II. ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ

4. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για την έγκριση της απόφασης 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με τη σύσταση του Συμβουλίου Ειρήνης και μιας προσωρινής Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης, όπως περιγράφεται στο ολοκληρωμένο σχέδιο για τον τερματισμό της σύρραξης στη Γάζα. Καλεί όλα τα μέρη να εφαρμόσουν την απόφαση στο σύνολό της και σύμφωνα με τις σχετικές διεθνείς πολιτικές και νομικές αρχές. Υπενθυμίζει ότι είναι ανάγκη να σταθεροποιηθεί το περιβάλλον ασφάλειας στη Γάζα, σύμφωνα με την απόφαση 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, μεταξύ άλλων με την εξασφάλιση της μόνιμης απόσυρσης των όπλων της Χαμάς και άλλων μη κρατικών ένοπλων ομάδων.

5. Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναβεβαιώνει την ισχυρή προσήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο διεθνές δίκαιο και σε μια συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη με βάση τη λύση των δύο κρατών σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου δύο δημοκρατικά κράτη, το Ισραήλ και η Παλαιστίνη, θα συνυπάρχουν ειρηνικά εντός ασφαλών και αναγνωρισμένων συνόρων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συμβάλει σε κάθε προσπάθεια για υλοποίηση αυτής της λύσης.

6. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεσμεύεται να συμβάλει στην εφαρμογή αυτή, μεταξύ άλλων μέσω ενισχυμένης εντολής για την αποστολή συνοριακής συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το σημείο διέλευσης της Ράφα (EU BAM Rafah) και την αστυνομική αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα παλαιστινιακά εδάφη (EUPOL COPPS), καθώς και μέσω της συμμετοχής στο κέντρο πολιτικοστρατιωτικού συντονισμού (CMCC). Είναι έτοιμη να στηρίξει τη σύσταση του Συμβουλίου Ειρήνης και θα συνεργαστεί ενεργά με τους εταίρους για τα επόμενα βήματα.

7. Υπενθυμίζοντας τα προηγούμενα συμπεράσματά του, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει την ανάγκη για ταχεία, ασφαλή και απρόσκοπτη παράδοση και συνεχή διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας σε ευρεία κλίμακα προς και σε ολόκληρη τη Γάζα, μεταξύ άλλων μέσω του θαλάσσιου διαδρόμου της Κύπρου συμπληρωματικά προς τις χερσαίες οδούς, σύμφωνα με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, και επίσης τονίζει την ανάγκη ο ΟΗΕ, οι οργανισμοί του και οι ανθρωπιστικές οργανώσεις να είναι σε θέση να εργάζονται ανεξάρτητα και αμερόληπτα. Ως προς τούτο, καλεί το Ισραήλ να μην εφαρμόσει στην τρέχουσα μορφή του τον νόμο περί εγγραφής των ΜΚΟ σε μητρώο. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί ειδικότερα να επιτραπεί να εισέλθουν στη Γάζα βασικά είδη, όπως εξοπλισμός στέγασης, προμήθειες χειμερινής διαβίωσης και ιατρικά είδη.

8. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει ότι οι διεθνείς και περιφερειακοί συμφεροντούχοι πρέπει να παράσχουν στήριξη για την ανασυγκρότηση και την ανάπτυξη της Γάζας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Με βάση την πρώτη σύσκεψη της ομάδας δωρητών για την Παλαιστίνη στις 20 Νοεμβρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεργαστεί με όλους τους εταίρους για να συμβάλει στις προσπάθειες ανάκαμψης και ανασυγκρότησης, θα εξακολουθήσει δε να στηρίζει την Παλαιστινιακή Αρχή, μεταξύ άλλων στο εν εξελίξει μεταρρυθμιστικό της θεματολόγιο. Ως προς τούτο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει τη σημασία που έχει η εφαρμογή του μεταρρυθμιστικού προγράμματος της Παλαιστινιακής Αρχής για να μπορέσει να ανακτήσει τον έλεγχο της Γάζας με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα. Καλεί το Ισραήλ να αποδεσμεύσει επειγόντως τα παρακρατηθέντα έσοδα εκκαθάρισης και να επεκτείνει τις τραπεζικές υπηρεσίες μέσω ανταποκριτών μεταξύ ισραηλινών και παλαιστινιακών τραπεζών, στοιχεία αμφότερα απαραίτητα για να εξασφαλιστούν η ορθή λειτουργία της Παλαιστινιακής Αρχής και η παροχή βασικών υπηρεσιών στον πληθυσμό.

9. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει απερίφραστα τη ραγδαία αύξηση των βιαιοτήτων των εποίκων κατά Παλαιστίνιων αμάχων, συμπεριλαμβανομένων των βιαιοπραγιών εις βάρος χριστιανικών κοινοτήτων, και τις πολιτικές και απειλές αναγκαστικού εκτοπισμού και προσάρτησης στη Δυτική Όχθη, περιλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ. Καλεί την κυβέρνηση του Ισραήλ να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει του διεθνούς δικαίου και να προστατεύσει τον παλαιστινιακό πληθυσμό των κατεχόμενων εδαφών. Καλεί την κυβέρνηση του Ισραήλ να αναστρέψει την επέκταση των οικισμών εποίκων, οι οποίοι είναι παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο απευθύνει εκ νέου έκκληση να διαφυλαχθεί και να γίνεται σεβαστό το status quo των ιερών τόπων της Ιερουσαλήμ. Επίσης καλεί εκ νέου το Συμβούλιο να προωθήσει την επεξεργασία περαιτέρω περιοριστικών μέτρων κατά εξτρεμιστών εποίκων και οντοτήτων και οργανώσεων που τους υποστηρίζουν.

Λίβανος

10. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί αποκλιμάκωση στην ευρύτερη περιοχή και υπογραμμίζει την ανάγκη να διαφυλαχθεί η σταθερότητα του Λιβάνου. Εκφράζει εκ νέου τη στήριξή του για τη σταθεροποίηση της οικονομικής κατάστασης και της κατάστασης της ασφάλειας του Λιβάνου, καθώς και για την ανασυγκρότησή του, υποστηρίζει δε τις προσπάθειες της κυβέρνησης να εγκαθιδρύσει μονοπώλιο του κράτους στην κατοχή όπλων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει την αταλάντευτη υποστήριξή του στον θεμελιώδη ρόλο της Προσωρινής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο (UNIFIL). Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει τις πρόσφατες επιθέσεις κατά της UNIFIL και ζητεί διεξοδική έρευνα. Τέτοιες επιθέσεις εναντίον μελών ειρηνευτικών δυνάμεων του ΟΗΕ συνιστούν σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου, είναι απολύτως απαράδεκτες και πρέπει να σταματήσουν αμέσως. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς όλα τα μέρη για σεβασμό και εφαρμογή των όρων της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός της 27ης Νοεμβρίου 2024 και για πλήρη εφαρμογή της απόφασης 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ως προς τούτο, ζητεί τον πλήρη αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και άλλων μη κρατικών ένοπλων ομάδων στον Λίβανο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να στηρίζει την κυριαρχία του κράτους του Λιβάνου, την εδαφική του ακεραιότητα και τις προσπάθειές του για την οικοδόμηση κράτους, μεταξύ άλλων συνεισφέροντας στην ενίσχυση των ένοπλων δυνάμεων του Λιβάνου.

Συρία

11. Έναν χρόνο μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει την υποστήριξή του σε μια ειρηνική και χωρίς αποκλεισμούς μετάβαση στη Συρία και υπογραμμίζει τη σημασία της προστασίας των δικαιωμάτων των Συρίων κάθε εθνοτικής και θρησκευτικής ομάδας χωρίς διακρίσεις. Εκφράζει ανησυχία για τις εξωτερικές παρεμβάσεις στη μεταβατική διαδικασία της Συρίας και παροτρύνει όλους τους παράγοντες, τόσο εγχώριους όσο και εξωτερικούς, να σεβαστούν πλήρως την ενότητα, την ανεξαρτησία, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

III. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΜΥΝΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

12. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει απερίφραστα όλες τις πρόσφατες υβριδικές επιθέσεις κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της. Λαμβανομένης υπόψη της εντατικοποιημένης υβριδικής εκστρατείας της Ρωσίας και της Λευκορωσίας, ζητεί να επιταχυνθούν οι προσπάθειες για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, την προστασία των κρίσιμων υποδομών και την πρόληψη, αποτροπή και αντιμετώπιση υβριδικών επιθέσεων σε ολόκληρη την Ένωση, με χρήση όλων των σχετικών πολιτικών και μέσων, συμπεριλαμβανομένης της επιβολής περαιτέρω περιοριστικών μέτρων εις βάρος των χωρών αυτών.

13. Υπενθυμίζοντας ότι ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και οι επιπτώσεις του στην ευρωπαϊκή και την παγκόσμια ασφάλεια σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον αποτελούν πρόκληση για την ίδια την ύπαρξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έκανε απολογισμό της προόδου όσον αφορά την εφαρμογή των προηγούμενων συμπερασμάτων του σχετικά με την ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια προκειμένου να ενισχυθεί αποφασιστικά η αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης έως το 2030, να μειωθούν οι στρατηγικές εξαρτήσεις και να αντιμετωπιστούν τα κενά σε κρίσιμες δυνατότητες, μεταξύ άλλων στον τομέα του διαστήματος, με μια προσέγγιση 360°. Σε συνέχεια της παρουσίασης του χάρτη πορείας για την ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030, εξέτασε τις εν εξελίξει εργασίες σχετικά με τους συνασπισμούς δυνατοτήτων υπό την καθοδήγηση των κρατών μελών, τους τομείς δυνατοτήτων προτεραιότητας και τη δρομολόγηση συγκεκριμένων έργων κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, μεταξύ άλλων με τη στήριξη των μέσων SAFE και EDIP (πρόγραμμα για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία), καθώς και τις εργασίες σχετικά με την ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας. Επικροτεί τις σχετικές πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένης της διάσκεψης κορυφής της ανατολικής πτέρυγας που πραγματοποιήθηκε στο Ελσίνκι στις 16 Δεκεμβρίου 2025.

14. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για την έκδοση του κανονισμού σχετικά με την παροχή κινήτρων για επενδύσεις που συνδέονται με τον τομέα της άμυνας στον προϋπολογισμό της ΕΕ και για την παρουσίαση του χάρτη πορείας για τον μετασχηματισμό της αμυντικής βιομηχανίας. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί να ενταθούν οι εργασίες σε όλους τους άξονες που προσδιορίστηκαν τον Οκτώβριο του 2025. Καλεί επίσης τους συννομοθέτες να προωθήσουν κατά προτεραιότητα τις εργασίες για τις σχετικές νομοθετικές προτάσεις, όπως η δέσμη για την αμυντική ετοιμότητα και η πρόσφατη πρόταση για τη διευκόλυνση της στρατιωτικής κινητικότητας. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για τη συμφωνία που επιτεύχθηκε σχετικά με τη συμμετοχή του Καναδά στο μέσο SAFE.

15. Τα ανωτέρω ισχύουν με την επιφύλαξη του ιδιαίτερου χαρακτήρα της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών μελών, λαμβάνουν δε υπόψη τα συμφέροντα όλων των κρατών μελών στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας, σύμφωνα με τις Συνθήκες.

IV. ΕΠΟΜΕΝΟ ΠΟΛΥΕΤΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

16. Σε συνέχεια των εντατικών προπαρασκευαστικών εργασιών που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του τρέχοντος εξαμήνου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σημείωσε την παρουσίαση του σχεδίου διαπραγματευτικού πλαισίου που εκπόνησε η δανική Προεδρία, και προέβη σε ανταλλαγή απόψεων σχετικά με το μελλοντικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.

17. Καλεί την αναλαμβάνουσα Προεδρία να συνεχίσει τις εργασίες, προκειμένου να επιτευχθεί εγκαίρως συμφωνία. Μια συμφωνία πριν από το τέλος του 2026 θα καταστήσει δυνατή την έκδοση νομοθετικών πράξεων το 2027, πράγμα αναγκαίο για να εξασφαλιστεί η αδιάλειπτη παροχή ενωσιακής χρηματοδότησης στους δικαιούχους τον Ιανουάριο του 2028.

V. ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

18. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο διεξήγαγε στρατηγική συζήτηση σχετικά με τη μελλοντική πορεία της διεύρυνσης, περιλαμβανομένων πτυχών σχετικών με τις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις.

19. Υπενθυμίζοντας τα προηγούμενα συμπεράσματά του, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει τη σημασία που εξακολουθεί να έχει η διεύρυνση ως γεωστρατηγική επένδυση στην ειρήνη, την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την ευημερία. Συνιστά κινητήρια δύναμη για τη βελτίωση των οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών στις οποίες διαβιούν οι Ευρωπαίοι πολίτες και για τη μείωση των ανισοτήτων μεταξύ των χωρών, και πρέπει να προάγει τις αξίες στις οποίες βασίζεται η Ένωση. Ενόψει της προοπτικής μιας ακόμα πιο διευρυμένης Ένωσης, τόσο τα μελλοντικά κράτη μέλη όσο και η ΕΕ πρέπει να είναι έτοιμα κατά τον χρόνο της προσχώρησης. Τα επίδοξα μέλη πρέπει να συνεχίσουν τις μεταρρυθμιστικές τους προσπάθειες, ιδίως στον τομέα του κράτους δικαίου, σύμφωνα με τον αξιοκρατικό χαρακτήρα της διαδικασίας προσχώρησης και με τη βοήθεια της ΕΕ. Παράλληλα, η Ένωση πρέπει να θέσει τις απαραίτητες εσωτερικές βάσεις και να προβεί στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Με αυτόν τον τρόπο, θα καταστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση ισχυρότερη και θα ενισχυθεί η ευρωπαϊκή κυριαρχία.

20. Καθώς προχωρά η διαδικασία διεύρυνσης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει τις εμπεριστατωμένες επανεξετάσεις πολιτικών ώστε οι εργασίες αυτές να διεξάγονται παράλληλα.

VI. ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ

21. Έχοντας κατά νου τα προηγούμενα συμπεράσματά του, και σε συνέχεια της πρόσφατης επιστολής της Προέδρου της Επιτροπής, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έκανε απολογισμό της προόδου όσον αφορά την εφαρμογή τους. Σε αυτή τη βάση, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί να συνεχιστούν κατά προτεραιότητα και εντατικότερα οι εργασίες σε όλους τους άξονες, σύμφωνα με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο.

VIII. ΔΙΑΦΟΡΑ

Σύμφωνο για τη Μεσόγειο

23. Τριάντα χρόνια μετά την έναρξη της διαδικασίας της Βαρκελώνης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 20ής Νοεμβρίου 2025, σχετικά με το σύμφωνο για τη Μεσόγειο (Μία θάλασσα, ένα σύμφωνο, ένα μέλλον). Το σύμφωνο αποτελεί ευκαιρία για να αναμορφωθούν οι σχέσεις της ΕΕ με τους εταίρους της της Νότιας Μεσογείου χάρη σε μια ανανεωμένη πολιτική δέσμευση. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί την ταχεία και αποδοτική εφαρμογή του, με τη βοήθεια της κινητοποίησης σχετικών εργαλείων πολιτικής της ΕΕ και μέσω συνεργειών με την Ένωση για τη Μεσόγειο, ώστε να καταστεί δυνατή η διαχείριση κοινών περιφερειακών προκλήσεων και ευκαιριών σε πνεύμα αμοιβαίας οικειοποίησης, αμοιβαίου συμφέροντος και κοινής ευθύνης.

Καταπολέμηση του αντισημιτισμού, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας

24. Μετά την πρόσφατη αντισημιτική επίθεση που σημειώθηκε στο Σίδνεϊ, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει τα βαθύτατα συλλυπητήριά του στις οικογένειες και τους οικείους των θυμάτων και την αλληλεγγύη του προς την Αυστραλία και τις εβραϊκές κοινότητες παγκοσμίως. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει ότι καταδικάζει κατηγορηματικά όλες τις μορφές αντισημιτισμού και μίσους, μισαλλοδοξίας, ρατσισμού και ξενοφοβίας, περιλαμβανομένου του αντιμουσουλμανικού μίσους. Προσβλέπει στην επικείμενη παρουσίαση μιας αντιρατσιστικής στρατηγικής από την Επιτροπή.

25. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εντείνουν τις ενέργειες σε συνέχεια της δήλωσης του Συμβουλίου, της 15ης Οκτωβρίου 2024, σχετικά με τη διαφύλαξη της εβραϊκής ζωής και την καταπολέμηση του αντισημιτισμού, μεταξύ άλλων και όσον αφορά την προστασία εβραϊκών ιδρυμάτων.

Καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και της χειραγώγησης των πληροφοριών και των παρεμβάσεων από το εξωτερικό

26. Σε συνέχεια της κοινής ανακοίνωσης για την Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπενθυμίζει τη σημασία της ενίσχυσης της δημοκρατικής ανθεκτικότητας της Ευρώπης. Τονίζει ότι είναι αναγκαίο να καταπολεμηθούν η παραπληροφόρηση και η χειραγώγηση των πληροφοριών και οι παρεμβάσεις από το εξωτερικό, καθώς και να προστατευτούν τα ελεύθερα και πολυφωνικά μέσα ενημέρωσης. Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επισημαίνει τη νομική ευθύνη των πλατφορμών για την καταπολέμηση της διάδοσης παραπληροφόρησης και παράνομου περιεχομένου. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναβεβαιώνει τη ρυθμιστική αυτονομία της ΕΕ στον ψηφιακό τομέα.

Μακροπεριφερειακή στρατηγική για τον Ατλαντικό

27. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, να εκπονήσει, έως τον Ιούνιο του 2027, μια μακροπεριφερειακή στρατηγική της ΕΕ για τον Ατλαντικό, λαμβάνοντας υπόψη την υφιστάμενη θαλάσσια στρατηγική για τον Ατλαντικό και το σχέδιο δράσης για τον Ατλαντικό.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by Raimond Klavins on Unsplash

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμφωνία για μερική διαπραγματευτική εντολή σχετικά με τον προτεινόμενο κανονισμό για τη θέσπιση του προγράμματος για την ενιαία αγορά και τα τελωνεία (SMCP), που αποτελεί μέρος των συνολικών προτάσεων για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ).

Πέντε επιμέρους χρηματοδοτικά προγράμματα του τρέχοντος ΠΔΠ συγκεντρώνονται σε ένα νέο πρόγραμμα που αποσκοπεί στη στήριξη δραστηριοτήτων σε τομείς πολιτικής που συμβάλλουν στην ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς και της τελωνειακής ένωσης και στηρίζουν τη φορολογική πολιτική και τα μέτρα καταπολέμησης της απάτης. Το πρόγραμμα θα καλύπτει επίσης την ανάπτυξη, την παραγωγή και τη διάδοση ευρωπαϊκών στατιστικών.

Η διαπραγματευτική θέση είναι «μερική», διότι δεν περιλαμβάνει οικονομικά και οριζόντια ζητήματα. Τα θέματα αυτά συζητούνται επί του παρόντος στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) που καλύπτει την περίοδο 2028 έως 2034.

Το προτεινόμενο πρόγραμμα επιδιώκει την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς με την άρση των διασυνοριακών εμποδίων, την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των εθνικών διοικήσεων, τη βελτίωση της επιβολής της νομοθεσίας της ΕΕ και τη στήριξη ψηφιακών λύσεων σε επίπεδο Ένωσης.

Θα συμβάλει επίσης στην υλοποίηση βασικών τελωνειακών πρωτοβουλιών, συμπεριλαμβανομένης της προτεινόμενης τελωνειακής μεταρρύθμισης της ΕΕ. Τέλος, η πρόταση αποσκοπεί στη στήριξη μέτρων όσον αφορά την τυποποίηση, την προστασία των καταναλωτών, την εποπτεία της αγοράς, την καταπολέμηση της απάτης, τη φορολογική συνεργασία και τη συμβολή στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών στατιστικών.

Το SMCP συγκεντρώνει πέντε προγράμματα που υφίστανται στο πλαίσιο του τρέχοντος ΠΔΠ:

• μέρη του προγράμματος για την ενιαία αγορά (SMP)
• το πρόγραμμα «Τελωνεία»
• το μέσο για τον εξοπλισμό τελωνειακών ελέγχων (CCEI)
• το πρόγραμμα Fiscalis
• το πρόγραμμα της Ένωσης για την καταπολέμηση της απάτης (UAFP)

Κύριες αλλαγές στην εντολή του Συμβουλίου

Το Συμβούλιο εξέφρασε ευρεία υποστήριξη για τη συνολική φιλοδοξία να συνδυαστούν διάφορα υφιστάμενα προγράμματα σε ένα νέο πρόγραμμα με ενιαία προσέγγιση, ώστε να καταστούν δυνατές οι συνέργειες και η ευελιξία.

Στη μερική εντολή του, το Συμβούλιο εξασφαλίζει μεγαλύτερη συμμετοχή των κρατών μελών με την καθιέρωση της επιτροπολογίας, καθώς δημιουργεί μια επιτροπή αποτελούμενη από εμπειρογνώμονες των κρατών μελών.

Άλλες αλλαγές έχουν σχέση:

• με την ανάδειξη της σημασίας της διαθεσιμότητας ευρωπαϊκών στατιστικών υψηλής ποιότητας
• με την ανάγκη διευκόλυνσης από το πρόγραμμα της απόκτησης εξοπλισμού τελωνειακών ελέγχων για τα κράτη μέλη κατά προτεραιότητα και με τις δέουσες διασφαλίσεις.

Επόμενα βήματα

Η μερική διαπραγματευτική θέση που εγκρίθηκε σήμερα είναι η εντολή του Συμβουλίου για την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με το πρόγραμμα για την ενιαία αγορά και τα τελωνεία. Η απόφαση σχετικά με τον προϋπολογισμό του προγράμματος για την περίοδο 2028-2034 θα εξαρτηθεί από την τελική συμφωνία για το επόμενο ΠΔΠ.

Γενικές πληροφορίες

Το πρόγραμμα για την ενιαία αγορά και τα τελωνεία θα συγκεντρώσει 5 προγράμματα που υφίστανται ήδη στο πλαίσιο του τρέχοντος ΠΔΠ. Θα συνδυάζει μέρη του προγράμματος για την ενιαία αγορά, το οποίο στηρίζει και ενισχύει τη διακυβέρνηση της ενιαίας αγοράς· το πρόγραμμα για τα τελωνεία, το οποίο προστατεύει τα δημοσιονομικά και οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ και των κρατών μελών της και αποτρέπει το αθέμιτο και παράνομο εμπόριο.

Στη συνέχεια, θα ενσωματώσει επίσης το πρόγραμμα Fiscalis, για την προστασία της ΕΕ και των κρατών μελών από τη φορολογική απάτη, τη φοροδιαφυγή και τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό. Τέλος, θα ενσωματώσει το πρόγραμμα της Ένωσης για την καταπολέμηση της απάτης (UAFP), για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ και των κρατών μελών μέσω της πρόληψης της απάτης, της διαφθοράς και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by ALEXANDRE LALLEMAND on Unsplash

Το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του σχετικά με την αναζωογόνηση και την απλούστευση της αγοράς τιτλοποιήσεων της ΕΕ, ενόψει των διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η επανεξέταση του πλαισίου της ΕΕ που διέπει τους κανόνες προληπτικής εποπτείας και τους ρυθμιστικούς κανόνες σχετικά με τις τιτλοποιήσεις έχει ως στόχο να βοηθήσει την αγορά τιτλοποιήσεων να αξιοποιήσει τις δυνατότητες συμβολής της στην ανταγωνιστικότητα της Ένωσης, η οποία αποτελεί βασική προτεραιότητα της ΕΕ. Θα συμβάλει επίσης στη διοχέτευση επενδυτικών ροών σε ευρύτερο φάσμα δραστηριοτήτων της πραγματικής οικονομίας, μεταξύ άλλων για τη στήριξη ΜΜΕ και έργων υποδομής.

Η δέσμη για τις τιτλοποιήσεις αποτελεί το πρώτο βασικό παραδοτέο της πρωτοβουλίας της ΕΕ για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Η τιτλοποίηση αφορά την ομαδοποίηση μη ρευστοποιήσιμων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, όπως εταιρικά δάνεια, ενυπόθηκα δάνεια ή καταναλωτική πίστη, και τη μετατροπή τους σε διαπραγματεύσιμα περιουσιακά στοιχεία (ομόλογα) για θεσμικούς επενδυτές.

Ο μηχανισμός βοηθά τις τράπεζες —τις μεταβιβάζουσες οντότητες δανείων— να μεταφέρουν τον κίνδυνο που συνδέεται με τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία. Με τον τρόπο αυτό απελευθερώνεται κεφάλαιο το οποίο μπορεί στη συνέχεια να επαναχρησιμοποιηθεί για νέα δανειοδότηση. Η τιτλοποίηση χρησιμοποιείται ως εργαλείο χρηματοδότησης ή διαχείρισης ρευστότητας και από μεταβιβάζουσες οντότητες που δεν είναι τράπεζες, όπως εταιρείες που χρησιμοποιούν εμπορικά χρεόγραφα ή ανάδοχοι έργων υποδομής.

Η αναθεώρηση λαμβάνει τη μορφή στοχευμένων τροποποιήσεων του κανονισμού της ΕΕ για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις και του κανονισμού για τις τιτλοποιήσεις.

Θέση του Συμβουλίου

Το Συμβούλιο υιοθετεί συνολικά μια ισορροπημένη προσέγγιση όσον αφορά, αφενός, την επέκταση της δραστηριότητας της αγοράςκαι, αφετέρου, την παράλληλη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

Μεταξύ άλλων, το Συμβούλιο αναπροσαρμόζει στη θέση του τις κεφαλαιακές απαιτήσεις για επενδύσεις από τράπεζες σε διάφορα είδη τιτλοποιήσεων, με ευαισθησία στον κίνδυνο. Η εντολή του Συμβουλίου εξασφαλίζει ότι οι τιτλοποιήσεις χαμηλού κινδύνου θα επωφελούνται από ουσιωδώς χαμηλότερες κεφαλαιακές απαιτήσεις από ό,τι σήμερα, διατηρώντας παράλληλα τις κεφαλαιακές απαιτήσεις για τιτλοποιήσεις υψηλότερου κινδύνου στα τρέχοντα επίπεδα.

Το Συμβούλιο διατηρεί την προτεινόμενη από την Επιτροπή κατηγορία ασφαλέστερων «ανθεκτικών» τιτλοποιήσεων. Σε συνδυασμό με το καθιερωμένο καθεστώς της απλής, διαφανούς και τυποποιημένης (STS) τιτλοποίησης, η κατηγορία αυτή θα αποφέρει βαθύτερη εξοικονόμηση κεφαλαίου με πρόσθετα κίνητρα για ασφαλείς πρακτικές της αγοράς.

Επίσης, το Συμβούλιο μειώνει σημαντικά τον διοικητικό φόρτο σε σύγκριση με την ισχύουσα νομοθεσία και διευκολύνει τους επενδυτές στις προσπάθειές τους να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις περί STS. Η θέση του Συμβουλίου προβλέπει τη διενέργεια αξιολογήσεων από τρίτους ελεγκτές, με σκοπό να μειωθούν οι χρονοβόρες επιβαρύνσεις και οι αλληλεπικαλύψεις καθηκόντων, και παράλληλα να γίνει το συνολικό πλαίσιο πιο λειτουργικό και ελκυστικό για τους συμμετέχοντες στην αγορά. Ομοίως, το Συμβούλιο αφαιρεί τις προτεινόμενες διοικητικές κυρώσεις για θεσμικούς επενδυτές, θεωρώντας ότι είναι περιττές.

Ένα σαφές μέτρο που λαμβάνει το Συμβούλιο από την πλευρά της ζήτησης είναι ότι αυξάνει το επενδυτικό όριο για οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (ΟΣΕΚΑ), επιτρέποντάς τους να αποκτούν έως και το 50% των τίτλων σε μία δημόσια τιτλοποίηση, από 10% που είναι το ισχύον όριο. Έτσι θα τονωθούν η ρευστότητα της αγοράς και η συμμετοχή των επενδυτών στην αγορά τιτλοποιήσεων.

Επιβάλλοντας πρόσθετη σύνεση, το Συμβούλιο καθιστά αυστηρότερες, σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής, τις απαιτήσεις ομοιογένειας για τις ομάδες που συνδέονται με ΜΜΕ και επιθυμούν τον χαρακτηρισμό STS, και παράλληλα επιτρέπει ρητά στις εν λόγω ομάδες να περιλαμβάνουν δάνεια ΜΜΕ από πολλά κράτη μέλη, προωθώντας έτσι τους βασικούς στόχους της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων σε ό,τι αφορά την ολοκλήρωση των αγορών.

Σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής, το Συμβούλιο εισάγει επίσης πρόσθετες διασφαλίσεις που συνδέονται με τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις περί STS όταν ασφαλιστικές επιχειρήσεις, ή έμμεσα αντασφαλιστικές επιχειρήσεις, παρέχουν μη χρηματοδοτούμενη πιστωτική προστασία σε σύνθετες τιτλοποιήσεις. Επιτρέπει επίσης σε τιτλοποιήσεις χρηματοδότησης έργων κατά την προεπιχειρησιακή φάση να είναι επιλέξιμες για τον χαρακτηρισμό STS.

Τέλος, η εντολή του Συμβουλίου επιτρέπει στους εκδότες τρίτων χωρών να χρησιμοποιούν εναλλακτικούς μορφότυπους δημοσιοποίησης αντί των υφιστάμενων υποδειγμάτων, υπό την προϋπόθεση ότι θέτουν στη διάθεση των επενδυτών της ΕΕ τις ίδιες ουσιαστικές πληροφορίες που πρέπει να παρέχουν οι εκδότες με έδρα στην ΕΕ βάσει του κανονισμού για τις τιτλοποιήσεις. Η προσέγγιση αυτή διατηρεί ίσους όρους ανταγωνισμού, μειώνει τις επιχειρησιακές τριβές και ενθαρρύνει τόσο τις εισερχόμενες όσο και τις εξερχόμενες ροές κεφαλαίων μεταξύ της ΕΕ και τρίτων χωρών.

Επόμενα βήματα

Αφού καθόρισε τη θέση του, το Συμβούλιο μπορεί πλέον να αρχίσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία επί των τελικών νομικών κειμένων.

Γενικές πληροφορίες

Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων είναι μια πρωτοβουλία που αποσκοπεί στη βελτίωση του τρόπου με τον οποίο το χρηματοπιστωτικό σύστημα της ΕΕ διοχετεύει τις αποταμιεύσεις σε παραγωγικές επενδύσεις. Στόχος της είναι να παράσχει ευρύτερο φάσμα αποδοτικών επενδυτικών και χρηματοδοτικών ευκαιριών για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.

Στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 18ης Απριλίου 2024 ζητήθηκε η επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής αγοράς τιτλοποιήσεων, μεταξύ άλλων μέσω κανονιστικών και προληπτικών αλλαγών. Στα συμπεράσματα που ενέκρινε τον Ιούνιο του 2024, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε εκ νέου το Συμβούλιο και την Επιτροπή να επισπεύσουν τις εργασίες σχετικά με όλα τα προσδιορισθέντα μέτρα για τη στήριξη των κεφαλαιαγορών της ΕΕ.

Ο Enrico Letta και ο Mario Draghi, στις αντίστοιχες εκθέσεις τους, συνέστησαν επίσης την αναζωογόνηση της αγοράς τιτλοποιήσεων ως μέσο που θα ενισχύσει τη δανειοδοτική ικανότητα των ευρωπαϊκών τραπεζών και, ως εκ τούτου, θα συμβάλει στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by 𝕡𝕒𝕨𝕤 𝕒𝕟𝕕 𝕡𝕣𝕚𝕟𝕥𝕤 on Unsplash

Το Συμβούλιο καθόρισε τη διαπραγματευτική του θέση επί βασικών προτάσεων που έχουν στόχο να ενισχύσουν το νόμισμα του ευρώ, επιτρέποντας τη θέσπιση ψηφιακού ευρώ και αποσαφηνίζοντας καλύτερα το καθεστώς νόμιμου χρήματος των μετρητών σε ευρώ. Με τη σειρά τους, οι πρωτοβουλίες αυτές θα βοηθήσουν να βελτιωθούν η στρατηγική αυτονομία, η οικονομική ασφάλεια και η ανθεκτικότητα της ΕΕ.

Οι προτάσεις αφορούν δύο κανονισμούς που καθορίζουν το νομικό πλαίσιο για την ενδεχόμενη έκδοση ψηφιακού ευρώ και έναν κανονισμό για τη διαφύλαξη του ρόλου των μετρητών στην ΕΕ, μέσω της διασφάλισης της ευρείας αποδοχής και διαθεσιμότητάς τους.

Ψηφιακό ευρώ

Το ψηφιακό ευρώ θα συμπληρώνει τα μετρητά και θα είναι διαθέσιμο στο ευρύ κοινό και τις επιχειρήσεις για να πραγματοποιούν πληρωμές ανά πάσα στιγμή και οπουδήποτε εντός της ευρωζώνης. Ως πραγματικά δημόσια διευκόλυνση υποστηριζόμενη άμεσα από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), θα βοηθήσει ώστε το χρήμα της κεντρικής τράπεζας να παραμείνει το κύριο σημείο αναφοράς για την εύρυθμη λειτουργία του συστήματος πληρωμών.

Σύμφωνα με την πρόταση, το ψηφιακό ευρώ:

• θα είναι διαθέσιμο εντός και εκτός διαδικτύου και θα μπορεί, κατά συνέπεια, να χρησιμοποιείται ακόμη και χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο
• θα επιτρέπει πληρωμές και μεταφορές χρημάτων με υψηλό βαθμό προστασίας της ιδιωτικότητας
• θα συνυπάρχει με εθνικά και διεθνή ιδιωτικά μέσα πληρωμών, όπως κάρτες και εφαρμογές που διαχειρίζονται ιδιωτικοί πάροχοι

Εφόσον το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εγκρίνουν την πρόταση για τη θέσπιση του νομικού πλαισίου, η απόφαση για την έκδοση του ψηφιακού ευρώ θα εναπόκειται τελικά στην ΕΚΤ. Η ΕΚΤ ανέφερε πρόσφατα ότι το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να τεθεί σε λειτουργία έως το 2029.

Στη θέση του που συμφωνήθηκε σήμερα, το Συμβούλιο αποσαφήνισε ορισμένα σημαντικά στοιχεία σχετικά με τον σχεδιασμό του ψηφιακού ευρώ.

Για να αποφευχθούν η χρήση του ψηφιακού ευρώ ως μέσου αποθήκευσης αξίας και κάθε αντίκτυπος στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, το κείμενο προβλέπει όρια στο συνολικό ποσό ψηφιακών ευρώ που μπορούν να τηρούνται ανά πάσα στιγμή σε επιγραμμικούς ψηφιακούς λογαριασμούς και ψηφιακά πορτοφόλια. Αρμόδια για τον καθορισμό των ορίων θα είναι η ΕΚΤ· ωστόσο, θα πρέπει να τηρείται ένα συνολικό ανώτατο όριο που θα συμφωνηθεί από το Συμβούλιο και θα επανεξετάζεται τουλάχιστον ανά διετία.

Οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών δεν θα επιτρέπεται να χρεώνουν τους καταναλωτές για ορισμένες υποχρεωτικές υπηρεσίες, όπως το άνοιγμα και το κλείσιμο λογαριασμών, η εκτέλεση πράξεων πληρωμής με ψηφιακό ευρώ από τον λογαριασμό ή το πορτοφόλι τους και η προσθαφαίρεση ποσών σε λογαριασμούς ή πορτοφόλια ψηφιακού ευρώ που τηρούν εφόσον τα ποσά αυτά προέρχονται από άλλους λογαριασμούς καταθέσεων που τηρούν στον ίδιο πάροχο υπηρεσιών πληρωμών. Ωστόσο, θα επιτρέπεται η χρέωση τελών για ορισμένες υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας.

Το κείμενο καθορίζει επίσης ένα πλαίσιο που εξασφαλίζει στους παρόχους διεπαφών και υπηρεσιών ψηφιακού ευρώ την αναγκαία πρόσβαση στο υλισμικό και το λογισμικό των κατασκευαστών κινητών συσκευών, ώστε να είναι δυνατή η παροχή δίκαιης πρόσβασης.

Επιπλέον, το κείμενο καθορίζει το πλαίσιο για τον τρόπο αποζημίωσης των παρόχων υπηρεσιών πληρωμών. Κατά τη διάρκεια μεταβατικής περιόδου τουλάχιστον πέντε ετών, οι χρεώσεις μεταξύ παρόχων υπηρεσιών πληρωμών και η επιβάρυνση των εμπόρων για τις παρεχόμενες υπηρεσίες θα υπόκεινται σε ανώτατο όριο, του οποίου το ύψος θα βασίζεται στις προμήθειες για συγκρίσιμα μέσα πληρωμών. Μετά τη μεταβατική περίοδο, τα ανώτατα όρια των προμηθειών θα καθοριστούν με βάση το πραγματικό κόστος που συνδέεται με το ψηφιακό ευρώ.

Ενίσχυση του καθεστώτος νόμιμου χρήματος των μετρητών σε ευρώ

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ, τα μετρητά σε ευρώ είναι το μόνο νόμιμο χρήμα στην ευρωζώνη. Αυτό σημαίνει ότι τα μετρητά σε ευρώ σε υλική μορφή πρέπει να είναι γενικώς διαθέσιμα και αποδεκτά για την πληρωμή υπηρεσιών και αγαθών και την εκπλήρωση υποχρεώσεων πληρωμής, με κάποιες σαφώς καθορισμένες και παρακολουθούμενες εξαιρέσεις.

Η πρόταση για την οποία το Συμβούλιο έχει πλέον καθορίσει τη θέση του έχει ως στόχο να αποσαφηνίσει τους κανόνες αυτούς, περιλαμβανομένης της αλληλεπίδρασής τους με το ψηφιακό ευρώ, ώστε να εξασφαλιστεί συνέπεια μεταξύ των δύο μορφών δημόσιου χρήματος. Οι κύριες διατάξεις της πρότασης επιδιώκουν:

• να διαφυλαχθεί η αποδοχή μετρητών ως μεθόδου πληρωμής σε ολόκληρη την ευρωζώνη
• να εξασφαλιστούν η πρόσβαση των πολιτών σε μετρητά και η ελευθερία τους να επιλέγουν τη μέθοδο πληρωμής που προτιμούν

Στη θέση του, το Συμβούλιο δηλώνει την επιθυμία του να απαγορεύσει ουσιαστικά τη μη αποδοχή μετρητών από εμπόρους λιανικής πώλησης ή παρόχους υπηρεσιών με λίγες εξαιρέσεις, ιδίως όσον αφορά τις πληρωμές για αγαθά ή υπηρεσίες που αγοράζονται εξ αποστάσεως, μεταξύ άλλων μέσω διαδικτύου, και από αυτόματα σημεία πώλησης. Ωστόσο, οι επιχειρήσεις θα διατηρήσουν τη δυνατότητα να δηλώνουν ότι προτιμούν κάρτες ή ψηφιακές μορφές πληρωμής.

Η διαπραγματευτική εντολή του Συμβουλίου απαιτεί από τα κράτη μέλη της ΕΕ να παρακολουθούν την αποδοχή των μετρητών, να εξασφαλίζουν την πρόσβαση σε μετρητά σε ολόκληρη την επικράτειά τους βάσει κοινών και εθνικών δεικτών, και να λαμβάνουν διορθωτικά μέτρα όταν χρειάζεται.

Τέλος, τα κράτη μέλη καλούνται να εκπονήσουν σχέδιο για την ανθεκτικότητα των μετρητών ή μέτρα για καταστάσεις εκτεταμένης και σοβαρής διατάραξης της λειτουργίας των ηλεκτρονικών μέσων πληρωμών.

Επόμενα βήματα

Με αυτή τη συμφωνηθείσα θέση, το Συμβούλιο μπορεί να αρχίσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με το ψηφιακό ευρώ και το καθεστώς νόμιμου χρήματος των μετρητών.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by Dmitrii E. on Unsplash