Τι εγκρίνει η Επιτροπή;

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τη στρατηγική της ΕΕ για τις θεωρήσεις. Παρέχει μια σαφή, συνεκτική και πιο στρατηγική προσέγγιση στην πολιτική θεωρήσεων της ΕΕ, η οποία προωθεί τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα της ΕΕ και καθιστά την ΕΕ καλύτερα εξοπλισμένη για να ανταποκριθεί στην αυξανόμενη κινητικότητα, την περιφερειακή αστάθεια και τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό. Η στρατηγική ενισχύει τον ρόλο της πολιτικής θεωρήσεων στην προστασία της ακεραιότητας του χώρου Σένγκεν, στη στήριξη των νόμιμων ταξιδιών και της οικονομικής δραστηριότητας και στην προώθηση των συμφερόντων της ΕΕ και της παγκόσμιας θέσης της.

Η Επιτροπή υποβάλλει επίσης σύσταση στην οποία καθορίζονται συγκεκριμένα μέτρα που τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να λάβουν εντός του υφιστάμενου νομικού πλαισίου για να καταστήσουν την ΕΕ ελκυστικότερη για τους σπουδαστές, τους ερευνητές, τους εργαζομένους υψηλής ειδίκευσης και εξειδίκευσης, τους ιδρυτές νεοφυών επιχειρήσεων και τους καινοτόμους επιχειρηματίες.

Ποιο είναι το ισχύον νομικό πλαίσιο για τις θεωρήσεις βραχείας διάρκειας;

Και οι 29 χώρες του χώρου Σένγκεν εφαρμόζουν τους ίδιους κανόνες θεώρησης για βραχεία διαμονή.

Οι υπήκοοι των χωρών που υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης μπορούν να λάβουν θεώρηση βραχείας διάρκειας για να εισέλθουν στον χώρο Σένγκεν για επίσκεψη έως 90 ημερών εντός οποιασδήποτε περιόδου 180 ημερών. Οι ίδιοι κανόνες που αφορούν τη διάρκεια παραμονής στον χώρο Σένγκεν ισχύουν και για τους υπηκόους των χωρών που απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης.

Όταν κάποιος εισέρχεται σε μια χώρα του χώρου Σένγκεν, αρχίζει η περίοδος των 180 ημερών. Μπορούν να εισέλθουν στις χώρες του χώρου Σένγκεν όσες φορές επιθυμούν, αλλά παραμένουν μόνο για συνολικά 90 ημέρες, κάθε 180 ημέρες. Η θεώρηση Σένγκεν ισχύει γενικά για κάθε χώρα του χώρου Σένγκεν.

Ποιες θεωρήσεις είναι εναρμονισμένες σε επίπεδο ΕΕ;

Οι θεωρήσεις βραχείας διαμονής (για διαμονή έως 90 ημερών εντός οιασδήποτε περιόδου 180 ημερών) εναρμονίζονται σε επίπεδο ΕΕ. Διέπονται από το δίκαιο της ΕΕ, με κοινούς όρους, διαδικασίες και ισχύ που εφαρμόζονται σε ολόκληρο τον χώρο Σένγκεν, όπως ορίζεται στον κώδικα θεωρήσεων.

Οι θεωρήσεις μακράς διάρκειας, για διαμονή άνω των 90 ημερών, εκδίδονται βάσει του εθνικού δικαίου και παραμένουν εθνική αρμοδιότητα. Η νομοθεσία της ΕΕ εναρμονίζει τους όρους εισδοχής για συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως οι σπουδαστές, οι ερευνητές και οι εργαζόμενοι υψηλής ειδίκευσης, αλλά η ίδια η θεώρηση παραμένει εθνική.

Σε κάθε περίπτωση, η επεξεργασία και η έκδοση θεωρήσεων πραγματοποιούνται από τα κράτη μέλη.

Το νομικό πλαίσιο της πολιτικής θεωρήσεων της ΕΕ για τις θεωρήσεις βραχείας διαμονής καθορίζεται σε επίπεδο ΕΕ και εφαρμόζεται από τα κράτη μέλη μέσω των προξενείων τους.

Η εφαρμογή της πολιτικής θεωρήσεων της ΕΕ παρακολουθείται από την Επιτροπή και σε συνεργασία με τα κράτη μέλη μέσω αξιολογήσεων Σένγκεν.

Πολίτες από ποιες χώρες μπορούν να ταξιδεύουν χωρίς θεώρηση στην ΕΕ;

Υπήκοοι άνω των 60 τρίτων χωρών μπορούν επί του παρόντος να ταξιδεύουν χωρίς θεώρηση στην ΕΕ.

Ο κατάλογος των χωρών των οποίων οι υπήκοοι απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης και απαιτείται θεώρηση παρατίθεται αντίστοιχα στα παραρτήματα Ι και ΙΙ του κανονισμού για τις θεωρήσεις.

Μεμονωμένες χώρες Σένγκεν μπορούν να χορηγήσουν πρόσβαση χωρίς θεώρηση σε ορισμένες κατηγορίες ατόμων - για παράδειγμα διπλωματικό προσωπικό, ένοπλες δυνάμεις, πρόσφυγες και μαθητές σε εκδρομή.

Πώς μπορούν οι τρίτες χώρες να εξασφαλίσουν ταξίδια χωρίς θεώρηση στην ΕΕ;

Επί του παρόντος, ο καθορισμός των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται ή απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης θα πρέπει να πραγματοποιείται βάσει εξέτασης, κατά περίπτωση, διαφόρων κριτηρίων. Σε αυτές περιλαμβάνονται η μετανάστευση, η ασφάλεια, ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η αμοιβαιότητα και το οικονομικό όφελος - ιδίως όσον αφορά τον τουρισμό και το εξωτερικό εμπόριο (άρθρο 1 του κανονισμού για τις θεωρήσεις). Εναπόκειται στην Επιτροπή να προτείνει νέες απαλλαγές από την υποχρέωση θεώρησης, βάσει αξιολόγησης των κριτηρίων αυτών.

Η στρατηγική προτείνει την αναθεώρηση των προϋποθέσεων για τη χορήγηση απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης στις χώρες εταίρους, ώστε η διαδικασία να καταστεί πιο προβλέψιμη και πιο στρατηγική. Στη στρατηγική, η Επιτροπή προτείνει να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη για ένα νέο πλαίσιο και μεθοδολογία για την αξιολόγηση πιθανών απαλλαγών από την υποχρέωση θεώρησης για τρίτες χώρες, βάσει σαφών και διαφανών κριτηρίων. Εκτός από την τρέχουσα ποιοτική αξιολόγηση, οι πιθανοί πρόσθετοι δείκτες θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τα ποσοστά απόρριψης αιτήσεων θεώρησης, τις αβάσιμες αιτήσεις ασύλου, τα ποσοστά επιστροφής, τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας, της επιστροφής και της επανεισδοχής. Με βάση τη μεθοδολογία αυτή, η Επιτροπή θα αξιολογήσει στη συνέχεια κατά πόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις για να προταθεί η απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι απαλλαγές από την υποχρέωση θεώρησης στηρίζουν την ασφάλεια, τη διαχείριση της μετανάστευσης και άλλα στρατηγικά συμφέροντα της ΕΕ.

Τι είναι ο μηχανισμός του άρθρου 25α;

Η πολιτική θεωρήσεων βραχείας διαμονής της ΕΕ απαιτεί από τις τρίτες χώρες να δέχονται εκ νέου τους υπηκόους τους που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ. Η Επιτροπή αξιολογεί ετησίως τη συνεργασία για την επανεισδοχή των τρίτων χωρών που δεσμεύονται από θεωρήσεις, υποβάλλει εκθέσεις στο Συμβούλιο και συμμετέχει ενεργά σε διάλογο για τη βελτίωση της συνεργασίας με τους εταίρους στον τομέα της επανεισδοχής (βάσει του άρθρου 25α του κώδικα θεωρήσεων).

Στις περιπτώσεις που η Επιτροπή κρίνει ανεπαρκή τη συνεργασία μίας ή περισσότερων χωρών εταίρων για την επανεισδοχή, η Επιτροπή μπορεί να προτείνει στο Συμβούλιο στοχευμένα μέτρα για τις θεωρήσεις με σκοπό την προώθηση της εν λόγω συνεργασίας, λαμβάνοντας υπόψη τις συνολικές σχέσεις της Ένωσης με τις οικείες χώρες. Τα εν λόγω στοχευμένα μέτρα μπορούν να περιλαμβάνουν: αναστολή της έκδοσης θεωρήσεων πολλαπλών εισόδων, μεγαλύτερο χρόνο διεκπεραίωσης ή αυξημένα τέλη θεώρησης.

Στη συνέχεια, εναπόκειται στα κράτη μέλη να αποφασίσουν σχετικά με τα επόμενα βήματα. Παράλληλα, η Επιτροπή συνεχίζει την ενεργό συνεργασία της με τρίτες χώρες για τη βελτίωση της συνεργασίας στον τομέα της επανεισδοχής. 

Η στρατηγική προτείνει την αναθεώρηση του μηχανισμού του άρθρου 25α στο πλαίσιο της προγραμματισμένης νομοθετικής αναθεώρησης του κώδικα θεωρήσεων (η οποία προβλέπεται για το 2026). Στόχος θα είναι να καταστεί ο μηχανισμός πιο ευέλικτος, καλύτερα εξοπλισμένος για να αντιδρά σε σοβαρή και αιφνίδια επιδείνωση της συνεργασίας για την επανεισδοχή και πιο ευθυγραμμισμένος με τον στόχο της Ένωσης για διασφάλιση και προώθηση των συμφερόντων της ΕΕ.

Αυτό θα συμπληρωθεί με ad hoc μέτρα που θα παρέχουν κίνητρα για συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας και της πρόληψης της παράνομης μετανάστευσης και της παράνομης διακίνησης μεταναστών.

Ποια είναι τα βασικά μέτρα που προτείνονται στη σύσταση σχετικά με την προσέλκυση ταλέντων για καινοτομία;

Η σύσταση σχετικά με την προσέλκυση ταλέντων για την καινοτομία αποσκοπεί στην παροχή καθοδήγησης στα κράτη μέλη σχετικά με τον τρόπο πλήρους αξιοποίησης των δυνατοτήτων ευελιξίας που επιτρέπονται βάσει του ισχύοντος νομικού πλαισίου της ΕΕ, για την καλύτερη προσέλκυση διεθνών φοιτητών, ερευνητών, εργαζομένων υψηλής ειδίκευσης, ιδρυτών νεοφυών επιχειρήσεων και καινοτόμων επιχειρηματιών.

Για τον σκοπό αυτό, προωθεί τη χρήση ταχειών διαδικασιών, καθώς και εξορθολογισμένων διαδικασιών για την απόκτηση θεωρήσεων μακράς διάρκειας και αδειών διαμονής.

Ζητεί επίσης σαφέστερες και ευκολότερα προσβάσιμες πληροφορίες για τους υποψήφιους εργαζομένους και εργοδότες, ώστε να μπορέσουν να κατανοήσουν καλύτερα τις απαιτήσεις θεώρησης μακράς διάρκειας και άδειας διαμονής και τις διαθέσιμες οδούς πρόσληψης.

Ο ισχυρότερος συντονισμός μεταξύ των εθνικών αρχών, των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και του ευρύτερου οικοσυστήματος καινοτομίας θα βελτιώσει περαιτέρω την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών πρόσληψης.

Η σύσταση ενθαρρύνει επίσης την ενισχυμένη συνεργασία με τις χώρες εταίρους μέσω αμοιβαία επωφελών πρωτοβουλιών, όπως οι εταιρικές σχέσεις προσέλκυσης ταλέντων, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση των ελλείψεων δεξιοτήτων μέσω της συνεργασίας και των κοινών πόρων.

Ποιοι είναι οι ισχύοντες κανόνες για την εργασία, τις σπουδές και τη διεξαγωγή έρευνας στην ΕΕ;

Ενώ τα κράτη μέλη παραμένουν υπεύθυνα για την εισδοχή υπηκόων τρίτων χωρών για σκοπούς που σχετίζονται με την εργασία, η ΕΕ μπορεί να καθορίζει κοινούς όρους εισδοχής και δικαιώματα για ορισμένες κατηγορίες ταξιδιωτών.  

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναπτύξει νομοθεσία για την εναρμόνιση των προϋποθέσεων εισόδου και διαμονής για ορισμένες κατηγορίες υπηκόων τρίτων χωρών, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων υψηλής ειδίκευσης (οδηγία της ΕΕ για την μπλε κάρτα), των σπουδαστών, των ασκουμένων, των εθελοντών και των ερευνητών.

Πέρα από αυτό το νομικό πλαίσιο, η Επιτροπή έχει δραστηριοποιηθεί με διάφορες πρόσθετες πρωτοβουλίες. Ο κανονισμός για τη δεξαμενή ταλέντων της ΕΕ, ο οποίος εγκρίθηκε πρόσφατα, θα διευκολύνει τις διεθνείς προσλήψεις μέσω της αντιστοίχισης ειδικευμένων εργαζομένων με εργοδότες της ΕΕ. Έχουν ήδη δρομολογηθεί εταιρικές σχέσεις προσέλκυσης ταλέντων με πέντε χώρες εταίρους, με στόχο να καταστεί η ΕΕ πιο ανταγωνιστική όσον αφορά την προσέλκυση και τη διατήρηση ταλέντων. Η ΕΕ συνεργάζεται επίσης με την Ινδία και θα δρομολογήσει σύντομα το πρώτο πιλοτικό ευρωπαϊκό γραφείο νομικής πύλης στην Ινδία, έναν κόμβο ενιαίας εξυπηρέτησης για την παροχή πληροφοριών και τη στήριξη της κυκλοφορίας των εργαζομένων στην ΕΕ, αρχής γενομένης από τον τομέα των ΤΠΕ.  

Πώς ενισχύει αυτή η στρατηγική τον ρόλο της πολιτικής θεωρήσεων ως εργαλείου εξωτερικής πολιτικής;

Η πολιτική θεωρήσεων αποτελεί ισχυρό μοχλό στις εξωτερικές σχέσεις της ΕΕ, διαμορφώνοντας τη συνεργασία με τις χώρες εταίρους και προωθώντας τα συμφέροντα της ΕΕ στο εξωτερικό. Η στρατηγική επιτρέπει στην ΕΕ να προσαρμόζει τους όρους θεώρησης σύμφωνα με τη συνεργασία σε τομείς στρατηγικής σημασίας, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η απλούστευση της έκδοσης θεωρήσεων ή η απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης συνδέεται με διαρκείς δεσμεύσεις των χωρών εταίρων. Με τον τρόπο αυτό, η πολιτική θεωρήσεων στηρίζει τον διάλογο, τη συνεργασία και τη μόχλευση, παραμένοντας παράλληλα συνεπής με τις αξίες και τα συμφέροντα της ΕΕ.

Τι είναι ο μηχανισμός αναστολής των θεωρήσεων; Έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν;

Ο μηχανισμός αναστολής της απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης επιτρέπει στην ΕΕ να αναστέλλει ή να τερματίζει τις απαλλαγές από την υποχρέωση θεώρησης υπό συγκεκριμένες περιστάσεις. Ο μηχανισμός αναστολής της απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης θεσπίστηκε το 2013 για να καταστεί δυνατή η προσωρινή αναστολή της απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης σε περίπτωση αιφνίδιας και σημαντικής αύξησης της παράτυπης μετανάστευσης. Ο μηχανισμός αναθεωρήθηκε στη συνέχεια το 2017 για να διευκολύνει τα κράτη μέλη να κοινοποιούν τις περιστάσεις που οδηγούν σε πιθανή αναστολή, ώστε να μπορεί η Επιτροπή να ενεργοποιεί τον μηχανισμό αναστολής με δική της πρωτοβουλία.

Τον Οκτώβριο του 2023 η Επιτροπή πρότεινε την περαιτέρω ενίσχυσή της, διευρύνοντας τους λόγους αναστολής και ενισχύοντας την παρακολούθηση των χωρών που απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης. Ο αναθεωρημένος μηχανισμός τέθηκε σε ισχύ στις 30 Δεκεμβρίου 2025. 

Μέχρι στιγμής, ο μηχανισμός αναστολής της απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης έχει ενεργοποιηθεί δύο φορές:

• Βανουάτου: Το 2022 η συμφωνία απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης με το Βανουάτου ανεστάλη εν μέρει, προκειμένου να μετριαστούν οι κίνδυνοι για την ασφάλεια που εγείρονται από τα προγράμματα χορήγησης ιθαγένειας σε επενδυτές («χρυσά διαβατήρια») του Βανουάτου. Στη συνέχεια, η απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης ανακλήθηκε οριστικά το 2024.
• Γεωργία: Τον Ιανουάριο του 2026 η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία στο πλαίσιο του νέου μηχανισμού αναστολής της απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης για τους υπηκόους της Γεωργίας που κατέχουν διπλωματικά, υπηρεσιακά και επίσημα διαβατήρια.

Πώς μπορεί η ΕΕ να αντιδράσει σε εχθρικές ενέργειες τρίτων χωρών;

Σε ένα ολοένα και πιο ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να είναι σε θέση να αντιδρά γρήγορα και αναλογικά σε εχθρικές ενέργειες τρίτων χωρών. 

Μετά τη στρατιωτική εισβολή πλήρους κλίμακας της Ρωσίας στην Ουκρανία, η ΕΕ έλαβε πρωτοφανή μέτρα για να σταματήσει η Ρωσία την άδικη και απρόκλητη επίθεσή της:

Τον Σεπτέμβριο του 2022 η ΕΕ ανέστειλε πλήρως τη συμφωνία με τη Ρωσία για την απλούστευση της έκδοσης θεωρήσεων. Επίσης, το 2022 η Επιτροπή ενέκρινε σαφείς δέσμες κατευθυντήριων γραμμών για τη στήριξη των κρατών μελών ώστε να μην δοθεί προτεραιότητα στις θεωρήσεις για τους Ρώσους (εκτός από πολύ λίγες ειδικές κατηγορίες) και να δοθεί έμφαση στην ασφάλεια και τον έλεγχο των συνόρων. Τον Νοέμβριο του 2025 η Επιτροπή θέσπισε αυστηρότερους κανόνες σχετικά με τις θεωρήσεις για τους Ρώσους υπηκόους, ώστε οι Ρώσοι υπήκοοι να μην λαμβάνουν πλέον θεωρήσεις πολλαπλών εισόδων.

Η Επιτροπή ανέστειλε επίσης εν μέρει τη συμφωνία με τη Λευκορωσία για την απλούστευση της έκδοσης θεωρήσεων, τον Σεπτέμβριο του 2021. Η αναστολή αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες υπαλλήλων που συνδέονται με το καθεστώς.

Η στρατηγική για τις θεωρήσεις ανακοινώνει τη δυνατότητα θέσπισης, στο πλαίσιο μελλοντικής νομοθετικής πρότασης για αναθεώρηση του κώδικα θεωρήσεων, μιας νέας κατηγορίας στοχευμένων περιοριστικών μέτρων για τις θεωρήσεις εντός του πλαισίου πολιτικής θεωρήσεων της ΕΕ.

Αυτή η νέα κατηγορία μέτρων θα μπορούσε να περιλαμβάνει τον εφοδιασμό της Επιτροπής με τη δυνατότητα να θεσπίζει, σε διαβούλευση με τα κράτη μέλη, δεσμευτικά μέτρα που είναι προς το συμφέρον της ΕΕ και θα επιτρέπουν την αναστολή, την απόρριψη ή τον περιορισμό των αιτήσεων θεώρησης που υποβάλλονται από υπηκόους των εν λόγω τρίτων χωρών.

Ένα τέτοιο μέσο θα επέτρεπε στην ΕΕ να ανταποκρίνεται καλύτερα σε περιπτώσεις υβριδικών επιθέσεων, χειραγώγησης πληροφοριών και παρεμβάσεων, πολιτικά υποκινούμενης εργαλειοποίησης μεταναστών, εργαλειοποίησης της μετανάστευσης ως όπλου και ανοικτών επιθετικών ενεργειών. Θα αυξήσει τη στρατηγική αυτονομία και συνοχή της Ένωσης, ευθυγραμμίζοντας στενότερα την πολιτική θεωρήσεων με τους στόχους της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας της ΕΕ.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Markus Spiske on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταχώρισε την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (ΕΠΠ), με τίτλο «Σταματήστε τη χρηματοδότηση του πολέμου της Ρωσίας: Σταδιακή κατάργηση των επιβλαβών και άχρηστων ρωσικών εισαγωγών στην ΕΕ».

Η πρωτοβουλία καλεί την Επιτροπή «να προτείνει σταθερά και άμεσα μέτρα για τον τερματισμό των εναπομενουσών εξαρτήσεων της ΕΕ από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία όσον αφορά τις εισαγωγές, με τη θέσπιση τομεακών απαγορεύσεων ή την αποφασιστική σταδιακή κατάργηση». Για τον σκοπό αυτό, οι διοργανωτές αναφέρουν ότι «στόχος είναι να σταματήσει η ροή κονδυλίων της ΕΕ προς το ρωσικό κράτος, να εξαλειφθούν τα διαρθρωτικά τρωτά σημεία σε κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού και να ενισχυθεί μια συνεκτική εμπορική πολιτική βασισμένη σε αξίες».

Δεδομένου ότι η παρούσα πρωτοβουλία πληροί τις τυπικές προϋποθέσεις που ορίζονται στη σχετική νομοθεσία, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι νομικά παραδεκτή βάσει του κανονισμού για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών. Η Επιτροπή δεν έχει αναλύσει την ουσία των προτάσεων στο παρόν στάδιο. Η καταχώριση δεν επηρεάζει την τελική απόφαση της Επιτροπής επί της ουσίας ούτε τυχόν ενέργειες στις οποίες μπορεί να προβεί. Η Επιτροπή θα λάβει απόφαση σχετικά με την πρωτοβουλία μόνο εάν συγκεντρώσει τουλάχιστον ένα εκατομμύριο υπογραφές από πολίτες της ΕΕ.

Επόμενα βήματα

Μετά τη σημερινή εγγραφή, οι διοργανωτές έχουν στη διάθεσή τους έξι μήνες για να ανοίξουν τη δωδεκάμηνη περίοδο συγκέντρωσης υπογραφών. Εάν μια ΕΠΠ λάβει τουλάχιστον ένα εκατομμύριο δηλώσεις υποστήριξης κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, με τα ελάχιστα όρια να έχουν επιτευχθεί σε τουλάχιστον επτά κράτη μέλη, η Επιτροπή υποχρεούται να αντιδράσει και να αποφασίσει ποια, ενδεχομένως, μέτρα θα λάβει ως απάντηση στην πρωτοβουλία, αιτιολογώντας την απόφασή της.

Ιστορικό

Η ΕΠΠ θεσπίστηκε με τη Συνθήκη της Λισαβόνας ως εργαλείο καθορισμού της ατζέντας για τους πολίτες. Ξεκίνησε επίσημα τον Απρίλιο του 2012. Μόλις καταχωριστεί επίσημα, μια Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών επιτρέπει σε ένα εκατομμύριο πολίτες από τουλάχιστον επτά κράτη μέλη της ΕΕ να καλέσουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει νομικές πράξεις σε τομείς στους οποίους έχει την εξουσία να αναλάβει δράση. Οι προϋποθέσεις παραδεκτού είναι οι εξής: (1) η προτεινόμενη δράση δεν βρίσκεται καταφανώς εκτός του πλαισίου των εξουσιών της Επιτροπής να υποβάλει νομική πρόταση, (2) δεν είναι κατάφωρα καταχρηστική, επιπόλαια ή κακόβουλη και (3) δεν αντίκειται καταφανώς στις αξίες της Ένωσης.

Από την έναρξη της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών, η Επιτροπή έχει καταχωρίσει 126 πρωτοβουλίες.

Το περιεχόμενο των πρωτοβουλιών εκφράζει μόνο τις απόψεις των διοργανωτών και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ότι αντικατοπτρίζει τις απόψεις της Επιτροπής.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by ALEXANDRE LALLEMAND on Unsplash

Η Επιτροπή παρουσιάζει την πρώτη ευρωπαϊκή στρατηγική για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης. Καθορίζει τους πολιτικούς στόχους της ΕΕ για το άσυλο και τη μετανάστευση και θα χρησιμεύσει ως πυξίδα με συγκεκριμένες προτεραιότητες για την επόμενη πενταετία.

Η ΕΕ άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο για τη μετανάστευση και το άσυλο, αξιοποιώντας και εδραιώνοντας τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την προστασία των εξωτερικών μας συνόρων, επιδιώκοντας μια δυναμική μεταναστευτική διπλωματία, συμπεριλαμβανομένων των στρατηγικών και ολοκληρωμένων εταιρικών μας σχέσεων με τις χώρες εταίρους, και εφαρμόζοντας τις μεταρρυθμίσεις που επέφερε το σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο. Όλοι αυτοί οι παράγοντες έχουν συμβάλει στη σταθερή μείωση της παράνομης μετανάστευσης και στην καλύτερη διαχείριση της μετανάστευσης τα τελευταία χρόνια.

Η στρατηγική επιβεβαιώνει την αποφασιστικότητα της Ένωσης να θεσπίσει ένα πλαίσιο που θα είναι δίκαιο και σταθερό και θα διαχειρίζεται αποτελεσματικά τη μετανάστευση από κοινού με τις χώρες εταίρους, παρέχοντας λύσεις, παραμένοντας παράλληλα πιστό στις ευρωπαϊκές αξίες. Επιβεβαιώνει την αρχή ότι η Ευρώπη είναι αυτή που αποφασίζει ποιος έρχεται στην ΕΕ και υπό ποιες συνθήκες.

Η στρατηγική καθορίζει τη μελλοντική πορεία για την επίτευξη τριών βασικών στόχων: πρόληψη της παράνομης μετανάστευσης και διακοπή των δραστηριοτήτων των εγκληματικών δικτύων παράνομης διακίνησης, προστασία των ατόμων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον πόλεμο και τις διώξεις, με παράλληλη πρόληψη της κατάχρησης του συστήματος, και προσέλκυση ταλέντων στην ΕΕ για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας των οικονομιών μας.

Για να επιτευχθεί αυτό, η στρατηγική επικεντρώνεται σε πέντε προτεραιότητες:

1. Ενίσχυση της διπλωματίας στον τομέα της μετανάστευσης

Θα ενισχύσουμε περαιτέρω μια δυναμική μεταναστευτική διπλωματία που προωθεί τα συμφέροντα και τις αξίες της ΕΕ. Η διαχείριση της μετανάστευσης αποτελεί παγκόσμια πρόκληση που απαιτεί από εμάς να εργαστούμε με αλληλεγγύη, διασφαλίζοντας παράλληλα τον δίκαιο επιμερισμό των ευθυνών. Η Επιτροπή θα εντείνει τις προσπάθειές της, από κοινού με τα κράτη μέλη, για την ενίσχυση της συνεργασίας με διεθνείς εταίρους με τους εξής τρόπους:

• Προώθηση ολοκληρωμένων και αμοιβαία επωφελών εταιρικών σχέσεων που διασφαλίζουν αποτελεσματική και βασιζόμενη στα δικαιώματα συνεργασία στον τομέα της μετανάστευσης.
• Χρήση κινήτρων και μοχλών σε όλους τους τομείς και τους τομείς πολιτικής, όπως η πολιτική θεωρήσεων, το εμπόριο και η χρηματοδοτική στήριξη.
• Εφαρμογή μιας προσέγγισης για το σύνολο της διαδρομής που βοηθά τους εταίρους να οικοδομήσουν ανθεκτικά και ανθρώπινα πλαίσια μετανάστευσης και ασύλου, μεταξύ άλλων με την παροχή προστασίας πιο κοντά στις χώρες καταγωγής. Τα κέντρα πολλαπλών χρήσεων κατά μήκος των διαδρομών μπορούν να προσφέρουν καινοτόμους τρόπους διαχείρισης της μετανάστευσης με τις χώρες εταίρους.
• Περαιτέρω ενίσχυση της παγκόσμιας καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης μεταναστών για την πρόληψη επικίνδυνων ταξιδιών, μεταξύ άλλων μέσω της ενισχυμένης παγκόσμιας συμμαχίας, νέων εργαλείων για την παρακολούθηση των ψηφιακών και παράνομων χρηματοπιστωτικών δραστηριοτήτων και ενός νέου καθεστώτος κυρώσεων.
• Προώθηση οδών προστασίας και στήριξη των επιστροφών από τρίτες χώρες, ώστε να μειωθεί η πίεση που ασκείται στους εταίρους και να προστατευθούν από τις καταχρήσεις των διακινητών.

2. Ισχυρά σύνορα της ΕΕ για την ενίσχυση του ελέγχου και της ασφάλειας

Τα ισχυρά σύνορα της ΕΕ που διασφαλίζουν τον αποτελεσματικό έλεγχο του ποιος εισέρχεται στην Ένωσή μας είναι καίριας σημασίας για τη μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ και για τη διατήρηση του χώρου Σένγκεν. Για να διατηρήσουμε και να εντείνουμε περαιτέρω την πρόοδο που έχει σημειωθεί μέχρι στιγμής, θα:

• Υλοποίηση του πλέον προηγμένου ψηφιακού συστήματος διαχείρισης των συνόρων στον κόσμο, με την ανάπτυξη του συστήματος εισόδου/εξόδου (ΣΕΕ) και τη δρομολόγηση του νέου Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών για την Αδειοδότηση Ταξιδιού (ETIAS).
• Έλεγχος όλων των παράνομων αφίξεων στην Ένωση και εφαρμογή διαδικασιών στα εξωτερικά μας σύνορα βάσει του συμφώνου από τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους.
• Περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου του Frontex με αναθεώρηση του ιδρυτικού κανονισμού του.

3. Ένα σταθερό, δίκαιο και προσαρμόσιμο σύστημα ασύλου και μετανάστευσης

Το σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο αποτελεί το θεμέλιο της πολιτικής της ΕΕ για το άσυλο και τη μετανάστευση, διασφαλίζοντας ισχυρότερη προστασία των εξωτερικών συνόρων, αυστηρούς κανόνες κατά των καταχρήσεων και ισορροπία μεταξύ ευθύνης και αλληλεγγύης. Η εφαρμογή, η θέση σε λειτουργία και η περαιτέρω ανάπτυξή της θα απαιτήσουν συνεχή εστίαση κατά τα επόμενα έτη. Αυτό περιλαμβάνει:

• Παροχή συνδρομής στις εθνικές αρχές για την εφαρμογή των νέων κανόνων με ειδικές ανά χώρα ομάδες της Επιτροπής και πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 3 δισ. ευρώ για τη θέσπιση αποτελεσματικών διαδικασιών και την καλύτερη πρόληψη των μη επιτρεπόμενων δευτερογενών μετακινήσεων.
• Μετά την έγκριση της πρώτης δεξαμενής αλληλεγγύης, διασφαλίζοντας τη συνεχή αλληλεγγύη για τα κράτη μέλη που υφίστανται πίεση.
• Περαιτέρω ενίσχυση και συμπλήρωση του συμφώνου για την προσαρμογή στις νέες προκλήσεις, π.χ. με την τροποποιημένη έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας, τον ενωσιακό κατάλογο ασφαλών χωρών καταγωγής και με τη διερεύνηση πρόσθετων μέτρων για την εισαγωγή καινοτόμων πτυχών.

4. Αποτελεσματικότερη επιστροφή και επανεισδοχή

Η ταχεία, αποτελεσματική και αξιοπρεπής επιστροφή είναι απαραίτητη για την εύρυθμη λειτουργία και την αξιοπιστία του συστήματος μετανάστευσης και ασύλου μας. Δεδομένου ότι επί του παρόντος μόνο το ένα τέταρτο περίπου των ατόμων που διατάσσονται να εγκαταλείψουν την ΕΕ επιστρέφουν στην πραγματικότητα, η αύξηση της αποτελεσματικότητας του συστήματος επιστροφής της ΕΕ είναι επείγουσα. Για τον σκοπό αυτό, θα εργαστούμε περαιτέρω για:

• Οικοδόμηση ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήματος επιστροφής , με βάση τον προτεινόμενο κανονισμό για την επιστροφή, που βρίσκεται επί του παρόντος υπό διαπραγμάτευση, με αποτελεσματικότερους κανόνες, ψηφιοποιημένες διαδικασίες και νέες καινοτόμες πτυχές, όπως η δημιουργία κόμβων επιστροφής.
• Βελτίωση της επανεισδοχής από τρίτες χώρες, με τη χρήση και την ενίσχυση της εργαλειοθήκης της ΕΕ για την προώθηση της συνεργασίας.

5. Κινητικότητα εργατικού δυναμικού και ταλέντων για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας

Κατά την επόμενη πενταετία, τα κενά δεξιοτήτων και οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού θα ενταθούν σε πολλούς βασικούς τομείς, μεταξύ άλλων λόγω της δημογραφικής δυναμικής. Η ΕΕ θα πρέπει να επιδιώξει να καταστεί η ελκυστικότερη θέση στον παγκόσμιο αγώνα δρόμου για την προσέλκυση ταλέντων. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει:

• Να κλιμακώσει τις υφιστάμενες και να δρομολογήσει νέες εταιρικές σχέσεις προσέλκυσης ταλέντων και να ενσωματώσει πλήρως την απόκτηση ταλέντων στην ολοκληρωμένη συνεργασία της ΕΕ με τις χώρες εταίρους.
• Απλούστευση και επιτάχυνση των κανόνων και της διαδικασίας προσέλκυσης των δεξιοτήτων που χρειάζεται η Ευρώπη, μεταξύ άλλων όσον αφορά την αναγνώριση και την επικύρωση των προσόντων και των δεξιοτήτων.
• Καταπολέμηση της παράνομης απασχόλησης και εκμετάλλευσης των διακινούμενων εργαζομένων και βελτίωση της ένταξης στα κράτη μέλη υποδοχής, με τη στήριξη χρηματοδότησης της ΕΕ.

Η στρατηγική προωθεί επίσης την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων της ψηφιοποίησης και της τεχνητής νοημοσύνης στη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης, δημιουργώντας φέτος ένα φόρουμ για την τεχνητή νοημοσύνη στη μετανάστευση. Στόχος είναι να παρασχεθούν στα κράτη μέλη σύγχρονα, ασφαλέστερα και αποτελεσματικότερα εργαλεία για τη βελτίωση της ποιότητας, της συνέπειας και της έγκαιρης λήψης αποφάσεων, καθώς και για την ενίσχυση της ασφάλειας, με παράλληλη βελτίωση των υπηρεσιών για τους ανθρώπους.

Για τη στήριξη της εφαρμογής της παρούσας στρατηγικής, η Ένωση θα κάνει στρατηγική χρήση της ενωσιακής χρηματοδότησης, όπως ορίζεται στις προτάσεις της Επιτροπής για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028-2034. Αυτό περιλαμβάνει πρόταση για τη διάθεση συνολικού ποσού τουλάχιστον 81 δισ. ευρώ στις πολιτικές εσωτερικών υποθέσεων και ένα μέσο «Η Ευρώπη στον κόσμο», σχεδιασμένο για να ταιριάζει με μια πιο στρατηγική προσέγγιση των διεθνών εταιρικών σχέσεων, σύμφωνα με τα στρατηγικά συμφέροντα της ΕΕ, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη μετανάστευση. Οι οργανισμοί της ΕΕ θα παρέχουν ενισχυμένη επιχειρησιακή στήριξη στα κράτη μέλη.

Όλες οι δράσεις στο πλαίσιο της στρατηγικής βασίζονται στον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων σύμφωνα με τον Χάρτη και ευθυγραμμίζονται με τις διεθνείς υποχρεώσεις μας.

Ιστορικό

Ο κανονισμός για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης απαιτεί από τα κράτη μέλη να διαθέτουν εθνικές στρατηγικές για τη διασφάλιση της ικανότητάς τους να εφαρμόζουν αποτελεσματικά τα οικεία συστήματα διαχείρισης του ασύλου και της μετανάστευσης. Απαιτεί επίσης από την Επιτροπή να καταρτίσει μακροπρόθεσμη ευρωπαϊκή στρατηγική για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης, στην οποία θα καθορίζεται η στρατηγική προσέγγιση για τη διασφάλιση της συνεπούς εφαρμογής των εθνικών στρατηγικών σε επίπεδο Ένωσης. 
Η στρατηγική λαμβάνει υπόψη τις απόψεις που εξέφρασαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα κράτη μέλη και διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένης της εμπειρογνωμοσύνης των οργανισμών της ΕΕ.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Humberto Chávez on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα διαθέσει σχεδόν 650 εκατ. ευρώ σε επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF) για τη χρηματοδότηση 14 διασυνοριακών έργων ενεργειακών υποδομών. Τα έργα αυτά θα διαδραματίσουν ζωτικό ρόλο στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ, αυξάνοντας την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και, ως εκ τούτου, την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.

Όπως τονίστηκε στην πρόσφατα εγκριθείσα ευρωπαϊκή δέσμη μέτρων για τα δίκτυα, η βελτίωση της διασυνδεσιμότητας είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου η ΕΕ να μειώσει τις τιμές της ενέργειας για τους καταναλωτές και τη βιομηχανία και να διασφαλίσει την ανεξαρτησία μας.

Πρόκειται για τη δεύτερη πρόσκληση υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του πρώτου καταλόγου ΕΚΕ/ΕΑΕ. Η χορηγηθείσα χρηματοδότηση υπερβαίνει τον αρχικό ενδεικτικό προϋπολογισμό της πρόσκλησης, ύψους 600 εκατ. ευρώ, αντικατοπτρίζοντας την επιτυχία και το ενδιαφέρον της πρώτης πρόσκλησης από το 2024.

Επιπλέον, για πρώτη φορά, η χρηματοδότηση του ΜΣΕ θα χρησιμοποιηθεί για τη στήριξη της προστασίας των ενεργειακών υποδομών ζωτικής σημασίας και για τη χρηματοδότηση έργων για το υδρογόνο, αποδεικνύοντας την αυξανόμενη ωριμότητα του τομέα. 

Επιλεγμένα έργα

Συνολικά, η χρηματοδότηση διατίθεται για 6 έργα υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων έξυπνων δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, και για 8 έργα υποδομών υδρογόνου.

Σχεδόν 470 εκατ. ευρώ από τη χρηματοδότηση προορίζονται για τα 6 έργα ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των έξυπνων δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας. Η μεγαλύτερη επιχορήγηση, ύψους 180 εκατ. ευρώ, θα στηρίξει το έργο AGUAYO II για την κατασκευή ενός αναστρέψιμου υδροηλεκτρικού σταθμού αντλησιοταμίευσης στην Ισπανία. Η μονάδα συνδυάζει βελτιωμένη απόδοση στην παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές με μια υπόγεια εγκατάσταση, χωρίς την ανάγκη επέκτασης των υφιστάμενων ταμιευτήρων νερού που χρησιμοποιούνται από τη μονάδα, με αποτέλεσμα να μην έχει επιπτώσεις στο περιβάλλον.

Σχεδόν 113 εκατ. ευρώ θα συμβάλουν στην αύξηση της ανθεκτικότητας και της προστασίας των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών από φυσικές, κυβερνοαπειλές και άλλες απειλές στην Πολωνία, την Εσθονία, τη Λετονία και τη Λιθουανία στο πλαίσιο του συγχρονισμού της Βαλτικής. Είναι η πρώτη φορά που ο ΜΣΕ χρηματοδοτεί μέτρα ανθεκτικότητας και προστασίας κρίσιμων ενεργειακών υποδομών σε τέτοια κλίμακα, ενισχύοντας την ικανότητα του ενεργειακού συστήματος της ΕΕ να ανταποκρίνεται σε νέες προκλήσεις.

Ο εκσυγχρονισμός της εγκατάστασης Čierný Váh στη Σλοβακία, μεταξύ των πρώτων στην Ευρώπη που συνδυάζουν την παραδοσιακή αποθήκευση αντληθέντων υδροηλεκτρικών σταθμών με αποθήκευση συσσωρευτών σε τέτοια κλίμακα, υποστηρίζεται επίσης με συνεισφορά 63 εκατ. ευρώ.

Μια άλλη επιχορήγηση για κατασκευαστικές εργασίες ύψους σχεδόν 104 εκατ. ευρώ θα διατεθεί σε έργο έξυπνων δικτύων μεταξύ Βουλγαρίας και Ρουμανίας. Τα δίκτυα μεταφοράς και διανομής θα εκσυγχρονιστούν και θα ψηφιοποιηθούν ώστε να βελτιωθεί η αποδοτικότητα και να καταστούν δυνατές οι ασφαλείς ροές ηλεκτρικής ενέργειας από την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Τα άλλα 2 έργα ηλεκτρικής ενέργειας - το ένα σε εσωτερική σύνδεση στην Αυστρία, το άλλο για σύνδεση από την Ελλάδα και την Αίγυπτο - θα λάβουν επιχορηγήσεις για μελέτες στήριξης. 

Για να διευκολυνθεί η υιοθέτηση της αναπτυσσόμενης αγοράς υδρογόνου και να απαλλαχθεί η βιομηχανία της ΕΕ από τις ανθρακούχες εκπομπές, θα διατεθούν περισσότερα από 176 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση των υποδομών υδρογόνου. Η επιχορήγηση ύψους 120 εκατ. ευρώ για την αποθήκευση υδρογόνου στο έργο Gronau στη Γερμανία σηματοδοτεί την πρώτη φορά που η χρηματοδότηση του ΜΣΕ θα χρησιμοποιηθεί για έργο κατασκευής υδρογόνου. Συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της πρώτης μεγάλης κλίμακας, διασυνοριακής υπόγειας εγκατάστασης αποθήκευσης υδρογόνου στη βορειοδυτική Ευρώπη, το έργο θα ενισχύσει την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, θα καταστήσει δυνατή την ενοποίηση της αγοράς και θα διευκολύνει τη μεγάλης κλίμακας ενσωμάτωση του ανανεώσιμου υδρογόνου. Άλλα έργα στην Αυστρία, τη Βουλγαρία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τις Κάτω Χώρες και τη Σλοβακία θα λάβουν επιχορηγήσεις για την υποστήριξη μελετών.

Επόμενα βήματα

Μετά την αξιολόγηση των αιτήσεων από την Επιτροπή, τα κράτη μέλη εξέτασαν την πρόταση της Επιτροπής στο πλαίσιο της επιτροπής συντονισμού του ΜΣΕ της 15ης Ιανουαρίου 2026 και ψήφισαν υπέρ της πρότασης. Η επίσημη έκδοση της απόφασης ανάθεσης θα ακολουθήσει τις προσεχείς εβδομάδες. Στη συνέχεια, ο Ευρωπαϊκός Εκτελεστικός Οργανισμός για το Κλίμα, τις Υποδομές και το Περιβάλλον (CINEA) θα καταρτίσει συμφωνίες επιχορήγησης με τους δικαιούχους. Η επόμενη πρόσκληση υποβολής προτάσεων για ενεργειακές υποδομές στο πλαίσιο του ΜΣΕ έχει προγραμματιστεί για το δεύτερο τρίμηνο του 2026.

Ιστορικό

Η παρούσα απόφαση χρηματοδότησης βασίζεται στην πρόσκληση του 2025 για χρηματοδότηση από τον ΜΣΕ.

Τα επιλεγμένα έργα έλαβαν το καθεστώς των έργων κοινού ενδιαφέροντος (ΕΚΕ) και των έργων αμοιβαίου ενδιαφέροντος (ΕΑΕ) το 2024 στο πλαίσιο πολιτικής των διευρωπαϊκών δικτύων ενέργειας (ΔΕΔ-Ε). Τα ΕΚΕ έχουν σχεδιαστεί για να ολοκληρώσουν την αγορά ενέργειας της ΕΕ και να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων κλιματικής ουδετερότητας, διασφαλίζοντας ότι όλοι οι Ευρωπαίοι έχουν πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή, αξιόπιστη και ανανεώσιμη ενέργεια. Οι PMI περιλαμβάνουν διασυνοριακές υποδομές μεταξύ χωρών της ΕΕ και τρίτων χωρών, συμβάλλοντας στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ για την ενέργεια και το κλίμα, συμπεριλαμβανομένου του προσφάτως εγκριθέντος παγκόσμιου οράματός της.

Κατάλογος προτάσεων που επελέγησαν για επιχορηγήσεις στον τομέα των διευρωπαϊκών ενεργειακών υποδομών στο πλαίσιο του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» μετά την πρόσκληση υποβολής προτάσεων που προκηρύχθηκε στις 3 Απριλίου 2025.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Artur Zudin on Unsplash