Την Τρίτη 30 Ιουνίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της ΕΕ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κέρδισαν το βραβείο χρηστής διοίκησης του Διαμεσολαβητή για το 2026 στην κατηγορία «Αριστεία στην ανοικτή διοίκηση» για το EU Law Tracker. Το βραβείο τιμά έργα των θεσμικών και λοιπών οργάνων ή οργανισμών της ΕΕ που υποστηρίζουν και προωθούν μια νοοτροπία χρηστής διοίκησης στην ΕΕ και έχουν θετικό αντίκτυπο στη ζωή των πολιτών. Το EU Law Tracker, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή από τα τρία θεσμικά όργανα, σε συνεργασία με την Υπηρεσία Εκδόσεων, είναι ένα φιλικό προς τον χρήστη διαδικτυακό εργαλείο που συγκεντρώνει βασικές νομοθετικές πληροφορίες σε ένα μέρος. Το εργαλείο αυτό επιτρέπει στους πολίτες να παρακολουθούν τη νομοθετική διαδικασία της ΕΕ από την αρχή ως το τέλος χάρη σε ένα φιλικό προς τον χρήστη χρονολόγιο, παρέχοντας άμεση πρόσβαση στα σχετικά έγγραφα. Το EU Law Tracker καταδεικνύει τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για διαφανή, ανοικτή και προσβάσιμη νομοθετική διαδικασία.

Η πιλοτική έκδοση του EU Law Tracker παρέχει, από τις 30 Απριλίου 2024, πλήρη κάλυψη των συνήθων νομοθετικών διαδικασιών, δηλαδή της κύριας διαδικασίας με την οποία θεσπίζονται οι νομοθετικές πράξεις της ΕΕ. Προσφέρει μια προσαρμόσιμη λειτουργία αναζήτησης, καθώς και ενημερώσεις σε πραγματικό χρόνο σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις και τα προσφάτως δημοσιευμένα έγγραφα. Το EU Law Tracker περιλαμβάνει επίσης το Joint Declaration Tracker, το οποίο ιχνηλατεί τις προτάσεις της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας που εμπίπτουν στην κοινή δήλωση του 2026 σχετικά με τις νομοθετικές προτεραιότητες. Μετά τις νέες βελτιώσεις και επικαιροποιήσεις, το εργαλείο είναι πλέον πλήρως λειτουργικό.

Το EU Law Tracker αντικατοπτρίζει την κοινή δέσμευση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παρέχουν εύκολα προσβάσιμες πληροφορίες σχετικά με την πρόοδο της νομοθεσίας της ΕΕ σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Κύριος στόχος του EU Law Tracker είναι η διαφάνεια και η ιχνηλασιμότητα των νόμων για το ευρύ κοινό.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Oliver Cole on Unsplash

Ένας νέος κανονισμός που προστατεύει τον χαλυβουργικό τομέα της ΕΕ από τις επιζήμιες επιπτώσεις της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας τίθεται σε εφαρμογή την 1η Ιουλίου 2026. Αυτό αποτελεί ζωτικό βήμα προς τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας μιας στρατηγικής σημασίας ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Στο πλαίσιο αυτών των νέων κανόνων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τον εκτελεστικό κανονισμό που καθορίζει την κατανομή των δασμολογικών ποσοστώσεων στους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ. Το νέο σύστημα —το οποίο περιλαμβάνει μειωμένες συνολικές δασμολογικές ποσοστώσεις και υψηλότερο δασμό εκτός ποσόστωσης— αποσκοπεί στην προστασία της χαλυβουργίας της ΕΕ μετά τη λήξη της διασφάλισης της ΕΕ για τον χάλυβα.

Η κατανομή των δασμολογικών ποσοστώσεων βασίζεται σε ένα σύνολο σαφώς καθορισμένων κριτηρίων στον νέο κανονισμό της ΕΕ για τον χάλυβα. Εξασφαλίζει προβλέψιμο επίπεδο πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ για τους προμηθευτές τρίτων χωρών μέσω δίκαιης και αντικειμενικής μεθοδολογίας, διασφαλίζοντας επίσης την πολυμορφία του εφοδιασμού για τους μεταγενέστερους χρήστες της ΕΕ.

Ο εκτελεστικός κανονισμός επιδιώκει να ελαχιστοποιήσει όσο το δυνατόν περισσότερο τον αντίκτυπο του κανονισμού της ΕΕ για τον χάλυβα στους εταίρους της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ), χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την αποτελεσματικότητα του μέτρου - το 80 % των εισαγωγών χάλυβα της ΕΕ προέρχεται από εταίρους ΣΕΣ.

Το ήμισυ της ετήσιας ποσόστωσης εισαγωγών της ΕΕ —που ορίστηκε σε 18,3 εκατομμύρια τόνους από τον κανονισμό για τον χάλυβα— προορίζεται αποκλειστικά για προτιμησιακούς εμπορικούς εταίρους (ΣΕΣ), ενώ το υπόλοιπο ήμισυ διατίθεται σε όλους τους εμπορικούς εταίρους χωρίς διακρίσεις, συμπεριλαμβανομένων των εταίρων ΣΕΣ.

Ως εκ τούτου, οι εταίροι ΣΕΣ της ΕΕ θα διατηρήσουν σημαντικά υψηλότερο μερίδιο πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ από τη μέση μείωση κατά 47 % που προβλέπεται στον κανονισμό για τον χάλυβα.

Η ΕΕ αντιμετώπισε τις ανησυχίες των εμπορικών εταίρων της μέσω εποικοδομητικών συζητήσεων στο πλαίσιο του ΠΟΕ (διαπραγματεύσεις βάσει του άρθρου XXVIII της ΓΣΔΕ), με αποτέλεσμα σημαντικός αριθμός εταίρων να συμφωνήσουν προσωρινά για τις ποσοστώσεις που τους έχουν κατανεμηθεί.

Επόμενα βήματα

Λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης κατανομής των ποσοστώσεων από την 1η Ιουλίου, ο κανονισμός για τον χάλυβα προβλέπει τη χρήση της διαδικασίας επείγοντος. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη μέλη θα κληθούν να ψηφίσουν εντός 14 ημερών από την έκδοση του εκτελεστικού κανονισμού από το Σώμα των Επιτρόπων και ότι ο εκτελεστικός κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ για μέγιστο διάστημα 6 μηνών.

Στη συνέχεια, ο εκτελεστικός κανονισμός θα υποβληθεί εκ νέου στην αρμόδια επιτροπή του κράτους μέλους σύμφωνα με τη συνήθη διαδικασία επιτροπολογίας πριν από το τέλος του 2026.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τους εμπορικούς εταίρους στον ΠΟΕ στο πλαίσιο των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων βάσει του άρθρου XXVIII της ΓΣΔΕ.

Ιστορικό

Ο πρόσφατα εκδοθείς κανονισμός για τον χάλυβα αποτελεί μέρος της αντίδρασης της ΕΕ στη συνεχιζόμενη παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στον τομέα του χάλυβα, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό παγκόσμιο πρόβλημα και εξακολουθεί να στρεβλώνει τις διεθνείς αγορές.

Το μέτρο καθορίζει αδασμολόγητες ποσοστώσεις σε 18,3 εκατομμύρια τόνους ετησίως, εισάγοντας δασμό εκτός ποσόστωσης ύψους 50 % για 26 κατηγορίες προϊόντων χάλυβα που εισάγονται στην ΕΕ. Εισάγει επίσης απαίτηση ιχνηλασιμότητας για τη βελτίωση της διαφάνειας της αλυσίδας εφοδιασμού χάλυβα της ΕΕ. Οι εταιρείες θα πρέπει να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με το πού πραγματοποιείται το στάδιο «τήξης και τήξης» της εισαγόμενης παραγωγής χάλυβα.

Ως εκ τούτου, το μέτρο αποκαθιστά τον θεμιτό ανταγωνισμό σε μια αγορά που επηρεάζεται από στρεβλώσεις που συνδέονται με την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, προασπίζοντας τις θέσεις εργασίας στην παραγωγή χάλυβα της ΕΕ και παρέχοντας στους ευρωπαίους χαλυβουργούς τον απαραίτητο οικονομικό χώρο για να επενδύσουν σε καθαρότερη και πιο καινοτόμο παραγωγή χάλυβα στην ΕΕ. Εξισορροπεί τα διάφορα συμφέροντα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των παραγωγών χάλυβα της ΕΕ, των χρηστών χάλυβα, των εισαγωγέων και των διεθνών υποχρεώσεων της Ένωσης.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προσδιόρισε τη χαλυβουργία της ΕΕ ως βασική κινητήρια δύναμη για την ευρωπαϊκή ευημερία. Η Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας για την ΕΕ, που εγκρίθηκε τον Ιανουάριο του 2025, προσδιόρισε τον χάλυβα και τα μέταλλα ως βασικό τομέα δράσης, με το  σχέδιο δράσης για τον χάλυβα και τα μέταλλα, που εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2025, το οποίο περιγράφει ένα εμπορικό μέτρο για την αντικατάσταση της διασφάλισης του χάλυβα. Η Επιτροπή θέσπισε για πρώτη φορά το τελευταίο μέτρο για τις εισαγωγές ορισμένων προϊόντων χάλυβα τον Ιούλιο του 2018, προκειμένου να αποτρέψει την οικονομική ζημία των παραγωγών χάλυβα της ΕΕ από την εκτροπή του εμπορίου και την αύξηση των εισαγωγών.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Ahsanization ッ on Unsplash

Ποιες ποσοστώσεις έχουν τεθεί σε εφαρμογή για τις εισαγωγές χάλυβα στην ΕΕ και ποιους αφορούν;

Το μέτρο της ΕΕ για τον χάλυβα, το οποίο τίθεται σε εφαρμογή την 1η Ιουλίου 2026, μειώνει τις αδασμολόγητες εισαγωγές 26 κατηγοριών προϊόντων χάλυβα στην ΕΕ κατά μέσο όρο 47 % σε σύγκριση με τις ποσοστώσεις στο πλαίσιο του μέτρου διασφάλισης για τον χάλυβα. Από την 1η Ιουλίου 2026, συνολικά 18,3 εκατομμύρια τόνοι χάλυβα θα επιτρέπεται να εισέρχονται στην ΕΕ αδασμολόγητα κάθε χρόνο. Ο σημερινός εκτελεστικός κανονισμός καθορίζει τη δίκαιη και αντικειμενική μεθοδολογία βάσει της οποίας η ποσόστωση αυτή θα κατανεμηθεί μεταξύ των εμπορικών εταίρων της ΕΕ. Οι εισαγωγές εκτός ποσόστωσης θα υπόκεινται σε δασμό 50%.

Τι είδους μεθοδολογία χρησιμοποίησε η Επιτροπή για να καθορίσει την κατανομή της ποσόστωσης χάλυβα;

Η ποσόστωση χάλυβα της ΕΕ κατανεμήθηκε μεταξύ των εμπορικών εταίρων της ΕΕ με τη χρήση δίκαιης και αντικειμενικής μεθοδολογίας σύμφωνα με τα κριτήρια που ορίζονται στον κανονισμό για τον χάλυβα. Η μεθοδολογία αυτή συνάδει με τους κανόνες του ΠΟΕ και αναγνωρίζει τυχόν συμφωνίες που έχουν κατ' αρχήν συναφθεί μεταξύ της ΕΕ και ενός εμπορικού εταίρου στον ΠΟΕ (βάσει του άρθρου XXVIII των διαπραγματεύσεων της ΓΣΔΕ). Διακρίνει επίσης μεταξύ των εταίρων ΣΕΣ και των εταίρων εκτός ΣΕΣ, διασφαλίζοντας ότι οι εταίροι ΣΕΣ τυγχάνουν καλύτερης μεταχείρισης με τη μορφή υψηλότερου όγκου ποσοστώσεων. Τέλος, η μεθοδολογία λαμβάνει υπόψη τα ζητήματα διαφοροποίησης και ασφάλειας του εφοδιασμού.

Πόσο συγκεκριμένα κατανεμήθηκε η ποσόστωση μεταξύ των επιμέρους εμπορικών εταίρων;

Το ήμισυ της ετήσιας ποσόστωσης εισαγωγών της ΕΕ ύψους 18,3 εκατομμυρίων τόνων —δηλαδή 9,15 εκατομμύρια τόνοι— έχει διανεμηθεί αποκλειστικά σε εταίρους με συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) με την ΕΕ, ενώ το υπόλοιπο ήμισυ διατίθεται σε όλους τους εμπορικούς εταίρους (συμπεριλαμβανομένων των εταίρων ΣΕΣ) χωρίς διακρίσεις.

Από το μέρος που διατίθεται αποκλειστικά για τις ΣΕΣ, μεγαλύτερο μερίδιο είναι οι ειδικές ανά χώρα κατανομές. Χορηγούνται σε χώρες που κατείχαν ιστορικά μερίδιο τουλάχιστον 5 % του όγκου των εισαγωγών (με βάση το μέσο μερίδιο των εισαγωγών κατά τα έτη 2022-2024). Οι υπόλοιποι όγκοι είναι διαθέσιμοι για εξαγωγές από όλους τους εταίρους ΣΕΣ σε ανταγωνιστική βάση.

Ποιες ειδικές παρατηρήσεις έχουν δοθεί στους εταίρους ΣΕΣ της ΕΕ;

Η κατανομή των δασμολογικών ποσοστώσεων αποσκοπεί στην ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων του μέτρου της ΕΕ για τον χάλυβα στους εταίρους της ΣΕΣ εντός των ορίων του κανονισμού για τον χάλυβα και χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η αποτελεσματικότητα του μέτρου.

Το ήμισυ της ετήσιας ποσόστωσης εισαγωγών της ΕΕ προορίζεται αποκλειστικά για προτιμησιακούς εμπορικούς εταίρους (ΣΕΣ), ενώ το υπόλοιπο ήμισυ διατίθεται σε όλους τους εμπορικούς εταίρους —συμπεριλαμβανομένων των εταίρων ΣΕΣ— χωρίς διακρίσεις. Επιπλέον, πολλοί εταίροι ΣΕΣ θα λάβουν ασφαλείς ειδικές ανά χώρα ποσοστώσεις ανάλογες με τον ιστορικό όγκο των εισαγωγών τους.

Ως εκ τούτου, οι περισσότεροι από τους εταίρους ΣΕΣ της ΕΕ θα δουν μείωση της πρόσβασης στην αγορά σημαντικά χαμηλότερη από τη μέση μείωση κατά 47 % που προβλέπεται στον κανονισμό για τον χάλυβα.

Πώς είναι συμβατό με τον ΠΟΕ το νέο μέτρο της ΕΕ για τον χάλυβα και η κατανομή των ειδικών δασμολογικών ποσοστώσεων;

Το άρθρο 28 της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (ΓΣΔΕ) επιτρέπει σε μέλος του ΠΟΕ να τροποποιεί ή να αποσύρει τους δεσμευμένους δασμολογικούς συντελεστές του. Για να το πράξει νόμιμα, η χώρα πρέπει να αρχίσει διαπραγματεύσεις με τους επηρεαζόμενους εμπορικούς εταίρους για να προσφέρει αντισταθμιστικές προσαρμογές για τη διατήρηση του συνολικού ισοζυγίου εμπορικών παραχωρήσεων.

Από τότε που πρότεινε το μέτρο για τον χάλυβα τον Οκτώβριο του 2025, η ΕΕ έχει συμμετάσχει σε εποικοδομητικές διαπραγματεύσεις βάσει του άρθρου 28 με περισσότερους από είκοσι εμπορικούς εταίρους (κυρίως εταίρους ΣΕΣ) στον ΠΟΕ. Με βάση τις συζητήσεις αυτές, η Επιτροπή επεδίωξε να λάβει υπόψη τις κύριες ανησυχίες των εταίρων ΣΕΣ ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι επιπτώσεις του μέτρου για τον χάλυβα σε αυτούς χωρίς να υπονομευθεί η αποτελεσματικότητα του μέτρου. Ως εκ τούτου, σημαντικός αριθμός εταίρων συμφώνησε προσωρινά με τις ποσοστώσεις που τους είχαν κατανεμηθεί.

Γιατί οι εμπορικοί εταίροι της ΕΕ στον ΕΟΧ εξαιρέθηκαν από το μέτρο για τον χάλυβα;

Οι χώρες του ΕΟΧ δεν υπόκεινται σε δασμολογικές ποσοστώσεις ή δασμούς στο πλαίσιο του μέτρου για τον χάλυβα. Μια τέτοια διαφοροποιημένη προσέγγιση δικαιολογείται λόγω του πολύ στενού και μοναδικού επιπέδου ενσωμάτωσής τους στην εσωτερική αγορά της ΕΕ.

Οι χώρες του ΕΟΧ είχαν ήδη εξαιρεθεί από τη διασφάλιση για τον χάλυβα για τους ίδιους λόγους. Τα επίπεδα των εξαγωγών τους παρέμειναν σταθερά (και μάλλον περιορισμένα σε όγκο) σε διάστημα 8 ετών. Ως εκ τούτου, ο συνδυασμός του μοναδικού καθεστώτος τους έναντι της ΕΕ, το οποίο δεν έχει καμία άλλη ΣΕΣ, και του περιορισμένου όγκου των εξαγωγών τους δικαιολογούν μια τέτοια μεταχείριση.

Ωστόσο, για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο οι παραγωγοί τρίτων χωρών να προσπαθήσουν να χρησιμοποιήσουν την εξαίρεση αυτή ως κενό στο μέλλον, οι εισαγωγείς καλυπτόμενων προϊόντων χάλυβα από τον ΕΟΧ θα πρέπει να πληρούν τις απαιτήσεις τήξης και συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων όπως και όλοι οι άλλοι ενδιαφερόμενοι.

Πώς σχετίζεται το μέτρο με τη λύση του πλαισίου του Ουίνδσορ όσον αφορά τη Βόρεια Ιρλανδία;

Το πλαίσιο του Ουίνδσορ περιλαμβάνει λύση για τον χάλυβα καταγωγής Ηνωμένου Βασιλείου που μετακινείται από τη Μεγάλη Βρετανία στη Βόρεια Ιρλανδία, η οποία συνίσταται σε ειδικές δασμολογικές ποσοστώσεις, προς όφελος της οικονομίας της Βόρειας Ιρλανδίας.

Ο εκτελεστικός κανονισμός προβλέπει τους ίδιους όγκους δασμολογικών ποσοστώσεων για τις εν λόγω κινήσεις, με πλήρη σεβασμό των δεσμεύσεων βάσει του πλαισίου του Ουίνδσορ.

Οι τρίτες χώρες δεν θα προβούν σε αντίποινα κατά του μέτρου της ΕΕ ή των ειδικών κατανομών ποσοστώσεων;

Το μέτρο της ΕΕ για τον χάλυβα εκπονήθηκε σύμφωνα με τους κανόνες του ΠΟΕ και η ΕΕ συμμετείχε ενεργά στις συζητήσεις του άρθρου XXVIII της ΓΣΔΕ με τους εμπορικούς εταίρους της στη Γενεύη, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι προτιμησιακοί εταίροι θα μπορούσαν να διατηρήσουν το συνολικό επίπεδο των παραχωρήσεών τους. Ως εκ τούτου, σημαντικός αριθμός των εταίρων ΣΕΣ της ΕΕ συμφώνησαν κατ' αρχήν για την κατανομή των δασμολογικών τους ποσοστώσεων.

Τελικά, ο μόνος τρόπος για να αποφευχθεί αυτός ο πολλαπλασιασμός των μονομερών μέτρων είναι να αντιμετωπιστεί συλλογικά η ρίζα της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας. Η ΕΕ παραμένει πλήρως προσηλωμένη στην προώθηση αυτού του στόχου από κοινού με ομοϊδεάτες εταίρους, τόσο σε διμερές όσο και σε συλλογικό επίπεδο, στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Φόρουμ για την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα χάλυβα (GFSEC).

Πώς θα αλληλεπιδράσουν οι νέες ποσοστώσεις με τα υφιστάμενα/μελλοντικά μέτρα εμπορικής άμυνας (ΜΕΑ) για διάφορα προϊόντα χάλυβα;

Τα μέτρα εμπορικής άμυνας, όπως οι δασμοί αντιντάμπινγκ και οι αντισταθμιστικοί δασμοί, εφαρμόζονται από τον πρώτο εισαγόμενο τόνο. Υπάρχουν διάφορες κατηγορίες προϊόντων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της πρότασης και υπόκεινται σε μέτρα εμπορικής άμυνας. Αυτό σημαίνει ότι οι εν λόγω εισαγωγές θα καταβάλλουν τους δασμούς που ισχύουν στο πλαίσιο των μέτρων εμπορικής άμυνας και, εάν εξαντλήσουν τη δασμολογική ποσόστωση στο πλαίσιο του μέτρου, θα εφαρμοστεί πρόσθετος δασμός 50 %.

Γιατί η ΕΕ θέσπισε μέτρο για τον χάλυβα;

Η παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, η οποία συχνά οφείλεται σε πολιτικές και πρακτικές που δεν σχετίζονται με την αγορά, συνεχίζει να αυξάνεται αδιάκοπα και βρίσκεται ήδη σε μη βιώσιμα επίπεδα —επί του παρόντος πάνω από 620 εκατομμύρια τόνους, που εκτιμάται ότι ανέρχονται σε 721 εκατομμύρια τόνους— υπερπενταπλάσια της ετήσιας κατανάλωσης χάλυβα της ΕΕ.

Παράλληλα, όλο και περισσότερες τρίτες χώρες κλείνουν τις αγορές τους στις εισαγωγές, συχνά με τη μορφή δασμών. Αυτό δημιουργεί πολύ μεγάλο κίνδυνο εκτροπής του εμπορίου στην αγορά της ΕΕ, σε μια κατάσταση όπου η διείσδυση των εισαγωγών όσον αφορά το μερίδιο αγοράς των εισαγωγών παραμένει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Το μέτρο για τον χάλυβα τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2026 και, ως εκ τούτου, διασφαλίζει ένα συνεχές και εξαιρετικά αποτελεσματικό επίπεδο προστασίας για τον τομέα του χάλυβα της ΕΕ μετά τη λήξη της διασφάλισης της ΕΕ για τον χάλυβα στις 30 Ιουνίου 2026.

Είναι πολύ σημαντικό να διατηρηθεί μια ισχυρή χαλυβουργία, να εξασφαλιστούν επενδύσεις για την επιτυχή απαλλαγή της από τις ανθρακούχες εκπομπές και να αποφευχθεί η υπονόμευση της στρατηγικής αυτονομίας μας σε αυτόν τον βασικό τομέα.

Η Επιτροπή παραμένει πλήρως προσηλωμένη στην εξεύρεση συλλογικής λύσης στο πρόβλημα της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας. Ωστόσο, έως ότου υλοποιηθεί αυτό, η ΕΕ πρέπει να αναλάβει αποφασιστική δράση και, με την παρούσα πρόταση, το πράττει.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Mads Eneqvist on Unsplash

Η Επιτροπή αξιολόγησε θετικά το πέμπτο και τελικό αίτημα πληρωμής της Δανίας για επιχορηγήσεις ύψους 359 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), που αποτελεί τον κεντρικό άξονα του NextGenerationEU.

Ως το εμβληματικό πρόγραμμα της Επιτροπής μετά την πανδημία, ο ΜΑΑ στηρίζει την ανάκαμψη, την οικονομική ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα των κρατών μελών.   

Με αυτό το πέμπτο και τελικό αίτημα πληρωμής, η Δανία γίνεται το πρώτο κράτος μέλος που επιτυγχάνει το 100 % των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που συνδέονται με το οικείο σχέδιο ΜΑΑ —ποσό που αντιστοιχεί σε 1,63 δισ. EUR— πριν από την προθεσμία του τέλους Αυγούστου.

Αυτό αποτελεί σημαντικό ορόσημο στην εφαρμογή του ΜΑΑ και καταδεικνύει τη δέσμευση της Δανίας να υλοποιήσει μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στο πλαίσιο του εθνικού της σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Δανία έχει ολοκληρώσει ικανοποιητικά τα εκκρεμή 4 ορόσημα και τους 12 στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου.

Το εν λόγω τελικό αίτημα ολοκληρώνει την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων στο πλαίσιο του δανικού σχεδίου, μεταξύ άλλων στους τομείς της πράσινης μετάβασης της γεωργίας, της ενεργειακής απόδοσης, των βιώσιμων οδικών μεταφορών και της αυξημένης ψηφιοποίησης.

Η πρόεδρος κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Η Δανία έχει παραδώσει. Είναι το πρώτο κράτος μέλος που ολοκληρώνει το σχέδιο ανάκαμψης NextGenerationEU. Περισσότερα από 250.000 αυτοκίνητα μηδενικών εκπομπών βρίσκονται στο δρόμο και χιλιάδες σπίτια έχουν στραφεί σε καθαρή θέρμανση και βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση. Η Δανία δείχνει ότι η καθαρή μετάβαση αποφέρει πραγματικά αποτελέσματα για τους πολίτες και για την Ευρώπη.»

Μεταξύ των εμβληματικών μέτρων που υποστηρίζονται στο πλαίσιο του παρόντος αιτήματος πληρωμής είναι τα εξής:

• Μείωση των εκπομπών CO2 στις μεταφορές με τη στήριξη μειωμένων τελών ταξινόμησης για περισσότερα από 250 000 αυτοκίνητα μηδενικών εκπομπών μεταξύ 2021 και 2025, παράλληλα με μειωμένο φόρο ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά που φορτίζουν ηλεκτρικά οχήματα στο σπίτι. Τα μέτρα αυτά συνέβαλαν στη σημαντική μετατόπιση του στόλου οχημάτων της Δανίας από τους κινητήρες εσωτερικής καύσης στα ηλεκτρικά οχήματα.
• Ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης μέσω της αντικατάστασης καυστήρων πετρελαίου ή καμίνων αερίου σε σχεδόν 28.000 νοικοκυριά με αντλίες θερμότητας ή συνδέσεις τηλεθέρμανσης, καθώς και μέσω εργασιών ενεργειακής ανακαίνισης σε περισσότερες από 11.500 κατοικίες, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάστασης ενεργειακά αποδοτικών παραθύρων και βελτιωμένης μόνωσης.
• Ενίσχυση των δεξιοτήτων για την πράσινη μετάβαση μέσω της στήριξης των ιδρυμάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. 48 σχολεία έλαβαν νέο εξοπλισμό για μελλοντοστραφείς αίθουσες διδασκαλίας, 34 ιδρύματα αναβάθμισαν τις δεξιότητες του διδακτικού προσωπικού και 25 ιδρύματα ανέπτυξαν και δοκίμασαν μαθήματα προσαρμοσμένα σε συγκεκριμένα επαγγέλματα.

Επόμενα βήματα

Η Επιτροπή έχει πλέον αποστείλει την προκαταρκτική της αξιολόγηση σχετικά με την εκπλήρωση από τη Δανία των οροσήμων και των στόχων που απαιτούνται για την εν λόγω πληρωμή στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ) του Συμβουλίου, η οποία έχει προθεσμία τεσσάρων εβδομάδων για να διατυπώσει τη γνώμη της. Η πληρωμή στη Δανία μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά τη γνώμη της ΟΔΕ και την έκδοση απόφασης πληρωμής από την Επιτροπή αργότερα.

Ιστορικό

Η Δανία υπέβαλε την αίτηση πληρωμής της στις 21 Μαΐου 2026. Το δανικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας —το οποίο υποστηρίζεται από επιχορηγήσεις ύψους 1,63 δισ. ευρώ— περιλαμβάνει ευρύ φάσμα επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων για τη στήριξη της ανθεκτικότητας του συστήματος υγείας, της πράσινης μετάβασης της γεωργίας, της ενεργειακής απόδοσης τόσο των ιδιωτικών νοικοκυριών όσο και των δημόσιων κτιρίων και του ιδιωτικού τομέα, των βιώσιμων οδικών μεταφορών, της ψηφιοποίησης του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, της έρευνας για την πράσινη μετάβαση και της ενεργειακής μετάβασης προς βιώσιμες πηγές. 

Με την πληρωμή αυτή, τα συνολικά κονδύλια που εκταμιεύονται στη Δανία στο πλαίσιο του ΜΑΑ θα ανέλθουν σε 1,63 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 241 εκατ. ευρώ σε προχρηματοδότηση. Αυτό σημαίνει ότι το 100 % της χρηματοδότησης που διατίθεται στη Δανία στο πλαίσιο του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα παρασχεθεί μόλις το Συμβούλιο δώσει επίσης το πράσινο φως στο αίτημα πληρωμής, με την επιτυχή εκπλήρωση και των 79 οροσήμων και στόχων.

Ενόψει του κλεισίματος του μηχανισμού στο τέλος του 2026, τα κράτη μέλη πρέπει να υλοποιήσουν όλα τα ορόσημα και τους στόχους που εκκρεμούν έως τις 31 Αυγούστου 2026 και να υποβάλουν τις τελευταίες αιτήσεις πληρωμής τους έως το τέλος Σεπτεμβρίου 2026.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Daria Strategy on Unsplash