Το Συμβούλιο αποφάσισε να αναστείλει για ένα έτος τους τελωνειακούς δασμούς σε βασικά αζωτούχα λιπάσματα που χρησιμοποιούνται στη γεωργική παραγωγή στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των εισροών λιπασμάτων, όπως η ουρία και η αμμωνία.

Το μέτρο αποσκοπεί στη μείωση του κόστους για τους γεωργούς και τη βιομηχανία λιπασμάτων της ΕΕ —σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η εξοικονόμηση σε εισαγωγικούς δασμούς εκτιμάται σε 60 εκατ. ευρώ. Το μέτρο θα μειώσει επίσης την εξάρτηση της ΕΕ από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία για τα προϊόντα λίπανσης και θα συμβάλει στη δημιουργία ενός πιο διαφοροποιημένου εμπορικού δικτύου στον τομέα αυτόν.

Η απόφαση παρέχει στους Ευρωπαίους γεωργούς καλύτερη πρόσβαση σε οικονομικά προσιτές και αξιόπιστες προμήθειες λιπασμάτων —μια καλή είδηση τόσο για τον γεωργικό τομέα όσο και για τους καταναλωτές της ΕΕ. Ταυτόχρονα, απομακρυνόμαστε με ταχύτερο ρυθμό από τα ρωσικά και τα λευκορωσικά προϊόντα και διαμορφώνουμε πιο ανθεκτικές αλυσίδες εφοδιασμού και εταιρικές σχέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο.

Μάκης Κεραυνός, Υπουργός Οικονομικών της Κυπριακής Δημοκρατίας

Στην πράξη, η αναστολή θα εφαρμοστεί μόνο σε προϊόντα που δεν έχουν ήδη εισαχθεί ατελώς στην ΕΕ από χώρες που έχουν προτιμησιακή πρόσβαση στο πλαίσιο των δασμών του μάλλον ευνοούμενου κράτους (ΜΕΚ). Ωστόσο, για να εξισορροπηθούν τα συμφέροντα των παραγωγών της ΕΕ, το μέτρο περιορίζεται σε ποσόστωση εμπορευμάτων ίση με τον όγκο των εισαγωγών ΜΕΚ το 2024 συν 20% του όγκου των εισαγωγών από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία κατά το ίδιο έτος.

Η ΕΕ αποφάσισε ότι η αναστολή δεν θα εφαρμόζεται σε προϊόντα που εισάγονται από τη Ρωσία, λόγω του απρόκλητου και αδικαιολόγητου επιθετικού πολέμου της κατά της Ουκρανίας. Επίσης, δεν θα εφαρμόζεται σε προϊόντα που εισάγονται από τη Λευκορωσία, λόγω της στήριξής της προς τη Ρωσία και της περιφρόνησης που επιδεικνύει προς το διεθνές δίκαιο, τις θεμελιώδεις ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Επόμενα βήματα

Το μέτρο θα τεθεί σε ισχύ την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και θα έχει δωδεκάμηνη εφαρμογή. Αναμένεται ότι η Επιτροπή θα παρακολουθεί την αγορά λιπασμάτων και, εάν είναι αναγκαίο, θα προτείνει την παράταση ή την τροποποίηση της αναστολής.

Γενικές πληροφορίες

Τα λιπάσματα είναι απαραίτητα για τους Ευρωπαίους γεωργούς, οι οποίοι χρειάζονται ασφαλή και τακτική εμπορική ροή λιπασμάτων σε ανταγωνιστικές τιμές για την εγγύηση της γεωργικής παραγωγής και της επισιτιστικής ασφάλειας. Από το 2021 οι τιμές αυτών των προϊόντων έχουν αυξηθεί σημαντικά, γεγονός που προκάλεσε αύξηση στις τιμές των τροφίμων και πίεση στη γεωργική παραγωγή.

Το 2024 η ΕΕ εισήγαγε 2 εκατ. τόνους αμμωνίας και 5,9 εκατ. τόνους ουρίας κυρίως για την παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων. Επιπλέον, η Ένωση εισήγαγε 6,7 εκατ. τόνους αζωτούχων λιπασμάτων και αζωτούχων μειγμάτων.

Η ΕΕ εισάγει ήδη σημαντικό μέρος των αζωτούχων λιπασμάτων αδασμολόγητα από χώρες που απολαύουν προτιμησιακής πρόσβασης στην αγορά της Ένωσης. Παρόλα αυτά, η ΕΕ εισάγει ακόμα μεγάλο όγκο τέτοιων εμπορευμάτων καταγόμενων από χώρες που υπόκεινται στο κοινό δασμολόγιο, με δασμολογικούς συντελεστές που κυμαίνονται επί του παρόντος μεταξύ 5,5 % και 6,5 %.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by James Baltz on Unsplash

Το Συμβούλιο εξέδωσε τυπικά τον αναθεωρημένο κανονισμό για το σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων (ΣΓΠ), ο οποίος παραχωρεί εμπορικές προτιμήσεις της ΕΕ σε αναπτυσσόμενες χώρες, ενισχύοντας τη σύνδεση μεταξύ της προτιμησιακής πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των εργασιακών δικαιωμάτων, της προστασίας του περιβάλλοντος και της χρηστής διακυβέρνησης.

Δέσμευση της ΕΕ είναι η αξιοποίηση του εμπορίου ως εργαλείου εταιρικής σχέσης για τη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της χρηστής διακυβέρνησης. Οι αναθεωρημένοι κανόνες του ΣΓΠ ενισχύουν τις εταιρικές μας σχέσεις με τις αναπτυσσόμενες χώρες, καθιστώντας παράλληλα σαφές ότι οι εμπορικές προτιμήσεις συμβαδίζουν με κοινές δεσμεύσεις και ευθύνες.

Μιχάλης Δαμιανός, Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κυπριακής Δημοκρατίας

Το αναθεωρημένο πλαίσιο ενισχύει το ισχύον σύστημα ΣΓΠ βελτιώνοντας την παρακολούθηση και τη διαφάνεια και επεκτείνοντας τον κατάλογο των διεθνών συμβάσεων που πρέπει να τηρούν οι δικαιούχες χώρες. Προβλέπει ταχύτερη διαδικασία για την αναστολή των εμπορικών προτιμήσεων σε περιπτώσεις σοβαρών παραβιάσεων των εν λόγω συμβάσεων, ιδίως των διεθνών συμφωνιών για την κλιματική αλλαγή και την προστασία του περιβάλλοντος.

Ο κανονισμός εισάγει επίσης, για πρώτη φορά, σύνδεση μεταξύ των εμπορικών προτιμήσεων και της συνεργασίας για τη μετανάστευση και την επανεισδοχή. Βάσει του νέου πλαισίου, η Επιτροπή θα είναι σε θέση να κρίνει κατά πόσον οι δικαιούχες χώρες συνεργάζονται αποτελεσματικά για την επανεισδοχή των υπηκόων τους που διαμένουν παράνομα στην ΕΕ και, όπου απαιτείται, να προτείνει την αναστολή των προτιμήσεων.

Ο αναθεωρημένος κανονισμός ενισχύει επίσης τις διασφαλίσεις για την προστασία των παραγωγών της ΕΕ σε περίπτωση αιφνίδιας αύξησης των εισαγωγών από δικαιούχες χώρες, συμπεριλαμβανομένου ειδικού μηχανισμού διασφάλισης για τις εισαγωγές ρυζιού. Για να αποφευχθούν σοβαρές διαταραχές στην αγορά ρυζιού της ΕΕ, εάν οι εισαγωγές ρυζιού αυξηθούν σημαντικά πάνω από τα κανονικά επίπεδα, η ΕΕ θα είναι σε θέση να επαναφέρει προσωρινά τους δασμούς στις εν λόγω εισαγωγές.

Επόμενα βήματα

O κανονισμός πρόκειται τώρα να υπογραφεί και να δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Γενικές πληροφορίες

Το σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων (ΣΓΠ) της ΕΕ είναι μια εμπορική πολιτική που προσφέρει στις ευάλωτες αναπτυσσόμενες χώρες και εδάφη προτιμησιακή πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ μέσω μειωμένων ή μηδενικών δασμών στις εξαγωγές τους. Το σύστημα περιλαμβάνει τρία βασικά καθεστώτα που αποσκοπούν στη στήριξη διαφορετικών σταδίων ανάπτυξης:

• γενικό ΣΓΠ, με το οποίο χορηγείται μερική ή πλήρης κατάργηση των τελωνειακών δασμών για τα δύο τρίτα όλων των δασμολογικών κλάσεων σε χώρες χαμηλού και χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος
• ΣΓΠ+, το οποίο παρέχει πλήρη αδασμολόγητη πρόσβαση για τα ίδια δύο τρίτα των δασμολογικών κλάσεων σε ευάλωτες χώρες χαμηλού και χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος, υπό την προϋπόθεση ότι επικυρώνουν και εφαρμόζουν αποτελεσματικά 27 διεθνείς συμβάσεις σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα εργασιακά δικαιώματα, την προστασία του περιβάλλοντος και τη χρηστή διακυβέρνηση
• όλα εκτός από όπλα (ΟΕΟ), η πλέον γενναιόδωρη μεταχείριση, η οποία παρέχει αδασμολόγητη και χωρίς ποσοστώσεις πρόσβαση για όλα τα προϊόντα (εκτός από όπλα και πυρομαχικά) στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ) του κόσμου.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Ian Taylor on Unsplash

Η Ομάδα «Κώδικας δεοντολογίας» της ΕΕ για τη φορολογία των επιχειρήσεων εξέλεξε την Tina Humar (Σλοβενία) ως πρόεδρό της. Η θητεία της νέας προέδρου ξεκινά στις 21 Μαΐου 2026 και θα έχει διάρκεια δύο έτη.

Η Ομάδα «Κώδικας δεοντολογίας» της ΕΕ συστάθηκε το 1998 και απαρτίζεται από εμπειρογνώμονες υψηλού επιπέδου των κρατών μελών στον τομέα της φορολογίας. Τα καθήκοντά της είναι η προώθηση του θεμιτού φορολογικού ανταγωνισμού και η παρακολούθηση των επιζήμιων φορολογικών μέτρων, τόσο εντός όσο και εκτός της ΕΕ.

Η κα Humar είναι Γενική Διευθύντρια στη Διεύθυνση Συστήματος Φορολογικών, Τελωνειακών και Άλλων Δημοσιονομικών Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών της Σλοβενίας.

Γενικές πληροφορίες

Η Ομάδα «Κώδικας δεοντολογίας» εφαρμόζει τον κώδικα δεοντολογίας για τη φορολογία των επιχειρήσεων. Πρόκειται για πολιτική, διακυβερνητική δέσμευση των κρατών μελών της ΕΕ να περιορίσουν τα επιζήμια φορολογικά μέτρα και να προωθήσουν τον θεμιτό φορολογικό ανταγωνισμό εντός και εκτός της ΕΕ.

Το έργο της έχει επίσης διεθνή διάσταση, καθώς σκοπός της είναι η προώθηση της χρηστής φορολογικής διακυβέρνησης παγκοσμίως μέσω της συνεργασίας. Η Ομάδα διεξάγει τον τεχνικό έλεγχο και την αξιολόγηση που προηγούνται της τακτικής αναθεώρησης, από το Συμβούλιο, του ενωσιακού καταλόγου μη συνεργάσιμων περιοχών φορολογικής δικαιοδοσίας. Ο εν λόγω ενωσιακός κατάλογος αναθεωρείται ανά διετία, ύστερα από προσεκτική εξέταση της εφαρμογής των δεσμεύσεων που έχουν αναλάβει όλες οι περιοχές δικαιοδοσίας τρίτων χωρών οι οποίες συμμετέχουν στη διαδικασία.

Η πρόεδρος της Ομάδας, επικουρούμενη από τη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου και με την τεχνική βοήθεια της Επιτροπής, είναι επίσης υπεύθυνη για τις επαφές με περιοχές δικαιοδοσίας τρίτων χωρών σχετικά με τη διαδικασία κατάρτισης του ενωσιακού καταλόγου.

Πηγή: consilium.europa.eu

Φωτογραφία από Ευρωπαϊκό Συμβούλιο- Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης 

Η Προεδρία του Συμβουλίου και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για δύο κανονισμούς που αποσκοπούν στην εφαρμογή δασμολογικών πτυχών της κοινής δήλωσης ΕΕ-ΗΠΑ, η οποία συνομολογήθηκε στις 21 Αυγούστου 2025.

Η συμφωνία αποτελεί σημαντικό βήμα για την υλοποίηση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στην κοινή δήλωση ΕΕ-ΗΠΑ. Αποσκοπεί στην ενίσχυση μιας σταθερής και προβλέψιμης διατλαντικής εμπορικής σχέσης, ενώ παράλληλα κατοχυρώνει ισχυρές διασφαλίσεις και διατηρεί ευελιξία ώστε να είναι σε θέση να προστατεύσει τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ, εάν χρειαστεί.

Η κοινή δήλωση αναμένεται να χρησιμεύσει ως πλατφόρμα για τη συνέχιση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ με σκοπό τη μείωση των δασμών και τη στενή συνεργασία για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων.

Η ΕΕ και οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν τις μεγαλύτερες και πιο ολοκληρωμένες οικονομικές σχέσεις στον κόσμο. Η διαφύλαξη μιας σταθερής, προβλέψιμης και ισορροπημένης διατλαντικής εταιρικής σχέσης είναι προς το συμφέρον και των δύο πλευρών. H Ευρωπαϊκή Ένωση υλοποιεί τις δεσμεύσεις της. Είμαστε και θα παραμείνουμε αξιόπιστος και φερέγγυος εταίρος στο παγκόσμιο εμπόριο. Έχουμε μεριμνήσει στη συμφωνία μας για ισχυρές διασφαλίσεις ώστε να είμαστε σε θέση να προστατεύσουμε τα ευρωπαϊκά συμφέροντα, τις επιχειρήσεις και τους εργαζομένους.

Μιχάλης Δαμιανός, Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κυπριακής Δημοκρατίας

Ο πρώτος (κύριος) κανονισμός καταργεί τους εναπομένοντες τελωνειακούς δασμούς στα βιομηχανικά προϊόντα των ΗΠΑ και παρέχει προτιμησιακή πρόσβαση στην αγορά, μεταξύ άλλων μέσω δασμολογικών ποσοστώσεων (ΔΠ) και μειωμένων δασμών για ορισμένα θαλασσινά και μη ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα των ΗΠΑ. Ο δεύτερος κανονισμός επικεντρώνεται στην παράταση της αναστολής των δασμών για τις εισαγωγές αστακού, συμπεριλαμβανομένου του μεταποιημένου αστακού..

Κύρια στοιχεία της συμφωνίας

Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή της κοινής δήλωσης και να προστατευθούν τα συμφέροντα της ΕΕ, οι συννομοθέτες συμφώνησαν να ενισχύσουν τον κύριο κανονισμό μεταξύ άλλων με τη θέσπιση ισχυρού μηχανισμού διασφάλισης, την ενίσχυση των διατάξεων της ρήτρας αναστολής και τη θέσπιση ρήτρας λήξης ισχύος. Ορισμένα στοιχεία αντικατοπτρίζονται στον δεύτερο κανονισμό σχετικά με τις εισαγωγές αστακού.

Ισχυρός μηχανισμός διασφάλισης

Η συμφωνία περιλαμβάνει ειδικό μηχανισμό διασφάλισης, ο οποίος παρέχει στην ΕΕ τα μέσα για την αντιμετώπιση πιθανών σημαντικών αυξήσεων των εισαγωγών από τις ΗΠΑ που προκαλούν ή απειλούν να προκαλέσουν σοβαρή ζημία σε εγχώριους παραγωγούς.

Ειδικότερα, κατόπιν δεόντως αιτιολογημένου αιτήματος τριών ή περισσότερων κρατών μελών, της βιομηχανίας ή συνδικαλιστικών οργανώσεων της ΕΕ, ή με δική της πρωτοβουλία, η Επιτροπή θα δρομολογεί εξέταση για να αξιολογήσει κατά πόσον οι αυξημένες εισαγωγές έχουν προκαλέσει ή υπάρχει κίνδυνος να προκαλέσουν σοβαρή ζημία σε παραγωγούς της ΕΕ. Όταν υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αναστείλει εν όλω ή εν μέρει την εφαρμογή του κανονισμού.

Ενισχυμένες διατάξεις αναστολής

Επιπλέον, η συμφωνία ενισχύει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να αναστείλει εν όλω ή εν μέρει την εφαρμογή του κανονισμού, μέσω εκτελεστικής πράξης. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν εκπληρώνουν τις δεσμεύσεις της κοινής δήλωσης, όταν υπονομεύουν με άλλον τρόπο τους στόχους που επιδιώκονται με την κοινή δήλωση ή διαταράσσουν τις εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις με την ΕΕ, μεταξύ άλλων εισάγοντας διακρίσεις εις βάρος οικονομικών φορέων της ΕΕ ή στοχοποιώντας τους. Ο μηχανισμός αναστολής μπορεί επίσης να ενεργοποιείται όταν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις ότι τέτοιες ενέργειες ενδέχεται να πραγματοποιηθούν στο μέλλον.

Επιπλέον, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να αναστείλει τις παραχωρήσεις όσον αφορά τα προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου προς τις ΗΠΑ εάν, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, οι ΗΠΑ εξακολουθήσουν να εφαρμόζουν δασμολογικό συντελεστή υψηλότερο από 15 % στα παράγωγα προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου που εισάγονται από την ΕΕ.

Χρονικά περιορισμένη εφαρμογή

Οι συννομοθέτες συμφώνησαν να θεσπίσουν ρήτρα λήξης ισχύος, βάσει της οποίας ο κανονισμός θα παύσει να εφαρμόζεται στα τέλη του 2029, εκτός εάν ληφθούν περαιτέρω μέτρα.

Παρακολούθηση του αντικτύπου των μέτρων

Η συμφωνία προβλέπει τακτική παρακολούθηση των οικονομικών επιπτώσεων των μέτρων ελευθέρωσης του εμπορίου στην οικονομία της ΕΕ. Έξι μήνες μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού, και στη συνέχεια ανά τριετία, η Επιτροπή θα πρέπει να ενημερώνει τους συννομοθέτες σχετικά με τις αλλαγές στον όγκο και την αξία των εμπορικών συναλλαγών των εξαγωγών των ΗΠΑ προς την ΕΕ όσον αφορά τα εμπορεύματα που καλύπτονται από τον/τους κανονισμό/-ούς.

Έξι μήνες πριν από την ημερομηνία λήξης της εφαρμογής του κανονισμού, η Επιτροπή θα υποβάλει ολοκληρωμένη αξιολόγηση που θα εξετάζει, μεταξύ άλλων, τον αντίκτυπο του κανονισμού στις εμπορικές ροές ΕΕ-ΗΠΑ, στη μορφή του εμπορίου, στα δασμολογικά έσοδα και, ειδικότερα, τον αντίκτυπο στις ΜΜΕ. Κατά περίπτωση, η αξιολόγηση αυτή θα συνοδεύεται από νομοθετική πρόταση για την παράταση της εφαρμογής του κανονισμού.

Επόμενα βήματα

Μόλις οριστικοποιηθούν τα κείμενα σε τεχνικό επίπεδο, η προσωρινή συμφωνία για τους δύο κανονισμούς θα πρέπει να προσυπογραφεί και να εκδοθεί και τυπικά από τα δύο θεσμικά όργανα πριν από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα. Οι κανονισμοί θα τεθούν σε ισχύ την επομένη της δημοσίευσής τους. Ο δεύτερος κανονισμός σχετικά με τις εισαγωγές αστακού θα εφαρμοστεί αναδρομικά από την 1η Αυγούστου 2025.

Γενικές πληροφορίες

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν τη μεγαλύτερη διμερή εμπορική και επενδυτική σχέση και την πιο ολοκληρωμένη οικονομική σχέση στον κόσμο αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 30% του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών και υπηρεσιών και το 43% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών ΕΕ-ΗΠΑ διπλασιάστηκε την τελευταία δεκαετία, ανερχόμενο σε περίπου 1,7 τρισ. ευρώ το 2024. Αυτή η βαθιά και ολοκληρωμένη εταιρική σχέση υποστηρίζεται από αμοιβαίες επενδύσεις: το 2023, οι επιχειρήσεις της ΕΕ και των ΗΠΑ κατείχαν στις αντίστοιχες αγορές πάνω από 4,7 τρισ. ευρώ.

Με τους δύο κανονισμούς που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 28 Αυγούστου 2025 θα τεθούν σε εφαρμογή οι δασμολογικές μειώσεις της ΕΕ που ορίζονται στην παράγραφο 1 της κοινής δήλωσης ΕΕ-ΗΠΑ της 21ης Αυγούστου 2025.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Pierre Châtel-Innocenti on Unsplash