Το Συμβούλιο επέβαλε περιοριστικά μέτρα σε οκτώ άτομα που ευθύνονται για τη διάπραξη σοβαρών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για ενέργειες καταστολής της κοινωνίας των πολιτών και της δημοκρατικής αντιπολίτευσης και για την υπονόμευση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στη Ρωσία.

Οι νέες καταχωρίσεις στοχεύουν μέλη του δικαστικού σώματος —2 δικαστές, έναν εισαγγελέα και έναν ανακριτή— που εμπλέκονται σε πολιτικά υποκινούμενες δίκες και ευθύνονται για την καταδίκη των Ρώσων ακτιβιστών Dmitry Skurikhin και Oleg Belousov με πολιτικά υποκινούμενες κατηγορίες. Επιπλέον, τα μέτρα που συμφωνήθηκαν σήμερα στοχεύουν τους επικεφαλής σωφρονιστικών ιδρυμάτων και ενός κέντρου προφυλάκισης, όπου τέθηκαν υπό κράτηση και σε απομόνωση υπό απάνθρωπες και ταπεινωτικές συνθήκες οι πολιτικοί κρατούμενοι Aleksei Gorinov, Pavel Kushnir, Mikhail Kriger και η δημοσιογράφος Maria Ponomarenko, οι οποίοι είχαν εκφράσει την αντίθεσή τους στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και επικρίνει το καθεστώς του Putin.

Τα άτομα που καταχωρίστηκαν σήμερα στον κατάλογο υπόκεινται σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, ενώ απαγορεύεται να τους διατίθενται κεφάλαια από πολίτες και εταιρείες της ΕΕ. Επιπλέον, υπόκεινται σε ταξιδιωτική απαγόρευση, βάσει της οποίας δεν επιτρέπεται να εισέλθουν στο έδαφος της ΕΕ ή να διέλθουν από αυτό.

Η ΕΕ εξακολουθεί να καταδικάζει απερίφραστα τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τις ενέργειες καταστολής στη Ρωσία και ανησυχεί σοβαρά για τη συνεχιζόμενη επιδείνωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα, ιδίως στο πλαίσιο του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Οι σχετικές νομικές πράξεις έχουν δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.

Γενικές πληροφορίες

Τον Μάρτιο του 2024, το Συμβούλιο θέσπισε νέο πλαίσιο περιοριστικών μέτρων κατά όσων ευθύνονται για σοβαρές παραβιάσεις ή καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καταστολή της κοινωνίας των πολιτών και της δημοκρατικής αντιπολίτευσης και υπονόμευση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στη Ρωσία, ως απάντηση της ΕΕ στην εντεινόμενη και συστηματική καταστολή στη Ρωσία. Το νέο πλαίσιο θεσπίστηκε μετά τον θάνατο του Alexei Navalny.

Το πλαίσιο αυτό επιτρέπει στην ΕΕ να θέτει στο στόχαστρο και όσους παρέχουν στήριξη ή εμπλέκονται στις ανωτέρω καταδικαστέες πράξεις. Επιπλέον, επιβάλλει εμπορικούς περιορισμούς στις εξαγωγές προς τη Ρωσία εξοπλισμού που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για εσωτερική καταστολή και για την παρακολούθηση ή την υποκλοπή τηλεπικοινωνιών.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Nicolas J Leclercq on Unsplash

Το Συμβούλιο έδωσε το πράσινο φως για την υπογραφή ευρείας δέσμης συμφωνιών μεταξύ της ΕΕ και της Ελβετίας με στόχο την εμβάθυνση και την επέκταση των διμερών τους σχέσεων.

Το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση που επιτρέπει την υπογραφή ευρείας δέσμης συμφωνιών με την Ελβετία, ως το λογικό επόμενο βήμα για την ενίσχυση της μακροχρόνιας σχέσης μας. Η κυπριακή Προεδρία εργάστηκε εντατικά για την οριστικοποίηση αυτών των συμφωνιών, οι οποίες θα εμβαθύνουν και θα εκσυγχρονίσουν την εταιρική σχέση ΕΕ-Ελβετίας. Αυτό αντικατοπτρίζει πλήρως τη δέσμευσή μας να εργαστούμε για μια ισχυρότερη και πιο αυτόνομη Ένωση που θα παραμένει ανοικτή στον κόσμο.

Μαριλένα Ραουνά, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας

Η ευρεία δέσμη διμερών συμφωνιών με την Ελβετία περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τα εξής:

• την επικαιροποίηση τεσσάρων συμφωνιών που παρέχουν ήδη στην Ελβετία πρόσβαση στην εσωτερική αγορά της ΕΕ (αεροπορικές μεταφορές, χερσαίες μεταφορές, ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων και αξιολόγηση της πιστότητας)
• την επικαιροποίηση της συμφωνίας σχετικά με τις συναλλαγές γεωργικών προϊόντων
• τρεις νέες συμφωνίες για την ασφάλεια των τροφίμων, την υγεία και την ηλεκτρική ενέργεια
• νέα συμφωνία σχετικά με τη μόνιμη και δίκαιη χρηματοδοτική συνεισφορά της Ελβετίας στην οικονομική και κοινωνική συνοχή της ΕΕ
• νέα συμφωνία που επιτρέπει τη συμμετοχή της Ελβετίας σε διάφορα προγράμματα της ΕΕ
• χωριστή συμφωνία που καλύπτει τη συμμετοχή της Ελβετίας στον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το διαστημικό πρόγραμμα, για δραστηριότητες που σχετίζονται με τις συνιστώσες του Galileo και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υπέρθεσης για τη Γεωστατική Πλοήγηση (EGNOS) του διαστημικού προγράμματος της Ένωσης.
• πρωτόκολλο σχετικά με την κοινοβουλευτική συνεργασία
• κοινή δήλωση σχετικά με τη θέσπιση διαλόγου υψηλού επιπέδου για την ευρεία δέσμη διμερών συμφωνιών και την πιθανή περαιτέρω ανάπτυξη των διμερών σχέσεων

Η συμφωνία για τη συμμετοχή της Ελβετίας σε προγράμματα της ΕΕ υπεγράφη στις 10 Νοεμβρίου 2025 στη Βέρνη και τέθηκε σε προσωρινή εφαρμογή από τις αρχές του 2025. Η σημερινή απόφαση θα επιτρέψει την υπογραφή της υπόλοιπης δέσμης συμφωνιών.

Η δέσμη συμφωνιών αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ της ΕΕ και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας το 2024 και οι συνομιλίες ολοκληρώθηκαν στις 20 Δεκεμβρίου 2024.

Η σύναψη αυτής της ευρείας δέσμης συμφωνιών θα πραγματοποιηθεί μόνον εφόσον η Ελβετία ολοκληρώσει τις διαδικασίες που απαιτούνται για τη θέση της δέσμης σε ισχύ..

Επόμενα βήματα

Με την έκδοση της σημερινής απόφασης, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να υπογράψει τη συμφωνία με τις ελβετικές αρχές. Η υπογραφή έχει προγραμματιστεί για τον Μάρτιο του 2026. Μετά την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, και υπό την προϋπόθεση ότι η Ελβετία έχει ολοκληρώσει τις διαδικασίες που απαιτούνται για τη θέση της δέσμης σε ισχύ, το Συμβούλιο θα ολοκληρώσει τη διαδικασία για τη σύναψη της ευρείας δέσμης συμφωνιών ώστε αυτή να τεθεί σε ισχύ.

Γενικές πληροφορίες

Στις 20 Δεκεμβρίου 2024 η ΕΕ και η Ελβετία επιβεβαίωσαν επίσημα την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για μια ευρεία δέσμη συμφωνιών που αποσκοπούν στην εμβάθυνση και την επέκταση της διμερούς σχέσης τους. Στις 14 Απριλίου 2025 η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υπογραφή και την προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας σχετικά με τη συμμετοχή της Ελβετίας σε προγράμματα της ΕΕ, συνοδευόμενη από σύσταση για απόφαση του Συμβουλίου για τη σύναψη της εν λόγω συμφωνίας, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για θέματα που εμπίπτουν στη Συνθήκη Ευρατόμ. Οι υπόλοιπες συμφωνίες μαζί με τα αντίστοιχα σχέδια αποφάσεων του Συμβουλίου για την υπογραφή και τη σύναψη περιήλθαν στο Συμβούλιο τον Ιούνιο του 2025.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Janosch Diggelmann on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε ελληνικό καθεστώς κρατικών ενισχύσεων ύψους 400 εκατ. ευρώ για τη στήριξη στρατηγικών επενδύσεων που προσθέτουν παραγωγική ικανότητα καθαρής τεχνολογίας (καθαρή τεχνολογία) σύμφωνα με τους στόχους της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία. Το μέτρο αυτό θα συμβάλει στη μετάβαση προς μια οικονομία μηδενικών καθαρών εκπομπών. Το καθεστώς εγκρίθηκε βάσει του πλαισίου κρατικών ενισχύσεων της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία (CISAF) που ενέκρινε η Επιτροπή στις 25 Ιουνίου 2025.

Το ελληνικό μέτρο

Η Ελλάδα κοινοποίησε στην Επιτροπή, στο πλαίσιο του τμήματος 6.1 του CISAF, καθεστώς ύψους 400 εκατ. ευρώ για τη στήριξη στρατηγικών επενδύσεων που προσθέτουν παραγωγική ικανότητα καθαρής τεχνολογίας, συμβάλλοντας στην επίτευξη των στόχων της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία.

Σκοπός του καθεστώτος είναι η χορήγηση ενισχύσεων για επενδύσεις που προσθέτουν παραγωγική ικανότητα για την παραγωγή, μεταξύ άλλων με δευτερογενείς πρώτες ύλες, τεχνολογιών μηδενικών καθαρών εκπομπών και των βασικών ειδικών κατασκευαστικών στοιχείων τους που απαριθμούνται στο παράρτημα II του CISAF, καθώς και για την παραγωγή νέων ή ανακτημένων σχετικών κρίσιμων πρώτων υλών που είναι αναγκαίες για την παραγωγή των τελικών προϊόντων ή των βασικών ειδικών κατασκευαστικών στοιχείων. Η ενίσχυση θα λάβει τη μορφή άμεσων επιχορηγήσεων και φορολογικών πλεονεκτημάτων. Το μέτρο θα είναι ανοικτό σε επιχειρήσεις σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια. Οι ενισχύσεις είναι δυνατόν να χορηγηθούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030.

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το ελληνικό καθεστώς είναι σύμφωνο με τους όρους που καθορίζονται στο CISAF. Ειδικότερα, η ενίσχυση θα παράσχει κίνητρα για την παραγωγή καθαρών τεχνολογιών, καθώς και των βασικών ειδικών κατασκευαστικών στοιχείων τους και των σχετικών κρίσιμων πρώτων υλών.

Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το ελληνικό καθεστώς είναι αναγκαίο, κατάλληλο και αναλογικό για την επιτάχυνση της μετάβασης προς μια οικονομία μηδενικών καθαρών εκπομπών και τη διευκόλυνση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων, οι οποίες είναι σημαντικές για την εφαρμογή της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία. Αυτό συνάδει με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ και τους όρους που καθορίζονται στο CISAF.

Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή ενέκρινε το μέτρο ενίσχυσης βάσει των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις.

Ιστορικό

Στις 25 Ιουνίου 2025, η Επιτροπή ενέκρινε το CISAF για την προώθηση μέτρων στήριξης σε τομείς καίριας σημασίας για τη μετάβαση προς μια οικονομία μηδενικών καθαρών εκπομπών, σύμφωνα με τη συμφωνία για καθαρή βιομηχανία.

Το CISAF επιτρέπει τα ακόλουθα είδη ενισχύσεων, τα οποία μπορούν να χορηγούνται από τα κράτη μέλη έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030, προκειμένου να επιταχυνθεί η πράσινη μετάβαση:

• Μέτρα για την επιτάχυνση της ανάπτυξης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και καυσίμων χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών (τμήματα 4.1 και 4.2). Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίσουν καθεστώτα για επενδύσεις σε όλες τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς και στην αποθήκευση ενέργειας, με απλουστευμένες διαδικασίες υποβολής προσφορών. Προβλέπονται επίσης ειδικοί κανόνες για την επιτάχυνση της ανάπτυξης καυσίμων χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών.
• Μέτρα που επιτρέπουν την προσωρινή ελάφρυνση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας για τους ενεργοβόρους χρήστες, ώστε να διασφαλιστεί η μετάβαση σε καθαρή ηλεκτρική ενέργεια χαμηλού κόστους (τμήμα 4.5). Τα μέτρα αυτά θα συμβάλουν στην αποφυγή της μετεγκατάστασης βιομηχανικών δραστηριοτήτων σε τοποθεσίες όπου δεν υπάρχουν περιβαλλοντικοί κανονισμοί ή αυτοί είναι λιγότερο φιλόδοξοι, προτού η απανθρακοποίηση του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ μετουσιωθεί πλήρως σε χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
• Μέτρα για τη διευκόλυνση της απανθρακοποίησης των βιομηχανικών διεργασιών (τμήμα 5). Τα κράτη μέλη μπορούν να στηρίξουν επενδύσεις στην απανθρακοποίηση των βιομηχανικών δραστηριοτήτων για τη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω του εξηλεκτρισμού, της ενεργειακής απόδοσης και της μετάβασης προς τη χρήση ανανεώσιμου υδρογόνου και υδρογόνου που βασίζεται στην ηλεκτρική ενέργεια και το οποίο πληροί ορισμένες προϋποθέσεις, με διευρυμένες δυνατότητες στήριξης της απανθρακοποίησης των βιομηχανικών διεργασιών και της μετάβασης σε καύσιμα που προέρχονται από το υδρογόνο.
• Μέτρα για τη διασφάλιση επαρκούς παραγωγικής ικανότητας στον τομέα των καθαρών τεχνολογιών (τμήμα 6). Τα κράτη μέλη μπορούν να χορηγούν επενδυτική στήριξη για στρατηγικά έργα σύμφωνα με τον κανονισμό για τη βιομηχανία των μηδενικών καθαρών εκπομπών (όπως μπαταρίες, ηλιακά πάνελ, ανεμογεννήτριες, αντλίες θερμότητας, ηλεκτρολυτικές κυψέλες και δέσμευση, χρήση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα). Αυτό περιλαμβάνει επίσης την παραγωγή βασικών κατασκευαστικών στοιχείων και την παραγωγή και ανακύκλωση σχετικών κρίσιμων πρώτων υλών.
• Μέτρα για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου για τις ιδιωτικές επενδύσεις που απαιτούνται για την ανάπτυξη καθαρής ενέργειας, την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, την παραγωγή καθαρών τεχνολογιών, ορισμένα έργα ενεργειακών υποδομών και έργα που στηρίζουν την κυκλική οικονομία (ενότητα 8).

Περισσότερες πληροφορίες για το CISAF είναι διαθέσιμες εδώ.

Για περισσότερες πληροφορίες

Η μη εμπιστευτική εκδοχή της σημερινής απόφασης θα δημοσιευτεί με αριθμό SA.117469 στο μητρώο κρατικών ενισχύσεων στον ιστότοπο της Επιτροπής για τον ανταγωνισμό, μόλις διευθετηθούν τυχόν ζητήματα απορρήτου. Οι νέες δημοσιεύσεις αποφάσεων για τις κρατικές ενισχύσεις στο διαδίκτυο και στην Επίσημη Εφημερίδα αναρτώνται στο Competition Weekly e-News (εβδομαδιαίο ηλεκτρονικό δελτίο για τον ανταγωνισμό).

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Emmanuel Mbala on Unsplash

Κατά τη σύνοδο του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων, οι υπουργοί της ΕΕ προσκλήθηκαν από την Επιτροπή και την Προεδρία του Συμβουλίου για να σηματοδοτήσουν την έναρξη των εργασιών του Ευρωπαϊκού Κέντρου για τη Δημοκρατική Ανθεκτικότητα. Στόχος του Κέντρου, μιας εμβληματικής πρωτοβουλίας της Ευρωπαϊκής Ασπίδας Δημοκρατίας, είναι να διευκολύνει μια ενοποιημένη προσέγγιση με τη συμμετοχή ολόκληρης της κοινωνίας για την αύξηση της ευαισθητοποίησης και την ενίσχυση της ικανότητας αντιμετώπισης των απειλών που αντιμετωπίζουν σήμερα οι δημοκρατίες, καθώς και για την οικοδόμηση δημοκρατικής ανθεκτικότητας.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε: «Σε έναν κόσμο όπου οι πληροφορίες χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο ως όπλο για να υπονομεύσουν τις δημοκρατίες μας, αναλαμβάνουμε δράση. Με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Δημοκρατικής Ανθεκτικότητας, θα ενισχύσουμε τη συλλογική μας ικανότητα για την αντιμετώπιση της χειραγώγησης των πληροφοριών και της παραπληροφόρησης από το εξωτερικό. Αυτό θα ενισχύσει την ανθεκτικότητά μας, θα διασφαλίσει ότι ο δημόσιος διάλογος στην Ευρώπη παραμένει ανοικτός και δίκαιος και θα δώσει στους πολίτες τη δυνατότητα να συμμετέχουν στον δημοκρατικό βίο.»

Ο Επίτροπος για τη Δημοκρατία, τη Δικαιοσύνη, το Κράτος Δικαίου και την Προστασία των Καταναλωτών, Michael McGrath, θα συζητήσει με τους υπουργούς της ΕΕ τον τρόπο με τον οποίο το Κέντρο μπορεί να διευκολύνει την ανταλλαγή εμπειρογνωσίας και εμπειριών και να στηρίξει την ανάπτυξη αποτελεσματικών αντιδράσεων σε κοινές απειλές, ώστε να επιτευχθούν απτά αποτελέσματα για τους πολίτες μας. Το ενδιαφέρον που επέδειξαν όλα τα κράτη μέλη για τη σύσταση του Κέντρου καταδεικνύει ότι η πρωτοβουλία ανταποκρίνεται σε μια σαφή ανάγκη και θα αναπτυχθεί με ευέλικτο τρόπο, με πρακτικά έργα ανάπτυξης ικανοτήτων που αντικατοπτρίζουν τις προτεραιότητες των κρατών μελών. Το Κέντρο θα συμβάλει στην αποφυγή του κατακερματισμού των υφιστάμενων προσπαθειών, συνδέοντας υφιστάμενα δίκτυα και δομές που ήδη εργάζονται για τις επιλογές πρόληψης, εντοπισμού, ανάλυσης και αντίδρασης σε μοτίβα απειλών στον χώρο των πληροφοριών, βοηθώντας το καθένα να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές του και αποφεύγοντας τις επικαλύψεις.

 Οι αναδυόμενοι τομείς προτεραιότητας για το πρώτο έτος περιλαμβάνουν:

• Ανάπτυξη εργαλείων για τη στήριξη ανθεκτικών εκλογών, μεταξύ άλλων με τη συγκέντρωση σχετικών υφιστάμενων κανόνων της ΕΕ, ήπιων μέτρων και εργαλείων για τα κράτη μέλη που συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της χειραγώγησης των πληροφοριών και των παρεμβάσεων από το εξωτερικό (FIMI) και εκστρατειών παραπληροφόρησης που στοχεύουν στις εκλογικές διαδικασίες στα κράτη μέλη.
• Σχέδιο στρατηγικής της ΕΕ για την αντιμετώπιση της χειραγώγησης των πληροφοριών και των παρεμβάσεων από το εξωτερικό και της παραπληροφόρησης με σκοπό τη στήριξη της ετοιμότητας και τη συμβολή στην ανάπτυξη ικανοτήτων σε ολόκληρη την Ένωση.
• Δρομολόγηση ειδικής πλατφόρμας ενδιαφερόμενων μερών στην οποία θα συμμετέχουν ανεξάρτητοι φορείς, όπως οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ομάδες προβληματισμού, ερευνητές, πανεπιστημιακοί, ελεγκτές γεγονότων και οργανισμοί μέσων ενημέρωσης, με σκοπό τη στήριξη της διάδοσης της έρευνας και άλλων αποτελεσμάτων και την ενθάρρυνση των ανταλλαγών μεταξύ διαφόρων ενδιαφερόμενων μερών, με την παροχή γνώσεων και πληροφοριών για τη συνεργασία με τα κράτη μέλη στο Κέντρο.
• Προώθηση της ανάπτυξης ικανοτήτων και της αμοιβαίας μάθησης, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής εμπειρογνωσίας και βέλτιστων πρακτικών, επιτρέποντας στα κράτη μέλη με προηγμένη πείρα στην αντιμετώπιση της χειραγώγησης των πληροφοριών και των παρεμβάσεων από το εξωτερικό και ενισχύοντας τη δημοκρατική ανθεκτικότητα για τη στήριξη άλλων, αυξάνοντας το συνολικό επίπεδο ετοιμότητας σε ολόκληρη την ΕΕ.
• Προσδιορισμός κατάλληλων τρόπων συνεργασίας με τις υποψήφιες και δυνάμει υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες στο πλαίσιο του Κέντρου, ώστε να διασφαλιστεί αμοιβαία επωφελής συνεργασία.
• να διερευνήσουν διάφορα μοντέλα για τη συμμετοχή των πολιτών στις προσπάθειές μας για την προστασία της δημοκρατίας, με βάση την πολύτιμη εμπειρία που έχει αναπτυχθεί σε πολλά κράτη μέλη. Η Επιτροπή θα στηρίξει αυτόν τον προβληματισμό διοργανώνοντας φέτος δύο ομάδες πολιτών, σχετικά με την ετοιμότητα και την οικοδόμηση δημοκρατικής ανθεκτικότητας.

Η Επιτροπή, με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης, θα στηρίξει τις δραστηριότητες του Κέντρου αξιοποιώντας τα υφιστάμενα εργαλεία και την εμπειρογνωμοσύνη και ενισχύοντας τον συντονισμό μεταξύ των σχετικών μέσων και δικτύων της ΕΕ.

Με τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Κέντρου για τη Δημοκρατική Ανθεκτικότητα, κάνουμε ένα περαιτέρω βήμα για την ενίσχυση της δημοκρατικής ανθεκτικότητας, την προστασία της ακεραιότητας του δημόσιου διαλόγου και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στα δημοκρατικά συστήματα της Ευρώπης.

Ιστορικό

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Δημοκρατικής Ανθεκτικότητας αποτελεί εμβληματική πρωτοβουλία της ευρωπαϊκής ασπίδας για τη δημοκρατία, η οποία παρουσιάστηκε στην κοινή ανακοίνωση της 12ης Νοεμβρίου 2025, όπως περιγράφεται στις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές και στην ομιλία της προέδρου φον ντερ Λάιεν για την κατάσταση της Ένωσης το 2025. Η ευρωπαϊκή ασπίδα για τη δημοκρατία καθόρισε μια σειρά συγκεκριμένων μέτρων για την ενδυνάμωση, την προστασία και την προώθηση ισχυρών και ανθεκτικών δημοκρατιών σε ολόκληρη την ΕΕ.

Σε μια εποχή αυξανόμενης πολιτικής αντιπαράθεσης, περιφερειακών και διεθνών συγκρούσεων και ταχείας τεχνολογικής διαταραχής, οι δημοκρατίες αντιμετωπίζουν εσωτερικές και εξωτερικές πιέσεις. Τα αυταρχικά καθεστώτα επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν τις διαιρέσεις, να σπείρουν δυσπιστία και να περιορίσουν τους δημοκρατικούς παράγοντες, όπως τα ελεύθερα μέσα ενημέρωσης και η κοινωνία των πολιτών. Με τον τρόπο αυτό, διαβρώνουν την εμπιστοσύνη στους δημοκρατικούς θεσμούς, υπονομεύουν τις ελεύθερες και δίκαιες εκλογές και αμφισβητούν τις ίδιες τις αξίες στις οποίες βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι απειλές αυτές εκτυλίσσονται στο πλαίσιο ενός βαθιού ψηφιακού μετασχηματισμού που φέρνει τόσο νέες ευκαιρίες όσο και νέα τρωτά σημεία. Ταυτόχρονα, η μείωση της εμπιστοσύνης και της συμμετοχής του κοινού, σε συνδυασμό με τους πρωτοφανείς κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, θέτουν σε περαιτέρω κίνδυνο την προώθηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε ολόκληρη την ΕΕ.

Μέσω της εξωτερικής διάστασης της Ευρωπαϊκής Ασπίδας Δημοκρατίας, η Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), σε συντονισμό με την Επιτροπή, θα εντείνει τις εργασίες της για την καταπολέμηση της χειραγώγησης των πληροφοριών και των παρεμβάσεων από το εξωτερικό (FIMI) πέραν των συνόρων μας. Η ΕΥΕΔ ενισχύει τις ικανότητες στις αντιπροσωπείες και τις αντιπροσωπείες της ΕΕ στο εξωτερικό, αξιοποιώντας εταιρικές σχέσεις για συλλογικές αντιδράσεις κατά της χειραγώγησης των πληροφοριών και των παρεμβάσεων από το εξωτερικό.

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Δημοκρατικής Ανθεκτικότητας θα χρησιμεύσει ως εθελοντικός στρατηγικός κόμβος για τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών. Με την υποστήριξη των σχετικών θεσμικών οργάνων και οργανισμών της ΕΕ, θα λειτουργεί με πλήρη σεβασμό των εθνικών και θεσμικών αρμοδιοτήτων, προωθώντας παράλληλα τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις δημοκρατικές αξίες.

Η Επιτροπή παρέχει διοικητική και επιχειρησιακή υποστήριξη στο Κέντρο μέσω γραμματείας. Το Κέντρο, υποστηριζόμενο από το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης που διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και σε στενό συντονισμό με αυτό, θα συνδέει τα υφιστάμενα δίκτυα και δομές.

Στις 29 Ιανουαρίου φιλοξενήθηκε στις Βρυξέλλες τεχνική συνεδρίαση υψηλού επιπέδου με την πλήρη συμμετοχή όλων των κρατών μελών της ΕΕ, καθώς και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της ΕΥΕΔ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Προεδρίας του Συμβουλίου. Οι συμμετέχοντες συζήτησαν την αποστολή και το πλαίσιο του Κέντρου και συμφώνησαν σχετικά με την ανάγκη για συντονισμένη, συνεργατική δράση για τη στήριξη της δημοκρατικής ανθεκτικότητας.

Οι απαντήσαντες στο Ειδικό Ευρωβαρόμετρο με θέμα «Προστασία και προώθηση της δημοκρατίας» ανέφεραν τα ακόλουθα μεταξύ των σοβαρότερων προκλήσεων για τη δημοκρατία στην ΕΕ: την αυξανόμενη δυσπιστία του κοινού έναντι των δημοκρατικών θεσμών και διαδικασιών (49 %), τη χειραγώγηση των πληροφοριών, τις παρεμβάσεις και την παραπληροφόρηση από το εξωτερικό, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο εκλογών (42 %) και την έλλειψη διαφάνειας όσον αφορά το κατά πόσον το πολιτικό περιεχόμενο στο διαδίκτυο προωθείται μέσω νέων τεχνολογιών, όπως η τεχνητή νοημοσύνη (32 %).

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Markus Spiske on Unsplash