Οι αντιπρόσωποι των κρατών μελών προσυπέγραψαν τη διμερή συμφωνία με τον Καναδά στο πλαίσιο του κανονισμού σχετικά με το μέσο δράσης για την ασφάλεια στην Ευρώπη (SAFE).

Ο Καναδάς θα γίνει η πρώτη μη ευρωπαϊκή χώρα που θα συμμετάσχει στο μέσο SAFE, το μέσο για την άμυνα ύψους 150 δισ. ευρώ που στηρίζει όσα κράτη μέλη της ΕΕ επιθυμούν να επενδύσουν στην αμυντική βιομηχανική παραγωγή μέσω κοινών προμηθειών, εστιάζοντας σε δυνατότητες προτεραιότητας.

Τούτο αντικατοπτρίζει την κοινή φιλοδοξία της ΕΕ και του Καναδά να συσφίξουν τους δεσμούς ασφάλειας και άμυνας μεταξύ τους και να ενισχύσουν περαιτέρω την κοινή αμυντική συνεργασία, όπως ορίζει η εταιρική σχέση στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας που υπογράφηκε στη διάσκεψη κορυφής Καναδά-ΕΕ στις 23 Ιουνίου 2025.

Λεπτομέρειες της συμφωνίας

Στο πλαίσιο του μέσου SAFE, οι συμβάσεις προμηθειών θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι το κόστος των κατασκευαστικών στοιχείων καταγωγής εκτός της ΕΕ, των κρατών της ΕΖΕΣ μελών του ΕΟΧ και της Ουκρανίας δεν υπερβαίνει το 35% του εκτιμώμενου κόστους των κατασκευαστικών στοιχείων του τελικού προϊόντος. Η συμφωνία με τον Καναδά ανοίγει αυτούς τους όρους επιλεξιμότητας ώστε να καθίσταται δυνατή η μεγαλύτερη συμμετοχή καναδικών νομικών οντοτήτων. Η συμφωνία προβλέπει ότι η συμμετοχή αυτή υπόκειται στην καταβολή χρηματοδοτικής συνεισφοράς από τον Καναδά.

Επόμενα βήματα

Το Συμβούλιο θα κληθεί να εγκρίνει την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας μετά τη νομική εξέταση. Κατόπιν της υπογραφής, θα ζητηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να δώσει την έγκρισή του. Μόλις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δώσει την έγκρισή του, το Συμβούλιο θα είναι σε θέση να εγκρίνει και τυπικά τη συμφωνία.

Γενικές πληροφορίες

Στα συμπεράσματά του της 6ης Μαρτίου 2025, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να καταστεί πιο κυρίαρχη και πιο υπεύθυνη για την άμυνά της και καλύτερα εξοπλισμένη για να ενεργεί και να αντιμετωπίζει αυτόνομα τις άμεσες και μελλοντικές προκλήσεις και απειλές. Στην εν λόγω σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, όλα τα κράτη μέλη δεσμεύτηκαν να ενισχύσουν τη συνολική αμυντική ετοιμότητά τους, να μειώσουν τις στρατηγικές εξαρτήσεις και παράλληλα να αντιμετωπίσουν τα κενά σε κρίσιμες δυνατότητες και να ενισχύσουν δεόντως την ευρωπαϊκή τεχνολογική και βιομηχανική βάση στον τομέα της άμυνας, ώστε η ΕΕ να είναι σε θέση να προμηθεύει καλύτερα εξοπλισμό στις ποσότητες και με τον επιταχυνόμενο ρυθμό που απαιτούνται.

Το SAFE είναι ο πρώτος πυλώνας του σχεδίου ReArm Europe / Ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030 που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι άλλοι πυλώνες είναι: η ενίσχυση της χρηματοδότησης για την εθνική άμυνα με ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης· η ενίσχυση της ευελιξίας των μέσων της ΕΕ, όπως είναι τα ταμεία συνοχής, ώστε να καταστεί δυνατή η αύξηση των επενδύσεων στον τομέα της άμυνας· η συμπλήρωση της δημόσιας χρηματοδότησης με συνεισφορές από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων· και η κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων.

Το SAFE αποτελεί επίσης σημαντικό μέσο για να στηριχθούν η στενότερη ενσωμάτωση της Ουκρανίας στην ευρωπαϊκή βιομηχανική βάση στον τομέα της άμυνας, η επιτάχυνση της ανάπτυξης δυνατοτήτων και η ενίσχυση της συλλογικής αμυντικής ετοιμότητας της Ευρώπης για την αντιμετώπιση κοινών απειλών κατά της ασφάλειας.

Δεκαεννιά συμμετέχουσες χώρες υπέβαλαν τα εθνικά επενδυτικά τους σχέδια στον τομέα της άμυνας στο πλαίσιο του SAFE πριν από την προθεσμία της 30ής Νοεμβρίου 2025. Τα σχέδια αυτά εξετάζονται τώρα από την Επιτροπή.

Ο κανονισμός SAFE προβλέπει ότι η Ένωση μπορεί να συνάπτει διμερείς ή πολυμερείς συμφωνίες μεταξύ άλλων με τρίτες χώρες με τις οποίες η Ένωση έχει συνάψει εταιρική σχέση στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, με σκοπό να ανοίξει τους όρους επιλεξιμότητας του κανονισμού για τις εν λόγω χώρες.

Η ΕΕ και ο Καναδάς υπέγραψαν εταιρική σχέση στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας με την ευκαιρία της διάσκεψης κορυφής ΕΕ-Καναδά στις 23 Ιουνίου 2025.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by Rene Baker on Unsplash

Το Συμβούλιο ανανέωσε τα περιοριστικά μέτρα της ΕΕ, λόγω των συνεχιζόμενων ενεργειών της Ρωσικής Ομοσπονδίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία, για 6 επιπλέον μήνες, δηλαδή έως τις 31 Ιουλίου 2026.

Τα οικονομικά αυτά μέτρα, τα οποία θεσπίστηκαν για πρώτη φορά το 2014, επεκτάθηκαν σημαντικά από τον Φεβρουάριο του 2022, ως απάντηση στην απρόκλητη, αδικαιολόγητη και παράνομη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Πρόκειται για ένα ευρύ φάσμα τομεακών μέτρων που περιλαμβάνουν περιορισμούς στο εμπόριο, τον χρηματοοικονομικό τομέα, την ενέργεια, την τεχνολογία και τα αγαθά διπλής χρήσης, τη βιομηχανία, τις μεταφορές και τα είδη πολυτελείας. Καλύπτουν επίσης τα εξής: απαγόρευση της εισαγωγής ή μεταφοράς αργού πετρελαίου και ορισμένων προϊόντων πετρελαίου διά θαλάσσης από τη Ρωσία στην ΕΕ, αποκλεισμό διάφορων ρωσικών τραπεζών από το σύστημα SWIFT και αναστολή εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης των ραδιοτηλεοπτικών δραστηριοτήτων και των αδειών διαφόρων μέσων παραπληροφόρησης που υποστηρίζονται από το Κρεμλίνο. Επιπλέον, ειδικά μέτρα δίνουν στην ΕΕ τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει την καταστρατήγηση των κυρώσεων.

Όσο οι παράνομες ενέργειες της Ρωσικής Ομοσπονδίας εξακολουθούν να παραβιάζουν τους θεμελιώδεις κανόνες του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένης ιδίως της απαγόρευσης της χρήσης βίας, είναι σκόπιμο να διατηρηθούν σε ισχύ όλα τα μέτρα που έχει επιβάλει η ΕΕ και να ληφθούν πρόσθετα μέτρα, εάν κριθεί αναγκαίο.

Ιστορικό

Στις 31 Ιουλίου 2014, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση 2014/512/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία.

Εκτός από τις οικονομικές κυρώσεις κατά της Ρωσικής Ομοσπονδίας, η ΕΕ έχει θεσπίσει διάφορα είδη μέτρων ως απάντηση στις αποσταθεροποιητικές ενέργειες της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Σε αυτά περιλαμβάνονται: περιορισμοί των οικονομικών σχέσεων με την παράνομα προσαρτηθείσα Κριμαία και τη Σεβαστούπολη καθώς και τις εκτός κυβερνητικού ελέγχου περιοχές της Ουκρανίας στις περιφέρειες Ντονέτσκ, Χερσώνα, Λουχάνσκ και Ζαπορίζια· ατομικά περιοριστικά μέτρα (δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και ταξιδιωτικοί περιορισμοί) σε πληθώρα προσώπων και οντοτήτων, και διπλωματικά μέτρα.

Από τις 24 Φεβρουαρίου 2022, η ΕΕ έχει εγκρίνει 17 δέσμες πρωτοφανών και νευραλγικών κυρώσεων ως αντίδραση στην ολομέτωπη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Στα συμπεράσματά του της 19ης Δεκεμβρίου 2024, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επανέλαβε ότι καταδικάζει απερίφραστα τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, ο οποίος συνιστά κατάφωρη παραβίαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, και επαναβεβαίωσε τη συνεχιζόμενη στήριξή του υπέρ της ανεξαρτησίας, της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της. Επίσης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαίωσε εκ νέου την αταλάντευτη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να παρέχει συνεχή πολιτική, χρηματοδοτική, οικονομική, ανθρωπιστική, στρατιωτική και διπλωματική στήριξη στην Ουκρανία και τον λαό της για όσο διάστημα και με όση ένταση χρειαστεί. Η Ρωσία δεν πρέπει να επικρατήσει.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναβεβαίωσε την υποστήριξή του για μια συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη βάσει των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου, σύμφωνα με τις βασικές αρχές και τους στόχους της ειρηνευτικής φόρμουλας της Ουκρανίας, υπογράμμισε δε την αρχή ότι δεν μπορεί να αναληφθεί καμία πρωτοβουλία για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία. Για τον σκοπό αυτόν, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα συνεχίσουν τις εντατικές προσπάθειες ανάπτυξης επαφών σε παγκόσμιο επίπεδο και θα συμμετάσχουν στις συζητήσεις που επηρεάζουν την ασφάλεια της Ευρώπης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει έτοιμη να ασκήσει εντονότερη πίεση στη Ρωσία, μεταξύ άλλων επιβάλλοντας περαιτέρω κυρώσεις.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by Vitalii Khodzinskyi on Unsplash

Οι υπουργοί Αλιείας κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία σχετικά με τις αλιευτικές δυνατότητες στον Ατλαντικό, τη Βόρεια Θάλασσα, τη Μεσόγειο, τον Εύξεινο Πόντο και άλλα ύδατα για το 2026, καθώς και για ορισμένα αποθέματα για το 2027 και το 2028. Η συμφωνία, η οποία επιτεύχθηκε μετά από διήμερο διαπραγματεύσεων, καθορίζει όρια αλιευμάτων, γνωστά και ως «συνολικά επιτρεπόμενα αλιεύματα» (TAC), και όρια αλιευτικής προσπάθειας για τα σημαντικότερα εμπορικά ιχθυαποθέματα. Η αλιευτική προσπάθεια αναφέρεται στο μέγεθος και στην ισχύ του κινητήρα ενός σκάφους σε συνδυασμό με τον αριθμό των ημερών που αλιεύει.

Η πολιτική συμφωνία αναλυτικά

Τα αποθέματα που καλύπτουν οι δύο προτάσεις είναι εκείνα που διαχειρίζεται η ΕΕ μόνη της, από κοινού με γειτονικές χώρες εκτός ΕΕ ή μέσω συμφωνιών που συνάπτονται στο πλαίσιο περιφερειακών οργανώσεων διαχείρισης της αλιείας (ΠΟΔΑ).

Μετά την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, τα ιχθυαποθέματα που συνδιαχειρίζονται η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο θεωρούνται κοινοί πόροι βάσει του διεθνούς δικαίου. Σύμφωνα με τη συμφωνία εμπορίου και συνεργασίας ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου, τα μέρη διεξάγουν ετήσιες συνομιλίες προκειμένου να καθορίσουν τα όρια αλιευμάτων και άλλα μέτρα για τα κοινά αποθέματα. Οι συνομιλίες αυτές ολοκληρώθηκαν επιτυχώς και το αποτέλεσμα της συμφωνίας ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου εγκρίθηκε πριν από το Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας. Με τη σημερινή πολιτική συμφωνία ενσωματώνεται το αποτέλεσμα της συμφωνίας ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου στον βασικό κανονισμό για τον Ατλαντικό και τη Βόρεια Θάλασσα.

Πριν από τη σύνοδο του Συμβουλίου ολοκληρώθηκαν επίσης με επιτυχία οι τριμερείς διαβουλεύσεις με τη Νορβηγία σχετικά με τα κοινά αποθέματα μεταξύ ΕΕ, Ηνωμένου Βασιλείου και Νορβηγίας. Τα όρια αλιευμάτων και άλλα μέτρα που συμφωνήθηκαν για τα εν λόγω αποθέματα εντάσσονται επίσης στη γενική πολιτική συμφωνία στην οποία κατέληξε το Συμβούλιο.

Ατλαντικός και Βόρεια Θάλασσα

Για τον Ατλαντικό και τη Βόρεια Θάλασσα, η συμφωνία καλύπτει 24 TAC τα οποία διαχειρίζεται αυτόνομα η ΕΕ.

Μετά τη θετική επιστημονική γνωμοδότηση και τη βελτίωση της κατάστασης των αποθεμάτων, οι υπουργοί συμφώνησαν να αυξήσουν τα όρια αλιευμάτων για τα ακόλουθα αποθέματα:

• ζαγκέτα (+12%) στον νότιο Βισκαϊκό Κόλπο, στα πορτογαλικά ύδατα και στις Αζόρες, στα ύδατα γύρω από τη Μαδέρα και τις Κανάριες Νήσους
• καραβίδα στον Βισκαϊκό Κόλπο, εκτός από τον νότιο Κόλπο (+54%)

Προκειμένου να διαφυλαχθούν τα αποθέματα σύμφωνα με τις επιστημονικές γνωμοδοτήσεις και να επιτευχθεί, παράλληλα, ισορροπία με τις κοινωνικοοικονομικές παραμέτρους, οι υπουργοί συμφώνησαν να μειώσουν τα όρια αλιευμάτων για τα ακόλουθα:

• γλώσσα στο Κάτεγκατ και στην Ανατολική και τη Δυτική Βαλτική Θάλασσα (-45%) και στον βόρειο και κεντρικό Βισκαϊκό Κόλπο (-1%)
• σαυρίδι στα πορτογαλικά ύδατα (-5%)
• κίτρινος μπακαλιάρος στον Βισκαϊκό Κόλπο, στα πορτογαλικά ύδατα και στις Αζόρες, στα ύδατα γύρω από τη Μαδέρα και τις Κανάριες Νήσους (-13%)
• καραβίδα στα πορτογαλικά ύδατα και στις Αζόρες, στα ύδατα γύρω από τη Μαδέρα και τις Κανάριες Νήσους (-23%)
• πεσκαντρίτσα στον νότιο Βισκαϊκό Κόλπο, στα πορτογαλικά ύδατα και στις Αζόρες, στα ύδατα γύρω από τη Μαδέρα και τις Κανάριες Νήσους (-1%)

Δεδομένου ότι οι διαβουλεύσεις για το σκουμπρί μεταξύ των παράκτιων κρατών του Βορειοανατολικού Ατλαντικού βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη, οι υπουργοί συμφώνησαν σχετικά με προσωρινά όρια αλιευμάτων για το πρώτο εξάμηνο του 2026, σύμφωνα με τις επιστημονικές γνωμοδοτήσεις (-70%) και εν αναμονή συμφωνίας για TAC. Δεδομένου του εποχιακού χαρακτήρα της αλιείας σκουμπριού, η συμφωνία καθόρισε τα προσωρινά όρια αλιευμάτων στο 90% του συνιστώμενου επιπέδου.

Όσον αφορά τα αποθέματα που σχετίζονται με τις ετήσιες διμερείς διαβουλεύσεις ΕΕ–Νορβηγίας, οι υπουργοί της ΕΕ συμφώνησαν επίσης σχετικά με προσωρινά όρια αλιευμάτων για το 2026, εν αναμονή της υπογραφής των εγκεκριμένων πρακτικών.

Μεσόγειος και Εύξεινος Πόντος

Όσον αφορά τη δυτική Μεσόγειο, οι υπουργοί συμφώνησαν να διατηρηθεί το επίπεδο αλιευτικής προσπάθειας του 2025 για τις μηχανότρατες στα γαλλικά, ισπανικά και ιταλικά ύδατα.

Για τον μετριασμό του βραχυπρόθεσμου κοινωνικοοικονομικού αντίκτυπου και την επιβράβευση πιο επιλεκτικών πρακτικών, οι υπουργοί συμφώνησαν να συνεχίσουν, με ελαφρώς προσαρμοσμένη μορφή, τη χρήση του μηχανισμού αντιστάθμισης. Θεσπίστηκε για πρώτη φορά για το 2022 προκειμένου να επιτραπούν πρόσθετες ημέρες σε φορείς εκμετάλλευσης που χρησιμοποιούν πιο επιλεκτικά εργαλεία ή που καλύπτονται από εθνικό μέτρο διατήρησης, ως κίνητρο για μεγαλύτερη προστασία του αποθέματος.

Τα μέτρα που συμφωνήθηκαν από το Συμβούλιο θα συμβάλουν στη μείωση της θνησιμότητας λόγω αλιείας, ενώ παράλληλα θα ελαχιστοποιήσουν τον κοινωνικοοικονομικό αντίκτυπο στον κλάδο.

Το Συμβούλιο συμφώνησε επίσης να διατηρηθούν τα όρια αλιευμάτων του 2025 για την κόκκινη γαρίδα τόσο στα γαλλικά και ισπανικά ύδατα όσο και στα γαλλικά και ιταλικά ύδατα. Το ίδιο αποφασίστηκε και για την κόκκινη γιγαντογαρίδα στα γαλλικά και ιταλικά ύδατα.

Στον Εύξεινο Πόντο, το Συμβούλιο ενέκρινε ελαφρώς πιο μειωμένο TAC σε σύγκριση με το 2025 για το καλκάνι. Στο ποσοστό αυτό περιλαμβάνεται μεταφορά της μη χρησιμοποιηθείσας ποσόστωσης της ΕΕ για το καλκάνι από το 2024. Συμφώνησε επίσης να διατηρηθεί η περίοδος απαγόρευσης της αλιείας καλκανιού από τις 15 Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου.

Για την παπαλίνα υπήρξε διατήρηση του περσινού TAC.

Επόμενα βήματα

Μετά τη νομική και γλωσσική αναθεώρηση των κειμένων, οι κανονισμοί θα εκδοθούν από το Συμβούλιο σε προσεχή σύνοδό του. Θα δημοσιευθούν στην Επίσημη Εφημερίδα και η εφαρμογή τους θα ξεκινήσει την 1η Ιανουαρίου 2026.

Γενικές πληροφορίες

Ο καθορισμός των TAC και των ποσοστώσεων είναι μια ετήσια διαδικασία που πραγματοποιεί το Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας τον Δεκέμβριο. Οι υπουργοί επιδιώκουν πολιτική συμφωνία σχετικά με τα όρια αλιευμάτων και την αλιευτική προσπάθεια για τα εμπορικά ιχθυαποθέματα για τα επόμενα έτη, καθώς και σχετικά με τις ποσοστώσεις των κρατών μελών για κάθε είδος.

Η πολιτική συμφωνία βασίζεται σε προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και λαμβάνει υπόψη τις βέλτιστες διαθέσιμες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις του Διεθνούς Συμβουλίου για την Εξερεύνηση των Θαλασσών (ICES) και της Επιστημονικής, Τεχνικής και Οικονομικής Επιτροπής Αλιείας (ΕΤΟΕΑ).

Επιπλέον, συνάδει με τους στόχους της κοινής αλιευτικής πολιτικής (ΚΑΠ), δηλαδή τη διασφάλιση της βιωσιμότητας της αλιείας της ΕΕ από οικολογική, οικονομική και κοινωνική άποψη. Επίσης, λαμβάνει υπόψη τα πολυετή σχέδια της ΕΕ για διάφορες θαλάσσιες λεκάνες και εφαρμόζει τις αποφάσεις που λαμβάνονται στο πλαίσιο περιφερειακών οργανώσεων διαχείρισης της αλιείας.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Knut Troim on Unsplash

1. Προς ευρωπαϊκούς κανόνες διαφάνειας με λεπτομερή καταγραφή των υπηρεσιών εκπροσώπησης συμφερόντων, της χρηματοδότησης και των δεσμών με τρίτες χώρες
2. Αντιμετώπιση του ρυθμιστικού κατακερματισμού, ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών και περισσότερη προστασία από εξωτερικές παρεμβάσεις
3. Δικλείδες για την αποφυγή του στιγματισμού εγγεγραμμένων οντοτήτων και φορέων
4. Αναγνώριση της δυνητικά θετικής συμβολής τρίτων χωρών στη χάραξη πολιτικής στην ΕΕ

Οι νέοι κανόνες αποσκοπούν στην ενίσχυση της διαφάνειας και της δημοκρατικής λογοδοσίας στην εκπροσώπηση συμφερόντων τρίτων χωρών, χωρίς να περιορίζουν την συμμετοχή των πολιτών στα κοινά.

Την Πέμπτη, το Κοινοβούλιο ενέκρινε τη θέση του για τις διαπραγματεύσεις με τα κράτη μέλη σχετικά με νέους κανόνες για την αύξηση της διαφάνειας των δραστηριοτήτων εκπροσώπησης συμφερόντων («λόμπινγκ») εκ μέρους τρίτων χωρών στα κράτη μέλη της ΕΕ με 392 ψήφους υπέρ, 88 κατά και 133 αποχές. Οι ευρωβουλευτές βελτίωσαν την αρχική πρόταση της Επιτροπής προσθέτοντας περισσότερη σαφήνεια στους ορισμούς της οδηγίας και εισάγοντας εγγυήσεις ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα στιγματίζονται νόμιμες δραστηριότητες που μπορούν να συμβάλουν θετικά στον δημόσιο διάλογο.

Δραστηριότητες που εμπίπτουν στους νέους κανόνες

Η οδηγία καλύπτει τις δραστηριότητες εκπροσώπησης συμφερόντων που ασκούνται έναντι αμοιβής (ή άλλων τύπων πληρωμών) και επιδιώκουν να επηρεάσουν την πολιτική, τη νομοθεσία ή τη λήψη αποφάσεων εντός των χωρών της ΕΕ. Αυτό περιλαμβάνει τη διοργάνωση ή τη συμμετοχή σε συνέδρια και διασκέψεις, την υποβολή συμβολών σε διαβουλεύσεις ή ακροάσεις, τη διεξαγωγή εκστρατειών επικοινωνίας (μεταξύ άλλων μέσω επηρεαστών γνώμης / «influencers» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης), την κατάρτιση εγγράφων πολιτικής, την πρόταση σχεδίων τροπολογιών και τη διεξαγωγή ερευνών.

Σύμφωνα με την θέση του Κοινοβουλίου, επίσημες κυβερνητικές ή διπλωματικές λειτουργίες, υπηρεσίες μέσων ενημέρωσης, νομικές συμβουλές και ακαδημαϊκή έρευνα δεν θα πρέπει να θεωρούνται δραστηριότητες εκπροσώπησης συμφερόντων. Οι ευρωβουλευτές θέλουν ακόμη να διαφυλάξουν τις δραστηριότητες των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών από πιθανή σπίλωση. Ως εκ τούτου, ξεκαθαρίζουν μέσα από τις προτάσεις τους πως η χρηματοδότηση από επιχορηγήσεις τρίτων χωρών που δεν σχετίζονται με την άσκηση πίεσης ή επιρροής από ομάδες συμφερόντων δεν θεωρείται αμοιβή και δεν εμπίπτει στις διατάξεις των εν λόγω κανόνων.

Δημοκρατική εποπτεία 

Για την ενίσχυση της διαφάνειας και της δημοκρατικής λογοδοσίας, η οδηγία θα απαιτεί από τις ανεξάρτητες εθνικές αρχές να τηρούν υποχρεωτικά μητρώα, τα οποία θα διασυνδέονται και θα είναι προσβάσιμα σε επίπεδο ΕΕ. Μετά την καταχώρισή τους, οι σχετικές οντότητες θα λαμβάνουν έναν μοναδικό ευρωπαϊκό αριθμό εκπροσώπησης συμφερόντων με ισχύ σε ολόκληρη την ΕΕ. Οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι τα δεδομένα θα πρέπει να παρουσιάζονται με αντικειμενικό και ουδέτερο τρόπο, ενώ η απλή καταχώριση δεν θα πρέπει να δημιουργεί κλίμα δυσπιστίας.

Προστασία απέναντι σε πιθανό στιγματισμό

Οι ευρωβουλευτές θέλουν επίσης να διασφαλίσουν ότι, σε αντίθεση με νόμους περί «ξένων πρακτόρων» σε ορισμένες χώρες, η οδηγία δεν θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον περιορισμό της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά ή για τον χαρακτηρισμό ή την επιβολή κυρώσεων σε οντότητες, συμπεριλαμβανομένων οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. Ομοίως, δε θα πρέπει να χρησιμοποιείται για την απαγόρευση δραστηριοτήτων ή την απαίτηση γνωστοποίησης χρηματοδότησης από τρίτες χώρες οντοτήτων και φορέων που δεν σχετίζονται με την εκπροσώπηση συμφερόντων.

Δήλωση

Η εισηγήτρια Adina Vălean (ΕΛΚ, Ρουμανία) δήλωσε: «Η διαφάνεια δεν αποτελεί ιδεολογικό ζήτημα, αλλά βασική προϋπόθεση για τη δημοκρατική εμπιστοσύνη. Σύμφωνα με την οδηγία αυτή, όποιος επιδιώκει να επηρεάσει τις αποφάσεις της ΕΕ για λογαριασμό ξένης κυβέρνησης θα πρέπει να εγγραφεί και να είναι ορατός. Θεσπίζει σαφείς, ενιαίους κανόνες σε ολόκληρη την Ευρώπη, χωρίς επισήμανση ή επιβάρυνση των νόμιμων οργανώσεων.»

Επόμενα βήματα

Το Κοινοβούλιο είναι πλέον έτοιμο να αρχίσει διαπραγματεύσεις με τα κράτη μέλη, μόλις το Συμβούλιο εγκρίνει τη δική του εντολή.

Σχετικές πληροφορίες

Οι δραστηριότητες εκπροσώπησης συμφερόντων, γνωστές ως «λόμπινγκ» ή δραστηριότητες άσκησης πίεσης ή επιρροής, αντιμετωπίζονται από τα κράτη μέλη με διαφορετικό τρόπο. Επί του παρόντος, μόνο 16 κράτη μέλη έχουν λάβει σχετικά μέτρα για τη ρύθμιση των δραστηριοτήτων εκπροσώπησης συμφερόντων. Αυτό δημιουργεί εμπόδια στην αγορά και άνισο ανταγωνισμό. Επιπλέον, μπορεί να ωθήσει την εκπροσώπηση συμφερόντων προς λιγότερο ρυθμιζόμενα κράτη για να αποφευχθούν αυστηρότεροι κανόνες. Όταν η Επιτροπή παρουσίασε την πρότασή της το 2023, δημοσκοπική έρευνα φανέρωσε ότι 81% των Ευρωπαίων πιστεύουν πως η εξωτερικές παρεμβάσεις στις δημοκρατικές διεργασίες αποτελούν σοβαρό ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Πηγή: https://www.europarl.europa.eu/news/el/press-room/20251120IPR31505/lompingk-apo-trites-chores-perissoteri-diafaneia-zitoun-oi-eurovouleutes 

Photo by Jon Tyson on Unsplash