Οι ευρωπαίοι καταναλωτές, προμηθευτές και έμποροι λιανικής πώλησης οικιακών συσκευών, ηλεκτρονικών συσκευών και ελαστικών θα επωφεληθούν από τους απλουστευμένους κανόνες για τη σήμανση που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Οι απλουστευμένοι κανόνες για την ενέργεια και τη σήμανση των ελαστικών θα διευκολύνουν τις απαιτήσεις για τους προμηθευτές και τους εμπόρους λιανικής πώλησης, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι καταναλωτές λαμβάνουν τις πληροφορίες που χρειάζονται κατά την αγορά ενός προϊόντος. Αυτό θα ενθαρρύνει τους κατασκευαστές και τους προμηθευτές να αναπτύξουν και να διαθέσουν στην αγορά καλύτερες και αποδοτικότερες συσκευές και ελαστικά, βοηθώντας τους καταναλωτές —τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τα νοικοκυριά— να αγοράσουν ενεργειακά αποδοτικότερα προϊόντα και, τελικά, να μειώσουν τους λογαριασμούς ενέργειας και το κόστος λειτουργίας τους. Ορισμένες νεότερες ετικέτες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για smartphones, θα παρέχουν επίσης πληροφορίες σχετικά με την ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα επισκευής, βοηθώντας τους ανθρώπους να επιλέγουν προϊόντα που διαρκούν περισσότερο.

Ο ενεργειακός τομέας βρίσκεται σε κομβική στιγμή: μετάβαση από μια ενεργειακή κρίση ορυκτών καυσίμων σε μια νέα εποχή εξηλεκτρισμού. Η αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης απαιτεί σημαντική επέκταση της παραγωγής καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας - αλλά και τη συνετή χρήση αυτής της ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ενεργειακή απόδοση παραμένει απαραίτητη. Το ενεργειακό σήμα της ΕΕ έχει ήδη αποδείξει την αξία του, βοηθώντας τους καταναλωτές να κάνουν συνειδητές επιλογές, μειώνοντας παράλληλα την κατανάλωση ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Το πλαίσιο ενεργειακής επισήμανσης έχει ήδη αποδειχθεί αποτελεσματικό όσον αφορά τη μείωση της χρήσης ενέργειας και την υποστήριξη τεκμηριωμένων επιλογών των καταναλωτών. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να διατηρηθεί και να ενισχυθεί περαιτέρω, πράγμα που αποτελεί τον στόχο της πρότασης. Η ΕΕ εξορθολογίζει τους κανόνες ώστε να καταστεί ευκολότερη η εφαρμογή τους, να μειωθεί το κόστος και να διευκολυνθεί η επιβολή τους, μειώνοντας έτσι τον διοικητικό φόρτο. Η νομοθεσία για τα συνδεόμενα με την ενέργεια προϊόντα μπορεί να συμβάλει σημαντικά σε ένα ασφαλές, ενεργειακά αποδοτικό, εξηλεκτρισμένο και εγχώριο ενεργειακό σύστημα.

Τα προτεινόμενα μέτρα

Η πρόταση δεν μεταβάλλει τον κύριο σκοπό του πλαισίου, δηλαδή την παροχή σαφών και συγκρίσιμων πληροφοριών στους καταναλωτές, ώστε να μπορούν να κάνουν συνειδητές επιλογές. Οι προτεινόμενες αλλαγές θα επιτρέψουν μεγαλύτερη ευελιξία στον τρόπο εμφάνισης των ετικετών, ανάλογα με το προϊόν, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι καταναλωτές εξακολουθούν να βλέπουν τις πληροφορίες κατά την αγορά. Για παράδειγμα, οι ηλεκτρονικές διατάξεις απεικόνισης ραφιών μπορεί να αποτελούν αποδεκτή εναλλακτική λύση αντί του χαρτιού για τύπους προϊόντων που πωλούνται σε φυσικά καταστήματα, αλλά αυτό δεν επιτρέπεται βάσει του ισχύοντος πλαισίου. Για τα προϊόντα που αποτελούν αντικείμενο συναλλαγών μόνο μεταξύ επιχειρήσεων και δεν πωλούνται σε φυσικά καταστήματα, όπως τα ψυγεία υπεραγορών ή τα μηχανήματα αυτόματης πώλησης, δεν θα εμφανίζεται τυπωμένη ετικέτα πριν από την αγορά και ένας κωδικός QR στη σχετική τεκμηρίωση ή στο προϊόν μπορεί να είναι πιο σχετικός. Ομοίως, οι συσκευές θέρμανσης, ψύξης ή κουζίνας πωλούνται συχνά από εγκαταστάτη ή εγκαταστάτη κουζίνας χωρίς ο καταναλωτής να βλέπει πραγματικά τη συσκευή να εκτίθεται σε φυσικό κατάστημα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η πιο σημαντική στιγμή είναι όταν ο πελάτης λαμβάνει την προσφορά από τον εγκαταστάτη. Ως εκ τούτου, το σήμα θα πρέπει να εμφανίζεται σε αυτό το στάδιο, ως μέρος της συμβατικής προσφοράς. Άλλες λύσεις θα μπορούσαν και πάλι να αφορούν προϊόντα που πωλούνται σε μεγάλες ποσότητες, τα οποία ενδέχεται να μην εμφανίζονται μεμονωμένα στα ράφια των καταστημάτων, αλλά να φυλάσσονται στα κιβώτια τους σε παλέτες.

Άλλα προτεινόμενα μέτρα για την ενεργειακή επισήμανση περιλαμβάνουν τη διευκόλυνση των προμηθευτών και των καταστηματαρχών να επικαιροποιούν τις ετικέτες όταν αναπροσαρμόζονται οι ενεργειακές αξιολογήσεις. Τόσο για την ενεργειακή σήμανση όσο και για τα ελαστικά, τα μέτρα περιλαμβάνουν την αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων των εκπροσώπων κατασκευαστών εκτός ΕΕ. Όσον αφορά μόνο τα ελαστικά, τα μέτρα πρότειναν την κατάργηση της απαίτησης για τους εμπόρους οχημάτων να εμφανίζουν τις ετικέτες των ελαστικών κατά την πώληση ενός νέου αυτοκινήτου, όπου σπάνια προσφέρεται στους πελάτες η δυνατότητα επιλογής. Τέλος, οι αλλαγές θα συμβάλουν στην απλούστευση της νομικής διαδικασίας για την επικαιροποίηση των σημάτων ελαστικών επισώτρων, στην καλύτερη στήριξη των δημόσιων συμβάσεων και στη διευκόλυνση της εποπτείας της αγοράς με τη χρήση του Ευρωπαϊκού Μητρώου Προϊόντων για την Ενεργειακή Σήμανση (EPREL), για παράδειγμα διασφαλίζοντας ότι ορισμένα στοιχεία του προϊόντος που λείπουν τώρα —αλλά για τα οποία η πείρα έχει δείξει ότι είναι απαραίτητα για τους αγοραστές, τους πελάτες ή τις αρχές εποπτείας της αγοράς— θα είναι διαθέσιμα ψηφιακά.

Τα μέτρα αυτά αναμένεται να εξοικονομήσουν έως και 125 εκατ. ευρώ ετησίως για τις επιχειρήσεις και τις αρχές εποπτείας της αγοράς κατά την επόμενη δεκαετία. Θα συμβάλουν στην εξοικονόμηση διοικητικών δαπανών ύψους 18,4 δισ. ευρώ, φέρνοντάς μας πιο κοντά στον ευρύτερο στόχο της ΕΕ για μείωση των ετήσιων διοικητικών δαπανών κατά 37,5 δισ. ευρώ έως το 2029. Στην ειδική περίπτωση της ενεργειακής σήμανσης και της σήμανσης ελαστικών επισώτρων, αυτό θα περιλαμβάνει εξοικονόμηση κόστους για τις αρχές εποπτείας της αγοράς.

Ιστορικό

Η πρωτοβουλία για την απλούστευση των ενεργειακών προϊόντων είναι η 12η μιας σειράς πρωτοβουλιών της ΕΕ για τη μείωση της γραφειοκρατίας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Η Επιτροπή έχει καθορίσει μια πορεία για την απλούστευση των κανόνων της ΕΕ ώστε να καταστεί η οικονομία της ΕΕ πιο ανταγωνιστική και πιο ευημερούσα, με σαφή στόχο την επίτευξη μιας άνευ προηγουμένου προσπάθειας απλούστευσης με την επίτευξη μείωσης του διοικητικού φόρτου κατά τουλάχιστον 25 % και τουλάχιστον 35 % για τις ΜΜΕ έως το 2030. Στην ειδική περίπτωση της ενεργειακής σήμανσης και της σήμανσης ελαστικών επισώτρων, οι αρχές εποπτείας της αγοράς θα απολαμβάνουν εξοικονόμηση κόστους.

Η πρόταση βασίζεται σε εκτενείς διαβουλεύσεις, συμπεριλαμβανομένου ενός διαλόγου για την εφαρμογή, μιας πρόσκλησης υποβολής στοιχείων και μιας έκθεσης ελέγχου της πραγματικότητας. Υποστηρίζεται επίσης από δύο εκθέσεις εφαρμογής που εξετάζουν προσεκτικά την κατανόηση της ενεργειακής σήμανσης και της σήμανσης των ελαστικών από  τους καταναλωτές από το 2021. Οι εκθέσεις αυτές βασίστηκαν σε πρόσφατες μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στις αρχές του 2025 σχετικά με τη χρήση των σημάτων ελαστικών επισώτρων, τις επικαιροποιημένες ενεργειακές ετικέτες και τη βάση δεδομένων προϊόντων EPREL. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν τα οφέλη των πολιτικών οικολογικού σχεδιασμού και επισήμανσης για τους καταναλωτές, την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία. Ταυτόχρονα, τόνισαν τα συνεχιζόμενα προβλήματα μη συμμόρφωσης και ανεπαρκούς εποπτείας της αγοράς, ιδίως στις διαδικτυακές πωλήσεις.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Robert Laursoo on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα χορηγήσει 5,8 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία των δύο πρώτων περιφερειακών κόμβων καλωδίων, στη Βαλτική Θάλασσα και στη Μεσόγειο Θάλασσα. Προκηρύσσει επίσης σήμερα πρόσκληση υποβολής προτάσεων ύψους 40 εκατ. ευρώ για την αύξηση της ευρωπαϊκής ικανότητας επισκευής υποβρύχιων καλωδίων επικοινωνίας. Οι δύο αυτές δράσεις συμβάλλουν στην υλοποίηση του σχεδίου δράσης της ΕΕ για την ασφάλεια των καλωδίων, στηρίζοντας την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των κρίσιμων υποβρύχιων δεδομένων και των ενεργειακών καλωδίων της Ευρώπης και ενισχύοντας τη συλλογική μας ικανότητα παρακολούθησης, εντοπισμού και αντιμετώπισης απειλών που στοχεύουν κρίσιμες υποθαλάσσιες υποδομές.

Πρώτοι περιφερειακοί κόμβοι καλωδίων

Με τη λήψη 2,5 εκατ. ευρώ, ο περιφερειακός κόμβος της Βαλτικής Θάλασσας θα ενισχύσει τους περιφερειακούς μηχανισμούς επιτήρησης και αντίδρασης. Το έργο θα ενισχύσει τα εθνικά και διασυνοριακά κέντρα επιχειρήσεων ασφάλειας, θα ενισχύσει τις πλατφόρμες ανταλλαγής πληροφοριών και θα βελτιώσει την ικανότητα εντοπισμού και πρόληψης απειλών για θαλάσσιες υποδομές ζωτικής σημασίας σε αυτόν τον ιδιαίτερα ευαίσθητο τομέα. Η Φινλανδία θα συντονίσει τον κόμβο μαζί με τη Δανία, τη Γερμανία, την Εσθονία, τη Λετονία και τη Σουηδία.

Στην περιοχή της Μεσογείου, ένας κόμβος με χρηματοδότηση ύψους 3,3 εκατ. ευρώ θα συνδυάζει κοινές διαδικασίες και δομές λήψης αποφάσεων με μια ομοσπονδιακή τεχνολογική πλατφόρμα, επιτρέποντας την ανταλλαγή πληροφοριών σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, τον εντοπισμό ανωμαλιών και τη συντονισμένη αντιμετώπιση περιστατικών σε διασυνοριακό επίπεδο. Η Ιταλία θα συντονίσει τον κόμβο παράλληλα με την Ελλάδα, την Κύπρο και τη Μάλτα.

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ικανοτήτων Κυβερνοασφάλειας (ECCC) διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη δημιουργία αυτών των κόμβων σε ολόκληρη την ΕΕ μέσω της διαχείρισης της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων και της χορήγησης των επιχορηγήσεων.

40 εκατ. ευρώ για την επισκευή καλωδίων στη Μεσόγειο και τον Ατλαντικό

Με τη χρηματοδότηση του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» — ΜΣΕ — Ψηφιακός τομέας, στόχος της νέας πρόσκλησης υποβολής προτάσεων ύψους 40 εκατ. ευρώ που δρομολογήθηκε σήμερα είναι να διασφαλιστεί η ταχεία και αποτελεσματική αντιμετώπιση σημαντικών διαταραχών των υποβρύχιων καλωδίων σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Εστιάζοντας στη Μεσόγειο, τον Ατλαντικό και άλλες θαλάσσιες λεκάνες, χρηματοδοτεί προσαρμόσιμες ενότητες, οι οποίες θα είναι στρατηγικά τοποθετημένες για την εξυπηρέτηση αυτών των θαλάσσιων λεκανών. Οι μονάδες μπορούν να εγκατασταθούν και να αναπτυχθούν ταχέως από υφιστάμενα επισκευαστικά σκάφη, κατόπιν αιτήματος των νέων περιφερειακών κόμβων επιτήρησης ή άλλων αρμόδιων αρχών.

Αυτό έπεται μιας πρώτης πιλοτικής πρόσκλησης ύψους 20 εκατ. ευρώ, η οποία δρομολογήθηκε την άνοιξη του 2026 για τη χρηματοδότηση δομοστοιχείων επισκευής στη Βαλτική Θάλασσα.

Επόμενα βήματα

Το φθινόπωρο του τρέχοντος έτους θα δρομολογηθεί νέα πρόσκληση υποβολής προτάσεων για τη δημιουργία περιφερειακών κόμβων καλωδίων σε θαλάσσιες λεκάνες που δεν έχουν ακόμη καλυφθεί ή για τη συμμετοχή άλλων κρατών μελών στους δύο νεοσυσταθέντες περιφερειακούς κόμβους καλωδίων. Η επιχορήγηση χορηγείται στο πλαίσιο πρόσκλησης υποβολής προτάσεων που διαχειρίζεται το ECCC, με κονδύλια στο πλαίσιο του προγράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη».

Οι αιτούντες στην ψηφιακή πρόσκληση του ΜΣΕ μπορούν να υποβάλουν προτάσεις έως τις 8 Οκτωβρίου 2026 (17:00 ώρα Κεντρικής Ευρώπης). 

Ιστορικό

Μετά από περιστατικά που αφορούσαν υποθαλάσσια καλώδια στην περιοχή της Βαλτικής, η Επιτροπή εξέδωσε σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ασφάλεια των καλωδίων τον Φεβρουάριο του 2025. Με αυτούς τους πρώτους περιφερειακούς κόμβους καλωδίων, η Ευρώπη ενισχύει την ικανότητά της να διαμορφώνει μια εικόνα της κατάστασης σε σχεδόν πραγματικό χρόνο σε μια θαλάσσια λεκάνη.

Στο πλαίσιο του τρέχοντος πολυετούς προγράμματος εργασίας του ΜΣΕ για τον ψηφιακό τομέα (2024-2027), διατίθενται συνολικά 533 εκατ. ευρώ σε έργα υποβρύχιων καλωδίων, ενώ έχουν ήδη χορηγηθεί 186 εκατ. ευρώ σε 25 έργα. Από το 2021 έως το 2024, ο ΜΣΕ-Ψηφιακός τομέας παρείχε 420 εκατ. ευρώ σε 51 έργα καλωδιακής συνδεσιμότητας κορμού.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Scott Rodgerson on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την προσωρινή συμφωνία στην οποία κατέληξαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την έκτη αναθεώρηση της οδηγίας για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες (CMRD).

Μόλις εγκριθεί επίσημα, η ενισχυμένη οδηγία μπορεί να αποτρέψει περίπου 1.700 περιπτώσεις καρκίνου του πνεύμονα και 19.000 ασθένειες που σχετίζονται με την εργασία κατά τα επόμενα 40 έτη, δημιουργώντας παράλληλα εξοικονόμηση υγειονομικής περίθαλψης ύψους έως και 1,16 δισ. ευρώ σε ολόκληρη την ΕΕ.

Δράση υποστηριζόμενη από την επιστήμη για υγιέστερους χώρους εργασίας

Η έκτη αναθεώρηση της οδηγίας CMRD καθορίζει σαφέστερους κανόνες και προστατευτικά όρια έκθεσης για ουσίες υψηλού κινδύνου, όπως το κοβάλτιο και οι ανόργανες ενώσεις κοβαλτίου, οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ), το 1,4-διοξάνιο και το ισοπρένιο.

Το κοβάλτιο και οι ανόργανες ενώσεις κοβαλτίου χρησιμοποιούνται στην παραγωγή συσσωρευτών (π.χ. για ηλεκτρικά οχήματα), καθώς και στην κατασκευή μαγνητών και σκληρών μετάλλων. Οι νέοι κανόνες θεσπίζουν όρια επαγγελματικής έκθεσης τόσο για τα εισπνεύσιμα όσο και για τα εισπνεύσιμα κλάσματα των εν λόγω ουσιών. Εισάγουν εξαετή μεταβατική περίοδο με υψηλότερα όρια, ώστε να δοθεί χρόνος στις βιομηχανίες να προσαρμόσουν τις διαδικασίες και τις τεχνολογίες τους, μειώνοντας τις οικονομικές διαταραχές και βελτιώνοντας παράλληλα τα πρότυπα ασφάλειας και την προστασία των εργαζομένων.

Οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ) βρίσκονται στην παραγωγή χάλυβα, σιδήρου και αλουμινίου, καθώς και στις αναθυμιάσεις συγκόλλησης. Είναι ουσιαστικής σημασίας για την παραγωγή συσσωρευτών που αποθηκεύουν ενέργεια η οποία παράγεται από ανεμογεννήτριες, ημιαγωγούς και ηλεκτρικά οχήματα. Η τελευταία αναθεώρηση των κανόνων θεσπίζει νέο όριο έκθεσης, ενώ ένα προσωρινό όριο διπλάσιο θα εφαρμοστεί για 7 έτη μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας, ώστε να βοηθηθούν οι τομείς που πλήττονται περισσότερο να προσαρμοστούν.

Το 1,4-διοξάνιο χρησιμοποιείται στην παραγωγή χημικών και κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και υπάρχει σε ορισμένα οικιακά απορρυπαντικά. Οι νέοι κανόνες περιλαμβάνουν ένα γενικό όριο επαγγελματικής έκθεσης, ένα όριο βραχυπρόθεσμης έκθεσης και μια βιολογική οριακή τιμή για την ουσία αυτή.

Το ισοπρένιο χρησιμοποιείται στις χημικές και λαστιχένιες βιομηχανίες. Οι νέοι κανόνες περιλαμβάνουν ένα γενικό όριο επαγγελματικής έκθεσης στην ουσία αυτή.

Επιπλέον, οι αναθεωρημένοι κανόνες προσθέτουν αναθυμιάσεις συγκόλλησης στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, τονίζοντας τον πιθανό κίνδυνο για τους εργαζομένους και αποσαφηνίζοντας τις υποχρεώσεις των εργοδοτών όσον αφορά τα αναγκαία μέτρα προστασίας και πρόληψης. Περιλαμβάνουν επίσης ειδικές ενδείξεις που υπογραμμίζουν την πιθανή έκθεση σε αυτές τις ουσίες μέσω του δέρματος ή άλλων οδών.

Ιστορικό

Η οδηγία 2004/37/ΕΚ της ΕΕ καθορίζει ελάχιστες απαιτήσεις για την προστασία των εργαζομένων από την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες, μεταλλαξιογόνους παράγοντες ή τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες κατά την εργασία. Τον Ιούλιο του 2025 η Επιτροπή πρότεινε αυτή την έκτη αναθεώρηση για την ενίσχυση της προστασίας από το κοβάλτιο και τις ανόργανες ενώσεις του κοβαλτίου, τους πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες (PAH), το 1,4-διοξάνιο και τους καπνούς συγκόλλησης. Η πρόταση ακολούθησε εκτενείς διαβουλεύσεις με κοινωνικούς εταίρους και επιστημονικούς εμπειρογνώμονες.

Η έκτη αναθεώρηση βασίζεται σε πέντε προηγούμενες αναθεωρήσεις της CMRD, οι οποίες από κοινού εξέτασαν περισσότερες από 40 βασικές επικίνδυνες χημικές ουσίες και αναμένεται να συμβάλουν στη διάσωση της ζωής περισσότερων από 100.000 εργαζομένων κατά τα επόμενα 50 χρόνια.

Η παρούσα αναθεώρηση βασίζεται στο στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία κατά την περίοδο 2021-2027 και υποστηρίζει τους στόχους που περιγράφονται στον χάρτη πορείας για την ποιότητα των θέσεων εργασίας και στον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία. Συμβάλλει επίσης στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την καταπολέμηση του καρκίνου και στην Ευρωπαϊκή Ένωση Υγείας, συμβάλλοντας στη διασφάλιση ασφαλέστερων και υγιέστερων χώρων εργασίας σε ολόκληρη την ΕΕ.

Επόμενα βήματα

Το συμφωνηθέν κείμενο θα πρέπει τώρα να εγκριθεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ. Μόλις τεθεί σε ισχύ η οδηγία, τα κράτη μέλη θα πρέπει να την ενσωματώσουν στο εθνικό τους δίκαιο εντός της συμφωνηθείσας προθεσμίας.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Andrew Leu on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει νέα μέτρα για την ενίσχυση της αντίδρασης της ΕΕ σε ένα εξελισσόμενο εγκληματικό τοπίο. Το έγκλημα γίνεται όλο και πιο περίπλοκο, διεθνές και ψηφιακό. Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του σοβαρού εγκλήματος, η αστυνομία, τα τελωνεία, οι εισαγγελείς και τα δικαστήρια πρέπει να συνεργάζονται στενά από την έναρξη της έρευνας έως την έκδοση τελεσίδικης δικαστικής απόφασης.  

Οι προτάσεις καλύπτουν ολόκληρη την αλυσίδα στήριξης της ΕΕ προς τα κράτη μέλη, από την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη διερεύνηση έως τη δικαστική συνεργασία και την αποτελεσματική δίωξη. Η δέσμη περιλαμβάνει δύο κανονισμούς για την ενίσχυση των εντολών της Ευρωπόλ και της Eurojust, αναθεώρηση της ευρωπαϊκής εντολής έρευνας και τροποποιήσεις του κανονισμού για την προστασία των δεδομένων για τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης. 

Τα μέτρα αυτά θα βελτιώσουν τη συνεργασία και τη συμπληρωματικότητα μεταξύ των οργανισμών της ΕΕ και των εθνικών αρχών, συμπεριλαμβανομένων της αστυνομίας, των τελωνείων και των δικαστηρίων. Θα στηρίξουν περισσότερες κοινές έρευνες, θα επιταχύνουν τις διώξεις και θα διευκολύνουν την ανταλλαγή πληροφοριών μέσω σαφέστερου νομικού πλαισίου και λιγότερου διοικητικού φόρτου. 

Η Ευρωπόλ και η Eurojust βρίσκονται στο επίκεντρο της αντίδρασης της ΕΕ σε οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα, τρομοκράτες και εχθρικούς παράγοντες που δραστηριοποιούνται διασυνοριακά, σε παγκόσμιο και διαδικτυακό επίπεδο, και καταχρώνται όλο και περισσότερο την τεχνητή νοημοσύνη. Με τις προτάσεις αυτές, η Επιτροπή υλοποιεί τις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές της προέδρου φον ντερ Λάιεν και τη στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας της ΕΕ, ProtectEU. 

Ευρωπόλ: Καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος

Ως το κέντρο της ΕΕ για τη συνεργασία στον τομέα της επιβολής του νόμου, η Ευρωπόλ βοηθά τα κράτη μέλη να συνδέουν πληροφορίες, εμπειρογνωσία και έρευνες — αυτό είναι καίριας σημασίας για τη διερεύνηση διασυνοριακών υποθέσεων, καθώς καμία εθνική αρχή δεν έχει πλήρη εικόνα των σημερινών εγκληματικών απειλών.

Με τους νέους κανόνες, η Ευρωπόλ θα στηρίξει καλύτερα τα κράτη μέλη με:

1. Αποτελεσματικότερη και ασφαλέστερη ανταλλαγή πληροφοριών: Η αυτοματοποιημένη και ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών θα επιτρέψει τη συνεργασία σε πραγματικό χρόνο στις έρευνες. Η Ευρωπόλ θα δημιουργήσει μια ασφαλή, κλιμακούμενη και κυρίαρχη υποδομή υπολογιστικού νέφους και έναν κοινό χώρο δεδομένων της αστυνομίας, ώστε οι ερευνητές να μπορούν να εργάζονται από κοινού — εικονικά — σε κοινές υποθέσεις.   
2. Ισχυρότερη επιχειρησιακή στήριξη για τα κράτη μέλη: Οι υπηρεσίες υποστήριξης της Ευρωπόλ θα συσταθούν στα κράτη μέλη και θα στελεχώνονται από αστυνομικούς που έχουν εργαστεί προηγουμένως στην Ευρωπόλ. Με τον τρόπο αυτό θα διασφαλιστεί η καλύτερη χρήση της υποστήριξης και των εργαλείων της Ευρωπόλ (π.χ. στην εγκληματολογική έρευνα και την ανάλυση δεδομένων και με τη διευκόλυνση της πρόσβασης στα συστήματα της Ευρωπόλ).
3. Ένας κόμβος τεχνολογίας και καινοτομίας, ο οποίος παρέχει για πρώτη φορά μια πανευρωπαϊκή εικόνα των αναγκών σε δυνατότητες για την επιβολή του νόμου. Θα στηρίξει επίσης τις επενδύσεις των κρατών μελών στην κοινή έρευνα και ανάπτυξη. Αυτό θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να επενδύσουν από κοινού σε κρίσιμες τεχνολογίες και να διασφαλίσουν την πρόσβαση σε προηγμένες ικανότητες. Τα εργαλεία που θα αναπτυχθούν θα διατεθούν μέσω του κοινού χώρου δεδομένων της ευρωπαϊκής αστυνομίας απευθείας στις αρχές επιβολής του νόμου των κρατών μελών.
4. Ενίσχυση της συνεργασίας με τους οργανισμούς και τα όργανα της ΕΕ (ιδίως με την Eurojust και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία).
5. Ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας με τις χώρες εταίρους για την από κοινού αντιμετώπιση του παγκόσμιου διασυνοριακού εγκλήματος.

Με την αυτοματοποίηση των διαδικασιών και τη συγκέντρωση κοινών πόρων, τα εν λόγω προτεινόμενα μέτρα θα απλουστεύσουν τις ροές εργασίας, θα μειώσουν τον διοικητικό φόρτο για τα κράτη μέλη και θα οδηγήσουν σε εξοικονόμηση διοικητικών πόρων και βελτίωση της αποδοτικότητας για τον Οργανισμό και τα κράτη μέλη.

Eurojust: Μεγαλύτερη στήριξη των εισαγγελέων και των δικαστικών αρχών

Η νέα εντολή θα ενισχύσει σημαντικά την ικανότητα της Eurojust να στηρίζει τις εθνικές αρχές. Ενισχύει την Eurojust στους ακόλουθους βασικούς τομείς:

1. Ισχυρότερες ικανότητες και επιχειρησιακή υποστήριξη: Η Eurojust θα είναι σε θέση να ενεργεί με δική της πρωτοβουλία για τον εντοπισμό δεσμών μεταξύ υποθέσεων, την πρόβλεψη και τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την ανάγκη συντονισμού, τη συμβολή στην επίλυση ζητημάτων δικαιοδοσίας και τη στήριξη των εθνικών αρχών σε πρώιμο στάδιο της διαδικασίας.
2. Περαιτέρω στήριξη σε αναδυόμενους τομείς εγκληματικότητας: Η εντολή της Eurojust θα επεκταθεί επίσης ώστε να ενισχυθεί η συμμετοχή της σε αναδυόμενους τομείς εγκληματικότητας, όπως το έγκλημα στον κυβερνοχώρο, οι παραβιάσεις των περιοριστικών μέτρων της ΕΕ ή η έμφυλη βία.
3. Ισχυρότερη διακυβέρνηση και λήψη αποφάσεων: εξορθολογισμός της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, με πιο ευέλικτες διαδικασίες, βελτίωση της διοικητικής αποτελεσματικότητας και ταχύτερη δράση σε επείγουσες και πολύπλοκες υποθέσεις.
4. Ολοκληρωμένο σύστημα ποινικής δικαιοσύνης της ΕΕ: Η Eurojust θα βελτιώσει και θα ενισχύσει τη συνεργασία της με την Ευρωπόλ και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Ένα νέο σύστημα πληροφοριών θα επιτρέπει τον εύκολο εντοπισμό πληροφοριών και υποθέσεων που αφορούν τόσο την Eurojust όσο και την Ευρωπόλ.
5. Ισχυρότερη διεθνής δέσμευση, επιτρέποντας τη συνεργασία με τρίτες χώρες νωρίτερα, καθιστώντας τη συνεργασία με τρίτες χώρες πιο ευέλικτη. Η στενότερη συνεργασία θα είναι επίσης δυνατή όταν απαιτούνται οικονομικές δεσμεύσεις ή όταν αποσπώνται εισαγγελείς-σύνδεσμοι στην Eurojust.

Ενίσχυση της ευρωπαϊκής εντολής έρευνας και του κανονισμού για την προστασία των δεδομένων για τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης

Η Επιτροπή προτείνει επίσης την επικαιροποίηση της ευρωπαϊκής εντολής έρευνας, μιας ταχείας και τυποποιημένης διαδικασίας για τη διασυνοριακή συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων από άλλα κράτη μέλη σε ποινικές υποθέσεις. Οι νέοι κανόνες θα διευκολύνουν την εφαρμογή της ευρωπαϊκής εντολής έρευνας, αποσαφηνίζοντας τις διαδικασίες και εξαλείφοντας τις επιχειρησιακές προκλήσεις.

Θεσπίζει επίσης μια νέα ευρωπαϊκή εντολή εξ αποστάσεως συμμετοχής, η οποία επιτρέπει στους υπόπτους, τους κατηγορουμένους και τα θύματα να συμμετέχουν εξ αποστάσεως σε ακροαματικές διαδικασίες ποινικών δικαστηρίων από διαφορετικό κράτος μέλος.

Η Επιτροπή προτείνει επίσης την επικαιροποίηση του κανονισμού για την προστασία των δεδομένων για τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης (EUDPR). Ο αναθεωρημένος κανονισμός θα επιτρέψει την αποτελεσματικότερη συνεργασία μεταξύ των θεσμικών οργάνων και οργανισμών ποινικής δικαιοσύνης της ΕΕ, μεταξύ άλλων με την επέκτασή του στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by KOBU Agency on Unsplash