Μετά την έγκριση του πρώτου κύματος χρηματοδότησης της άμυνας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε μια δεύτερη ομάδα εθνικών αμυντικών σχεδίων στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Δράση για την ασφάλεια στην Ευρώπη» (SAFE), σηματοδοτώντας ένα ακόμη σημαντικό βήμα για να καταστεί η Ένωση ασφαλέστερη. Η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση στο Συμβούλιο για την έγκριση χρηματοδοτικής ενίσχυσης υπέρ της Εσθονίας, της Ελλάδας, της Ιταλίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Πολωνίας, της Σλοβακίας και της Φινλανδίας.

Η απόφαση αυτή ακολουθεί μια αυστηρή αξιολόγηση των «Εθνικών Επενδυτικών Σχεδίων Άμυνας» των χωρών στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Δράση για την Ασφάλεια στην Ευρώπη» (SAFE). Η Επιτροπή ανοίγει την πόρτα για την αποδέσμευση του πρώτου κύματος μακροπρόθεσμων δανείων χαμηλού κόστους, επιτρέποντας σε αυτά τα έθνη να αυξήσουν επειγόντως τη στρατιωτική τους ετοιμότητα και να αποκτήσουν τον απαραίτητο σύγχρονο αμυντικό εξοπλισμό. Το πλαίσιο εμβαθύνει επίσης την ενσωμάτωση της Ουκρανίας στο οικοσύστημα ασφάλειας της ΕΕ, διασφαλίζοντας ότι η ευρωπαϊκή στήριξη παραμένει ευέλικτη και βιώσιμη.

Τα επίπεδα χρηματοδότησης για κάθε χώρα καθορίστηκαν προσωρινά τον Σεπτέμβριο, με βάση τις αρχές της αλληλεγγύης και της διαφάνειας. Αυτή η ομάδα οκτώ κρατών μελών δικαιούται περίπου 74 δισ. ευρώ μετά την υπογραφή των δανειακών συμβάσεων. Τα κονδύλια αυτά θα δώσουν ζωτική ώθηση στις στρατηγικές ικανότητες εκεί όπου είναι περισσότερο αναγκαίες.

Επόμενα βήματα

Με την ολοκλήρωση της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο έχει πλέον προθεσμία τεσσάρων εβδομάδων για να εκδώσει τις εκτελεστικές αποφάσεις. Μόλις εγκριθεί, η Επιτροπή θα οριστικοποιήσει τις δανειακές συμβάσεις, ενώ οι πρώτες πληρωμές αναμένεται να ξεκινήσουν τον Μάρτιο του 2026. Η Επιτροπή συνεχίζει την αξιολόγηση των σχεδίων για τα υπόλοιπα κράτη μέλη.

Ιστορικό

Ο κανονισμός SAFE εκδόθηκε στις 27 Μαΐου 2025, στο πλαίσιο της «ετοιμότητας 2030», μιας φιλόδοξης δέσμης μέτρων για την άμυνα που παρέχει χρηματοδοτικούς μοχλούς στα κράτη μέλη της ΕΕ για την προώθηση της αύξησης των επενδύσεων σε αμυντικές ικανότητες.

Το SAFE θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να αυξήσουν άμεσα και μαζικά τις αμυντικές επενδύσεις τους μέσω κοινών προμηθειών από την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, εστιάζοντας στις ικανότητες προτεραιότητας. Αυτό θα συμβάλει στη διασφάλιση της διαλειτουργικότητας, της προβλεψιμότητας και της μείωσης του κόστους για μια ισχυρή ευρωπαϊκή βιομηχανική βάση στον τομέα της άμυνας. Η Ουκρανία και οι χώρες ΕΖΕΣ/ΕΟΧ θα μπορούν να συμμετέχουν σε κοινές προμήθειες και θα μπορούν να αγοράζουν από τις βιομηχανίες τους.

Το SAFE θα επιτρέψει επίσης στις υπό προσχώρηση χώρες, στις υποψήφιες χώρες, στις δυνάμει υποψήφιες χώρες και στις χώρες που έχουν υπογράψει εταιρικές σχέσεις ασφάλειας και άμυνας με την ΕΕ να συμμετάσχουν σε κοινές προμήθειες και να συμβάλουν στη συνολική ζήτηση. Μπορούν επίσης να διαπραγματεύονται ειδικές, αμοιβαία επωφελείς συμφωνίες σχετικά με τη συμμετοχή των αντίστοιχων βιομηχανιών τους στις εν λόγω δημόσιες συμβάσεις.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Alexey Larionov on Unsplash

Η ΕΕ και η Ινδία ολοκλήρωσαν τις διαπραγματεύσεις για μια ιστορική, φιλόδοξη και εμπορικά σημαντική συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ), τη μεγαλύτερη τέτοια συμφωνία που έχει συναφθεί ποτέ από οποιαδήποτε πλευρά. Θα ενισχύσει τους οικονομικούς και πολιτικούς δεσμούς μεταξύ της δεύτερης και της τέταρτης μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου, σε μια περίοδο αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων και παγκόσμιων οικονομικών προκλήσεων, τονίζοντας την κοινή δέσμευσή τους για οικονομικό άνοιγμα και εμπόριο βάσει κανόνων.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε: «Η ΕΕ και η Ινδία γράφουν ιστορία σήμερα, εμβαθύνοντας την εταιρική σχέση μεταξύ των μεγαλύτερων δημοκρατιών του κόσμου. Έχουμε δημιουργήσει μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου 2 δισεκατομμυρίων ανθρώπων, με τις δύο πλευρές να κερδίζουν οικονομικά. Στείλαμε ένα μήνυμα στον κόσμο ότι η συνεργασία βάσει κανόνων εξακολουθεί να αποφέρει σημαντικά αποτελέσματα. Και, το καλύτερο από όλα, αυτή είναι μόνο η αρχή - θα αξιοποιήσουμε αυτή την επιτυχία και θα αναπτύξουμε τη σχέση μας ώστε να γίνουμε ακόμη ισχυρότεροι.»

Η ΕΕ και η Ινδία εμπορεύονται ήδη αγαθά και υπηρεσίες αξίας άνω των 180 δισ. ευρώ ετησίως, στηρίζοντας σχεδόν 800.000 θέσεις εργασίας στην ΕΕ. Η συμφωνία αυτή αναμένεται να διπλασιάσει τις εξαγωγές αγαθών της ΕΕ προς την Ινδία έως το 2032, καταργώντας ή μειώνοντας τους δασμούς αξίας 96,6 % των εξαγωγών αγαθών της ΕΕ προς την Ινδία. Συνολικά, οι δασμολογικές μειώσεις θα εξοικονομήσουν περίπου 4 δισ. ευρώ ετησίως σε δασμούς για τα ευρωπαϊκά προϊόντα.

Πρόκειται για το πιο φιλόδοξο εμπορικό άνοιγμα που έχει παραχωρήσει ποτέ η Ινδία σε εμπορικό εταίρο. Θα παράσχει σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε βασικούς βιομηχανικούς και αγροδιατροφικούς τομείς της ΕΕ, παρέχοντας στις εταιρείες προνομιακή πρόσβαση στην πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου με πληθυσμό 1,45 δισ. άτομα και στην ταχύτερα αναπτυσσόμενη μεγάλη οικονομία, με ετήσιο ΑΕΠ 3,4 τρισεκατομμυρίων ευρώ.

Ευκαιρίες για ευρωπαϊκές επιχειρήσεις όλων των μεγεθών

Η Ινδία θα χορηγήσει τις δασμολογικές μειώσεις της ΕΕ που δεν έχει λάβει κανένας από τους άλλους εμπορικούς εταίρους της. Για παράδειγμα, οι δασμοί στα αυτοκίνητα μειώνονται σταδιακά από 110% σε μόλις 10%, ενώ θα καταργηθούν πλήρως για τα ανταλλακτικά αυτοκινήτων μετά από πέντε έως δέκα χρόνια. Οι δασμοί που κυμαίνονται έως και 44% για τα μηχανήματα, 22% για τα χημικά και 11% για τα φαρμακευτικά προϊόντα θα καταργηθούν επίσης ως επί το πλείστον.

Ένα ειδικό κεφάλαιο θα βοηθήσει επίσης τις μικρές επιχειρήσεις της ΕΕ να αξιοποιήσουν πλήρως τις νέες εξαγωγικές ευκαιρίες. Για παράδειγμα, και οι δύο πλευρές θα δημιουργήσουν ειδικά σημεία επαφής για να παρέχουν στις ΜΜΕ σχετικές πληροφορίες σχετικά με τη ΣΕΣ και να τις βοηθούν σε κάθε συγκεκριμένο ζήτημα που θα αντιμετώπιζαν κατά την προσπάθειά τους να χρησιμοποιήσουν τις διατάξεις της ΣΕΣ. Επιπλέον, οι ΜΜΕ θα επωφεληθούν ιδιαίτερα από τις δασμολογικές μειώσεις, την άρση των κανονιστικών φραγμών, τη διαφάνεια, τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα που παρέχει η συμφωνία.

Μείωση των δασμών στον αγροδιατροφικό τομέα

Η συμφωνία καταργεί ή μειώνει συχνά απαγορευτικούς δασμούς (άνω του 36 % κατά μέσο όρο) στις εξαγωγές γεωργικών προϊόντων διατροφής της ΕΕ, ανοίγοντας μια τεράστια αγορά στους Ευρωπαίους γεωργούς. Για παράδειγμα, οι ινδικοί δασμοί για τα κρασιά θα μειωθούν από 150% σε 75% κατά την έναρξη ισχύος και τελικά σε επίπεδα τόσο χαμηλά όσο το 20%, οι δασμοί για το ελαιόλαδο θα μειωθούν από 45% σε 0% σε διάστημα πέντε ετών, ενώ τα μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα όπως το ψωμί και τα ζαχαρώδη προϊόντα θα καταργηθούν κατά 50%.

Οι ευαίσθητοι ευρωπαϊκοί γεωργικοί τομείς θα προστατεύονται πλήρως, καθώς προϊόντα όπως το βόειο κρέας, το κρέας κοτόπουλου, το ρύζι και η ζάχαρη εξαιρούνται από την ελευθέρωση της συμφωνίας. Όλες οι ινδικές εισαγωγές θα εξακολουθήσουν να τηρούν τους αυστηρούς κανόνες της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια των τροφίμων.

Παράλληλα, η ΕΕ και η Ινδία διαπραγματεύονται επί του παρόντος χωριστή συμφωνία για τις γεωγραφικές ενδείξεις (ΓΕ), η οποία θα βοηθήσει τα παραδοσιακά εμβληματικά γεωργικά προϊόντα της ΕΕ να πωλούν περισσότερο στην Ινδία, εξαλείφοντας τον αθέμιτο ανταγωνισμό με τη μορφή απομιμήσεων.

Προνομιακή πρόσβαση στις αγορές υπηρεσιών και προστατευόμενη διανοητική ιδιοκτησία

Η συμφωνία θα παρέχει στις εταιρείες της ΕΕ προνομιακή πρόσβαση στην ινδική αγορά υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων βασικών τομέων όπως οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και οι θαλάσσιες μεταφορές. Έχει τις πιο φιλόδοξες δεσμεύσεις για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες από την Ινδία σε οποιαδήποτε εμπορική συμφωνία, υπερβαίνοντας τα όσα έχουν δώσει σε άλλους εταίρους.

Η συμφωνία παρέχει υψηλό επίπεδο προστασίας και επιβολής των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας (ΔΙ), συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, των εμπορικών σημάτων, των σχεδίων και υποδειγμάτων, των εμπορικών απορρήτων και των δικαιωμάτων επί φυτικών ποικιλιών. Βασίζεται στις υφιστάμενες διεθνείς συνθήκες ΔΙ και φέρνει πιο κοντά την ινδική και την ενωσιακή νομοθεσία περί διανοητικής ιδιοκτησίας. Αυτό θα διευκολύνει τις επιχειρήσεις της ΕΕ και της Ινδίας που βασίζονται στη διανοητική ιδιοκτησία να εμπορεύονται και να επενδύουν αμοιβαία στις αγορές τους.

Ενίσχυση των δεσμεύσεων βιωσιμότητας

Η συμφωνία περιλαμβάνει ειδικό κεφάλαιο για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη, το οποίο ενισχύει την προστασία του περιβάλλοντος και αντιμετωπίζει την κλιματική αλλαγή, προστατεύει τα δικαιώματα των εργαζομένων, στηρίζει τη χειραφέτηση των γυναικών, παρέχει πλατφόρμα διαλόγου και συνεργασίας για περιβαλλοντικά και κλιματικά ζητήματα που σχετίζονται με το εμπόριο και διασφαλίζει την αποτελεσματική εφαρμογή της.

Η ΕΕ και η Ινδία θα υπογράψουν επίσης μνημόνιο συνεννόησης που αποσκοπεί στη δημιουργία πλατφόρμας ΕΕ-Ινδίας για τη συνεργασία και τη στήριξη της δράσης για το κλίμα. Η πλατφόρμα θα ξεκινήσει το πρώτο εξάμηνο του 2026. Επιπλέον, με την επιφύλαξη των δημοσιονομικών και χρηματοοικονομικών κανόνων και διαδικασιών της ΕΕ, προβλέπεται ενωσιακή στήριξη ύψους 500 εκατ. ευρώ κατά την επόμενη διετία για να βοηθηθούν οι προσπάθειες της Ινδίας να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και να επιταχύνει τον μακροπρόθεσμο βιώσιμο βιομηχανικό μετασχηματισμό της.

Επόμενα βήματα

Από την πλευρά της ΕΕ, τα σχέδια κειμένων που αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης θα δημοσιευθούν προσεχώς. Τα κείμενα θα υποβληθούν σε νομική αναθεώρηση και μετάφραση σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα υποβάλει την πρότασή της στο Συμβούλιο για την υπογραφή και τη σύναψη της συμφωνίας. Μόλις εγκριθούν από το Συμβούλιο, η ΕΕ και η Ινδία μπορούν να υπογράψουν τις συμφωνίες. Μετά την υπογραφή, η συμφωνία απαιτεί την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με τη σύναψή της για να τεθεί σε ισχύ. Μόλις η Ινδία επικυρώσει επίσης τη συμφωνία, μπορεί να τεθεί σε ισχύ.

Ιστορικό

Η ΕΕ και η Ινδία ξεκίνησαν για πρώτη φορά διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών το 2007. Οι συνομιλίες ανεστάλησαν το 2013 και στη συνέχεια ξεκίνησαν εκ νέου το 2022. Ο 14ος ^{και τελευταίος} επίσημος γύρος διαπραγματεύσεων πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2025 και ακολούθησαν συζητήσεις μεταξύ συνόδων σε τεχνικό και πολιτικό επίπεδο.

Ταυτόχρονα με την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για ΣΕΣ, η ΕΕ και η Ινδία ξεκίνησαν επίσης διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία γεωγραφικών ενδείξεων και μια συμφωνία προστασίας των επενδύσεων. Οι διαπραγματεύσεις για τις συμφωνίες αυτές βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Saradasish Pradhan on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι από πολλά χρόνια εταίροι και σύμμαχοι. Έχουμε οικοδομήσει μια διατλαντική κοινότητα σφυρηλατημένη από την ιστορία, θεμελιωμένη σε κοινές αξίες και αφοσιωμένη στην ευημερία και την ασφάλεια των λαών μας.

Πιστεύουμε ότι η διαχείριση των σχέσεων μεταξύ εταίρων και συμμάχων θα πρέπει να γίνεται με εγκάρδιο τρόπο και με σεβασμό.

Η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κοινό συμφέρον στην ασφάλεια της Αρκτικής, ιδίως μέσω του ΝΑΤΟ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα έχει επίσης ισχυρότερο ρόλο σε αυτή την περιοχή.

Θέλω να είμαι σαφέστατος εν προκειμένω: το Βασίλειο της Δανίας και η Γροιλανδία έχουν την πλήρη υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μόνο το Βασίλειο της Δανίας και η Γροιλανδία μπορούν να αποφασίζουν για θέματα που αφορούν τη Δανία και τη Γροιλανδία.

Αυτό απηχεί τη σταθερή προσήλωσή μας στις αρχές του διεθνούς δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας, οι οποίες είναι απαραίτητες για την Ευρώπη και για τη διεθνή κοινότητα στο σύνολό της. Οι αρχές αυτές θα συνεχίσουν να καθοδηγούν τη δράση μας.

Με δεδομένα όλα αυτά, η χθεσινή ανακοίνωση ότι δεν θα υπάρξουν νέοι δασμοί των ΗΠΑ στην Ευρώπη είναι θετική. Η επιβολή πρόσθετων δασμών θα ήταν ασύμβατη με την εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ. Τώρα πρέπει να επικεντρωθούμε στην προώθηση της εφαρμογής αυτής της συμφωνίας. Στόχος παραμένει η αποτελεσματική σταθεροποίηση των εμπορικών σχέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΗΠΑ.

Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα εξακολουθήσει να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της καθώς και τον εαυτό της, τα κράτη μέλη της, τους πολίτες της και τις επιχειρήσεις της έναντι κάθε μορφής εξαναγκασμού. Έχει τη δύναμη και τα εργαλεία να το πράξει και θα το πράξει εάν και όταν καταστεί αναγκαίο.

Όσον αφορά το μέλλον, παραμένουμε πρόθυμοι να εξακολουθήσουμε να συνεργαζόμαστε εποικοδομητικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες για όλα τα ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος, μεταξύ άλλων τη δημιουργία των προϋποθέσεων για δίκαιη και διαρκή ειρήνη στην Ουκρανία.

Έχουμε σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με ορισμένα στοιχεία του Χάρτη του Συμβουλίου Ειρήνης που σχετίζονται με το πεδίο εφαρμογής του, τη διακυβέρνησή του και τη συμβατότητά του με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με τις ΗΠΑ για την εφαρμογή του συνολικού ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα, με ένα Συμβούλιο Ειρήνης που θα εκτελεί την αποστολή του ως μεταβατική διοίκηση, σύμφωνα με την απόφαση 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Επιτρέψτε μου να ολοκληρώσω υπενθυμίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση επικεντρώνεται στην υλοποίηση ενός φιλόδοξου θεματολογίου για τους πολίτες μας: για την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα, την οικοδόμηση μιας στρατηγικά πιο αυτόνομης Ευρώπης.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η επόμενη σύνοδος των ηγετών, στις 12 Φεβρουαρίου, θα αποτελέσει μια στρατηγική αναζήτηση ιδεών αφιερωμένη στην ενίσχυση της ενιαίας αγοράς σε ένα νέο γεωοικονομικό πλαίσιο.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Markus Spiske on Unsplash

Στις 9 Ιανουαρίου 2026 το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2026/88¹.

Η απόφαση του Συμβουλίου παρατείνει τα ισχύοντα περιοριστικά μέτρα έως τις 13 Ιανουαρίου 2027 και επικαιροποιεί τις καταχωρίσεις για πέντε πρόσωπα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο των φυσικών και νομικών προσώπων, οντοτήτων και φορέων που υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα, ως έχει στο παράρτημα της εν λόγω απόφασης.

Η Αλβανία, η Αρμενία, η Βόρεια Μακεδονία, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη, η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, το Μαυροβούνιο, η Δημοκρατία της Μολδαβίας, η Νορβηγία, η Ουκρανία και η Σερβία ευθυγραμμίζονται με αυτή την απόφαση του Συμβουλίου.

Οι χώρες αυτές θα μεριμνήσουν για τη συμμόρφωση των εθνικών τους πολιτικών με την απόφαση του Συμβουλίου.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση σημειώνει και επικροτεί τη δέσμευση αυτή.

¹ ΕΕ L, 2026/88, 12.01.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2026/88/oj.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Shalom de León on Unsplash