Η Επιτροπή αξιολόγησε θετικά το πέμπτο και τελικό αίτημα πληρωμής της Δανίας για επιχορηγήσεις ύψους 359 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), που αποτελεί τον κεντρικό άξονα του NextGenerationEU.

Ως το εμβληματικό πρόγραμμα της Επιτροπής μετά την πανδημία, ο ΜΑΑ στηρίζει την ανάκαμψη, την οικονομική ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα των κρατών μελών.   

Με αυτό το πέμπτο και τελικό αίτημα πληρωμής, η Δανία γίνεται το πρώτο κράτος μέλος που επιτυγχάνει το 100 % των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που συνδέονται με το οικείο σχέδιο ΜΑΑ —ποσό που αντιστοιχεί σε 1,63 δισ. EUR— πριν από την προθεσμία του τέλους Αυγούστου.

Αυτό αποτελεί σημαντικό ορόσημο στην εφαρμογή του ΜΑΑ και καταδεικνύει τη δέσμευση της Δανίας να υλοποιήσει μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στο πλαίσιο του εθνικού της σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Δανία έχει ολοκληρώσει ικανοποιητικά τα εκκρεμή 4 ορόσημα και τους 12 στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου.

Το εν λόγω τελικό αίτημα ολοκληρώνει την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων στο πλαίσιο του δανικού σχεδίου, μεταξύ άλλων στους τομείς της πράσινης μετάβασης της γεωργίας, της ενεργειακής απόδοσης, των βιώσιμων οδικών μεταφορών και της αυξημένης ψηφιοποίησης.

Η πρόεδρος κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Η Δανία έχει παραδώσει. Είναι το πρώτο κράτος μέλος που ολοκληρώνει το σχέδιο ανάκαμψης NextGenerationEU. Περισσότερα από 250.000 αυτοκίνητα μηδενικών εκπομπών βρίσκονται στο δρόμο και χιλιάδες σπίτια έχουν στραφεί σε καθαρή θέρμανση και βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση. Η Δανία δείχνει ότι η καθαρή μετάβαση αποφέρει πραγματικά αποτελέσματα για τους πολίτες και για την Ευρώπη.»

Μεταξύ των εμβληματικών μέτρων που υποστηρίζονται στο πλαίσιο του παρόντος αιτήματος πληρωμής είναι τα εξής:

• Μείωση των εκπομπών CO2 στις μεταφορές με τη στήριξη μειωμένων τελών ταξινόμησης για περισσότερα από 250 000 αυτοκίνητα μηδενικών εκπομπών μεταξύ 2021 και 2025, παράλληλα με μειωμένο φόρο ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά που φορτίζουν ηλεκτρικά οχήματα στο σπίτι. Τα μέτρα αυτά συνέβαλαν στη σημαντική μετατόπιση του στόλου οχημάτων της Δανίας από τους κινητήρες εσωτερικής καύσης στα ηλεκτρικά οχήματα.
• Ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης μέσω της αντικατάστασης καυστήρων πετρελαίου ή καμίνων αερίου σε σχεδόν 28.000 νοικοκυριά με αντλίες θερμότητας ή συνδέσεις τηλεθέρμανσης, καθώς και μέσω εργασιών ενεργειακής ανακαίνισης σε περισσότερες από 11.500 κατοικίες, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάστασης ενεργειακά αποδοτικών παραθύρων και βελτιωμένης μόνωσης.
• Ενίσχυση των δεξιοτήτων για την πράσινη μετάβαση μέσω της στήριξης των ιδρυμάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. 48 σχολεία έλαβαν νέο εξοπλισμό για μελλοντοστραφείς αίθουσες διδασκαλίας, 34 ιδρύματα αναβάθμισαν τις δεξιότητες του διδακτικού προσωπικού και 25 ιδρύματα ανέπτυξαν και δοκίμασαν μαθήματα προσαρμοσμένα σε συγκεκριμένα επαγγέλματα.

Επόμενα βήματα

Η Επιτροπή έχει πλέον αποστείλει την προκαταρκτική της αξιολόγηση σχετικά με την εκπλήρωση από τη Δανία των οροσήμων και των στόχων που απαιτούνται για την εν λόγω πληρωμή στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ) του Συμβουλίου, η οποία έχει προθεσμία τεσσάρων εβδομάδων για να διατυπώσει τη γνώμη της. Η πληρωμή στη Δανία μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά τη γνώμη της ΟΔΕ και την έκδοση απόφασης πληρωμής από την Επιτροπή αργότερα.

Ιστορικό

Η Δανία υπέβαλε την αίτηση πληρωμής της στις 21 Μαΐου 2026. Το δανικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας —το οποίο υποστηρίζεται από επιχορηγήσεις ύψους 1,63 δισ. ευρώ— περιλαμβάνει ευρύ φάσμα επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων για τη στήριξη της ανθεκτικότητας του συστήματος υγείας, της πράσινης μετάβασης της γεωργίας, της ενεργειακής απόδοσης τόσο των ιδιωτικών νοικοκυριών όσο και των δημόσιων κτιρίων και του ιδιωτικού τομέα, των βιώσιμων οδικών μεταφορών, της ψηφιοποίησης του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, της έρευνας για την πράσινη μετάβαση και της ενεργειακής μετάβασης προς βιώσιμες πηγές. 

Με την πληρωμή αυτή, τα συνολικά κονδύλια που εκταμιεύονται στη Δανία στο πλαίσιο του ΜΑΑ θα ανέλθουν σε 1,63 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 241 εκατ. ευρώ σε προχρηματοδότηση. Αυτό σημαίνει ότι το 100 % της χρηματοδότησης που διατίθεται στη Δανία στο πλαίσιο του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα παρασχεθεί μόλις το Συμβούλιο δώσει επίσης το πράσινο φως στο αίτημα πληρωμής, με την επιτυχή εκπλήρωση και των 79 οροσήμων και στόχων.

Ενόψει του κλεισίματος του μηχανισμού στο τέλος του 2026, τα κράτη μέλη πρέπει να υλοποιήσουν όλα τα ορόσημα και τους στόχους που εκκρεμούν έως τις 31 Αυγούστου 2026 και να υποβάλουν τις τελευταίες αιτήσεις πληρωμής τους έως το τέλος Σεπτεμβρίου 2026.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Daria Strategy on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκινά την εκταμίευση 3,9 δισ. ευρώ ως την πρώτη πληρωμή στο πλαίσιο της πρώτης δόσης ύψους περίπου 6 δισ. ευρώ που προορίζεται για την προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών, μια βασική ικανότητα που επιτρέπει στην Ουκρανία να αντέξει τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας.

Η εκταμίευση αυτή ακολουθεί την πρώτη δόση ύψους 3,2 δισ. ευρώ της Επιτροπής προς την Ουκρανία στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής που πραγματοποιήθηκε στις 25 Ιουνίου. Περαιτέρω πληρωμές θα πραγματοποιηθούν τις επόμενες ημέρες έως ότου καλυφθεί πλήρως η πρώτη δόση για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, σύμφωνα με τα αιτήματα πληρωμής της Ουκρανίας.

Η κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε: «Η εφευρετικότητα της Ουκρανίας βρίσκεται στο επίκεντρο της επιτυχίας της να αντισταθεί στην εισβολή πλήρους κλίμακας της Ρωσίας. Εφευρετικότητα που θέλουμε να υποστηρίξουμε. Αποδεσμεύουμε μια πρώτη δόση ύψους 3,9 δισ. ευρώ για προηγμένη τεχνολογία δρόνων για την ενίσχυση της άμυνας της Ουκρανίας. Και θα ακολουθήσουν κι άλλα. Οι επενδύσεις αυτές θα βοηθήσουν την Ουκρανία να προστατεύσει τους πολίτες της, να υπερασπιστεί την κυριαρχία της και να ενισχύσει την ασφάλεια της Ευρώπης. Η Ευρώπη στέκεται σταθερά στο πλευρό της Ουκρανίας για όσο διάστημα χρειαστεί για την επίτευξη δίκαιης και διαρκούς ειρήνης.»

Ως εμπόλεμη χώρα, το στρατιωτικό πλεονέκτημα της Ουκρανίας εξαρτάται από την ταχεία διαθεσιμότητα κρίσιμων προϊόντων στις απαιτούμενες ποσότητες και εντός πολύ σύντομων χρονικών πλαισίων. Το ποσό αυτό αποτελεί μέρος του μεγαλύτερου δανείου στήριξης της Ουκρανίας ύψους 90 δισ. ευρώ, το οποίο παρέχει 30 δισ. ευρώ για δημοσιονομική βοήθεια και 60 δισ. ευρώ για στήριξη στον τομέα της άμυνας κατά τη διάρκεια του 2026 και του 2027. Το 2026, 28,3 δισ. ευρώ από τη δέσμη μέτρων για την άμυνα ύψους 60 δισ. ευρώ θα εκταμιευθούν για τη στήριξη της αμυντικής βιομηχανικής ικανότητας της Ουκρανίας.

Σύμφωνα με τον κανονισμό για τα δάνεια στήριξης της Ουκρανίας, η Επιτροπή ελέγχει τις συμβάσεις που παρέχονται προς υποστήριξη του παρόντος αιτήματος. Οι έλεγχοι αυτοί διασφαλίζουν ότι η χρηματοδοτική συνδρομή χρησιμοποιείται για δημόσιες συμβάσεις που έχουν συμφωνηθεί με την Επιτροπή και τα κράτη μέλη.

Οι επικείμενες εκταμιεύσεις θα συνεχίσουν να καλύπτουν την προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών, επεκτείνοντας παράλληλα τα πυρομαχικά, τους πυραύλους και τα συστήματα αεράμυνας, αντικατοπτρίζοντας τη σταθερή δέσμευση της Ένωσης για την ανθεκτικότητα της Ουκρανίας έναντι της συνεχιζόμενης επίθεσης της Ρωσίας.

Ιστορικό

Τον Φεβρουάριο του 2026 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν τον κανονισμό (ΕΕ) 2026/467 σχετικά με τη θέσπιση του δανείου στήριξης της Ουκρανίας (USL). Ο κανονισμός προβλέπει έως και 90 δισ. ευρώ για τη στήριξη της Ουκρανίας. Η στήριξη διαρθρώνεται γύρω από δύο συμπληρωματικές συνιστώσες: συνδρομή για την ενίσχυση των αμυντικών ικανοτήτων και των ικανοτήτων της αμυντικής βιομηχανίας της Ουκρανίας, και στήριξη για τη διασφάλιση της συνεχούς λειτουργίας του κράτους, τη διατήρηση βασικών δημόσιων υπηρεσιών και την ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας.

Μετά την υποβολή της χρηματοδοτικής στρατηγικής της Ουκρανίας τον Μάρτιο του 2026, το Συμβούλιο εξέδωσε, στις 23 Απριλίου 2026, εκτελεστική απόφαση για τον καθορισμό της συνδρομής που θα τεθεί στη διάθεση της Ουκρανίας το 2026. Η απόφαση προβλέπει στήριξη ύψους έως 45 δισ. ευρώ για το 2026, εκ των οποίων 16,7 δισ. ευρώ για δημοσιονομική στήριξη και 28,3 δισ. ευρώ για τη στήριξη των αμυντικών βιομηχανικών ικανοτήτων της Ουκρανίας. Η συνιστώσα της δημοσιονομικής στήριξης κατανέμεται ισομερώς μεταξύ μιας συμπληρωματικής ενίσχυσης στη διευκόλυνση για την Ουκρανία και μιας νέας πράξης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, ύψους έως 8,35 δισ. ευρώ έκαστη. Η Επιτροπή εκταμίευσε την πρώτη δόση ύψους 3,2 δισ. ευρώ στην Ουκρανία στο πλαίσιο του δανείου στήριξης της Ουκρανίας ύψους 90 δισ. ευρώ στις 25 Ιουνίου.

Η αμυντική συνιστώσα επικεντρώνεται στην ανασυγκρότηση, την ανάκαμψη και τον εκσυγχρονισμό της αμυντικής τεχνολογικής και βιομηχανικής βάσης της Ουκρανίας. Αποσκοπεί στην ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανικής ετοιμότητας της Ουκρανίας και στη στήριξη της σταδιακής ενσωμάτωσής της στην ευρωπαϊκή βιομηχανική και τεχνολογική βάση στον τομέα της άμυνας, μέσω στενής συνεργασίας μεταξύ της Ένωσης και της Ουκρανίας.

Οι αποφάσεις χρηματοδότησης βασίζονται στις εξελισσόμενες ανάγκες της Ουκρανίας. Όλες οι δαπάνες υπόκεινται σε συμφωνημένους όρους και παρακολούθηση.

Από την έναρξη του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν παράσχει συνολική στήριξη ύψους 211,3 δισ. ευρώ στην Ουκρανία και τους Ουκρανούς, συμπεριλαμβανομένων 3,8 δισ. ευρώ από τα έσοδα ακινητοποιημένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Alice Kotlyarenko on Unsplash

Η ΕΕ καταργεί μια παρωχημένη απαλλαγή από τελωνειακούς δασμούς για πακέτα ηλεκτρονικού εμπορίου αξίας μικρότερης των 150 ευρώ. Το μέτρο θα συμβάλει στη διασφάλιση δίκαιων συνθηκών για τις επιχειρήσεις της ΕΕ και ασφαλών επιλογών για τους καταναλωτές, ως απάντηση στην αύξηση δισεκατομμυρίων αγαθών ηλεκτρονικού εμπορίου χαμηλής αξίας που εισέρχονται στην ΕΕ. Εμπορεύματα προερχόμενα από τρίτες χώρες, τα οποία αγοράζονται μέσω διαδικτύου και αποστέλλονται απευθείας στους καταναλωτές, θα καταβάλλουν πλέον δασμό ύψους 3 ευρώ ανά τεμάχιο.

Η απαλλαγή από τελωνειακούς δασμούς ύψους 150 ευρώ σχεδιάστηκε για μια εποχή περιστασιακών διαδικτυακών αγορών και λιγότερο ψηφιοποιημένων τελωνειακών συστημάτων. Αυτό δεν ανταποκρίνεται πλέον στην πραγματικότητα και η εξάλειψή του διορθώνει μια μακροχρόνια διαρθρωτική ανισορροπία για τις επιχειρήσεις της ΕΕ. Σε όλη την Ευρώπη, οι υψηλοί δρόμοι των πόλεων ερημώνουν όλο και περισσότερο, υπονομεύοντας τις τοπικές ευκαιρίες απασχόλησης και αποδυναμώνοντας τη ζωή της κοινότητας. Από περιβαλλοντική άποψη, το γρήγορο μοντέλο ηλεκτρονικού εμπορίου συμβάλλει στα απορρίμματα συσκευασίας και στην εφοδιαστική με μεγάλο βάρος άνθρακα, με συχνές επιστροφές και μεταφορές μεγάλων αποστάσεων που διπλασιάζουν τη ρύπανση των μεταφορών.

Το μέτρο αυτό αποκαθιστά τη δικαιοσύνη μεταξύ των εισαγωγέων, διασφαλίζοντας ότι οι έμποροι λιανικής πώλησης της ΕΕ που εισάγουν χύδην και οι μεγάλης κλίμακας μη ενωσιακοί διαδικτυακοί φορείς εκμετάλλευσης ανταγωνίζονται υπό τους ίδιους κανονιστικούς όρους.

Οι ευρωπαίοι καταναλωτές δεν είναι υπεύθυνοι για την καταβολή των δασμών στις τελωνειακές αρχές.

Οι δασμοί εισπράττονται από τις τελωνειακές αρχές από τις πλατφόρμες ή από κάθε άλλη επιχείρηση που συμμετέχει στην πώληση και τη μεταφορά των εισαγόμενων εμπορευμάτων. Ως εκ τούτου, οι καταναλωτές που πραγματοποιούν διαδικτυακές αγορές απαλλάσσονται από την πρόσθετη πληρωμή κατά την παράδοση.

Αντιμετώπιση των αυξημένων κινδύνων για τους καταναλωτές της ΕΕ

Η ταχεία ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου έχει επίσης αυξήσει τους κινδύνους για τους καταναλωτές. Μια έρευνα σε επίπεδο ΕΕ για το 2025 διαπίστωσε ότι πάνω από το 60 % των εμπορευμάτων χαμηλής αξίας που εισέρχονται στην ΕΕ δεν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις ή τα πρότυπα ασφάλειας των προϊόντων. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να περιέχουν τοξικά συστατικά ή να φέρουν εσφαλμένη επισήμανση, θέτοντας σε κίνδυνο τους καταναλωτές.

Το νέο μέτρο εισάγει επίσης την ανάγκη δήλωσης των αναγνωριστικών κωδικών προϊόντος (PID). Η συμπερίληψη των PID βελτιώνει τις διαδικασίες διαχείρισης κινδύνου και ελέγχου, συμβάλλοντας στην επιβολή απαγορεύσεων και περιορισμών. Αυτό θα στηρίξει τις αρχές ώστε να εντοπίζουν αποτελεσματικότερα τα μη συμμορφούμενα εμπορεύματα και να επεκτείνουν τους ελέγχους πέραν των μεμονωμένων αποστολών, ώστε να καλύπτουν όλα τα στοιχεία που παρουσιάζουν παρόμοιους κινδύνους. Αυτό θα ισχύει σε εθελοντική βάση από την 1η Ιουλίου 2026 και θα καταστεί υποχρεωτικό από τον Νοέμβριο του 2026.

Προσωρινό μέτρο έως το 2028

Το επιτόκιο των 3 ευρώ αποτελεί μεταβατική λύση, η οποία συμφωνήθηκε από τα κράτη μέλη της ΕΕ, ως επείγουσα απάντηση στις προκλήσεις που προκύπτουν από την ταχεία ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου. Από τον Ιούλιο του 2028, ο τελωνειακός κόμβος δεδομένων της ΕΕ θα τεθεί σε λειτουργία, εφαρμόζοντας κανονικούς τελωνειακούς δασμούς με βάση τη δασμολογική κατάταξη, την καταγωγή και την αξία του εμπορεύματος, σύμφωνα με τους υφιστάμενους/τυποποιημένους τελωνειακούς κανόνες της ΕΕ.

Ιστορικό

Μόνο το 2025, 5,9 δισεκατομμύρια αντικείμενα σε συσκευασίες χαμηλής αξίας από τρίτες χώρες πλημμύρισαν την αγορά της ΕΕ χωρίς να καταβάλουν τελωνειακούς δασμούς. Κάθε μέρα, περισσότερα από 16 εκατομμύρια δέματα εκτελωνίζονται από τα τελωνεία σε καταναλωτές στην ΕΕ. Σήμερα, οι συσκευασίες χαμηλής αξίας αντιπροσωπεύουν το 97 % του συνόλου των εισαγόμενων ειδών στην ΕΕ, αλλά αντιπροσωπεύουν μόνο το 2 % της αξίας των εισαγωγών της ΕΕ. Καθώς τα εμπορικά πρότυπα μεταβάλλονται, ο ανταγωνισμός σε αυτόν τον οικονομικό τομέα δεν είναι πλέον δίκαιος. Ο κανόνας εξαίρεσης αποτελούσε αντικείμενο συστηματικής εκμετάλλευσης μέσω της δήλωσης χαμηλότερης δασμολογητέας αξίας των εμπορευμάτων ή του τεχνητού διαχωρισμού των παραγγελιών σε πολλαπλά δέματα ώστε να παραμένουν κάτω από το όριο των 150 ευρώ.

Το μέτρο αποτελεί μέρος της ευρύτερης τελωνειακής μεταρρύθμισης της ΕΕ, η οποία συμφωνήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη στις 26 Μαρτίου 2026. Είναι καίριας σημασίας για την προστασία της οικονομίας της ΕΕ από τη στρέβλωση του ανταγωνισμού και την προστασία των καταναλωτών από τους κινδύνους των μη ασφαλών προϊόντων. Η μεταρρύθμιση αντιπροσωπεύει μια θεμελιώδη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο τα αγαθά εισέρχονται στην ΕΕ, αναθέτοντας μεγαλύτερη ευθύνη στους πωλητές και τις πλατφόρμες.

Η μεταρρύθμιση εισάγει διάφορα στοχευμένα μέτρα για το ηλεκτρονικό εμπόριο. Εκτός από την κατάργηση της απαλλαγής από τελωνειακούς δασμούς, θεσπίζει τέλος διεκπεραίωσης για τα εμπορεύματα που εισάγονται στην ΕΕ, προκειμένου να αντισταθμιστεί το αυξανόμενο κόστος για τις τελωνειακές αρχές. Το ποσό του τέλους θα καθοριστεί σε κατ' εξουσιοδότηση πράξη και θα βασίζεται στο ελάχιστο κόστος που αντιμετωπίζουν οι τελωνειακές αρχές κατά τη μεταποίηση των εμπορευμάτων. Το τέλος θα θεσπιστεί το αργότερο έως την 1η Νοεμβρίου 2026.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Vitaly Gariev on Unsplash

Πώς εφαρμόζεται στην πράξη ο προσωρινός δασμός των 3 ευρώ;

Ο δασμός των 3 ευρώ επιβάλλεται ανά είδος σε αποστολές αξίας έως 150 ευρώ. Το μέτρο εφαρμόζεται σε αγαθά που αγοράζονται μέσω διαδικτύου και αποστέλλονται απευθείας στους καταναλωτές.

Το μέτρο θα εφαρμοστεί από την 1η Ιουλίου 2026 έως την 1η Ιουλίου 2028, όταν θα τεθεί σε λειτουργία ο τελωνειακός κόμβος δεδομένων της ΕΕ για το ηλεκτρονικό εμπόριο, και οι τελωνειακοί δασμοί θα υπολογίζονται με βάση την αξία, την καταγωγή και τη δασμολογική κατάταξη του εμπορεύματος.

Ο κανονισμός του Συμβουλίου του Φεβρουαρίου 2026, με τον οποίο καταργείται το ελάχιστο όριο, διευκρινίζει ότι εφαρμόζεται ο απλουστευμένος προσωρινός δασμός που βασίζεται σε ενιαίο ειδικό ποσό τελωνειακού δασμού ανά είδος, ως απάντηση στην τεράστια αύξηση των πράξεων που θα πρέπει να διαχειριστούν οι τελωνειακές αρχές.

Ο προσωρινός δασμός των 3 ευρώ θα εφαρμόζεται ανά είδος, σύμφωνα με τις τελωνειακές διαδικασίες. Για παράδειγμα:

Ποιος είναι υπεύθυνος για την καταβολή του δασμού των 3 ευρώ;

Στην τελωνειακή ορολογία, το μέρος που πρέπει να καταβάλει τους τελωνειακούς δασμούς ονομάζεται διασαφιστής και καθίσταται οφειλέτης. Η νομοθεσία για την εφαρμογή του δασμού των 3 ευρώ ορίζει ότι ο οφειλέτης δεν μπορεί να είναι ο καταναλωτής.

Η νομική ευθύνη για την ορθή καταβολή του δασμού των 3 ευρώ κατά την άφιξη στην ΕΕ βαρύνει τις πλατφόρμες και τους πωλητές ή τον μεταφορέα ή τον πράκτορα που δηλώνει τα εμπορεύματα στις τελωνειακές αρχές. Επομένως, δεν πρόκειται για επιβάρυνση που εισπράττεται από τον αγοραστή κατά την παράδοση.

Ποιος είναι ο αντίκτυπος στους καταναλωτές;

Οι καταναλωτές που πραγματοποιούν διαδικτυακές αγορές δεν είναι νομικά υπεύθυνοι για την καταβολή των δασμών. Ο οφειλέτης είναι στις περισσότερες περιπτώσεις η πλατφόρμα (κάτοχος της IOSS) ή οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση που εμπλέκεται στην πώληση και τη μεταφορά των εισαγόμενων εμπορευμάτων, μπορεί να είναι ο μεταφορέας ή οποιοσδήποτε εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος. Γίνονται τελικά υπεύθυνοι. Αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτές θα γλιτώσουν από το κόστος έκπληξης λόγω των τελωνειακών δασμών.

Ποιος είναι ο αντίκτυπος στις επιχειρήσεις;

Οι επιχειρήσεις που πωλούν απευθείας σε καταναλωτές και μεταφορείς πρέπει να προσαρμόσουν τα συστήματα και τις διαδικασίες τους για να χειριστούν τη νέα είσπραξη δασμών. Από τον Νοέμβριο του 2026 θα πρέπει επίσης να δηλώνουν τους σχετικούς αναγνωριστικούς κωδικούς προϊόντος στις τελωνειακές διασαφήσεις και μπορούν να αρχίσουν να το πράττουν οικειοθελώς από την 1η Ιουλίου 2026.

Η Επιτροπή έχει δημοσιεύσει κατευθυντήριες γραμμές και οι επιχειρήσεις μπορούν να επικοινωνούν με τις τελωνειακές αρχές των κρατών μελών για περαιτέρω διευκρινίσεις.

Ποιος είναι ο αντίκτυπος στις τελωνειακές αρχές;

Για τις τελωνειακές αρχές, η διαδικασία διασάφησης απαιτεί την είσπραξη του δασμού στο σημείο όπου τα τελωνεία έχουν εκτελωνίσει τα εμπορεύματα, και τα υφιστάμενα συστήματα είναι ήδη προετοιμασμένα για το σκοπό αυτό.

Στο μέλλον, ο τελωνειακός κόμβος δεδομένων της ΕΕ θα συγκεντρώνει τις επιχειρήσεις και θα διευκολύνει τη διαδικασία, αλλά η αρχή παραμένει ομοιόμορφη σε όλα τα κράτη μέλη: μόλις τα εμπορεύματα εκτελωνιστούν σε μία χώρα, μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα σε άλλες χωρίς πρόσθετους ελέγχους.

Πώς θα εισπραχθούν τα 3 ευρώ;

Η είσπραξη του δασμού θα γίνεται σύμφωνα με τις ισχύουσες διαδικασίες. Ο κανονισμός του Συμβουλίου του Φεβρουαρίου 2026 για την κατάργηση του κατώτατου ορίου de minimis διευκρινίζει ότι τα υφιστάμενα ψηφιακά εργαλεία σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για τη διαχείριση των πρακτικών επιπτώσεων που προκύπτουν από την εξάλειψη της ελάφρυνσης βάσει κατώτατου ορίου.

Η Επιτροπή συνεργάζεται στενά με τα κράτη μέλη για να διασφαλίσει ότι εφαρμόζονται πρακτικές λύσεις από την 1η ημέρα εφαρμογής του προσωρινού δασμού ύψους 3 ευρώ.

Μετά την 1η Ιουλίου 2028, ο δασμός θα είναι υψηλότερος ή χαμηλότερος από 3 ευρώ;

Το κανονικό δασμολόγιο θα εφαρμοστεί μετά τη λήξη του προσωρινού μέτρου των 3 ευρώ την 1η Ιουλίου 2028. Αυτό σημαίνει ότι το ποσό του δασμού υπολογίζεται με βάση την αξία, την καταγωγή και τη δασμολογική κατάταξη του εμπορεύματος. Ανάλογα με το αγαθό, αυτό μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο από 3 ευρώ. Στόχος είναι να αντιμετωπιστούν τα προϊόντα χαμηλής αξίας που ταξινομούνται επί του παρόντος ως προϊόντα χαμηλής αξίας, όπως όλα τα άλλα εμπορεύματα που εισάγονται στην ΕΕ, διασφαλίζοντας θεμιτό ανταγωνισμό στην ενιαία αγορά και πιο ισότιμους όρους ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις της ΕΕ.

Πού πηγαίνουν τα νέα τελωνειακά έσοδα;

Τα έσοδα που προέρχονται από τους τελωνειακούς δασμούς εξακολουθούν να διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στη χρηματοδότηση των πολιτικών προτεραιοτήτων και των στρατηγικών στόχων της ΕΕ. Το 75 % των εσόδων θα εισρεύσει στον προϋπολογισμό της ΕΕ και το 25 % θα παρακρατηθεί από τα κράτη μέλη για την ενίσχυση των εθνικών προτεραιοτήτων. Και στις δύο περιπτώσεις αυτό ωφελεί τελικά τους πολίτες.

Είναι το ίδιο με το τέλος διαχείρισης;

Και τα δύο μέτρα αποτελούν μέρος των προσπαθειών μεταρρύθμισης και εκσυγχρονισμού της τελωνειακής ένωσης της ΕΕ σε ένα μεταβαλλόμενο παγκόσμιο εμπορικό τοπίο, ιδίως όσον αφορά τα εισαγόμενα αγαθά ηλεκτρονικού εμπορίου, αλλά αποτελούν χωριστά μέτρα.

Συνδέονται με τον στόχο τους για καλύτερη συμμόρφωση των προϊόντων, ασφάλεια των πολιτών και διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις της ΕΕ, με παράλληλη διατήρηση των επιλογών για τους καταναλωτές. Αλλά είναι εντελώς διαφορετικά στη φύση τους.

οι τελωνειακοί δασμοί αφορούν τα ίδια τα εμπορεύματα· εφαρμόζονται σε όλα τα εισαγόμενα εμπορεύματα ανεξάρτητα από το επιχειρηματικό μοντέλο· γενικά διαφέρουν ανάλογα με το είδος των εμπορευμάτων.

Το προτεινόμενο τέλος διεκπεραίωσης αποσκοπεί στην αντιστάθμιση του αυξανόμενου κόστους για τις τελωνειακές αρχές όσον αφορά τη διασφάλιση της θέσης των εν λόγω εμπορευμάτων σε ελεύθερη κυκλοφορία μέσω του ελέγχου των παρεχόμενων δεδομένων, της διενέργειας ανάλυσης κινδύνου και της διενέργειας ελέγχων εγγράφων και φυσικών ελέγχων, όταν απαιτείται. Θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ το αργότερο τον Νοέμβριο του 2026.

Τι γίνεται με τις τακτικές αποφυγής, πώς θα τις καταπολεμήσουμε;

Στο παράγωγο δίκαιο έχει εισαχθεί ρήτρα κατά των καταχρήσεων για την εφαρμογή του προσωρινού δασμού ύψους 3 ευρώ. Η ρήτρα απαγόρευσης των καταχρήσεων επιτρέπει στις τελωνειακές αρχές να εφαρμόζουν αποτελεσματικά την έννοια της εξ αποστάσεως πώλησης. Αυτό σημαίνει ότι εάν τα εμπορεύματα πωλούνται πολλές φορές πριν από την είσοδό τους στην ΕΕ, και μία από αυτές τις πωλήσεις είναι μια «εξ αποστάσεως πώληση» (όπως μια διαδικτυακή πώληση σε πελάτη της ΕΕ), τότε τα τελωνεία θα επικεντρωθούν μόνο στην εν λόγω τελική εξ αποστάσεως πώληση κατά την εφαρμογή των τελωνειακών κανόνων.

Εάν οι τελωνειακές αρχές καταλήξουν στο συμπέρασμα, μετά τον έλεγχο της τελωνειακής διασάφησης, ότι τα εμπορεύματα πωλήθηκαν στο πλαίσιο εξ αποστάσεως πώλησης, εφαρμόζουν τους κανόνες που διέπουν το σχετικό καθεστώς σαν να είχαν πωληθεί τα εμπορεύματα στο πλαίσιο εξ αποστάσεως πώλησης. Η ρήτρα θα επιτρέψει στις τελωνειακές αρχές να αγνοήσουν καθεστώτα για την απόκρυψη της πώλησης σε καταναλωτή με την τεχνητή τροποποίηση συμβάσεων, την ομαδοποίηση αγαθών ή παραγγελιών, με απώτερο στόχο την αποφυγή του προσωρινού δασμού.

Πώς θα ταιριάζει ο τελωνειακός δασμός με τα εθνικά τέλη διεκπεραίωσης που έχουν θεσπίσει ορισμένα κράτη μέλη;

Η ιδέα ενός ενωσιακού τέλους διεκπεραίωσης για εμπορεύματα που εισάγονται στην ΕΕ απευθείας στους καταναλωτές εισήχθη τον Φεβρουάριο του 2025 στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με μια ολοκληρωμένη εργαλειοθήκη της ΕΕ για ασφαλές και βιώσιμο ηλεκτρονικό εμπόριο, με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση των προτεινόμενων μέτρων τελωνειακής μεταρρύθμισης με πρόσθετη στήριξη προς τις τελωνειακές αρχές.

Έκτοτε, αρκετά κράτη μέλη έχουν διερευνήσει τη δυνατότητα θέσπισης εθνικού τέλους διεκπεραίωσης τελωνείων, ενώ ορισμένα το έχουν θεσπίσει, με διαφορετικά σχέδια και σκεπτικό.

Τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να θεσπίσουν εθνικό τέλος διεκπεραίωσης πριν από την έναρξη λειτουργίας της λύσης της ΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι το εν λόγω τέλος συμμορφώνεται με το άρθρο 52 του ΕΤΚ και συνάδει με το συνολικό νομοθετικό πλαίσιο του ΕΤΚ.

Τα τέλη ή οι επιβαρύνσεις μπορούν να επιβάλλονται στους οικονομικούς φορείς μόνο κατ' εξαίρεση και μόνο όταν αντιστοιχούν σε συγκεκριμένη υπηρεσία που πράγματι παρέχεται από τη διοίκηση.

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να σταματήσουν την εφαρμογή των εθνικών τελών διεκπεραίωσης μόλις αρχίσει να εφαρμόζεται το ενωσιακό τέλος παράδοσης, το αργότερο τον Νοέμβριο του τρέχοντος έτους. Με τον τρόπο αυτό θα αποφευχθούν στρεβλώσεις στην ενιαία αγορά ή η εκτροπή των εισαγωγών προς τα κράτη μέλη με το χαμηλότερο τέλος, τις λεγόμενες «συνοριακές αγορές».

Από την 1η Ιουλίου, ο δασμός των 3 ευρώ θα εφαρμόζεται επιπλέον των εθνικών τελών διεκπεραίωσης.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Reproductive Health Supplies Coalition on Unsplash