιας διαδικασίας μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΔΜΑ).

Η φετινή AMR ζητεί να εκπονηθούν εμπεριστατωμένες επισκοπήσεις για τα επτά κράτη μέλη που έχουν ήδη προσδιοριστεί στον προηγούμενο ετήσιο κύκλο ότι αντιμετωπίζουν ανισορροπίες: Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Σλοβακία, και Σουηδία, καθώς και για τη Ρουμανία, η οποία εκτιμήθηκε ότι είχε υπερβολικές ανισορροπίες το 2025.

Οι επανεξετάσεις θα πραγματοποιηθούν το πρώτο εξάμηνο του 2026 και οι αποφάσεις της Επιτροπής σχετικά με τις ανισορροπίες θα παρουσιαστούν στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

Ευρωπαϊκή Μακροοικονομική Έκθεση

Η νεοεισαχθείσα ευρωπαϊκή μακροοικονομική έκθεση στον παρόντα κύκλο του Εξαμήνου στηρίζει τόσο τη σύσταση για τη ζώνη του ευρώ όσο και την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης. Παρέχει επισκόπηση των οικονομιών της ζώνης του ευρώ και της ΕΕ σε ένα ταχέως εξελισσόμενο παγκόσμιο περιβάλλον, αναλύοντας βασικούς κινδύνους και ευκαιρίες. Στους βασικούς τομείς εστίασης περιλαμβάνονται οι προκλήσεις όσον αφορά την παραγωγικότητα, τα τρωτά σημεία εντός της ΕΕ και οι δράσεις για την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης μέσω της τόνωσης της καινοτομίας, της εμβάθυνσης της ενιαίας αγοράς και της κινητοποίησης ιδιωτικών επενδύσεων.

Η έκθεση εξετάζει επίσης το υψηλό ποσοστό αποταμίευσης της Ευρώπης στο πλαίσιο των κατακερματισμένων κεφαλαιαγορών και τα δυνητικά οφέλη μιας Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων για την αποτελεσματικότερη διοχέτευση κεφαλαίων εντός της Ένωσης. Επιπλέον, αναλύει τον μακροοικονομικό αντίκτυπο των υψηλότερων αμυντικών δαπανών και εξετάζει τον αντίκτυπο των διαφόρων τύπων αμυντικών δαπανών, με έμφαση στις εγχώριες επενδύσεις και στην Ε&Α. Η έκθεση διερευνά περαιτέρω τρόπους για την ενίσχυση της βιομηχανικής ικανότητας της Ευρώπης, όπως μέσω συντονισμένων δημόσιων συμβάσεων.

Εποπτεία μετά το πρόγραμμα

Η Επιτροπή δημοσίευσε εκθέσεις εποπτείας μετά το πρόγραμμα για την Ιρλανδία, την Ελλάδα, την Ισπανία, την Κύπρο και την Πορτογαλία, αξιολογώντας την οικονομική, δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική τους κατάσταση με έμφαση στην ικανότητα αποπληρωμής τους μετά τα προγράμματα χρηματοδοτικής συνδρομής τους. Οι εκθέσεις καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι και τα πέντε κράτη μέλη διατηρούν την ικανότητα εξυπηρέτησης του χρέους τους.

Πρόταση κοινής έκθεσης για την απασχόληση

Η πρόταση της Επιτροπής για κοινή έκθεση για την απασχόληση (ΚΕΑ) δείχνει ότι οι αγορές εργασίας παραμένουν συνολικά εύρωστες. Ωστόσο, αρκετές διαρθρωτικές αδυναμίες θέτουν σε κίνδυνο την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και την κοινωνική συνοχή. Αυτό περιλαμβάνει την παραγωγικότητα της εργασίας, η οποία παρουσιάζει βραδεία ανάπτυξη, και σημαντικές ελλείψεις εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων.

Η κοινή έκθεση για την απασχόληση περιλαμβάνει την ανάλυση πρώτου σταδίου ανά χώρα του πλαισίου κοινωνικής σύγκλισης, με βάση τον κοινωνικό πίνακα αποτελεσμάτων. Η ανάλυση εντοπίζει κινδύνους για την ανοδική κοινωνική σύγκλιση σε εννέα κράτη μέλη που προσδιορίζονται για βαθύτερη ανάλυση την άνοιξη του 2026: Βουλγαρία, Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Λιθουανία, Lativa, Λουξεμβούργο, Ρουμανία και Φινλανδία.

Επόμενα βήματα

Η Ευρωομάδα και το Συμβούλιο θα συζητήσουν τώρα τα έγγραφα που παρουσιάζονται στη φθινοπωρινή δέσμη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, με σκοπό την έγκριση των παρεχόμενων κατευθυντήριων γραμμών.

Η Επιτροπή θα ξεκινήσει εποικοδομητικό διάλογο με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με το περιεχόμενο της εν λόγω δέσμης μέτρων, καθώς και σχετικά με κάθε επόμενο στάδιο του κύκλου του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

Πηγή: greece.representation.ec.europa.eu

Αλιεία με σεβασμό στη θάλασσα, καθαρές παραλίες, διάβρωση ακτών και «πράσινος» τουρισμός στο επίκεντρο των προτάσεων 

Με ώριμο λόγο και σαφή περιβαλλοντική συνείδηση, οι μαθητές των Λυκείων του Δήμου Πλατανιά κατέθεσαν στην Περιφέρεια Κρήτης ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο προτάσεων για τη Γαλάζια Οικονομία, έπειτα από τη Συνέλευση Νέων που πραγματοποιήθηκε στις 30 και 31 Οκτωβρίου 2025 στο Πολύκεντρο Βουκολιών.

Στη συνέλευση συμμετείχαν εκπρόσωποι από το ΓΕΛ Βουκολιών, το ΓΕΛ Αλικιανού, το ΓΕΛ Κολυμπαρίου και το Εσπερινό ΕΠΑΛ Πλατανιά, οι οποίοι ανέλαβαν να διαμορφώσουν κοινές θέσεις και προτάσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη του θαλάσσιου και παράκτιου χώρου της Κρήτης.

Οι νέοι του Πλατανιά εναρμονίστηκαν με τους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, επισημαίνοντας την ανάγκη προστασίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, του γλυκού νερού και των φυσικών πόρων του νησιού.

Αλιεία με σεβασμό στη θάλασσα

Οι μαθητές προτείνουν την ενίσχυση των ελέγχων για την καταπολέμηση της παράνομης αλιείας και την απαγόρευση της χρήσης δυναμίτη, ζητώντας παράλληλα εκπαίδευση των αλιέων σχετικά με τις περιόδους αναπαραγωγής των ψαριών.

Η τεχνολογία θεωρείται κλειδί για τον εκσυγχρονισμό του κλάδου: τα αλιεύματα θα πρέπει να συνοδεύονται από ψηφιακά πιστοποιητικά ιχνηλασιμότητας, ενώ η χρήση αισθητήρων σε πλοία θα βοηθά στην καταγραφή της κατάστασης των αποθεμάτων.

Οι νέοι ζητούν ακόμη στήριξη των νέων και γυναικών αλιέων, αποζημιώσεις για ζημιές από εισβολικά είδη και αξιοποίηση των αλιευτικών αποβλήτων σε καλλυντικά ή ζωοτροφές, προωθώντας έτσι την κυκλική οικονομία.

Καθαρές παραλίες – Καθαρό μέλλον

Η προστασία του θαλάσσιου και παράκτιου περιβάλλοντος αποτελεί κεντρικό σημείο των προτάσεων. Οι μαθητές ζητούν:
• δράσεις καθαρισμού παραλιών με συμμετοχή σχολείων, πολιτών και συλλόγων,
• υποβρύχιες περιπολίες από δύτες για καθαρισμό του βυθού,
• τοποθέτηση περισσότερων κάδων και χρήση βιοδιασπώμενων υλικών,
• οργανωμένη διαχείριση βιομηχανικών αποβλήτων και αυστηρότερους ελέγχους στους βιολογικούς καθαρισμούς.
Η συμμετοχή της κοινωνίας, όπως τονίζουν, είναι καθοριστική για τη διαμόρφωση οικολογικής συνείδησης και για τη διατήρηση καθαρών, ζωντανών θαλασσών.

Πράσινος τουρισμός και ισορροπία με το περιβάλλον

Αναγνωρίζοντας την πίεση που ασκεί ο μαζικός τουρισμός στις ακτές της Κρήτης, οι μαθητές εισηγούνται:
• Περιορισμό της τουριστικής δόμησης κοντά στη θάλασσα,
• Ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού (οικολογικού, πολιτιστικού, ορεινού),
• Μέτρα εξοικονόμησης νερού στα καταλύματα μέσω αφαλάτωσης και ανακυκλοφορίας,
• Περιορισμό επισκεπτών σε ευαίσθητες περιοχές όπως ο Μπάλος,
• Καθιέρωση ενός «Γαλάζιου Τέλους», ενός περιβαλλοντικού φόρου που θα επενδύεται σε δράσεις αποκατάστασης του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Η πρότασή τους στοχεύει σε ένα νέο τουριστικό μοντέλο, βιώσιμο και κοινωνικά δίκαιο, που θα στηρίζει τις τοπικές κοινότητες χωρίς να επιβαρύνει τα φυσικά οικοσυστήματα.

Αντιμετώπιση της διάβρωσης των ακτών

Η διάβρωση αναγνωρίζεται ως μία από τις μεγαλύτερες απειλές για την Κρήτη. Οι μαθητές ζητούν:
• Απαγόρευση εισόδου οχημάτων στις παραλίες,
• Δενδροφυτεύσεις και τεχνητό εμπλουτισμό παραλιών,
• Κατασκευή φραγμάτων, μόλων και τεχνητών υφάλων για προστασία από τα κύματα,
• Ενημέρωση πολιτών και επιχειρηματιών για τις επιπτώσεις της παράκτιας δόμησης.
• Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συμμετοχή των τοπικών επιχειρήσεων σε δράσεις καθαρισμού, αναδεικνύοντας την ανάγκη για εταιρική περιβαλλοντική ευθύνη.

Κλιματική ανθεκτικότητα και πράσινη ενέργεια

Στο πεδίο της κλιματικής πολιτικής, οι νέοι του Πλατανιά προτείνουν:
• Κατασκευή φραγμάτων και λιμνοδεξαμενών για αποθήκευση νερού,
• Προώθηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των παράκτιων αιολικών πάρκων,
• Ενίσχυση των ηλεκτρικών μεταφορών και μείωση ρύπων στα πλοία,
• Επιστημονικές μελέτες και έξυπνους χάρτες για πρόγνωση φυσικών κινδύνων.
• Επίσης, προτείνουν τον περιορισμό φυτοφαρμάκων που μολύνουν τον υδροφόρο ορίζοντα και την ενίσχυση της βιώσιμης γεωργίας.
Εκπαίδευση, συμμετοχή και δράση των νέων

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη νεανική συμμετοχή και την εκπαίδευση για τη Γαλάζια Οικονομία:
• Προγράμματα σεμιναρίων και ERASMUS για νέους,
• Επαναλειτουργία του Μουσείου Αλιείας Κολυμπαρίου ως κέντρου ενημέρωσης και πολιτισμού,
• Επιβραβεύσεις για μαθητές που συμμετέχουν σε περιβαλλοντικές δράσεις,
• Καμπάνιες ενημέρωσης με αφίσες και ψηφιακά μέσα, ώστε να φτάσει το μήνυμα σε κάθε γωνιά της Κρήτης.

Η φωνή της νέας γενιάς

Με τις προτάσεις τους, οι μαθητές του Δήμου Πλατανιά αποδεικνύουν ότι η νέα γενιά της Κρήτης διαθέτει όραμα, γνώση και ευαισθησία απέναντι στα κρίσιμα ζητήματα του περιβάλλοντος.

Όπως τονίζεται στο κείμενο που υπογράφουν όλοι οι αντιπρόσωποι της Συνέλευσης «η Γαλάζια Οικονομία δεν είναι απλώς μια στρατηγική ανάπτυξης· είναι μια υπόσχεση για το μέλλον. Ένα μέλλον καθαρών θαλασσών, βιώσιμων πόρων και ενεργών πολιτών.»

Η δράση υλοποιήθηκε από το Europe Direct της Περιφέρειας Κρήτης και τον Δήμο Πλατανιά. Οι κανόνες και οι διαδικασίες για τη Συνέλευση Νέων διαμορφώθηκαν στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος ARSINOE, από το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ). Το Europe Direct υλοποιείται από την Περιφέρεια Κρήτης και συγκεκριμένα από το Αυτοτελές τμήμα Ευρωπαϊκών και Διεθνών Θεμάτων & Ανάπτυξης Συνεργασιών, στο οποίο προΐσταται η κα Βασιλική Μαδούλκα και εποπτεύει πολιτικά ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης και ο Περιφερειακός Σύμβουλος Εντεταλμένος για τα Ευρωπαϊκά και Διεθνή Θέματα Αλεξάκης Γιώργος.

• Οι μαθητές του Δήμου Πλατανιά κατέθεσαν προτάσεις για βιώσιμη ανάπτυξη με επίκεντρο τη Γαλάζια Οικονομία και τη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας.
• Προτάθηκαν μέτρα για βιώσιμη αλιεία, καθαρές παραλίες, και προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων μέσω εκπαίδευσης και τεχνολογίας.
• Οι νέοι προτείνουν περιορισμό της τουριστικής δόμησης και ανάδειξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού για την ισορροπία με το περιβάλλον.
• Η κλιματική ανθεκτικότητα ενισχύεται με μέτρα όπως ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και προγράμματα εκπαίδευσης για τη νεολαία.

Πηγή: cretaone.gr

Εισαγωγή στη Γαλάζια Οικονομία, ωφέλη και λύσεις.

ένα άρθρο της Αργυρούς Τσιχλάκη, μαθήτριας στο Εσπερινό ΕΠΑΛ Πλατανιά

Για όσους δεν γνωρίζουν, ο όρος Γαλάζια Οικονομία έχει να κάνει με προτάσεις, λύσεις και προτεραιότητες σχετικά με το περιβάλλον και ιδιαίτερα στις θάλασσες και ακτές. Συγκεκριμένα ο Δήμος ανήκει σε ομάδες απλών πολιτών που δραστηριοποιούνται εθελοντικά για το καλό του περιβάλλοντος και τη διάδοση της εκπαίδευσης για το τι είναι Γαλάζια Οικολογία.
Σήμερα, 30 Οκτώβρη του 2025, παρακολούθησα μια πολύ ωραία ομιλία, όπου ο καθένας είχε κάτι διαφορετικό να προτείνει. Η ομιλία/συζήτηση διήρκεσε κοντά στις 3 ώρες και της μορφής στρογγυλής τραπέζης. Κάθε συζήτηση διαρκούσε από 15 λεπτά και οι ομιλητές είχαν από 30 δευτερόλεπτα για να πουν την άποψή τους. Εάν συμφωνούσαν όλοι, μπορούσε να δοθεί και παράταση στο συνολικό χρόνο.

Τα προβλήματα είναι πολλά, αλλά όχι άλυτα. Αρχικά παρουσιάζονταν ονομαστικά και ύστερα πρότεινε καθένας από τα προβλήματα μία ή και άλλες λύσεις. Τα προβλήματα είναι τα εξής:

1. Υπεραλίευση
2. Κατανάλωση ψαριών και εκμετάλλευση φυσικών πόρων
3. Μόλυνση σε ακτές αλλά και γενικά στο περιβάλλον
4. Λειψυδρία λόγω καιρικών συνθηκών και υπερκατανάλωσης νερού
5. Υπερθέρμανση → οδηγεί στο να μην υπάρχει αναπαραγωγή των ψαριών
6. Ηχορύπανση / Φωτορύπανση
7. Διάβρωση ακτών
8. Κλιματική Αλλαγή
9. Έλλειψη εκπαίδευσης στη Γαλάζια Οικολογία
10. Απόβλητα που πηγαίνουν στη φύση

Μετά την αναφορά των προβλημάτων ακολούθησαν και κάποιες λύσεις.
Στο θέμα της υπεραλίευσης θα πρέπει να βάλει μέτρα το Λιμενικό για παράδειγμα, να κάνει συχνούς ελέγχους, να μειώσει ή και να απαγορεύσει το ψάρεμα με δυναμίτες. Είναι αποτελεσματικό, αλλά μη φιλικό προς το περιβάλλον.
Γενικότερα χρειάζεται να υπάρχουν ταμπέλες και κανόνες με το τι είναι επιτρεπτό και τι όχι. Ατομικά, οι αλιείς πρέπει να γνωρίζουν την περίοδο αναπαραγωγής των ψαριών, και να μην παρεμβαίνουν σε αυτή. Μια πολύ ωραία ιδέα που ειπώθηκε είναι το να δίνεται αποζημείωση σε ψαράδες, εάν αυτοί ψαρεύουν λαγοκέφαλους ή λεοντόψαρα, διότι δημιουργουν προβλήματα στον εξοπλισμό τους.

Γενικότερα, για να αποφύγουμε τη ρύπανση των θαλασσών θα βοηθούσαν τα εξής:

• Δράσεις καθαρισμών παραλιών χωρίς ηλιακό όριο
• Περιπολίες βατραχανθρώπων για τον έλεγχο και την καθαριότητα του βυθού
• Τοποθέτηση περισσότερων κάδων είτε σε ξηρά είτε σε θάλασσα
• Χρήση βιοδιασπώμενων – απαγόρευση των πλαστικών
• Να δημιουργηθεί χώρος αποβλήτων και ρίψης πυρήνα μακριά από υγρά στοιχεία (ποτάμια, λίμνες, θάλασσα)
• Έλεγχοι για την ποσότητα του νερού
• Χτίσιμο νέων ξενοδοχειακών μονάδων κάποια μέτρα μακριά από τις παραλίες

Στη συνέχεια δόθηκαν λύσεις για ένα θέμα που απασχολεί αρκετά την περιοχή μας, ο τουρισμός, και πιο συγκεκριμένα, ο υπερτουρισμός!

Αρχικά, χρειάζεται οργάνωση και τοποθέτηση ταμπελών σε ξένες γλώσσες, ώστε όλοι να ακολουθούν τους κανόνες. Να δημιουργηθούν προγράμματα για τουρίστες, που να επισκέπτονται διάφορα μέρη, και όχι μόνο στις παραλίες, έτσι ώστε να μειώνεται ο μεγάλος αριθμός τους και να  υπάρχει αμελής προστασία των ακτών. Να γίνεται αφαλάτωση του θαλασσινού νερού κατά διάστημα ώστε να υπάρχει επάρκεια νερού για τους πολίτες αλλά και τον τουρισμό τις ξενοδοχειακές μονάδες.
Σχετικά με αυτό, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί νερό από τις θάλασσες για τις πισίνες, όποτε και να γίνεται εξοικονόμηση του καθαρού νερού.

Όσον αφορά τη διάβρωση των ακτών, τα παιδιά πρότειναν τα εξής:

• Απαγόρευση οχημάτων στην άμμο
• Βλάστηση για τη σταθεροποίηση άμμου
• Προσθήκη άμμου σε μέρη που χρειάζεται
• Και τέλος, κατασκευή κυματοθραυστών φραγμάτων για τη μείωση των κυμάτων. Αυτή η λύση είναι κοινή και για την απότομη άνοδο της στάθμης του νερού, καθώς αποθηκεύεται νερό στις κατασκευές, με αποτέλεσμα τη μείωση της στάθμης. Καλό θα είναι να χρησιμοποιούνται ανανεώσιμες πηγές ενέργειας όπως ο ήλιος και ο άνεμος, ακόμα και η υδροηλεκτρική ενέργεια.

Σε επόμενη συνέλευση θα δημιουργηθούν ομάδες ατόμων που θα επιλέξουν από ένα πρόβλημα και θα παρουσιάσουν τις λύσεις του.

Εγώ βρήκα πολύ αξιόλογη την ομιλία και χαίρομαι που μου δόθηκε η ευκαιρία έστω και ως δημοσιογράφους σε αυτή. Έμαθα πως κάθε άνθρωπος έχει διαφορετική γνώμη, αλλά ξέρει πως να τη στηρίξει. Επίσης, άκουσα σημαντικές πληροφορίες σχετικά με προβλήματα του τόπου μου, και τώρα πιστεύω θα δώσω μεγαλύτερη σημασία. Τέλος, θεωρώ πρέπει να προστατεύουμε τον τόπο μας γενικά, όχι μόνο τις παραλίες, γιατί δεν είναι μόνο αυτές ωραίες.

Το άρθρο συντάχθηκε στο πλαίσιο της δράσης με τίτλο: "Συνέλευση Νέων για την γαλάζια οικονομία στο Δήμο Πλατανιά", η οποία συνδιοργανώθηκε από το EUROPE DIRECT της Περιφέρειας Κρήτης και το Δήμο Πλατανιά.

Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, οι απόψεις και οι γνώμες που διατυπώνονται, εκφράζουν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών και δεν αντιπροσωπεύουν κατ’ανάγκη τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνες γι’ αυτές.

Η Θάλασσα Μας Ενώνει!

ένα άρθρο της Αλεξίας Λέσι, μαθήτριας στο Εσπερινό ΕΠΑΛ Πλατανιά

Προτάσεις, Αντιδράσεις και Ελπίδες για το Μέλλον των Ακτών μας

Σε μια ανοιχτή συζήτηση που πραγματοποιήθηκε με την ενεργή συμμετοχή του Δημάρχου του Δήμου Πλατανιά, Ιωάννη Μαλανδράκη, και από τα σχολεία του δήμου, μέσα στο ενδιαφέρον και ζωντανό διάλογο ακούστηκαν απόψεις για το θαλάσσιο περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη της θαλάσσιας οικολογίας.

Η διαδικασία ακολούθησε μορφή στρογγυλού τραπεζιού, ενώ έπειτα από κάθε συμμετοχή υπήρχαν 30 δευτερόλεπτα για να αναφέρουν οι ομιλητές τις δικές τους απόψεις.
Στο τέλος ολοκληρώθηκαν τα αποτελέσματα της συζήτησης και συμφώνησαν όλοι σε ένα πράγμα: οι θάλασσές μας χρειάζονται άμεση προστασία.

Τα βασικά προβλήματα

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης εντοπίστηκαν μια σειρά κρίσιμων θεμάτων που απειλούν το θαλάσσιο οικοσύστημα:

• Διάβρωση των ακτών λόγω ανθρώπινων παρεκκλίσεων και κλιματικής αλλαγής,
• Θαλάσσια ρύπανση από πλαστικά, ελαιουργικά απόβλητα και χημικά,
• Έλλειψη νερού και πίεση στους φυσικούς πόρους εξαιτίας του τουρισμού,
• Yπεραλίευση και παράνομες πρακτικές ψαρέματος.

Όπως επισημάνθηκε, «η θάλασσα δεν είναι ανεξάντλητη πηγή», αλλά ζωντανός οργανισμός που χρειάζεται φροντίδα και σεβασμό!

Προτάσεις για καθαρές και βιώσιμες θάλασσες

Οι μαθητές παρουσίασαν πληθώρα προτάσεων, πολλές από τις οποίες χαρακτηρίστηκαν πρακτικές και ρεαλιστικές. Μεταξύ αυτών ξεχώρισαν:

Αλιεία

• Αυστηροί έλεγχοι από το Λιμενικό και χρήση “έξυπνων χαρτών αλιείας”,
• Απαγόρευση ψαρέματος με δυναμίτες και κατά τις περιόδους αναπαραγωγής,
• Ενημέρωση ψαράδων και μείωση φορολογίας για τους επαγγελματίες του κλάδου,
• Οικονομική στήριξη νέων ψαράδων και αποζημιώσεις για ζημιές από λαγοκέφαλους.

Ρύπανση

• Τακτικοί έλεγχοι για την ποιότητα των νερών και των ακτών,
• Δράσεις καθαρισμών από δήμους και εθελοντές, καθώς και περισσότερα απορριμματοδοχεία στις παραλίες,
• Ανακύκλωση πλαστικών, περιορισμός φωτοαπορριμμάτων και αναβάθμιση βιολογικών καθαρισμών,
• Έλεγχος αποβλήτων πλοίων και ελαιουργείων.

Τουρισμός

• Περιορισμός του αριθμού τουριστών και σκαφών ανά περιοχή,
• Εγκατάσταση πινακίδων ενημέρωσης σε πολλές γλώσσες,
• Χρήση θαλάσσιου νερού στις πισίνες και αφαλάτωση για κάλυψη αναγκών,
• Προώθηση εναλλακτικού, οικολογικού τουρισμού,
• Εφαρμογή “τουριστικού φόρου” για τη χρηματοδότηση περιβαλλοντικών δράσεων.

Διάβρωση ακτών

• Απαγόρευση νέων εγκαταστάσεων κοντά στη θάλασσα,
• Καλύτερος χωροταξικός σχεδιασμός και ενημέρωση επιχειρηματιών,
• Δημιουργία τεχνητών φραχτών, φυτεύσεων και προσθήκη άμμου,
• Επιστημονικές μελέτες και πρόβλεψη μελλοντικών φαινομένων.

Κλιματική Αλλαγή

• Προώθηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και μείωση χρήσης πετρελαίου,
• Εκμετάλλευση της θαλάσσιας ενέργειας,
• Συνεργασία κρατών για κοινές δράσεις μείωσης εκπομπών,
• Επαναχρησιμοποίηση πλαστικών και δέσμευση άνθρακα στις θάλασσες.

Η δύναμη της τοπικής κοινωνίας

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συμμετοχή των πολιτών. Προτάθηκαν δράσεις όπως:

• Εθελοντικοί καθαρισμοί θαλασσών,
• Περιβαλλοντική εκπαίδευση των μαθητών και δημιουργία “μαθήματος οικολογίας”,
• Δημιουργία ιστοσελίδας ενημέρωσης από τους τοπικούς δήμους,
• Προώθηση των δράσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης,
• Ενίσχυση του ρόλου των μουσείων ως φορέων ενημέρωσης και πολιτισμού.

Προσωπική άποψη

Ως δημοσιογράφος που βρέθηκα σε αυτή τη συζήτηση με ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών, δεν μπορώ να μην νιώσω αισιοδοξία αλλά και ευθύνη.

Η Ελλάδα είναι μια χώρα που γεννήθηκε από τη θάλασσα. Αν δεν προστατεύσουμε αυτό το στοιχείο, χάνουμε κομμάτια της ψυχής μας.

Η προστασία των ακτών και των θαλασσών μας δεν είναι υπόθεση των ειδικών.
Είναι ευθύνη όλων μας — πολιτών, δήμων, κυβερνήσεων.

Το άρθρο συντάχθηκε στο πλαίσιο της δράσης με τίτλο: "Συνέλευση Νέων για την γαλάζια οικονομία στο Δήμο Πλατανιά", η οποία συνδιοργανώθηκε από το EUROPE DIRECT της Περιφέρειας Κρήτης και το Δήμο Πλατανιά.

Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, οι απόψεις και οι γνώμες που διατυπώνονται, εκφράζουν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών και δεν αντιπροσωπεύουν κατ’ανάγκη τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνες γι’ αυτές.