Οι εαρινές οικονομικές προβλέψεις του 2026 προβλέπουν ασθενέστερη οικονομική δραστηριότητα, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή προκαλεί νέο ενεργειακό κλυδωνισμό που αναζωπυρώνει τον πληθωρισμό και κλονίζει το οικονομικό κλίμα.

Πριν από το τέλος Φεβρουαρίου 2026, η οικονομία της ΕΕ επρόκειτο να συνεχίσει να επεκτείνεται με μέτριο ρυθμό παράλληλα με την περαιτέρω μείωση του πληθωρισμού, αλλά οι προοπτικές έχουν αλλάξει σημαντικά από την έναρξη της σύγκρουσης. Ο πληθωρισμός άρχισε να αυξάνεται λίγες εβδομάδες μετά το ξέσπασμα της σύγκρουσης, λόγω της απότομης αύξησης των τιμών των ενεργειακών βασικών εμπορευμάτων, και η οικονομική δραστηριότητα χάνει τη δυναμική της. Η κατάσταση αναμένεται να βελτιωθεί ελαφρώς το 2027, εάν αμβλυνθούν οι εντάσεις στις αγορές ενέργειας.

Μετά την επίτευξη του 1,5 % το 2025, η αύξηση του ΑΕΠ στην ΕΕ προβλέπεται πλέον να επιβραδυνθεί σε 1,1 % το 2026 —μια αναθεώρηση προς τα κάτω κατά 0,3 εκατοστιαίες μονάδες σε σχέση με την πρόβλεψη των φθινοπωρινών οικονομικών προβλέψεων του 2025 (1,4 %). Στη συνέχεια, η αύξηση του ΑΕΠ αναμένεται να ανέλθει στο 1,4 % το 2027. Οι προβολές για την ανάπτυξη στη ζώνη του ευρώ αναθεωρούνται ομοίως προς τα κάτω, σε 0,9% το 2026 και 1,2% το 2027, από 1,2% και 1,4% αντίστοιχα. Ο πληθωρισμός στην ΕΕ αναμένεται να ανέλθει σε 3,1 % το 2026 —πλήρης ποσοστιαία μονάδα υψηλότερη από τις προηγούμενες προβλέψεις— και να μειωθεί εκ νέου σε 2,4 % το 2027. Στη ζώνη του ευρώ, ο πληθωρισμός αναθεωρείται επίσης σε 3,0 % το 2026 και 2,3 % το 2027, σε σύγκριση με τις φθινοπωρινές προβολές 1,9 % και 2,0 % αντίστοιχα.

Η οικονομία της ΕΕ θα συνεχίσει να αναπτύσσεται, αλλά με βραδύτερο ρυθμό

Ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, η οικονομία της ΕΕ είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στον ενεργειακό κλυδωνισμό που προκλήθηκε από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή —τον δεύτερο τέτοιο κλυδωνισμό σε λιγότερο από πέντε έτη. Η απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας σημαίνει υψηλότερους λογαριασμούς των νοικοκυριών και αυξανόμενο επιχειρηματικό κόστος που μειώνει τα κέρδη για πολλές βιομηχανίες, ανακατευθύνοντας αποτελεσματικά το εισόδημα από την οικονομία της ΕΕ σε χώρες που εξάγουν ενέργεια.

Η έναρξη της σύγκρουσης είχε ως αποτέλεσμα την πτώση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών σε χαμηλό 40 μηνών, εν μέσω αυξανόμενων φόβων για αύξηση του πληθωρισμού και απώλεια θέσεων εργασίας. Ωστόσο, η κατανάλωση αναμένεται να παραμείνει ο κύριος μοχλός ανάπτυξης. Οι επιχειρηματικές επενδύσεις αναμένεται επίσης να περιοριστούν από τις αυστηρότερες συνθήκες χρηματοδότησης, τα χαμηλότερα κέρδη και την αυξημένη αβεβαιότητα.  Η ασθενέστερη εξωτερική ζήτηση επιβαρύνει επίσης την αύξηση των εξαγωγών.

Οι επενδύσεις της ΕΕ στην ενεργειακή ανθεκτικότητα, ιδίως στον απόηχο της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, αποδίδουν καρπούς. Η ώθηση προς τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού, την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές και τη χαμηλότερη κατανάλωση ενέργειας έχει καταστήσει την οικονομία της ΕΕ σε καλύτερη θέση για να απορροφήσει τους σημερινούς κλυδωνισμούς.

Ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί, λόγω των τιμών της ενέργειας

Οι βραχυπρόθεσμες προοπτικές για τον πληθωρισμό έχουν επιδεινωθεί μετά τις φθινοπωρινές προβλέψεις του 2025, με τα στοιχεία του Μαρτίου και του Απριλίου να δείχνουν ήδη απότομη επιτάχυνση λόγω των τιμών της ενέργειας. Ο μετρούμενος πληθωρισμός αναμένεται πλέον να κορυφωθεί το 2026 προτού υποχωρήσει το 2027, καθώς οι τιμές των ενεργειακών βασικών εμπορευμάτων αναμένεται να μειωθούν σταδιακά, αν και θα παραμείνουν περίπου 20 % πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα.

Λήξη της μακροχρόνιας μείωσης του ποσοστού ανεργίας

Το 2025, η απασχόληση αυξήθηκε κατά 0,5 %, προσθέτοντας περισσότερες από 1 εκατομμύριο θέσεις εργασίας στην οικονομία της ΕΕ. Το 2026, η αύξηση της απασχόλησης προβλέπεται να επιβραδυνθεί σε 0,3 %, φθάνοντας και πάλι στο 0,4 % το 2027. Η μακροπρόθεσμη μείωση του ποσοστού ανεργίας αναμένεται να τερματιστεί και να σταθεροποιηθεί σε περίπου 6 % το 2027. Η αύξηση των ονομαστικών μισθώναναμένεται να παραμείνει ισχυρή, καθώς οι μισθοί προσαρμόζονται σε υψηλότερο πληθωρισμό.

Ο ενεργειακός κλυδωνισμός προσθέτει νέα επιβάρυνση στα δημόσια οικονομικά

Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης στην ΕΕ αναμένεται να αυξηθεί από 3,1 % του ΑΕΠ το 2025 σε 3,6 % έως το 2027, αντανακλώντας την υποτονική οικονομική δραστηριότητα, τις υψηλότερες δαπάνες για τόκους, τα μέτρα για την άμβλυνση των επιπτώσεων των υψηλότερων τιμών της ενέργειας στα ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις και τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες. Οι δημόσιες επενδύσεις στην ΕΕ αναμένεται να σταθεροποιηθούν σε υψηλά επίπεδα το 2027, παρά τη λήξη των εκταμιεύσεων του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

Ο δείκτης χρέους της ΕΕ ως προς το ΑΕΠ προβλέπεται επίσης να αυξηθεί από 82,8 % το 2025 σε 84,2 % το 2026 και σε 85,3 % το 2027. Στη ζώνη του ευρώ ο δείκτης αναμένεται να αυξηθεί από 88,7 % το 2025 σε 90,2 % και 91,2 % το 2026 και το 2027 αντίστοιχα. Αυτό αντανακλά τα υψηλότερα πρωτογενή ελλείμματα και την ολοένα και πιο δυσμενή διαφορά επιτοκίου-ρυθμού ανάπτυξης. Έως το 2027, τέσσερα κράτη μέλη αναμένεται να έχουν δείκτες χρέους άνω του 100 % του ΑΕΠ.

Οι συνεχιζόμενες εντάσεις στην προσφορά επηρεάζουν αρνητικά τις προοπτικές

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος που περιβάλλει την πρόβλεψη αφορά τη διάρκεια της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις της στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Δεδομένου του ασυνήθιστα υψηλού βαθμού αβεβαιότητας —και του περιθωρίου περιορισμού για ταχεία εξομάλυνση των συνθηκών προσφοράς— η βασική πρόβλεψη συμπληρώνεται από ένα εναλλακτικό σενάριο με την παραδοχή πιο παρατεταμένων διαταραχών. Σύμφωνα με το σενάριο αυτό, οι τιμές των ενεργειακών βασικών εμπορευμάτων αναμένεται, βάσει των υποθέσεων, να αυξηθούν σημαντικά πάνω από τις βασικές καμπύλες των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης, κορυφώνοντας στα τέλη του 2026 και στη συνέχεια να ευθυγραμμιστούν σταδιακά με αυτές έως το τέλος του 2027. Σύμφωνα με το σενάριο αυτό, ο πληθωρισμός δεν θα χαλαρώσει και η οικονομική δραστηριότητα δεν θα ανακάμψει το 2027, όπως προβλέπεται στις βασικές προβλέψεις. Επιπλέον, οι υψηλότερες τιμές θα μπορούσαν να ωθήσουν τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις να μειώσουν περισσότερο την κατανάλωση και τις επενδύσεις.

Επιπλέον, οι οριστικές ελλείψεις εφοδιασμού για συγκεκριμένα βασικά προϊόντα και εισροές, για παράδειγμα ορισμένα προϊόντα διύλισης πετρελαίου, ήλιου και λιπασμάτων, θα μπορούσαν να ενταθούν με αλυσιδωτές επιπτώσεις για τις παγκόσμιες αλυσίδες παραγωγής και την οικονομική προσιτότητα των τροφίμων.

Η συνεχιζόμενη άμβλυνση της ζήτησης εργασίας —όπως αποδεικνύεται από τη μείωση των κενών θέσεων εργασίας και των ποσοστών προσλήψεων— θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια πιο δυσμενή επίδραση στην αύξηση της απασχόλησης στο μέλλον.

Η συνεχιζόμενη αβεβαιότητα σχετικά με τις παγκόσμιες εμπορικές πολιτικές και η συνεχιζόμενη αναδιαμόρφωση των γεωπολιτικών και εμπορικών σχέσεων θα μπορούσαν να επηρεάσουν περαιτέρω την εμπιστοσύνη και τη δραστηριότητα.

Η ταχύτερη εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για την αντιμετώπιση των μακροχρόνιων εμποδίων στην ανάπτυξη της ΕΕ εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό ανοδικό κίνδυνο για τις προοπτικές. Οι υψηλές δημόσιες επενδύσεις σε τομείς όπως η άμυνα και η ενεργειακή μετάβαση ενδέχεται να αντισταθμίσουν ορισμένες από τις αδυναμίες που αναμένονται στον ιδιωτικό τομέα. Η τεχνητή νοημοσύνη αντιπροσωπεύει τόσο ευκαιρίες όσο και κινδύνους: η αύξηση της παραγωγικότητας θα μπορούσε να στηρίξει τις επενδύσεις στην ΕΕ, ενώ η διατάραξη της αγοράς εργασίας θα μπορούσε να επιβαρύνει τη ζήτηση.  

Ιστορικό

Οι προβλέψεις αυτές βασίζονται σε τεχνικές υποθέσεις για τις συναλλαγματικές ισοτιμίες, τα επιτόκια και τις τιμές των βασικών εμπορευμάτων, με καταληκτική ημερομηνία την 29η Απριλίου. Για όλα τα άλλα εισερχόμενα στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων των κυβερνητικών πολιτικών, οι προβλέψεις αυτές περιλαμβάνουν πληροφορίες έως και τις 4 Μαΐου. Οι προβολές δεν προϋποθέτουν αλλαγές πολιτικής, εκτός εάν τα μέτρα εγκριθούν ή ανακοινωθούν με αξιόπιστο τρόπο και διευκρινιστούν με επαρκείς λεπτομέρειες. Η πρόβλεψη περιλαμβάνει δύο ειδικά ζητήματα σχετικά με τη μείωση της χρήσης ενέργειας στην ΕΕ κατά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες και σχετικά με το χάσμα υιοθέτησης της ΤΝ. Μέσω διαφόρων πλαισίων, αναλύει επίσης τις απαντήσεις μακροοικονομικής πολιτικής στους ενεργειακούς κλυδωνισμούς, τις στρατηγικές των κατασκευαστών για τις εμπορικές εντάσεις και διαταραχές, τη συνεχιζόμενη χαλάρωση των αγορών εργασίας, τις διασυνδέσεις τιμών φυσικού αερίου-ηλεκτρικής ενέργειας και τα εθνικά μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής για την αντιμετώπιση του κλυδωνισμού των τιμών της ενέργειας το 2026.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιεύει δύο ολοκληρωμένες προβλέψεις (εαρινές και φθινοπωρινές) κάθε χρόνο, οι οποίες καλύπτουν ευρύ φάσμα οικονομικών δεικτών για όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, τις υποψήφιες χώρες, τις χώρες ΕΖΕΣ και άλλες μεγάλες προηγμένες και αναδυόμενες οικονομίες της αγοράς.

Οι φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις 2026 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα επικαιροποιήσουν τις προβλέψεις στην παρούσα δημοσίευση και αναμένεται να παρουσιαστούν τον Νοέμβριο του 2026.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Antoine Schibler on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε κατευθυντήριες γραμμές για τη διασφάλιση απλούστερης και πιο εναρμονισμένης εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ για τα ύδατα, μειώνοντας τις αβεβαιότητες σχετικά με τη συμμόρφωση. Αποσκοπεί στη στήριξη του συνολικού θεματολογίου της Ευρώπης για την ανθεκτικότητα, το οποίο περιλαμβάνει την ανθεκτικότητα των υδάτων. Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές αποτελούν μέρος των προσπαθειών της Επιτροπής να στηρίξει τη συνολική ανθεκτικότητα της Ευρώπης διατηρώντας υψηλά πρότυπα για τα ύδατά μας με σκοπό την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, διασφαλίζοντας παράλληλα την πρόσβαση στις κρίσιμες πρώτες ύλες που απαιτούνται για την καθαρή μετάβαση.

Οι κατευθυντήριες γραμμές παρέχουν σαφήνεια σχετικά με την οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα, η οποία υποστηρίζεται από τις λεγόμενες θυγατρικές οδηγίες της —την οδηγία για τα υπόγεια ύδατα και την οδηγία για τα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος. Αποτελεί μέρος του σχεδίου δράσης RESourceEU και λαμβάνει υπόψη τους στόχους της στρατηγικής για την ανθεκτικότητα των υδάτων.

Το έγγραφο καθοδήγησης εξηγεί τον τρόπο αξιολόγησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των νέων έργων στην ποιότητα των υδάτων. Επικεντρώνεται σε έργα που επηρεάζουν τη χημική κατάσταση των υδατικών συστημάτων και σε κανόνες που ορίζονται στη νομοθεσία της ΕΕ για τα ύδατα, οι οποίοι ήδη επιτρέπουν χαμηλότερους περιβαλλοντικούς στόχους.

Εξηγεί επίσης τις νέες εξαιρέσεις που εισάγονται μέσω πρόσφατων τροποποιήσεων της νομοθεσίας για τα ύδατα. Επιτρέπουν απλουστευμένες διαδικασίες για έργα που οδηγούν μόνο σε βραχυπρόθεσμη επιδείνωση ή σε μετεγκατάσταση της ρύπανσης χωρίς καθαρή αύξηση. Το έγγραφο παρέχει επίσης παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο μπορούν να εφαρμοστούν οι δυνατότητες ευελιξίας για τη διευκόλυνση της εξόρυξης, της επεξεργασίας μετάλλων και άλλων έργων κρίσιμων πρώτων υλών.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεργαστεί με τα κράτη μέλη για να διασφαλίσει τη διενέργεια ταχύτερων και συνεκτικότερων αξιολογήσεων για τις άδειες που αφορούν έργα κρίσιμων πρώτων υλών.

Ενώ οι σημερινές κατευθυντήριες γραμμές επικεντρώνονται στον εξορυκτικό τομέα, τα συμπεράσματα μπορούν επίσης να εφαρμοστούν σε άλλα έργα ή δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με στρατηγικούς τομείς που προωθούνται στο πλαίσιο της οδηγίας III για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, της πράξης για τα μικροκυκλώματα ή της πράξης για τη βιομηχανία των μηδενικών καθαρών εκπομπών. Συμπληρώνει επίσης τις προσπάθειες της Επιτροπής για επιτάχυνση της αδειοδότησης, συμπεριλαμβανομένης της πρότασής της για κανονισμό σχετικά με την επιτάχυνση των περιβαλλοντικών εκτιμήσεων.

Ιστορικό

Η οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής της ΕΕ για τα ύδατα και η αποτελεσματική εφαρμογή της αποτελεί βασικό επίκεντρο της στρατηγικής για την ανθεκτικότητα των υδάτων. Απαιτεί από τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι όλα τα επιφανειακά ύδατα (λίμνες, ποταμοί, μεταβατικά και παράκτια ύδατα) και τα υπόγεια ύδατα θα επιτύχουν καλή κατάσταση ποιότητας έως το 2015 ή το αργότερο έως το 2027. Η προθεσμία αυτή μπορεί επίσης να παραταθεί πέραν του 2027 υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Ο έλεγχος καταλληλότητας της ΟΠΥ το 2019 επιβεβαίωσε τη σαφή προστιθέμενη αξία της δράσης της ΕΕ για την πολιτική υδάτων. 

Η οδηγία της ΕΕ για την αναθεώρηση των καταλόγων ρύπων στα επιφανειακά και υπόγεια ύδατα τέθηκε σε ισχύ στις 11 Μαΐου 2026, διασφαλίζοντας ότι οι κατάλογοι ευθυγραμμίζονται με τις τελευταίες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις και ότι οι νέες ουσίες θα παρακολουθούνται στενότερα και θα υπόκεινται σε αυστηρότερους ελέγχους.

Το σχέδιο δράσης RESourceEU αποσκοπεί στην εξασφάλιση πρώτων υλών για βασικούς βιομηχανικούς τομείς, από την αυτοκινητοβιομηχανία έως τους βιομηχανικούς κινητήρες, την άμυνα έως την αεροδιαστημική ή τα μικροκυκλώματα ΤΝ έως τα κέντρα δεδομένων, προστατεύοντας παράλληλα τις αξιακές αλυσίδες της ΕΕ από διαταραχές του εφοδιασμού.

Μολονότι παρέχει μεγαλύτερη σαφήνεια σχετικά με τις διατάξεις της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα, της οδηγίας για τα υπόγεια ύδατα και της οδηγίας για τα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος, το έγγραφο καθοδήγησης δεν αντικαθιστά, δεν προσθέτει ούτε τροποποιεί τις εν λόγω διατάξεις. Επίσης, δεν είναι νομικά δεσμευτική.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by mrjn Photography on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέλεξε 65 έργα στο πλαίσιο της δημοπρασίας θερμότητας του Ταμείου Καινοτομίας, της πρώτης πανευρωπαϊκής δημοπρασίας για την επιτάχυνση της ανάπτυξης καινοτόμων τεχνολογιών καθαρής θερμότητας σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή βιομηχανία. 

Σε 10 χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, την Αυστρία, το Βέλγιο, την Τσεχία, τη Δανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ουγγαρία, την Πορτογαλία, τη Σλοβενία και την Ισπανία, τα έργα θα χρησιμοποιήσουν ευρύ φάσμα τεχνολογιών για την απαλλαγή της βιομηχανικής παραγωγής θερμότητας από τις ανθρακούχες εκπομπές και την επιτάχυνση της υιοθέτησης από την αγορά λύσεων ηλεκτρισμένης θερμότητας και θερμότητας που παράγεται απευθείας από ανανεώσιμες πηγές.

Τα επιλεγμένα έργα, με τη χρήση καινοτόμων τεχνολογιών, θα αποτρέψουν πάνω από 6,6 εκατομμύρια τόνους εκπομπών CO2 σε διάστημα 10 ετών, αντικαθιστώντας τα συστήματα παραγωγής θερμότητας που τροφοδοτούνται με φυσικό αέριο. Από κοινού αναμένεται να παράγουν περίπου 16,3 τεραβατώρες (TWh) απανθρακοποιημένης θερμότητας κατά τα πρώτα 5 έτη λειτουργίας τους, με βάση θερμική ισχύ 766 μεγαβάτ (MW). Αυτό ισοδυναμεί με αντικατάσταση άνω του 1,5 δισεκατομμυρίου κυβικών μέτρων φυσικού αερίου σε διάστημα πέντε ετών, περίπου συγκρίσιμη με την ετήσια κατανάλωση 4 εκατομμυρίων νοικοκυριών της ΕΕ. 

Τα έργα θα λάβουν συνολικό ποσό περίπου 400 εκατ. ευρώ σε επιχορηγήσεις από το Ταμείο Καινοτομίας. Τα χρήματα προέρχονται από το σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ).

Η στήριξη από το Ταμείο Καινοτομίας θα επιτρέψει στα έργα αυτά να συμβάλουν στην καθαρή μετάβαση, την ενεργειακή ανεξαρτησία, την ασφάλεια και τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα της ΕΕ. 

Επιλεγμένα έργα

Τα έργα διαθέτουν ευρύ φάσμα τεχνολογικών και τομεακών χαρτοφυλακίων. Τα περισσότερα έργα βασίζονται σε θέρμανση με άμεση αντίσταση ή σε θέρμανση με έμμεση αντίσταση. Άλλες περιλαμβάνουν τεχνολογίες όπως οι αντλίες θερμότητας , η ηλιακή θερμική, η ηλεκτρομαγνητική και διηλεκτρική θέρμανση, και οι υβριδικές τεχνολογίες. 

Όσον αφορά τους βιομηχανικούς τομείς εξαγοράς, τα έργα καλύπτουν τον χαρτοπολτό και το χαρτί, καθώς και το γυαλί, τα κεραμικά και τα δομικά υλικά και τον σίδηρο και τον χάλυβα, τομείς που μέχρι στιγμής εκπροσωπούνται λιγότερο στο χαρτοφυλάκιο του Ταμείου Καινοτομίας. Άλλοι τομείς που επωφελούνται από τη δημοπρασία θερμότητας είναι τα τρόφιμα και τα ποτά, τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα φαρμακευτικά προϊόντα. 

Η δημοπρασία διαρθρώθηκε γύρω από τρία «θέματα», με βάση το επίπεδο θερμοκρασίας και την ικανότητα εγκατάστασης:  

• Προσκαλούνται 5 έργα στο πλαίσιο του θέματος της θερμότητας υψηλής θερμοκρασίας, ύψους 62,1 εκατ. ευρώ για τη στήριξη 

• 44 έργα προσκαλούνται στο πλαίσιο του θέματος της θερμότητας μέσης θερμοκρασίας άνω των 5 MW, με συνολικό προϋπολογισμό 286,5 εκατ. ευρώ 

• Στο πλαίσιο του θέματος της θερμότητας μέσης θερμοκρασίας με ισχύ 3-5MW, έχουν προσκληθεί 16 έργα, συνολικού ύψους 47,9 εκατ. ευρώ. 

Επόμενα βήματα

Ο Ευρωπαϊκός Εκτελεστικός Οργανισμός για το Κλίμα, τις Υποδομές και το Περιβάλλον (CINEA) θα ξεκινήσει τώρα την επίσημη προετοιμασία των συμφωνιών επιχορήγησης με τα επιλεγμένα έργα.

Η διαδικασία αυτή θα επιβεβαιώσει τις τελικές προϋποθέσεις για χρηματοδοτική στήριξη. Οι συμφωνίες επιχορήγησης αναμένεται να υπογραφούν κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026. 

Τα επιλεγμένα έργα θα πρέπει να κλείσουν από χρηματοδοτική άποψη εντός δύο ετών από την υπογραφή της επιχορήγησης και να τεθούν σε λειτουργία εντός τεσσάρων ετών. Οι δεσμεύσεις αυτές συνοδεύονται από εγγύηση ολοκλήρωσης που παρέχεται από τα έργα στην Επιτροπή. Ο CINEA θα συνεχίσει να παρακολουθεί την πρόοδο καθ' όλη τη διάρκεια της υλοποίησης, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα έργα υλοποιούνται όπως έχει προγραμματιστεί και ότι η στήριξη χρησιμοποιείται σύμφωνα με τους συμφωνηθέντες όρους. Ο τελικός κατάλογος των υπογεγραμμένων έργων στο πλαίσιο της δημοπρασίας θερμότητας του Ταμείου Καινοτομίας (IF25) αναμένεται να δημοσιευθεί το τέταρτο τρίμηνο του 2026.  

Επιπλέον, έχουν ξεκινήσει οι προετοιμασίες για το Ταμείο Καινοτομίας 2026, με την ανακοίνωση του δεύτερου γύρου της δημοπρασίας θερμότητας για το 2026 με προϋπολογισμό 1 δισ. ευρώ που ανακοινώθηκε κατά τη διάσκεψη Cleantech του 2026 την Τρίτη.  Η Επιτροπή σχεδιάζει να δημοσιεύσει το σχέδιο όρων και προϋποθέσεων για τη δημοπρασία θερμότητας IF26 έως το τέλος Μαΐου 2026 και στις 19 Ιουνίου 2026 θα πραγματοποιηθεί γενική εκδήλωση διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη του Ταμείου Καινοτομίας.  

Ιστορικό

Η δημοπρασία θερμότητας IF25 είναι η πρώτη δημοπρασία σε επίπεδο ΕΕ που αξιοποιεί τις μεγάλες δυνατότητες απαλλαγής της παραγωγής θερμότητας από τις ανθρακούχες εκπομπές στη βιομηχανία. Πρόκειται για πιλοτικό έργο για τη μελλοντική τράπεζα απαλλαγής της βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές. Ενώ υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες σε όλους τους βιομηχανικούς τομείς, η υιοθέτηση λύσεων απαλλαγμένων από ανθρακούχες εκπομπές για την παραγωγή θερμότητας διεργασίας εξακολουθεί να είναι αργή. Η δημοπρασία καλύπτει τεχνολογίες όπως αντλίες θερμότητας, ηλεκτρικούς λέβητες και κλιβάνους, καθώς και ηλιακή θερμική, γεωθερμική και θερμική αποθήκευση ενέργειας, και ήταν ανοικτή σε έργα από όλους τους βιομηχανικούς τομείς. 

Με συνολικά 85 αιτήσεις που υποβλήθηκαν, αυτή η πρώτη δημοπρασία για την απαλλαγή της βιομηχανικής θερμότητας από τις ανθρακούχες εκπομπές έλαβε ισχυρή και ενθαρρυντική απάντηση από τη βιομηχανία.   Το μέγεθος του έργου και οι αιτήσεις επιχορήγησης από τα 65 επιτυχημένα έργα κυμαίνονταν από 3 MWth έως 45 MWth και από 444.000 έως 37,1 εκατομμύρια ευρώ. 

Το Ταμείο Καινοτομίας έχει εκτιμώμενο συνολικό προϋπολογισμό 40 δισ. ευρώ από το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ για την περίοδο από το 2020 έως το 2030. Δημιουργεί οικονομικά κίνητρα για τις εταιρείες και τις δημόσιες αρχές ώστε να επενδύσουν σε τεχνολογίες μηδενικών καθαρών εκπομπών αιχμής και να στηρίξουν τη μετάβαση της Ευρώπης στην κλιματική ουδετερότητα. Το Ταμείο Καινοτομίας έχει ήδη χορηγήσει επιχορηγήσεις σε περίπου 260 καινοτόμα έργα σε ολόκληρο τον ΕΟΧ. 

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Anne Nygård on Unsplash

Γιατί επικαιροποίησε η ΕΕ τη συμφωνία της με το Μεξικό;

Το 1997, η ΕΕ και το Μεξικό υπέγραψαν συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης, πολιτικού συντονισμού και συνεργασίας. Περιλάμβανε ένα μέρος για το εμπόριο, το οποίο ως επί το πλείστον άνοιξε το εμπόριο βιομηχανικών αγαθών. Η εν λόγω εμπορική συμφωνία τέθηκε σε ισχύ το 2000. Το τμήμα της συμφωνίας που καλύπτει τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών τέθηκε σε ισχύ το 2001. Πάνω από δύο δεκαετίες μετά, είναι καιρός να επικαιροποιηθεί η συμφωνία αυτή, ενσωματώνοντας επικαιροποιημένες διατάξεις που κυμαίνονται από τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας έως το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Η συμφωνία αυτή θα δημιουργήσει πολύτιμες νέες εμπορικές ευκαιρίες για τους εξαγωγείς και τους επενδυτές της ΕΕ, ενισχύοντας παράλληλα τους δεσμούς με έναν αξιόπιστο στρατηγικό εταίρο.

Σε μια εποχή που οι πιέσεις προστατευτισμού αυξάνονται, η συμφωνία στέλνει ένα σαφές μήνυμα ότι και οι δύο οικονομίες μας είναι ανοικτές για το εμπόριο και τις επιχειρήσεις στη βάση δίκαιων, αμοιβαία συμφωνημένων κανόνων και υψηλών προτύπων.

Πόσο μεγάλη είναι η αγορά του Μεξικού; Πόσο εμπόριο κάνει η ΕΕ με το Μεξικό;

Το Μεξικό είναι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στη Λατινική Αμερική και η 13η μεγαλύτερη στον κόσμο, σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Προωθεί αξίες παρόμοιες με εκείνες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του ανοικτού και δίκαιου εμπορίου που βασίζεται σε διεθνείς κανόνες και της στήριξης του πολυμερούς συστήματος που βασίζεται σε κανόνες. Ως μια δυναμική αναδυόμενη οικονομία 131 εκατομμυρίων ανθρώπων, το Μεξικό έχει τεράστιες δυνατότητες για τις επιχειρήσεις της ΕΕ να αυξήσουν τις εξαγωγές τους.

Η ΕΕ και το Μεξικό ήδη εμπορεύονται πολλά:

• 86,8 δισ. ευρώ σε αγαθά (το 2025)
• 29,7 δισ. ευρώ σε υπηρεσίες (το 2024)

Η ΕΕ είναι η δεύτερη εξαγωγική αγορά του Μεξικού και ο τρίτος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του. Το Μεξικό είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της ΕΕ στη Λατινική Αμερική μετά τη Βραζιλία.

Εταιρείες της ΕΕ που εξάγουν στο Μεξικό:

• αγαθά ύψους 52,9 δισ. ευρώ το 2025
• 20,3 δισ. ευρώ σε υπηρεσίες το 2024

και εισάγονται από το Μεξικό:

• 33,8 δισ. ευρώ σε αγαθά το 2025
• 9,4 δισ. ευρώ σε υπηρεσίες το 2024

Ποια είναι η προστιθέμενη αξία μιας επικαιροποιημένης συμφωνίας;

Η εμπορική συμφωνία ΕΕ-Μεξικού του 2000 έχει ωφελήσει σημαντικά τις επιχειρήσεις της ΕΕ, αλλά απαιτεί επικαιροποίηση προκειμένου να αντιμετωπιστεί πλήρως ένα ευρύτερο φάσμα σημαντικών εμπορικών και επενδυτικών ζητημάτων .

Η νέα συμφωνία με το Μεξικό έχει ως στόχο να διευκολύνει ακόμη περισσότερο τις εξαγωγές και τις επενδύσεις στις αγορές του άλλου μέρους και να ενισχύσει περαιτέρω τις σχέσεις, με τους εξής τρόπους:

• μείωση των δασμών σε περισσότερα προϊόντα – κυρίως γεωργικά προϊόντα·
• προστασία περισσότερων γεωγραφικών ενδείξεων (ΓΕ) – διακριτά τρόφιμα και ποτά από συγκεκριμένες περιοχές της ΕΕ·
• άρση των μη δασμολογικών φραγμών, όπως ορισμένοι μεξικανικοί περιορισμοί στα τρόφιμα της ΕΕ·
• διασφάλιση της ευρωπαϊκής διανοητικής ιδιοκτησίας στο Μεξικό·
• βελτίωση της συνεργασίας και των αλυσίδων εφοδιασμού σε πρώτες ύλες κρίσιμης σημασίας για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση·
• άνοιγμα νέων αγορών στις δημόσιες συμβάσεις·
• εξασφάλιση καλύτερης πρόσβασης στην αγορά υπηρεσιών·
• προστασία των ευρωπαϊκών επενδύσεων στο Μεξικό·
• διασφάλιση της προβλεψιμότητας και της ασφάλειας δικαίου για τις επιχειρήσεις που συναλλάσσονται με ηλεκτρονικά μέσα·
• διευκόλυνση της αύξησης του εμπορίου και των επενδύσεων από τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ)·
• συμβολή στη δημιουργία πρόσθετων θέσεων εργασίας που σχετίζονται με τις εξαγωγές, οι οποίες είναι κατά μέσο όρο υψηλότερα αμειβόμενες· και
• προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης.

Ποιες είναι οι κυριότερες βελτιώσεις στο πλαίσιο της νέας συμφωνίας;

• Κατάργηση των δασμών

Το Μεξικό επιβάλλει επί του παρόντος υψηλούς δασμούς στις εισαγωγές από την ΕΕ, όπως τρόφιμα και άλλα γεωργικά προϊόντα. Στο πλαίσιο της συμφωνίας, το Μεξικό θα καταργήσει σχεδόν όλους αυτούς τους δασμούς, έτσι ώστε τα ευρωπαϊκά προϊόντα να είναι πιο ανταγωνιστικά στο Μεξικό και πιο ελκυστικά για τους Μεξικανούς καταναλωτές.

• Άρση των μη δασμολογικών εμποδίων στο εμπόριο

Οι κανόνες και οι κανονισμοί που δεν συνάδουν με τις διεθνείς συμφωνίες, τα διεθνή πρότυπα ή τις καθιερωμένες πρακτικές ενδέχεται να δημιουργήσουν εμπόδια στους εξαγωγείς της ΕΕ με την επιβολή πρόσθετου κόστους συμμόρφωσης. Η συμφωνία θα εξαλείψει τους περιττούς τεχνικούς εμπορικούς φραγμούς, παρέχοντας συγκεκριμένες βελτιώσεις σε πολλούς τομείς όπου είναι επί του παρόντος δύσκολο για τους ευρωπαίους εξαγωγείς και εισαγωγείς να συναλλάσσονται με το Μεξικό. Συμφωνώντας σε μεγαλύτερη σύγκλιση με τα διεθνή πρότυπα, θα είναι ευκολότερο για τις επιχειρήσεις της ΕΕ να εξάγουν στο Μεξικό. Για παράδειγμα, η συμφωνία περιλαμβάνει παράρτημα για τα μηχανοκίνητα οχήματα, το οποίο θα διευκολύνει την εξαγωγή ανταλλακτικών αυτοκινήτων στην ΕΕ μέσω της αποδοχής διεθνώς αναγνωρισμένων εκθέσεων δοκιμών (ΟΕΕ/ΗΕ) και πιστοποιητικών της ΕΕ.

Τι θα σημαίνει η συμφωνία για το εμπόριο αγαθών;

Η συμφωνία διευκολύνει τις εξαγωγές στο Μεξικό και αναμένεται να ωφελήσει πολλές επιχειρήσεις της ΕΕ, αλλά ιδίως εκείνες που παράγουν και πωλούν:

• αγροδιατροφικά προϊόντα·
• μηχανήματα·
• ορυκτά καύσιμα και συναφή προϊόντα·
• φαρμακευτικά προϊόντα·
• εξοπλισμός μεταφορών.

Ποιοι τομείς θα ωφεληθούν περισσότερο;

Όλες οι βιομηχανίες που εμπορεύονται μεταξύ Μεξικού και ΕΕ θα επωφεληθούν άμεσα ή έμμεσα από τον εκσυγχρονισμό της εν λόγω συμφωνίας.

Ορισμένοι τομείς που ωφελούνται ιδιαίτερα είναι οι εξής:

• Τρόφιμα και ποτά: οι δασμοί θα μειωθούν και η συμφωνία θα διασφαλίσει ότι τα διακριτικά ευρωπαϊκά περιφερειακά προϊόντα τροφίμων και ποτών, όπως το ζαμπόν Πάρμας, το κρασί Rioja, το τυρί Roquefort και το Tiroler Speck, προστατεύονται από παράνομες απομιμήσεις στη μεξικανική αγορά, .
• βιομηχανία χοιρείου και πτηνοτροφικού κρέατος: περισσότερες εγκαταστάσεις θα είναι σε θέση να εξάγουν χωρίς αδικαιολόγητες καθυστερήσεις, χάρη στην προκαταχώριση και την αποδοχή προϊόντων από αναγνωρισμένες απαλλαγμένες από επιβλαβείς οργανισμούς ζώνες και χωρίς κόστος σε περίπτωση που το Μεξικό αποφασίσει να ελέγξει τα κράτη μέλη.
• αυτοκίνητα και ανταλλακτικά αυτοκινήτων: οι κατασκευαστές θα έχουν μεγαλύτερη βεβαιότητα, διότι θα συνεχίσουν να είναι σε θέση να εξάγουν χρησιμοποιώντας διεθνή πρότυπα.
• Μηχανές και συσκευές: Οι επιχειρήσεις της ΕΕ θα βρίσκονται σε πιο ισότιμους όρους ανταγωνισμού, χάρη σε ένα σύνολο κανόνων καταγωγής που θα επιτρέπουν στους εξαγωγείς της ΕΕ να επωφελούνται από το προτιμησιακό εμπόριο στο πλαίσιο της συμφωνίας.
• ιατροτεχνολογικά προϊόντα: εκτός από τη συνέχιση των εμπορικών συναλλαγών με μηδενικούς δασμούς, οι κατασκευαστές θα επωφεληθούν επίσης από τα μειωμένα τέλη τελωνειακής επεξεργασίας και την πρόσβαση σε μηδενικούς δασμούς για ανακατασκευασμένα και επισκευασμένα αγαθά.
• φαρμακευτικά προϊόντα: θα εξορθολογιστούν οι ειδικοί κανόνες καταγωγής.

Τι θα σημαίνει η συμφωνία για τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών;

Η συμφωνία θα διευκολύνει τις επιχειρήσεις της ΕΕ να πωλούν τις υπηρεσίες τους στο Μεξικό. Ειδικότερα, οι επιχειρήσεις στους ακόλουθους τομείς αναμένεται να ωφεληθούν:

• επιχειρηματικές υπηρεσίες·
• χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες·
• τηλεπικοινωνίες·
• μεταφορές.

Κατά γενικό κανόνα, η συμφωνία θα παρέχει στους παρόχους υπηρεσιών της ΕΕ και του Μεξικού τις ίδιες ευκαιρίες, αποτρέποντας τις διακρίσεις και στις δύο αγορές.

Ειδικότερα, η συμφωνία:

• να διασφαλίσουν ότι η ΕΕ και το Μεξικό μπορούν να ρυθμίζουν τις αγορές υπηρεσιών τους κατά τρόπο που δεν εισάγει διακρίσεις·
• δεν επηρεάζουν δημόσιες υπηρεσίες όπως η υγειονομική περίθαλψη ή η εκπαίδευση.

Είτε εφαρμόζονται σε αλλοδαπούς είτε σε εγχώριους παρόχους υπηρεσιών, η συμφωνία θα διατηρήσει το δικαίωμα του Μεξικού να ρυθμίζει:

• υγεία και ασφάλεια·
• περιβαλλοντικά πρότυπα·
• απαιτήσεις προσόντων·
• εργασιακά δικαιώματα·
• συνθήκες εργασίας.

Πώς θα βοηθήσει η συμφωνία τις μικρότερες επιχειρήσεις και όχι μόνο τις μεγάλες;

Η συντριπτική πλειονότητα των εταιρειών τόσο στην ΕΕ όσο και στο Μεξικό είναι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και η συμφωνία θα καλύψει τις ειδικές ανάγκες τους.

Η συμφωνία περιλαμβάνει ειδικό κεφάλαιο για τις ΜΜΕ, το οποίο θα επιτρέψει την καλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων ενισχυμένων πληροφοριών για τις ΜΜΕ της ΕΕ σχετικά με τον τρόπο πρόσβασης στη μεξικανική αγορά και αντιστρόφως.

Επιπλέον, οι ΜΜΕ θα επωφεληθούν από ένα ειδικό θεσμικό πλαίσιο (σημεία επαφής για τις ΜΜΕ) που θα διασφαλίζει διμερείς διακυβερνητικές εργασίες, ώστε οι ΜΜΕ να επωφεληθούν από τη συμφωνία.

Οι ΜΜΕ θα επωφεληθούν επίσης από:

• μείωση του κόστους μέσω της άρσης των μη δασμολογικών φραγμών·
• απλούστερες απαιτήσεις για τους κανόνες καταγωγής·
• αυξημένη ρυθμιστική συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού·
• σύγκλιση των προτύπων της ΕΕ και του Μεξικού.

Πώς θα ωφελήσει η συμφωνία τις γεωργικές κοινότητες της ΕΕ;

Η ΕΕ διασφαλίζει πάντα ότι τα συμφέροντα των γεωργών και των παραγωγών τροφίμων της ΕΕ αντικατοπτρίζονται σε όλες τις εμπορικές διαπραγματεύσεις, βοηθώντας τους να αποκτήσουν νέες εξαγωγικές ευκαιρίες για τα προϊόντα τους στο εξωτερικό, προστατεύοντας παράλληλα τα συμφέροντά τους στο εσωτερικό.

Οι γεωργικές κοινότητες της ΕΕ θα επωφεληθούν σημαντικά από την ευκολότερη πρόσβαση στη δυναμική και αναπτυσσόμενη μεξικανική αγορά, μέσω περισσότερων ευκαιριών πώλησης των προϊόντων τους σε περίπου 131 εκατομμύρια Μεξικανούς καταναλωτές.

Το Μεξικό είναι καθαρός εισαγωγέας γεωργικών προϊόντων διατροφής της ΕΕ. Και ένας αυξανόμενος αριθμός Μεξικανών καταναλωτών απολαμβάνουν υψηλής ποιότητας ευρωπαϊκά προϊόντα, όπως το τυρί, τα πουλερικά, το χοιρινό κρέας, τα επεξεργασμένα τρόφιμα και η σοκολάτα.

Το Μεξικό θα καταργήσει πλήρως τους υψηλούς δασμούς του στο τελικό στάδιο εφαρμογής, ώστε να καταστεί δυνατή η αδασμολόγητη πρόσβαση για τις εξαγωγές γεωργικών προϊόντων διατροφής της ΕΕ, όπως τα ζυμαρικά (που υπόκεινται επί του παρόντος σε δασμούς έως 20 %), η σοκολάτα και τα είδη ζαχαροπλαστικής (με δασμούς που υπερβαίνουν το 20 %), τα μπλε τυριά (έως 20 %), οι πατάτες (έως 20 %), τα μήλα και τα κονσερβοποιημένα ροδάκινα (έως 20 %), τα αυγά (με ισχύοντα δασμό 45 %), τα προϊόντα χοιρινού κρέατος (έως 45 %, με εξαίρεση τα χοιρινά φιλέτα) και τα οικονομικά συναφή προϊόντα πουλερικών (έως 100 %).

Για άλλα προϊόντα, η συμφωνία θα παρέχει σημαντική νέα πρόσβαση στην αγορά εντός ετήσιων ορίων, για παράδειγμα:

Το Μεξικό και η ΕΕ συμφωνούν επίσης να άρουν άλλους εμπορικούς φραγμούς, όπως δυσκίνητους κανόνες και κανονισμούς, ώστε να είναι ευκολότερο για τους ευρωπαίους παραγωγούς να εξάγουν τα προϊόντα τους στο Μεξικό.

Πώς θα βοηθήσει η συμφωνία τους παραγωγούς τροφίμων και ποτών της ΕΕ να διαθέσουν στην αγορά τα διακριτά περιφερειακά προϊόντα τους (γεωγραφικές ενδείξεις);

Η ΕΕ κατέχει ηγετική θέση παγκοσμίως όσον αφορά διακριτά περιφερειακά προϊόντα τροφίμων και ποτών, όπως το ζαμπόν Πάρμας, η βαυαρική μπύρα, το κρασί Rioja, το τυρί Roquefort και ο κόκκος Tiroler.

Αυτά τα προϊόντα απολαμβάνουν ένα ειδικό καθεστώς γνωστό ως «Γεωγραφική Ένδειξη», το οποίο επιτρέπει στους καταναλωτές να εμπιστεύονται και να διακρίνουν τα ποιοτικά προϊόντα . Βοηθά επίσης τους ευρωπαίους παραγωγούς να κερδίζουν υψηλότερη τιμή για την ποιότητα των προϊόντων τους, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι δεν αντιγράφονται στο εξωτερικό.

Περίπου εκατό αλκοολούχα ποτά της ΕΕ με γεωγραφικές ενδείξεις προστατεύονται ήδη βάσει της συμφωνίας ΕΕ-Μεξικού του 1997 για τα αλκοολούχα ποτά. Στο πλαίσιο της νέας εμπορικής συμφωνίας, το Μεξικό θα προστατεύσει 232 οινοπνευματώδη ποτά και επιπλέον 336 ευρωπαϊκές γεωγραφικές ενδείξεις για τα κρασιά, τις μπύρες και τα τρόφιμα. Αυτό σημαίνει ότι μόνο τα προϊόντα που παράγονται στην ΕΕ θα επιτρέπεται να πωλούνται στο Μεξικό με τις προστατευόμενες ονομασίες.

Με τον τρόπο αυτό:

• να βοηθήσει τους ευρωπαίους παραγωγούς και εξαγωγείς να αποφύγουν τον αθέμιτο ανταγωνισμό από μη αυθεντικά προϊόντα,
• να συμβάλει στην επίτευξη προνομιακής τιμής για ένα αναγνωρισμένο υψηλής ποιότητας, αυθεντικό αγροδιατροφικό προϊόν προέλευσης ΕΕ,
• να διαβεβαιώσει τους Μεξικανούς καταναλωτές ότι αγοράζουν ένα γνήσιο ευρωπαϊκό προϊόν υψηλής ποιότητας.

Πώς θα ανοίξει η συμφωνία την αγορά δημοσίων συμβάσεων του Μεξικού;

Στο πλαίσιο της νέας συμφωνίας, το Μεξικό συμφώνησε:

• να δημιουργηθούν περισσότερες ευκαιρίες για τις ευρωπαϊκές εταιρείες, διασφαλίζοντας ότι μπορούν να υποβάλλουν προσφορές για περισσότερες δημόσιες συμβάσεις στη μεξικανική αγορά, συμπεριλαμβανομένων των συμβάσεων για συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα·
• να επεκταθούν οι ευκαιρίες της αγοράς για τους ευρωπαίους προσφέροντες στις αγορές δημοσίων συμβάσεων 14 μεξικανικών κρατών·
• να διευκολύνει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να υποβάλλουν προσφορές για δημόσιες συμβάσεις του Μεξικού·
• να αντιμετωπίζουν τις προσφορές των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων επί ίσοις όροις με τις προσφορές των μεξικανικών επιχειρήσεων· και
• να διασφαλίσει ότι οι διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων είναι προβλέψιμες και διαφανείς.

Πώς θα στηρίξει η συμφωνία την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση;

Η εκσυγχρονισμένη συμφωνία θα καταστήσει το Μεξικό προνομιακό εταίρο για την ΕΕ, ιδίως στηρίζοντας την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, καθώς και τις στρατηγικές της ΕΕ για την ελαχιστοποίηση των κινδύνων και τη διαφοροποίηση. Αυτό θα επιτευχθεί με:

• Εξασφάλιση καλύτερου εφοδιασμού και διαφοροποίησης των κρίσιμων πρώτων υλών, μεταξύ άλλων με τη στήριξη των επενδύσεων της ΕΕ στο Μεξικό·
• Άρση των φραγμών στο ηλεκτρονικό εμπόριο, καθώς και λειτουργία ως πλατφόρμας συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού στον ψηφιακό τομέα και θεμελίωση ενός πιο φιλόδοξου διαλόγου στον τομέα αυτό· και
• Τόνωση της ανάπτυξης του εμπορίου πράσινων τεχνολογιών μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού.

Πώς θα διασφαλίσει η συμφωνία ασφαλέστερες και πιο προβλέψιμες αλυσίδες εφοδιασμού;

Το Μεξικό είναι κορυφαίος προμηθευτής διαφόρων κρίσιμων πρώτων υλών για την ΕΕ. Η νέα συμφωνία θα διατηρήσει την αδασμολόγητη πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες και θα διασφαλίσει φθηνότερες, ασφαλέστερες και πιο προβλέψιμες αλυσίδες εφοδιασμού για τα εν λόγω υλικά, τα οποία είναι απαραίτητα για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση της ΕΕ.  Συγκεκριμένα, θα: 

• να απαγορεύσει τη διπλή τιμολόγηση, διασφαλίζοντας ότι οι εισαγωγείς της ΕΕ πληρώνουν το ίδιο με τους Μεξικανούς αγοραστές· 
• άνοιγμα του τομέα κρίσιμων πρώτων υλών του Μεξικού στις επενδύσεις της ΕΕ·  
• συμβολή στη διαφοροποίηση των πηγών κρίσιμων πρώτων υλών της ΕΕ και μείωση της εξάρτησης από προμηθευτές υψηλού κινδύνου· και
• Διατήρηση των υποχρεώσεων των εταιρειών να συμμορφώνονται με τη σχετική περιβαλλοντική και εργατική νομοθεσία.

Πώς θα βοηθήσει η συμφωνία τους φορείς καινοτομίας, τις δημιουργικές βιομηχανίες και τους καλλιτέχνες της Ευρώπης;

Οι κάτοχοι δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας της ΕΕ θα προστατεύονται στο Μεξικό στο πλαίσιο αυτής της νέας συμφωνίας καλύτερα από ό,τι στο πλαίσιο της συμφωνίας TRIPS του ΠΟΕ. Το Μεξικό θα διασφαλίσει υψηλότερα πρότυπα προστασίας και επιβολής των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, όπως:

• Δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικά δικαιώματα: η συμφωνία καλύπτει όλα τα δικαιώματα που προστατεύονται από τη νομοθεσία της ΕΕ και αντικατοπτρίζει τα υψηλά πρότυπα της ΕΕ όσον αφορά τη διάρκεια προστασίας.
• Εμπορικά σήματα: η συμφωνία περιλαμβάνει τη δέσμευση να προσχωρήσει στο πρωτόκολλο της Μαδρίτης και στη συμφωνία της Νίκαιας και να ακολουθήσει την προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά τη δυνατότητα κατάσχεσης εμπορευμάτων υπό διαμετακόμιση.
• Σχέδια και υποδείγματα: η συμφωνία προστατεύει τα βιομηχανικά σχέδια και υποδείγματα για διάστημα έως 25 ετών.

Πώς θα ενθαρρύνει η συμφωνία περισσότερες επενδύσεις μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού;

Η συμφωνία θα διευκολύνει τις επενδύσεις στις αγορές του άλλου μέρους, υποστηρίζοντας περισσότερες εταιρείες να επενδύσουν και να δημιουργήσουν επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης διατάξεις για την προστασία των επενδύσεων. Στόχος είναι η προσέλκυση και η ενίσχυση των επενδύσεων μέσω της αύξησης της εμπιστοσύνης των επενδυτών και της βελτίωσης των ισότιμων όρων ανταγωνισμού. Αυτό θα ενθαρρύνει τους επενδυτές να αξιοποιήσουν στο έπακρο τις ευκαιρίες που δημιουργεί η συμφωνία.

Η συμφωνία βελτιώνει την προστασία των επενδύσεων αντικαθιστώντας το παλαιό σύστημα επίλυσης διαφορών επενδυτή-κράτους με ένα νέο Σύστημα Επενδυτικών Δικαστηρίων και διασφαλίζοντας την κατάλληλη ισορροπία μεταξύ της προστασίας των επενδύσεων και του δικαιώματος της κυβέρνησης να ρυθμίζει προς το δημόσιο συμφέρον. Το Σύστημα Επενδυτικών Δικαστηρίων:

• συγκροτεί μόνιμο δικαστήριο για κάθε εμπορική συμφωνία της ΕΕ, από κοινού με τον εμπορικό εταίρο·
• διαθέτει δικαστές υψηλής ειδίκευσης, οι οποίοι διορίζονται τυχαία σε κάθε υπόθεση·
• αποφεύγει τη σύγκρουση συμφερόντων εμποδίζοντας τους δικαστές να εργάζονται επίσης ως δικηγόροι επενδύσεων·
• περιλαμβάνει το δικαίωμα προσφυγής κατά των αποφάσεων και τη δυνατότητα ανατροπής των αποφάσεων του δικαστηρίου· και
• καθιστά όλα τα έγγραφα διαθέσιμα στο διαδίκτυο, με ακροάσεις που μεταδίδονται μέσω διαδικτύου για όλους.

Η ΕΕ έχει ήδη συμπεριλάβει το Σύστημα Επενδυτικών Δικαστηρίων στις συμφωνίες της με τον Καναδά, τη Σινγκαπούρη, το Βιετνάμ και τη Χιλή.

Πώς θα προστατεύσει η συμφωνία τα ευρωπαϊκά πρότυπα, συμπεριλαμβανομένων των προτύπων για την ασφάλεια των τροφίμων;

Όπως συμβαίνει με όλες τις εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ, η συμφωνία με το Μεξικό δεν θα αλλάξει τα ευρωπαϊκά πρότυπα προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των προτύπων για τα τρόφιμα και τα γεωργικά προϊόντα.

Και, όπως όλες οι εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ, διασφαλίζει πλήρως το δικαίωμα της ΕΕ να εφαρμόζει τα δικά της πρότυπα σε όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες που πωλούνται στην Ευρώπη.

Όλες οι εισαγωγές από το Μεξικό πρέπει να πληρούν τους κανόνες της ΕΕ σχετικά με:

• τεχνικά πρότυπα για τα προϊόντα·
• την ασφάλεια των καταναλωτών·
• προστασία του περιβάλλοντος·
• υγεία των ζώων και των φυτών·
• ασφάλεια των τροφίμων και γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί (ΓΤΟ).

Χάρη στις διαπραγματεύσεις, η ΕΕ και το Μεξικό συνεργάζονται στενότερα σε διάφορους διεθνείς φορείς καθορισμού προτύπων σε τομείς όπως:

• φαρμακευτικά προϊόντα·
• χημικές ουσίες·
• ο Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης (ISO)·
• της Διεθνούς Επιτροπής Ηλεκτρικής Ενέργειας και
• Codex Alimentarius – τα πρότυπα τροφίμων που καθορίζονται από τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Δεδομένου ότι τα πρότυπα της ΕΕ είναι ήδη σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, αυτό θα διευκολύνει τις επιχειρήσεις της ΕΕ να εξάγουν στο Μεξικό.

Πώς θα συμβάλει η συμφωνία στην πάταξη της διαφθοράς;

Η νέα συμφωνία ΕΕ-Μεξικού περιλαμβάνει διατάξεις που αποσκοπούν στην καταπολέμηση και την πρόληψη της διαφθοράς στο εμπόριο και τις επενδύσεις.

Και οι δύο πλευρές επαναλαμβάνουν τις δεσμεύσεις που περιέχονται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά της διαφθοράς (UNCAC) όσον αφορά:

• να καταστήσει τη δωροδοκία ποινικό αδίκημα για κυβερνητικούς αξιωματούχους·
• να εξετάσουν το ενδεχόμενο να καταστήσουν τη δωροδοκία αδίκημα για τις επιχειρήσεις·
• να διασφαλίσει ότι οι ιδιώτες ή οι επιχειρήσεις που ενεργούν με διεφθαρμένο τρόπο μπορούν να διωχθούν ποινικά.

Επιπλέον, η ΕΕ και το Μεξικό θα εργαστούν για την πρόληψη της διαφθοράς με τους εξής τρόπους:

• θέσπιση και επιβολή κωδίκων δεοντολογίας για κυβερνητικούς αξιωματούχους·
• να ενθαρρυνθούν οι επιχειρήσεις:
  • να εκπαιδεύουν το προσωπικό τους σε θέματα δεοντολογίας
  • να ελέγχουν και να δημοσιεύουν τους λογαριασμούς τους.

Η ΕΕ και το Μεξικό θα καταπολεμήσουν τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες διασφαλίζοντας ότι:

• είναι πάντοτε γνωστή η ταυτότητα του πραγματικού κατόχου τραπεζικού λογαριασμού, καταπιστεύματος ή ταμείου («δικαιούχος»)·
• οι φορολογικές, δικαστικές και άλλες αρμόδιες αρχές μπορούν να έχουν πρόσβαση στις εν λόγω πληροφορίες.

Η συμφωνία δίνει τη δυνατότητα στην κοινωνία των πολιτών να καταστήσει την ΕΕ και το Μεξικό υπόλογες για την εκπλήρωση των δεσμεύσεών τους στο πλαίσιο της συμφωνίας.

Πώς θα συμβάλει η συμφωνία στην υποστήριξη ζητημάτων ανθρωπίνων δικαιωμάτων ?

Η συμφωνία αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής εταιρικής σχέσης μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού, η οποία θα ενισχύσει τη συνεργασία και θα περιλαμβάνει τακτικές συνεδριάσεις υψηλού επιπέδου μεταξύ του Μεξικού και της ΕΕ στους τομείς των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης.

Η ΕΕ θα συνεχίσει να στηρίζει έργα που υλοποιούνται από μη κυβερνητικές οργανώσεις για την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της κοινωνικής συνοχής και της ασφάλειας στο Μεξικό, καθώς και του ρόλου της κοινωνίας των πολιτών.

Η νέα συμφωνία θα επιτρέψει επίσης στην ΕΕ και το Μεξικό να συζητήσουν μια σειρά θεμάτων όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα με την κοινωνία των πολιτών, μεταξύ των οποίων:

• συνδικαλιστικές οργανώσεις·
• περιβαλλοντικές εκστρατείες·
• αγωνιστές για τα δικαιώματα των γυναικών και την ισότητα των φύλων· ομάδες για τα ανθρώπινα δικαιώματα·
• επιχειρηματικές ενώσεις·
• δημοσιογράφοι·
• Ακαδημαϊκή κοινότητα και think tanks.

Πώς θα προασπίσει η συμφωνία τα εργασιακά δικαιώματα τόσο στην ΕΕ όσο και στο Μεξικό;

Η ΕΕ διαθέτει ισχυρή νομοθεσία για την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Η ΕΕ και το Μεξικό συμφώνησαν ότι η νέα εμπορική συμφωνία πρέπει να στηρίζει τα υφιστάμενα δικαιώματα και όχι να τα μειώνει ή να τα αποδυναμώνει.

Η συμφωνία απαγορεύει σε αμφότερες τις πλευρές να ενθαρρύνουν αδικαιολόγητα το εμπόριο και τις επενδύσεις:

• παρεκκλίσεις από την εργατική νομοθεσία·
• μη εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας.

Επιπλέον, αμφότερα τα μέρη δεσμεύονται να σέβονται, να προωθούν και να εφαρμόζουν αποτελεσματικά τις αρχές των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) στην εργασία, συμπεριλαμβανομένης της εξάλειψης της παιδικής εργασίας και της καταναγκαστικής εργασίας, καθώς και της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι· και την αποτελεσματική εφαρμογή των επικυρωμένων συμβάσεων και πρωτοκόλλων της ΔΟΕ. Δεσμεύονται επίσης να καταβάλλουν συνεχείς και διαρκείς προσπάθειες για την κύρωση των εκκρεμών βασικών συμβάσεων της ΔΟΕ.

Ως εκ τούτου, η συμφωνία θα διασφαλίσει ότι η ελευθέρωση του εμπορίου συμβαδίζει με την προάσπιση και την ενίσχυση των δικαιωμάτων των εργαζομένων.

Τι γίνεται με τις επιπτώσεις της συμφωνίας στο περιβάλλον;

Η ΕΕ και το Μεξικό συμφώνησαν να στηρίξουν τους υφιστάμενους περιβαλλοντικούς νόμους και να μην τους μειώσουν ούτε να τους αποδυναμώσουν, απαγορεύοντας έτσι σε καμία από τις δύο πλευρές να επιδιώξει «κούρσα προς τα κάτω».

 Η νέα εμπορική συμφωνία περιλαμβάνει επίσης δεσμεύσεις σχετικά με:

• την αποτελεσματική εφαρμογή των πολυμερών περιβαλλοντικών συμφωνιών, συμπεριλαμβανομένης της συμφωνίας του Παρισιού·
• προώθηση της βιώσιμης διαχείρισης της αλιείας και των δασών·
• διατήρηση της βιοποικιλότητας·
• καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου άγριων ειδών.

Η ΕΕ και το Μεξικό συμφώνησαν επίσης να προωθήσουν διάφορες άλλες πρωτοβουλίες, σε τομείς όπως η υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά, το δίκαιο εμπόριο και η ενεργειακή απόδοση.

Περιλαμβάνει η συμφωνία διατάξεις για την ισότητα των φύλων;

Η συμφωνία περιλαμβάνει κοινή δήλωση για το εμπόριο και την ισότητα των φύλων από την ΕΕ και το Μεξικό, η οποία επιβεβαιώνει την κοινή δέσμευση για την προώθηση της οικονομικής χειραφέτησης και των δικαιωμάτων των γυναικών.  

Η κοινή δήλωση περιλαμβάνει δεσμεύσεις για την εφαρμογή των διατάξεων της συμφωνίας κατά τρόπο που προωθεί και ενισχύει την ισότητα των φύλων, για την αποτελεσματική εφαρμογή διεθνών συμφωνιών που αφορούν την ισότητα των φύλων και τα δικαιώματα των γυναικών, καθώς και για την ενίσχυση της συνεργασίας σε εμπορικές πτυχές των εν λόγω θεμάτων.  

Οι διατάξεις είναι εκτελεστές και υπόκεινται στον ειδικό μηχανισμό επίλυσης διαφορών βάσει του κεφαλαίου ΕΒΑ της συμφωνίας.

Θα είναι εκτελεστό το κεφάλαιο για τη βιώσιμη ανάπτυξη;

Ναι. Η συμφωνία προωθεί τη βιώσιμη ανάπτυξη μέσω νομικά δεσμευτικών υποχρεώσεων για τα εργασιακά δικαιώματα, την προστασία του περιβάλλοντος, την κλιματική αλλαγή και την υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά (κεφάλαιο ΕΒΑ). Η κοινή δήλωση για το εμπόριο και την ισότητα των φύλων περιλαμβάνει δεσμεύσεις για το εμπόριο, την ισότητα των φύλων και την οικονομική χειραφέτηση των γυναικών.

Οι υποχρεώσεις αυτές είναι δεσμευτικές και υπόκεινται σε ειδική διαδικασία επίλυσης διαφορών. Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών διαδραματίζουν επίσης ουσιαστικό ρόλο στην εφαρμογή και την παρακολούθηση της πλήρους συμφωνίας.

Περιλαμβάνει η συμφωνία αναφορά στην αρχή της προφύλαξης;

Ναι, η αρχή της προφύλαξης κατοχυρώνεται στη συμφωνία: στο άρθρο 6.7 σχετικά με την εκτίμηση κινδύνου του κεφαλαίου για τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα (ΥΦΠ) και στο άρθρο 11 του κεφαλαίου για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η αρχή της προφύλαξης επιτρέπει στην ΕΕ να ενεργεί αποφασιστικά για την προστασία του περιβάλλοντος, της υγείας και της ζωής των πολιτών.

Όσον αφορά το ΚΕΕ, αυτό σημαίνει ότι η ΕΕ μπορεί:

• Ρυθμίζουν πότε τα επιστημονικά στοιχεία - για παράδειγμα, σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων - είναι ασαφή·
• Διατήρηση επικαιροποιημένου και σύγχρονου συστήματος για την ασφάλεια των τροφίμων και την υγεία των ζώων και των φυτών·
• Παρέμβαση, εάν είναι απαραίτητο, για την άμεση ρύθμιση πιθανών επιβλαβών ζώων, φυτών και των προϊόντων τους.

Η αρχή της προφύλαξης κατοχυρώνεται επίσης στις Συνθήκες της ΕΕ και οι εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ πρέπει να τηρούν τις εν λόγω Συνθήκες.

Η ΕΕ διασφαλίζει ότι όλες οι εμπορικές συμφωνίες της:

• να σέβεται πλήρως το δικαίωμα ρύθμισης βάσει της αρχής της προφύλαξης·
• ευθυγραμμίζονται με τους υφιστάμενους κανονισμούς της ΕΕ για την ασφάλεια των τροφίμων και άλλες «παράγωγες νομοθετικές πράξεις» που περιλαμβάνουν την αρχή της προφύλαξης.

Πώς θα επηρεάσει η συμφωνία τις δημόσιες υπηρεσίες στην Ευρώπη;

Η συμφωνία δεν θα επηρεάσει τις δημόσιες υπηρεσίες.

Καμία εμπορική συμφωνία της ΕΕ δεν υποχρεώνει τις κυβερνήσεις να ιδιωτικοποιήσουν ή να απορρυθμίσουν οποιαδήποτε δημόσια υπηρεσία σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο. Η συμφωνία ΕΕ-Μεξικού δεν διαφέρει.

Οι κυβερνήσεις της ΕΕ θα εξακολουθήσουν να είναι σε θέση να εθνικοποιούν οποιεσδήποτε ιδιωτικά παρεχόμενες υπηρεσίες, σύμφωνα με την εθνική και την ενωσιακή νομοθεσία — για παράδειγμα σχετικά με τους όρους πρόωρης λήξης μιας σύμβασης ή καταβολής αποζημίωσης για απαλλοτρίωση.

Οι εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ δεν επηρεάζουν την ικανότητα καμίας χώρας να ρυθμίζει και να θεσπίζει κανόνες σχετικά με τις δικές της αγορές υπηρεσιών, αλλά μάλλον προσπαθούν να εμποδίσουν τις κυβερνήσεις να εισάγουν διακρίσεις μεταξύ των παρόχων υπηρεσιών αποκλειστικά και μόνο λόγω της εθνικότητάς τους.

Η συμφωνία ΕΕ-Μεξικού δεν θα αλλάξει τους κανόνες που πρέπει να τηρούν οι προμηθευτές —αλλοδαποί ή εγχώριοι— προκειμένου:

• προστασία της υγείας και της ασφάλειας των πολιτών·
• οργάνωση των εκπαιδευτικών συστημάτων·
• διανομή νερού·
• προστασία του περιβάλλοντος.

Ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ επέλεξαν να επιτρέψουν σε παρόχους υπηρεσιών εκτός ΕΕ να παρέχουν ιδιωτικές υπηρεσίες εκπαίδευσης και υγείας. Άλλοι τα έχουν αποκλείσει συγκεκριμένα.

Όποια και αν είναι η απόφαση ενός κράτους μέλους, ούτε η εμπορική συμφωνία με το Μεξικό ούτε η Συνθήκη της Λισαβόνας περιορίζουν:

• ικανότητα των κρατών μελών της ΕΕ να ρυθμίζουν ή να παρέχουν υπηρεσίες γενικού συμφέροντος, όπως η ενέργεια και το νερό·
• την ικανότητα της ΕΕ να ρυθμίζει τις υπηρεσίες αυτές κατά τρόπο που δεν εισάγει διακρίσεις.

Πώς θα διασφαλίσει η συμφωνία το δικαίωμα των κυβερνήσεων να θεσπίζουν ρυθμίσεις προς το δημόσιο συμφέρον;

Η συμφωνία δεν θα επηρεάσει το δικαίωμα της ΕΕ ή του Μεξικού:

• για τη ρύθμιση της προστασίας της δημόσιας υγείας, του περιβάλλοντος ή των εργαζομένων
• για την παροχή δημόσιων υπηρεσιών.

Καμία εμπορική συμφωνία της ΕΕ δεν υποχρεώνει τις κυβερνήσεις να ιδιωτικοποιήσουν ή να απορρυθμίσουν οποιαδήποτε δημόσια υπηρεσία σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο. Η συμφωνία ΕΕ-Μεξικού δεν διαφέρει.

Η συμφωνία θα επιτρέψει στην ΕΕ και το Μεξικό να συνεργαστούν σε ορισμένα ρυθμιστικά ζητήματα —σε εθελοντική βάση.

Η συνεργασία θα ισχύει μόνο για τη γενική νομοθεσία της ΕΕ ή για τη νομοθεσία που επηρεάζει το εμπόριο ή τις επενδύσεις.  Δεν θα περιλαμβάνει τη νομοθεσία των κρατών μελών της ΕΕ.

Ποιος αποφάσισε να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για την επικαιροποίηση της εμπορικής συμφωνίας με το Μεξικό;

Τα κράτη μέλη της ΕΕ αποφάσισαν να ξεκινήσουν τις διαπραγματεύσεις, ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συμμετάσχει σε συζητήσεις με το Μεξικό.

Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε τις «οδηγίες διαπραγμάτευσης» –που συχνά αναφέρονται ως «εντολή»– για την αντικατάσταση της συμφωνίας ΕΕ-Μεξικού του 2000 με επικαιροποιημένη συμφωνία.

Οι κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ ανέθεσαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διαπραγματευτεί εξ ονόματος της ΕΕ. Η «εντολή» —μια σειρά κατευθυντήριων γραμμών— καθορίζει τους στόχους.

Πόσο έλεγχο είχαν οι εκλεγμένες κυβερνήσεις και οι βουλευτές του ΕΚ κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων;

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπραγματεύεται εξ ονόματος της ΕΕ σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που της έχουν δοθεί από τις κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ.

Η Επιτροπή διασφάλιζε ανέκαθεν ότι η διαπραγματευτική διαδικασία είναι υπόλογη στα κράτη μέλη της ΕΕ και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ο Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ και οι διαπραγματευτές της Επιτροπής:

• να συνεργαστούν με τα κράτη μέλη της ΕΕ για την προετοιμασία των διαπραγματεύσεων και των διαπραγματευτικών κειμένων·
• να υποβάλει έκθεση στα κράτη μέλη που συνέρχονται στο πλαίσιο του Συμβουλίου σχετικά με την πορεία των διαπραγματεύσεων·
• να ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τις εξελίξεις·
• ενώπιον της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων μεταξύ 2016 και 2025, η Επιτροπή συμμετείχε σε συζητήσεις με τα κράτη μέλη της ΕΕ και πραγματοποίησε 47 συνεδριάσεις με την Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου (INTA) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συγκρότησε επίσης ειδική ομάδα παρακολούθησης για την παρακολούθηση των διαπραγματεύσεων.

Πώς εξασφάλισε η Επιτροπή ότι όλοι θα μπορούσαν να παρακολουθήσουν τι συνέβαινε στις συνομιλίες;

Καθ' όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, η Επιτροπή συναντήθηκε τακτικά, ενημέρωσε και αντάλλαξε πληροφορίες με:

• κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ·
• το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο·
• οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.

Στον ιστότοπό της, η Επιτροπή δημοσίευσε:

• εκθέσεις σχετικά με τους γύρους διαπραγματεύσεων
• κείμενα των προτάσεων της ΕΕ που υποβλήθηκαν στο Μεξικό
• Δελτία Τύπου
• γενικές πληροφορίες σχετικά με τις διαπραγματεύσεις

Η Επιτροπή επίσης:

• πραγματοποιεί συνεντεύξεις Τύπου με δημοσιογράφους·
• διεξάγει διαλόγους με τους πολίτες στα κράτη μέλη της ΕΕ.

Πώς φρόντισε η Επιτροπή να ακούσει όλους όσους συμμετείχαν στη συμφωνία;

Η Επιτροπή υποβάλλει τακτικά εκθέσεις στις κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ και ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την πρόοδο των διαπραγματεύσεων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πραγματοποίησε επίσης πολυάριθμες συναντήσεις με πολλούς εκπροσώπους των περισσότερων από 460 οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών που είναι εγγεγραμμένες στον συνεχιζόμενο διάλογό της για την εμπορική πολιτική. Αυτές οι μη κερδοσκοπικές ομάδες που εδρεύουν στην ΕΕ περιλαμβάνουν:

• συνδικαλιστικές οργανώσεις·
• οργανώσεις καταναλωτών·
• ομοσπονδίες εργοδοτών·
• ομοσπονδίες επιχειρήσεων·
• γεωργικές οργανώσεις·
• περιβαλλοντικές οργανώσεις·
• οργανώσεις για την καλή διαβίωση των ζώων·
• ομάδες θρησκευτικού χαρακτήρα·
• δεξαμενές σκέψης·
• ομάδες με βάση την κοινότητα.

Οι συνεδριάσεις αυτές επιτρέπουν σε ευρύ φάσμα οργάνων να εκφράζουν τις απόψεις τους και να σχολιάζουν τις διαπραγματεύσεις. Κατά τις συνεδριάσεις, η Επιτροπή ενημερώνει και ενημερώνει την κοινωνία των πολιτών σχετικά με τις διαπραγματεύσεις και ακούει τις απόψεις τους.

Το 2015, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε νέες κατευθυντήριες γραμμές για τη διαφάνεια. Έκτοτε, η Επιτροπή έχει δημοσιοποιήσει όλα τα νέα έγγραφα διαπραγμάτευσης που κατατέθηκαν στο πλαίσιο των εμπορικών συνομιλιών.

Οι πόρτες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι ανοιχτές.  Έτσι, κάθε οργανισμός που ενδιαφέρεται για τις συνομιλίες μπορεί να συναντηθεί με αξιωματούχους για να παρουσιάσει τις απόψεις και τις απόψεις τους.

Τι συμβαίνει τώρα που έχουν υπογραφεί οι συμφωνίες;

Μετά την υπογραφή της εκσυγχρονισμένης συνολικής συμφωνίας και της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας, η ΕΕ και το Μεξικό θα ακολουθήσουν τώρα τις αντίστοιχες διαδικασίες τους για την επικύρωση των συμφωνιών. 

Από την πλευρά της ΕΕ, αυτό σημαίνει ότι η συμφωνία επιχορήγησης θα πρέπει να επικυρωθεί από όλα τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τις εθνικές τους διαδικασίες. Ταυτόχρονα, η iTA θα ακολουθήσει τη διαδικασία κύρωσης μόνο από την ΕΕ, καθώς εμπίπτει στις αποκλειστικές αρμοδιότητες της ΕΕ.  Αυτό θα απαιτήσει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την έκδοση απόφασης σχετικά με τη σύναψη από το Συμβούλιο, μετά την οποία θα τεθεί σε ισχύ.

Η συμφωνία iTA θα λήξει μόλις τεθεί σε ισχύ η συμφωνία επιχορήγησης.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Jorge Aguilar on Unsplash