
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε εν μέρει το πράσινο φως στο έβδομο αίτημα πληρωμής της Σλοβακίας για 658 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), που αποτελεί τον πυρήνα του NextGenerationEU.
Πρόκειται για σημαντικό βήμα στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που συνδέονται με το παρόν αίτημα πληρωμής, στους τομείς της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, της εκπαίδευσης, της υγειονομικής περίθαλψης και των βελτιώσεων του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Σλοβακία έχει ολοκληρώσει ικανοποιητικά 17 από τα 18 ορόσημα και στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου.
Τα εμβληματικά μέτρα στην παρούσα αίτηση πληρωμής περιλαμβάνουν:
Μολονότι η Σλοβακία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι ένα ορόσημο σχετικά με τις επενδύσεις για την καταπολέμηση της διαφθοράς και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες παραμένει ανεκπλήρωτο. Συγκεκριμένα, η ανακαίνιση των κτιρίων της αστυνομίας δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί όπως απαιτείται. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή πρότεινε την αναστολή της πληρωμής που σχετίζεται με το εν λόγω ορόσημο.
Στη Σλοβακία θα δοθεί πρόσθετος χρόνος για να ολοκληρώσει το εκκρεμές ορόσημο, ενώ θα εξακολουθήσει να λαμβάνει μερική πληρωμή για τα ορόσημα που έχουν εκπληρωθεί επιτυχώς.
Η διαδικασία αυτή συνάδει με τον κανονισμό ΜΑΑ και τις κατευθυντήριες γραμμές εφαρμογής της Επιτροπής που δημοσιεύθηκαν στις 21 Φεβρουαρίου 2023.
Επόμενα βήματα
Η Επιτροπή έχει πλέον αποστείλει την προκαταρκτική της αξιολόγηση σχετικά με την εκπλήρωση από τη Σλοβακία των οροσήμων και των στόχων που απαιτούνται για την εν λόγω πληρωμή στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ), η οποία έχει στη διάθεσή της τέσσερις εβδομάδες για να διατυπώσει τη γνώμη της.
Παράλληλα, η Επιτροπή κοινοποίησε στη Σλοβακία τους λόγους για τους οποίους θεωρεί ότι το προαναφερθέν ορόσημο δεν έχει εκπληρωθεί ικανοποιητικά. Η Σλοβακία έχει πλέον προθεσμία ενός μηνός για να υποβάλει τις παρατηρήσεις της στην Επιτροπή.
Εάν η Επιτροπή, μετά τις παρατηρήσεις της Σλοβακίας, επιβεβαιώσει την εκτίμησή της ότι το εν λόγω ορόσημο δεν έχει εκπληρωθεί ικανοποιητικά, θα αναστείλει το αντίστοιχο μέρος της πληρωμής. Το ποσό της αναστολής θα καθοριστεί με την εφαρμογή της μεθοδολογίας της Επιτροπής για τις αναστολές πληρωμών (που περιγράφεται στο παράρτημα II της ανακοίνωσης που δημοσιεύτηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2023), η οποία εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη μέλη και δίνει σημαντική βαρύτητα στα βασικά ορόσημα των μεταρρυθμίσεων. Από τη στιγμή αυτή, η Σλοβακία θα έχει στη διάθεσή της περίοδο έξι μηνών για να αναλάβει δράση και να εκπληρώσει την εκκρεμή δέσμευση. Στο τέλος αυτής της περιόδου, η Επιτροπή θα αξιολογήσει κατά πόσον το εν λόγω ορόσημο έχει εκπληρωθεί ικανοποιητικά. Στην περίπτωση αυτή, αίρει την αναστολή και προβαίνει στην καταβολή του ποσού που έχει ανασταλεί.
Η πληρωμή στη Σλοβακία για τα ορόσημα και τους στόχους που έχουν ήδη δοθεί πράσινο φως μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά τη θετική γνώμη της ΟΔΕ και την έκδοση απόφασης πληρωμής από την Επιτροπή σε μεταγενέστερο στάδιο.
Η Σλοβακία υπέβαλε την αίτηση πληρωμής στις 28 Νοεμβρίου 2025. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σλοβακίας περιλαμβάνει ευρύ φάσμα επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων για τη στήριξη των στόχων της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, όπως η ανακαίνιση οικογενειακών κατοικιών και δημόσιων κτιρίων, ο εκσυγχρονισμός των σιδηροδρόμων ή η παροχή ψηφιακού εξοπλισμού στα σχολεία. Το σχέδιο χρηματοδοτείται από επιχορηγήσεις ύψους 6,4 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του ΜΑΑ.
Με το αίτημα πληρωμής, τα συνολικά κονδύλια που καταβλήθηκαν στη Σλοβακία στο πλαίσιο του ΜΑΑ ανέρχονται σε 3,96 δισ. EUR, ποσό που αντιστοιχεί στο 62 % των συνολικών κονδυλίων στο εθνικό της σχέδιο. Μέχρι σήμερα, έχει εκπληρωθεί το 44 % του συνόλου των οροσήμων και των στόχων του σχεδίου της Σλοβακίας.
Ενόψει του κλεισίματος του μηχανισμού στο τέλος του 2026, τα κράτη μέλη πρέπει να υλοποιήσουν όλα τα ορόσημα και τους στόχους που εκκρεμούν έως τον Αύγουστο του 2026 και να υποβάλουν τις αιτήσεις τελικής πληρωμής τους έως το τέλος Σεπτεμβρίου 2026.
Πηγή: ec.europa.eu
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαιρετίζει την έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο των νέων κανόνων που διευκολύνουν την εφαρμογή από τα κράτη μέλη της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας και του πρώτου ενωσιακού καταλόγου ασφαλών χωρών καταγωγής. Οι νέοι κανόνες θα ενισχύσουν περαιτέρω το σύστημα ασύλου της ΕΕ, καθιστώντας την επεξεργασία του ασύλου ταχύτερη και αποτελεσματικότερη για τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο, θα συμβάλουν σε ένα σύστημα που θα είναι δίκαιο και σταθερό, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Ο πρώτος ενωσιακός κατάλογος ασφαλών χωρών καταγωγής θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να ακολουθήσουν μια πιο ομοιόμορφη προσέγγιση όσον αφορά τις αιτήσεις ασύλου υπηκόων χωρών που περιλαμβάνονται στον ενωσιακό κατάλογο των οποίων οι αιτήσεις ενδέχεται να είναι αβάσιμες. Μέσω ταχειών διαδικασιών που βασίζονται σε ατομική αξιολόγηση, τα κράτη μέλη θα είναι σε θέση να διεκπεραιώνουν τις εν λόγω αιτήσεις ασύλου ταχύτερα και αποτελεσματικότερα. Μια χώρα καταγωγής μπορεί να θεωρηθεί ασφαλής βάσει αξιολόγησης που βασίζεται σε διάφορες σχετικές πηγές, μεταξύ άλλων από τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο, την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και τα κράτη μέλη.
Η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας επιτρέπει στα κράτη μέλη να θεωρούν μια αίτηση ασύλου απαράδεκτη όταν οι αιτούντες θα μπορούσαν να λάβουν αποτελεσματική προστασία σε τρίτη χώρα που θεωρείται ασφαλής για αυτούς. Με τους νέους κανόνες, η σύνδεση μεταξύ του αιτούντος και της ασφαλούς τρίτης χώρας δεν θα είναι πλέον υποχρεωτική για την εφαρμογή της έννοιας. Σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ, οι τρίτες χώρες μπορούν να θεωρούνται ασφαλείς μόνο όταν τα εθνικά τους συστήματα μπορούν να διεκπεραιώνουν αιτήσεις και να παρέχουν αποτελεσματική προστασία, όπου απαιτείται, διασφαλίζοντας την προστασία από την επαναπροώθηση και την απουσία κινδύνων δίωξης, απειλής κατά της ζωής ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης.
Το σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο αποτελεί το θεμέλιο της πολιτικής της ΕΕ για το άσυλο και τη μετανάστευση, διασφαλίζοντας ισχυρότερη προστασία των εξωτερικών συνόρων, αυστηρούς κανόνες κατά των καταχρήσεων και ισορροπία μεταξύ ευθύνης και αλληλεγγύης. Με το σημερινό βήμα, τα κράτη μέλη είναι καλύτερα εξοπλισμένα για την αποτελεσματική διαχείριση της μετανάστευσης στην ΕΕ. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να στηρίζει τα κράτη μέλη στην προώθηση της εφαρμογής του συμφώνου, καθώς η θέση του σε λειτουργία και η περαιτέρω ανάπτυξή του απαιτούν συνεχή εστίαση κατά τα επόμενα έτη.
Επόμενα βήματα
Οι κανονισμοί πρέπει τώρα να εγκριθούν επίσημα από το Συμβούλιο πριν τεθούν σε ισχύ, πράγμα που θα συμβεί την επομένη της δημοσίευσής τους στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Οι νέοι κανόνες αποτελούν εμπροσθοβαρή τμήματα του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο, το οποίο θα εφαρμοστεί από τον Ιούνιο του 2026.
Ιστορικό
Ο ενωσιακός κατάλογος ασφαλών χωρών καταγωγής περιλαμβάνει τις υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες, οι οποίες θεωρείται ότι πληρούν τα κριτήρια για να χαρακτηριστούν ως ασφαλείς χώρες καταγωγής στο πλαίσιο της ενταξιακής τους πορείας προς την ΕΕ, καθώς και το Κόσοβο, το Μπανγκλαντές, την Κολομβία, την Αίγυπτο, την Ινδία, το Μαρόκο και την Τυνησία.
Τα κράτη μέλη θα έχουν πλέον μεγαλύτερη ευελιξία να εφαρμόζουν την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας σύμφωνα με τα κριτήρια που ορίζονται στον κανονισμό για τη διαδικασία ασύλου. Τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν να εφαρμόσουν την έννοια όταν υπάρχει σύνδεση με την ασφαλή τρίτη χώρα, όταν ο αιτών διήλθε μέσω ασφαλούς χώρας πριν φθάσει στην ΕΕ ή όταν υπάρχει συμφωνία ή διακανονισμός με ασφαλή χώρα. Εξακολουθούν να υπάρχουν ισχυρές διασφαλίσεις.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Salah Darwish on Unsplash
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το σχέδιο δράσης της για την αντιμετώπιση των αυξανόμενων απειλών που θέτουν τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη για την ασφάλεια της ΕΕ. Τα τελευταία χρόνια, η ΕΕ έχει αντιμετωπίσει αυξανόμενες και πολύπλευρες προκλήσεις όσον αφορά τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τα μετεωρολογικά αερόστατα, συμπεριλαμβανομένων των εχθρικών υπερπτήσεων, των παραβιάσεων του εναέριου χώρου, των διαταραχών στους αερολιμένες, καθώς και των κινδύνων για τις υποδομές ζωτικής σημασίας, τα εξωτερικά σύνορα και τους δημόσιους χώρους μας.
Το σχέδιο δράσης αποτελεί ένα φιλόδοξο σχέδιο στρατηγικής για την ενίσχυση της συνεργασίας και της αλληλεγγύης της ΕΕ, ανταποκρινόμενο στις εκκλήσεις των κρατών μελών της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για μια ενιαία προσέγγιση της ΕΕ έναντι των απειλών που θέτουν τα κακόβουλα μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Επικεντρώνεται στη διάσταση της μη στρατιωτικής εσωτερικής ασφάλειας, συμπληρώνοντας και στηρίζοντας παράλληλα το έργο που επιτελεί η Επιτροπή στον τομέα της άμυνας και ενισχύοντας τις πολιτικοστρατιωτικές συνέργειες. Επιπλέον, το σχέδιο δράσης συμβάλλει στην ανάπτυξη μιας ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής αγοράς δρόνων, απελευθερώνοντας το δυναμικό για καινοτομία, ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας σε αυτόν τον σημαντικό τομέα.
Το σχέδιο δράσης έχει σχεδιαστεί για να στηρίξει τα κράτη μέλη μέσω συντονισμένων δράσεων, συμπληρώνοντας τα εθνικά μέτρα και εστιάζοντας σε βασικές προτεραιότητες: ενίσχυση της ετοιμότητας, ενίσχυση των ικανοτήτων ανίχνευσης, συντονισμός των αντιδράσεων και ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας της ΕΕ.
Για να βελτιωθεί η ετοιμότητα της ΕΕ, το σχέδιο δράσης προτείνει μια νέα προσέγγιση για την τεχνολογική ανάπτυξη και την ταχεία αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής. Οι προσπάθειες αυτές περιλαμβάνουν:
Παράλληλα, η Επιτροπή θα προτείνει δέσμη μέτρων για την ασφάλεια των μη επανδρωμένων αεροσκαφών με σκοπό την αναμόρφωση των υφιστάμενων κανόνων για τα μη στρατιωτικά αερομεταφερόμενα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και την προσαρμογή τους στις νέες πραγματικότητες στον τομέα της ασφάλειας. Η δέσμη μέτρων θα περιλαμβάνει μέτρα για συντονισμένη εκτίμηση κινδύνου με σκοπό την προστασία των αλυσίδων εφοδιασμού τεχνολογίας τόσο για τους δρόνους όσο και για τα συστήματα αναχαίτισης δρόνων, παράλληλα με τη δρομολόγηση σήματος «EU Trusted Drone» για τον εντοπισμό ασφαλούς εξοπλισμού στην αγορά.
Για τη διασφάλιση των υποδομών ζωτικής σημασίας, η Επιτροπή θα παράσχει σαφείς κατευθυντήριες γραμμές για τους φορείς εκμετάλλευσης, θα δρομολογήσει πιλοτικό έργο για τη βελτίωση της θαλάσσιας επιτήρησης και θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να αμυνθούν έναντι απειλών μεγάλου υψομέτρου, όπως μετεωρολογικά αερόστατα που εκτοξεύονται από χώρες εκτός της ΕΕ.
Ο εντοπισμός, η παρακολούθηση και ο εντοπισμός κακόβουλων μη επανδρωμένων αεροσκαφών είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση απειλών. Αυτό απαιτεί μια ενισχυμένη εικόνα της κατάστασης, βοηθώντας να διαφοροποιηθούν οι φίλοι από τους εχθρούς. Για τον σκοπό αυτό, το σχέδιο δράσης προεπισκοπεί μέτρα που θα στηρίξουν την εμφάνιση ενιαίων συστημάτων απεικόνισης αέρα, ενσωματώνοντας όλα τα σχετικά δεδομένα για τον εντοπισμό νόμιμων δρόνων, και διερευνά από κοινού με τα κράτη μέλη τη σταδιακή δημιουργία πλατφόρμας συμβάντων δρόνων.
Ο εντοπισμός κακόβουλων δρόνων βασίζεται σε μια προσέγγιση πολλαπλών αισθητήρων, η οποία συνδυάζει διάφορες τεχνολογίες που τροφοδοτούνται από λογισμικό ΤΝ. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να στηρίζει τις κορυφαίες τεχνολογικές εξελίξεις στον εντοπισμό δρόνων.
Αντιμέτωπα με το σημερινό τοπίο απειλών, και ιδίως την αυξανόμενη χρήση σμηνών δρόνων, τα δίκτυα 5G πρέπει να αξιοποιηθούν επειγόντως για την ανίχνευση δρόνων, συνδεδεμένων ή μη.
Για τη στήριξη της ταχείας ανάπτυξης και της ανίχνευσης με ζωντανές δοκιμές 5G, η Επιτροπή θα προκηρύξει πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τα κράτη μέλη και τη βιομηχανία.
Αυτά τα δίκτυα 5G προσφέρουν ακριβή παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο των ιπτάμενων αντικειμένων, η οποία είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της ασφάλειας των ουρανών μας και την προστασία της εσωτερικής ασφάλειας.
Ενώ τα κράτη μέλη είναι κατά κύριο λόγο υπεύθυνα για τα μέτρα αντιμετώπισης των απειλών από δρόνους, η ΕΕ μπορεί να προσφέρει σαφή προστιθέμενη αξία στη στήριξη αυτών των συνεχιζόμενων προσπαθειών. Η Επιτροπή θα προκηρύξει πρόσκληση προς τις ενδιαφερόμενες χώρες να ενώσουν τις δυνάμεις τους στις δημόσιες συμβάσεις και στην ανάπτυξη συστημάτων αναχαίτισης δρόνων. Θα στηρίξει επίσης την ανάπτυξη κυρίαρχων ευρωπαϊκών συστημάτων «χειρισμού και ελέγχου» που λειτουργούν με ΤΝ και θα εξετάσει το ενδεχόμενο δημιουργίας ομάδων ταχείας αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης κατά του Drone για αυξημένη αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών.
Η Επιτροπή προτείνει επίσης τη διοργάνωση ετήσιας άσκησης μεγάλης κλίμακας της ΕΕ για την αναχαίτιση δρόνων με σκοπό την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων όσον αφορά τη διασυνοριακή συνεργασία και τις στρατιωτικές και μη στρατιωτικές συνέργειες. Επιπλέον, θα συνεχίσει να παρέχει στον Frontex —την υπηρεσία συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής της ΕΕ— τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και την τεχνολογία που απαιτούνται για την επιτήρηση των συνόρων. Ο Frontex θα παράσχει πρακτική καθοδήγηση σχετικά με τα πολυεπίπεδα μοντέλα ανάπτυξης και τον διασυνοριακό χειρισμό συμβάντων.
Το παρόν σχέδιο δράσης θα συμπληρώσει και θα στηρίξει τα κράτη μέλη στην ενίσχυση της στρατιωτικής ετοιμότητας της Ευρώπης μέσω της καινοτομίας και της βιομηχανικής συνεργασίας, μεταξύ άλλων στον τομέα της διασφάλισης του εφοδιασμού με κρίσιμες πρώτες ύλες. Η Επιτροπή θα εντείνει τη στήριξή της για την οικοδόμηση ενός ισχυρότερου οικοσυστήματος δρόνων, προωθώντας στενότερους δεσμούς μεταξύ κυβερνήσεων και βιομηχανίας μέσω της συμμαχίας δρόνων με την Ουκρανία. Επιταχύνοντας την ανάπτυξη οικονομικά προσιτής αμυντικής τεχνολογίας και επιταχύνοντας τη μαζική παραγωγή, το έργο αυτό θα αποτελέσει τη βάση της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την άμυνα των δρόνων και της πρωτοβουλίας Eastern Flank Watch, ενός εμβληματικού έργου που προτείνεται στον χάρτη πορείας για την ετοιμότητα στον τομέα της άμυνας 2030.
Τα χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ στηρίζουν ήδη την τεχνολογική ανάπτυξη δρόνων και ικανοτήτων αντιμετώπισης δρόνων, ιδίως μέσω του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας και του μέσου για τη διαχείριση των συνόρων και των θεωρήσεων. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να στηρίζει οικονομικά τα κράτη μέλη μέσω αυτών των μέσων, καθώς και μέσω του προγράμματος για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και των δανείων SAFE.
Η Επιτροπή θα ξεκινήσει συζητήσεις με τα κράτη μέλη σχετικά με τις προτεινόμενες δράσεις και τις βασικές προτεραιότητες, με βάση την αρχή της συνιδιοκτησίας. Θα συνεργαστεί επίσης πολύ στενά με άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανίας και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το σχέδιο δράσης θα πρέπει να θεωρείται δυναμική διαδικασία, η οποία θα πρέπει να προσαρμόζεται ανάλογα με την εξέλιξη και τη φύση των απειλών.
Για τον συντονισμό της εφαρμογής, η Επιτροπή θα εξετάσει το ενδεχόμενο δημιουργίας, από κοινού με τα κράτη μέλη, ενός στρατηγικού μηχανισμού που θα συνδέει τις διάφορες διαστάσεις και θα διασφαλίζει τη στενή συνεργασία με το Συμβούλιο. Η Επιτροπή πρότεινε επίσης στα κράτη μέλη να ορίσουν εθνικούς συντονιστές ασφάλειας δρόνων, οι οποίοι θα προωθούν και θα επιβλέπουν την εφαρμογή των εν λόγω δράσεων σε εθνικό επίπεδο.
Το σχέδιο δράσης για την ασφάλεια των δρόνων και την καταπολέμηση των δρόνων βασίζεται στην ανακοίνωση του 2023 για την αντιμετώπιση πιθανών απειλών που θέτουν οι δρόνοι και αντικαθιστά την ενδιάμεση επανεξέτασή του, καθώς και τη στρατηγική δρόνων 2.0, η οποία παρέχει το γενικό πλαίσιο πολιτικής για την ανάπτυξη ενός ανταγωνιστικού και ασφαλούς ευρωπαϊκού οικοσυστήματος δρόνων.
Το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Επιτροπής συμμετέχει ενεργά σε ερευνητικές και τεχνικές δραστηριότητες που σχετίζονται με δρόνους, συστήματα αναχαίτισης δρόνων και αυτόνομες πλατφόρμες. Η τοποθεσία του στο Geel (Βέλγιο) λειτουργεί ως ζωντανό εργαστήριο για τη μελέτη των τεχνολογιών αναχαίτισης δρόνων και την εφαρμογή τους σε πραγματικά επιχειρησιακά περιβάλλοντα.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Jared Brashier on Unsplash
Έκθεση του ΕΚ επισημαίνει ότι οι εταιρικές σχέσεις στους τομείς ασφάλειας και άμυνας είναι καίριας σημασίας για την αντιμετώπιση των αναδυόμενων απειλών και την ενίσχυση του ρόλου της ΕΕ.
Το κείμενο, το οποίο εκπονήθηκε από την Επιτροπή Ασφάλειας και Άμυνας, υποστηρίζει ότι οι εταιρικές σχέσεις της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας (SDP) (οι οποίες αποσκοπούν στην ενίσχυση των κοινών προσπαθειών στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας μεταξύ της ΕΕ και βασικών διμερών εταίρων) είναι απαραίτητες για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των σημερινών και μελλοντικών απειλών κατά της ασφάλειας και για την ενίσχυση του ρόλου της Ένωσης ως παγκόσμιου στρατηγικού παράγοντα. Το Κοινοβούλιο θεωρεί ότι οι εν λόγω εταιρικές σχέσεις αποτελούν αναγκαιότητα και όχι επιλογή, καθώς στηρίζουν τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ, παραμένοντας παράλληλα πλήρως συμπληρωματικές προς το ΝΑΤΟ και θεμελιωμένες σε πολυμερή συνεργασία.
Το κείμενο τονίζει ότι η ΕΕ αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη κατάσταση ασφάλειας μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κυρίως λόγω του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, αλλά και λόγω των ευρύτερων υβριδικών απειλών, της τρομοκρατίας, των κυβερνοεπιθέσεων και των κινδύνων που συνδέονται με υποδομές ζωτικής σημασίας, καθώς και εκείνων που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή. Η Ρωσία, υποστηριζόμενη από εταίρους όπως το Ιράν, η Βόρεια Κορέα και η Λευκορωσία, χαρακτηρίζεται ως η κύρια απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, ενώ η Κίνα περιγράφεται ως στρατηγικός ανταγωνιστής του οποίου η στήριξη προς τη Ρωσία συνεπάγεται πως η ΕΕ πρέπει επαναξιολογήσει τις οικονομικές σχέσεις και να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της έναντι του Πεκίνου.
Το ΝΑΤΟ παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της συλλογικής άμυνας
Οι ευρωβουλευτές τονίζουν επίσης την ανάγκη στενότερης συνεργασίας ΕΕ-ΝΑΤΟ, επιβεβαιώνοντας εκ νέου ότι το ΝΑΤΟ αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της συλλογικής άμυνας, ενώ παράλληλα ζητούν έναν ισχυρότερο πυλώνα άμυνας της ΕΕ, ώστε να μπορεί η ΕΕ να ενεργεί αυτόνομα, εάν χρειαστεί. Υπογραμμίζουν τη σημασία των διαλειτουργικών στρατιωτικών ικανοτήτων σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς και των κοινών προμηθειών, της βιομηχανικής συνεργασίας, της τυποποίησης και της ευθυγράμμισης με τον σχεδιασμό του ΝΑΤΟ για την αποφυγή επικαλύψεων και τη βελτίωση της ετοιμότητας.
Η έκθεση χαιρετίζει την επέκταση των SDP με ομοϊδεάτες εταίρους της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων συμμάχων του ΝΑΤΟ όπως η Νορβηγία, το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς, καθώς και άλλων εταίρων στην Ευρώπη και στην περιοχή του Ινδοειρηνικού. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην Ουκρανία ως στρατηγικό εταίρο προτεραιότητας, με τους ευρωβουλευτές να ζητούν συνεχή στρατιωτική, βιομηχανική και πολιτική στήριξη για το Κίεβο, εγγυήσεις ασφάλειας και χρήση δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για την ανασυγκρότηση της Ουκρανίας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Προτείνουν επίσης να επισημοποιηθεί μια στρατηγική εταιρική σχέση με την Ουκρανία.
Δήλωση
«Ποτέ στην ιστορία της ΕΕ δεν έχουμε αντιμετωπίσει μεγαλύτερες προκλήσεις ασφάλειας ούτε μεγαλύτερη αβεβαιότητα. Σε αυτό το ευμετάβλητο περιβάλλον ασφάλειας, πρέπει να δώσουμε σθεναρή απάντηση με τις απαραίτητές αμυντικές εταιρικές σχέσεις για να οικοδομήσουμε σφαίρες κοινών συμφερόντων απέναντι σε σφαίρες επιρροής και ιμπεριαλιστικές ενέργειες. Η παρούσα έκθεση ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο για διευρυμένες και ενισχυμένες εταιρικές σχέσεις της ΕΕ.
Για την αποτροπή του ρωσικού ιμπεριαλισμού, η ΕΕ δεν έχει ούτε μεγαλύτερο, ούτε σημαντικότερο εταίρο από την Ουκρανία. Οι Ουκρανοί δεν υπερασπίζονται μόνο την ΕΕ, αλλά έχουν επίσης οικοδομήσει την πλέον μάχιμη, αποτελεσματική και καινοτόμα στρατιωτική δύναμη στην Ευρώπη. Είναι προς το θεμελιώδες συμφέρον της ΕΕ να εμβαθύνει τη συνεργασία της με την Ουκρανία, μεταξύ άλλων στη βιομηχανία άμυνας και στην καινοτομία. Η στήριξη προς την Ουκρανία αποτελεί το θεμέλιο της άμυνας της ΕΕ.
Η επανεξέταση του στρατηγικού προσανατολισμού των ΗΠΑ σημαίνει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να επενδύσουν περισσότερο και να καλύψουν κρίσιμα κενά ικανοτήτων, εμβαθύνοντας την αμυντική συνεργασία με άλλες χώρες του ΝΑΤΟ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία και ο Καναδάς. Η πραγματική στρατηγική αυτονομία εξαρτάται από εταιρικές σχέσεις που συμβάλλουν στην παροχή συγκεκριμένων ικανοτήτων, διαλειτουργικότητας, αποτροπής και ανθεκτικότητας», δήλωσε ο εισηγητής Michal Szczerba (ΕΛΚ, Πολωνία) μετά την ψηφοφορία.
Το κείμενο εγκρίθηκε με 440 ψήφους υπέρ, 119 κατά και 85 αποχές.
Πηγή: europarl.europa.eu
Photo by Maximalfocus on Unsplash
Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση