Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολόγησε θετικά το τέταρτο αίτημα πληρωμής του Βελγίου για 567 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), που αποτελεί τον πυρήνα του NextGenerationEU.

Πρόκειται για σημαντικό βήμα στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που συνδέονται με το παρόν αίτημα πληρωμής, στους τομείς της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, της κινητικότητας, της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, καθώς και της στέγασης.

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το Βέλγιο έχει ολοκληρώσει ικανοποιητικά 16 ορόσημα και 11 στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου.

Τα εμβληματικά μέτρα στην παρούσα αίτηση πληρωμής περιλαμβάνουν:

Έργα για την αποκατάσταση της οικολογικής συνδεσιμότητας: Σε ολόκληρη την περιφέρεια της Φλάνδρας, έχουν ολοκληρωθεί επτά έργα υποδομής για την επανασύνδεση κατακερματισμένων φυσικών περιοχών. Σε αυτές περιλαμβάνονται τρεις οικολογικές οδογέφυρες, μία οικολογική κοιλάδα, μια διάβαση άγριας ζωής που καθοδηγεί τα ζώα με ασφάλεια κάτω από το δρόμο, δύο οδογέφυρες προσαρμοσμένες για κοινή χρήση από ανθρώπους και άγρια ζώα και ένα σύστημα ανίχνευσης άγριας ζωής.

Μεταρρυθμίσεις για την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης: Η περιφέρεια της Βαλονίας εισήγαγε βασικές μεταρρυθμίσεις για την επιτάχυνση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, διασφαλίζοντας παράλληλα τη φύση. Οι νέοι κανόνες εξορθολογίζουν τις διαδικασίες εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων για έργα ανανεώσιμης ενέργειας που βρίσκονται σε καθορισμένες «περιοχές επιτάχυνσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας», αναθεωρούν τις απαιτήσεις σχεδιασμού για τα αιολικά πάρκα και αναγνωρίζουν την ανανεώσιμη ενέργεια ως υπέρτερο δημόσιο συμφέρον. Επιπλέον, από το 2026, νέα μέτρα θα αποτρέψουν την εγκατάσταση συστημάτων θέρμανσης με καύση άνθρακα ή πετρελαίου σε νέα κτίρια, υποστηρίζοντας τη στροφή προς καθαρότερη χρήση ενέργειας.

Επόμενα βήματα

Η Επιτροπή έχει πλέον αποστείλει την προκαταρκτική της αξιολόγηση σχετικά με την εκπλήρωση από το Βέλγιο των οροσήμων και των στόχων που απαιτούνται για την εν λόγω πληρωμή στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ), η οποία έχει στη διάθεσή της τέσσερις εβδομάδες για να διατυπώσει τη γνώμη της. Η πληρωμή στο Βέλγιο μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά τη γνώμη της ΟΔΕ και την έκδοση απόφασης πληρωμής από την Επιτροπή αργότερα.

Ιστορικό

Το Βέλγιο υπέβαλε την αίτηση πληρωμής στις 19 Δεκεμβρίου 2025. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Βελγίου περιλαμβάνει ευρύ φάσμα επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων για τη στήριξη πράσινων, ψηφιακών και κοινωνικών στόχων, όπως η ανακαίνιση ιδιωτικών κατοικιών, η κοινωνική στέγαση και τα δημόσια κτίρια, η ψηφιοποίηση των δημόσιων διοικήσεων, οι επενδύσεις στις δημόσιες μεταφορές, οι υποδομές ηλεκτρικής οδήγησης και ποδηλάτων, καθώς και η κατασκευή και ο εξοπλισμός κέντρων εκπαίδευσης και κατάρτισης. Το βελγικό σχέδιο χρηματοδοτείται από επιχορηγήσεις ύψους 5 δισ. EUR και δάνεια ύψους 230 εκατ. EUR στο πλαίσιο του ΜΑΑ.

Με το σημερινό αίτημα πληρωμής, τα κονδύλια που καταβλήθηκαν στο Βέλγιο στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα ανέλθουν σε 3,64 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 915 εκατ. ευρώ σε προχρηματοδότηση. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 69 % του συνόλου των κονδυλίων που περιλαμβάνονται στο βελγικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ έχει πλέον εκπληρωθεί το 59 % του συνόλου των οροσήμων και των στόχων του σχεδίου.

Ενόψει του κλεισίματος του μηχανισμού στο τέλος του 2026, τα κράτη μέλη πρέπει να υλοποιήσουν όλα τα ορόσημα και τους στόχους που εκκρεμούν έως τις 31 Αυγούστου 2026 και να υποβάλουν τις αιτήσεις τελικής πληρωμής τους έως το τέλος Σεπτεμβρίου 2026.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Patrick Robert Doyle on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολόγησε θετικά το ένατο αίτημα πληρωμής της Πορτογαλίας για 2,32 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), που αποτελεί τον πυρήνα του NextGenerationEU.

Αυτό αποτελεί σημαντικό βήμα για την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που συνδέονται με το εν λόγω αίτημα πληρωμής σε βασικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης, της διαχείρισης αποβλήτων και της κυκλικής οικονομίας, της απλούστευσης των επιχειρήσεων, της διαχείρισης των δασών, της ψηφιοποίησης της δημόσιας διοίκησης και των δημόσιων υπηρεσιών, καθώς και της πρόσβασης σε χρηματοδότηση.

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Πορτογαλία έχει ολοκληρώσει ικανοποιητικά τα 22 ορόσημα και τους 29 στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου.

Τα εμβληματικά μέτρα στην παρούσα αίτηση πληρωμής περιλαμβάνουν:

• Εκσυγχρονισμός της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης: καλύτερη αντιστοίχιση με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, ενίσχυση της ικανότητας ανταπόκρισης και του στρατηγικού σχεδιασμού του συστήματος εκπαίδευσης και κατάρτισης.
• Στήριξη της ανταγωνιστικότητας: αντιμετώπιση της υποκεφαλαιοποίησης των πορτογαλικών επιχειρήσεων μέσω επένδυσης 1 δισ. ευρώ σε μετοχικό και οιονεί μετοχικό κεφάλαιο, με στόχο την ενίσχυση της κεφαλαιακής βάσης των εταιρειών και τη βελτίωση της χρηματοοικονομικής ανθεκτικότητάς τους.
• Ενίσχυση της πρόληψης των κινδύνων και της βιώσιμης χρήσης της γης:  μέσω του προγράμματος «Emparcelar para Ordenar», αύξηση της ανθεκτικότητας στις πυρκαγιές στις αγροτικές περιοχές και στην απώλεια βιοποικιλότητας με την προώθηση μιας πιο δομημένης, βιώσιμης και ολοκληρωμένης προσέγγισης στη διαχείριση του τοπίου.
• Επέκταση της ικανότητας διαχείρισης αποβλήτων: μέσω βελτιώσεων στις υποδομές συλλογής, ανακύκλωσης και επεξεργασίας.
• Άρση των φραγμών στην περιβαλλοντική αδειοδότηση: εξορθολογισμός των διαδικασιών περιβαλλοντικής αδειοδότησης, ελάφρυνση του διοικητικού φόρτου και διευκόλυνση αποδοτικότερων επενδύσεων.

Επόμενα βήματα

Η Επιτροπή έχει πλέον αποστείλει την προκαταρκτική της αξιολόγηση σχετικά με την εκπλήρωση από την Portugal´ των οροσήμων και των στόχων που απαιτούνται για την εν λόγω πληρωμή στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ), η οποία έχει στη διάθεσή της τέσσερις εβδομάδες για να διατυπώσει τη γνώμη της. Η πληρωμή στην Πορτογαλία μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά τη γνώμη της ΟΔΕ και την έκδοση απόφασης πληρωμής από την Επιτροπή.

Ιστορικό

Η Πορτογαλία υπέβαλε την ένατη αίτηση πληρωμής στις 18 Μαΐου 2026. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας περιλαμβάνει ευρύ φάσμα επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων. Το σχέδιο θα χρηματοδοτηθεί από 21,9 δισ. ευρώ συνολικά, με 16,3 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 5,6 δισ. ευρώ σε δάνεια.

Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε κοινωνικά, πράσινα και ψηφιακά στοιχεία, καθώς και σε ένα σημαντικό κεφάλαιο για το REPowerEU.

Οι βασικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις επικεντρώνονται στον εκσυγχρονισμό των δημόσιων υπηρεσιών, στην επιτάχυνση των αδειών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, στην απλούστευση των δημόσιων οικονομικών και οφελών, στην ενίσχυση της υγείας και της στέγασης, στην προώθηση των βιώσιμων μεταφορών και στην προώθηση της καθαρής ενέργειας, της αποδοτικότητας και της ψηφιοποίησης.

Με το σημερινό αίτημα πληρωμής, τα κονδύλια που καταβλήθηκαν στην Πορτογαλία στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα ανέλθουν σε 17,23 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 2,33 δισ. ευρώ σε προχρηματοδότηση. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 78,67 % του συνόλου των κονδυλίων που περιλαμβάνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας, ενώ έχει πλέον εκπληρωθεί το 74,54 % του συνόλου των οροσήμων και των στόχων του σχεδίου.

Ενόψει του κλεισίματος της διευκόλυνσης στο τέλος του 2026, τα κράτη μέλη πρέπει να υλοποιήσουν όλα τα ορόσημα και τους στόχους που εκκρεμούν έως τον Αύγουστο του 2026 και να υποβάλουν τα τελευταία αιτήματα πληρωμής έως το τέλος Σεπτεμβρίου.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Den Harrson on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συσπείρωσε ορισμένους υπουργούς ενέργειας της ΕΕ, φορείς ανάπτυξης και κατασκευής εγκαταστάσεων αποθήκευσης, φορείς ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, βιομηχανίες που καταναλώνουν ενέργεια και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα γύρω από την πρώτη τριμερή συμφωνία της ΕΕ για την αποθήκευση ενέργειας. Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της σημερινής συνόδου του Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας στο Λουξεμβούργο. Στόχος αυτής της πρώτης τριμερούς συνεδρίασης είναι να επιταχυνθεί η ανάπτυξη της αποθήκευσης βραχυπρόθεσμα, γεγονός που θα καταστήσει το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας ασφαλέστερο και πιο ευέλικτο. Η δρομολόγηση αυτής της τριμερούς συμφωνίας σηματοδοτεί ένα ακόμη σημαντικό βήμα προς την επίτευξη ενός συστήματος απαλλαγμένου από ανθρακούχες εκπομπές, το οποίο θα είναι πιο αποδοτικό και ικανό να παρέχει φθηνότερη ενέργεια.

Η αποθήκευση ενέργειας αποτελεί τον ελλείποντα κρίκο της ενεργειακής μετάβασης και μπορεί να διαδραματίσει καίριο ρόλο στη μείωση και τη σταθεροποίηση των τιμών της ενέργειας. Η ΕΕ πρέπει να επεκτείνει τις εγχώριες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για να μειώσει την εξάρτησή της από τις ασταθείς αγορές ορυκτών καυσίμων και να ενισχύσει την ασφάλεια του εφοδιασμού. Ωστόσο, η αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας από μόνη της δεν αρκεί. Πρέπει να συνδυαστεί με τη βελτιστοποίηση του τρόπου λειτουργίας του ενεργειακού συστήματος. Στο πλαίσιο αυτό, η αποθήκευση είναι απαραίτητη. Η αποθήκευση ενέργειας έως ότου καταστεί περισσότερο αναγκαία μπορεί να βελτιώσει την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να αποφέρει μεγαλύτερα οφέλη στους καταναλωτές.

Αυτή η πρώτη στο είδος της τριμερής συμφωνία θα συμβάλει στη δημιουργία ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντος για την ταχεία και ευρεία κλιμάκωση της αποθήκευσης σε ολόκληρη την Ευρώπη. Θα συμβάλει στη μείωση του λειτουργικού κόστους του συστήματος, στη μείωση της πίεσης από τις υψηλές και ασταθείς τιμές της ενέργειας στις επιχειρήσεις της ΕΕ, ενώ παράλληλα θα στείλει ισχυρό μήνυμα στην αγορά και θα ενισχύσει την παραγωγική ικανότητα της ΕΕ στον εν λόγω τομέα.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας, 22 κράτη μέλη της ΕΕ δεσμεύτηκαν να αναλάβουν φιλόδοξες δεσμεύσεις για την αποθήκευση ενέργειας κατά τα επόμενα δύο έτη. Συνολικά, οι δεσμεύσεις αυτές αντιπροσωπεύουν χωρητικότητα αποθήκευσης μεταξύ 30-35 GW.

Δεσμεύσεις στο πλαίσιο της τριμερούς συμφωνίας για την αποθήκευση ενέργειας

Στο πλαίσιο της συμφωνίας, οι φορείς ανάπτυξης έργων αποθήκευσης ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα παρέχουν ετήσιες εκτιμήσεις των νέων έργων αποθήκευσης ενέργειας και υβριδικών έργων και των όγκων τους, ενώ οι βιομηχανίες που καταναλώνουν ενέργεια έχουν δεσμευτεί να αναπτύξουν έργα αποθήκευσης ενέργειας στις δικές τους εγκαταστάσεις και να παρέχουν σαφέστερες πληροφορίες σχετικά με το πότε και πόση ηλεκτρική ενέργεια χρησιμοποιούν. Αυτή η προβολή στη δεξαμενή έργων είναι απαραίτητη για την παροχή σαφήνειας και βεβαιότητας στους επενδυτές.

Από την πλευρά τους, τα κράτη μέλη θα στηρίξουν τον τομέα της αποθήκευσης ενέργειας με την άρση των φραγμών που επιβραδύνουν την πρόοδο. Δεσμεύτηκαν να δώσουν τη δυνατότητα στις εθνικές ρυθμιστικές αρχές να καθορίζουν ή να εγκρίνουν τιμολόγια δικτύου που αντικατοπτρίζουν το κόστος και δεν εισάγουν διακρίσεις, τα οποία τονώνουν την ευελιξία. Όπου απαιτείται, τα κράτη μέλη θα παρέχουν χρηματοδοτική στήριξη για την ανάπτυξη και την παραγωγή αποθήκευσης ενέργειας μέσω εθνικής και ενωσιακής χρηματοδότησης, και σύμφωνα με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις, όπως το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για καθαρή βιομηχανία (CISAF).

Ως σημαντική συμβολή στην υλοποίηση των συμφωνημένων δράσεων, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (δηλαδή οι εθνικές και περιφερειακές τράπεζες, συμπεριλαμβανομένων των αναπτυξιακών τραπεζών) θα ανταλλάσσουν εμπειρογνωσία σχετικά με έργα αποθήκευσης, ώστε να καταστούν πιο ελκυστικά για τους επενδυτές, και θα συνεργάζονται με τον όμιλο της ΕΤΕπ και μεταξύ τους για την αύξηση του αντικτύπου της χρηματοδότησης για λύσεις αποθήκευσης.

Η Επιτροπή θα στηρίξει τα κράτη μέλη της ΕΕ στη δημιουργία συστημάτων χρηματοδότησης για την αποθήκευση και θα συμβάλει στην απαλλαγή των βιομηχανιών που καταναλώνουν ενέργεια από τις ανθρακούχες εκπομπές, μεταξύ άλλων μέσω της Τράπεζας Απαλλαγής της Βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές. Θα διερευνήσει επίσης τρόπους στήριξης της ανάπτυξης της αποθήκευσης ενέργειας στο πλαίσιο του Ταμείου Καινοτομίας, θα επικαιροποιήσει τους κανόνες δικτύου για την ενθάρρυνση της ανάπτυξης της αποθήκευσης και θα αξιολογήσει πιθανούς τρόπους βελτίωσης του τρόπου με τον οποίο οι επενδύσεις μετάβασης του δημόσιου τομέα ανταποκρίνονται στους περιβαλλοντικούς στόχους της ΕΕ κατά την επανεξέταση των κανόνων περί γνωστοποιήσεων ταξινομίας στις αρχές του 2027.

Επόμενα βήματα

Η Επιτροπή θα ηγείται και θα συντονίζει την επίτευξη των στόχων αυτής της τριμερούς συμφωνίας και θα παρακολουθεί την πρόοδο σε ετήσια βάση έως το 2028. Θα στηρίξει επίσης τις ανταλλαγές μεταξύ των υπογραφόντων σχετικά με τις προκλήσεις και τις βέλτιστες πρακτικές στον τομέα της αποθήκευσης ενέργειας μέσω της ειδικής ομάδας για την Ενεργειακή Ένωση , περιφερειακών ομάδων και άλλων υφιστάμενων φόρουμ, όπως η συντονισμένη δράση για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (CA-RES).

Ιστορικό

Εκτιμάται ότι η ΕΕ χρειάζεται περίπου 200 GW δυναμικότητας αποθήκευσης έως το 2030 για να καλύψει τις ανάγκες του ενεργειακού της συστήματος, σε σύγκριση με περίπου 55 GW που εγκαταστάθηκαν στις αρχές του τρέχοντος έτους. Η επίτευξη αυτού του στόχου θα απαιτήσει σημαντική επιτάχυνση των διαφόρων τεχνολογιών αποθήκευσης, σε συνδυασμό με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και άλλες πηγές ευελιξίας χωρίς ορυκτά καύσιμα.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στα συμπεράσματά του της 19ης Μαρτίου 2026, ζήτησε επίσης την επιτάχυνση της ανάπτυξης και της ενσωμάτωσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της αποθήκευσης ενέργειας, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από τις ασταθείς αγορές ορυκτών καυσίμων και να ενισχυθεί η ασφάλεια του εφοδιασμού. Η έννοια των τριμερών συμφωνιών εισήχθη στο σχέδιο δράσης για την οικονομικά προσιτή ενέργεια. Σκοπός τους είναι να φέρουν σε επαφή τα κύρια ενδιαφερόμενα μέρη σε έναν δεδομένο ενεργειακό τομέα από τη βιομηχανία, τις δημόσιες αρχές και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, γύρω από ένα κοινό σύνολο δεσμεύσεων που αποσκοπούν στη μείωση των επενδυτικών κινδύνων. Με τον τρόπο αυτό, μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των τιμών της ενέργειας βραχυπρόθεσμα και, πιο διαρθρωτικά, για τη βιομηχανία και τις επιχειρήσεις της ΕΕ με την πάροδο του χρόνου.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Zbynek Burival on Unsplash