Το Συμβούλιο αποφάσισε να επιβάλει περιοριστικά μέτρα σε έξι πρόσωπα από τη Ρωσία που εμπλέκονται στην ανάπτυξη χημικών όπλων, ιδίως της επιβατιδίνης. Με δεδομένο ότι η τοξίνη αυτή βρέθηκε σε δείγματα που ελήφθησαν από τη σορό του Alexei Navalny, συμπεραίνεται ότι ο θάνατός του σε ρωσικό σωφρονιστικό ίδρυμα επήλθε πιθανότατα από δηλητηρίαση με επιβατιδίνη.

Τα άτομα έναντι των οποίων επιβλήθηκαν μέτρα σήμερα είναι επιστήμονες και ερευνητές του στρατιωτικού τομέα. Ορισμένα από αυτά έχουν απασχοληθεί στο επιστημονικό κέντρο Signal Scientific Centre (γνωστό και ως SC Signal), όπου πραγματοποίησαν έρευνες και δημοσίευσαν άρθρα σχετικά με τη σύνθεση της επιβατιδίνης, συμμετέχοντας έτσι στην ανάπτυξή της ως χημικού όπλου. Στον κατάλογο της ΕΕ περιλαμβάνεται ο Igor Babkin, επικεφαλής του εργαστηρίου του SC Signal.

Επιπλέον, το Συμβούλιο καταχωρίζει την Irina Derevyagina, χημική ερευνήτρια-αναλύτρια στο Κρατικό Ινστιτούτο Επιστημονικών Ερευνών για την Οργανική Χημεία και Τεχνολογία (GosNIIOKhT), το οποίο διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στο πλαίσιο του προγράμματος για τα ρωσικά χημικά όπλα, και τον Mikhail Gutsalyuk, επικεφαλής του τμήματος οργάνωσης επιστημονικών εργασιών και προετοιμασίας επιστημονικού και παιδαγωγικού προσωπικού της Στρατιωτικής Ακαδημίας Ραδιολογικής, Χημικής και Βιολογικής Άμυνας.

Τα περιοριστικά μέτρα της ΕΕ κατά της χρήσης και της διάδοσης χημικών όπλων εφαρμόζονται πλέον σε συνολικά 31 πρόσωπα και 6 οντότητες.

Σε όσους καταχωρίζονται στο πλαίσιο του καθεστώτος κυρώσεων επιβάλλεται δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, ενώ απαγορεύεται η άμεση ή έμμεση διάθεση κεφαλαίων ή οικονομικών πόρων σε αυτούς ή προς όφελός τους. Επιπλέον, για τα φυσικά πρόσωπα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο ισχύει ταξιδιωτική απαγόρευση προς την ΕΕ.

Η ΕΕ παραμένει πλήρως προσηλωμένη στην καταπολέμηση της διάδοσης και της χρήσης χημικών όπλων και στην υποστήριξη των διατάξεων της σύμβασης για την απαγόρευση της ανάπτυξης, παραγωγής, αποθήκευσης και χρήσης χημικών όπλων και για την καταστροφή τους (CWC).

Οι σχετικές νομικές πράξεις έχουν δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.

Ιστορικό πλαίσιο

Στις 22 Μαρτίου 2018 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαίωσε ότι η χρήση χημικών όπλων, μεταξύ άλλων και η χρήση οποιασδήποτε τοξικής χημικής ουσίας ως όπλου υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, είναι απολύτως ανεπίτρεπτη, πρέπει να καταδικάζεται συστηματικά και αυστηρά και συνιστά απειλή για την ασφάλεια όλων μας.

Στις 15 Οκτωβρίου 2018 το Συμβούλιο θέσπισε το νομικό πλαίσιο για περιοριστικά μέτρα κατά της διάδοσης και της χρήσης χημικών όπλων. Τα περιοριστικά μέτρα που προβλέπονται σε αυτό το νομικό πλαίσιο και εφαρμόζονται στα καταχωρισμένα πρόσωπα και τις καταχωρισμένες οντότητες ισχύουν επί του παρόντος έως τις 16 Οκτωβρίου 2026.

Η ΕΕ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στον τομέα αυτόν και μπορεί να αποφασίσει να ανανεώσει τις κυρώσεις και να τροποποιήσει τον κατάλογο των στοχευόμενων προσώπων και οντοτήτων ανά πάσα στιγμή.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Luke Jernejcic on Unsplash

Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, António Costa, θα ταξιδέψει στην Άγκυρα (Τουρκία) στις 7 και 8 Ιουλίου. Την Τρίτη, θα παραστεί στο δείπνο των ηγετών της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ. Την Τετάρτη θα συναντηθεί, μαζί με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ursula von der Leyen, με τον Πρόεδρο της Τουρκίας, κ. Recep Tayyip Erdoğan.

Σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ

Η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ θα επικεντρωθεί στις επενδύσεις στον τομέα της άμυνας, στη βιομηχανική παραγωγή, στη στήριξη της Ουκρανίας και σε ευρύτερα περιφερειακά ζητήματα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της αναλαμβάνουν ολοένα και μεγαλύτερη ευθύνη όσον αφορά την άμυνά τους με τους ακόλουθους τρόπους:

• αύξηση των αμυντικών δαπανών
• υλοποίηση πρωτοβουλιών για την ανάπτυξη ικανοτήτων
• ενίσχυση της βιομηχανίας
• παροχή ισχυρής και διαρκούς στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία
• ενίσχυση των εταιρικών σχέσεων

Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες συμβάλλουν στην ενίσχυση τόσο της Ευρώπης όσο και του ΝΑΤΟ

Η συνεργασία ΕΕ-ΝΑΤΟ έχει ζωτική σημασία για την ενίσχυση της ευρωατλαντικής ασφάλειας. Ενώ το ΝΑΤΟ παραμένει το θεμέλιο της συλλογικής άμυνας των μελών του, μια ισχυρότερη και ικανότερη ευρωπαϊκή άμυνα που θα το συμπληρώνει είναι αναγκαία.

Η ΕΕ και το ΝΑΤΟ μαζί εκπροσωπούν πάνω από ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους και ορισμένες από τις μεγαλύτερες οικονομίες παγκοσμίως, ασκώντας σημαντική πολιτική και στρατιωτική επιρροή στην παγκόσμια σκηνή. Από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ τα 23 είναι και μέλη του ΝΑΤΟ.

Η συνεργασία ΕΕ-ΝΑΤΟ έχει επεκταθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με βάση τρεις κοινές δηλώσεις (το 2023, το 2018 και το 2016), καθώς και τη στρατηγική πυξίδα της ΕΕ και το στρατηγικό δόγμα του ΝΑΤΟ που εγκρίθηκε το 2022. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ είναι εδώ και καιρό στενοί στρατηγικοί εταίροι και έχουν πολλά κοινά συμφέροντα στον τομέα της ασφάλειας. Στο πλαίσιο του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, και οι δύο οργανισμοί έχουν διαδραματίσει καίριο ρόλο στη στήριξη της υπεράσπισης της κυριαρχίας της Ουκρανίας και είναι αποφασισμένοι να συνεχίσουν να το πράττουν προκειμένου να επέλθει δικαιοσύνη και διαρκής ειρήνη. Στο πλαίσιο αυτό, το δάνειο στήριξης της ΕΕ προς την Ουκρανία έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή.

• Κοινή δήλωση για τη συνεργασία ΕΕ-ΝΑΤΟ, 10 Ιανουαρίου 2023
• Συνεργασία ΕΕ-ΝΑΤΟ (γενικές πληροφορίες)

Συνάντηση με τον Πρόεδρο της Τουρκίας

Η συνάντηση των Προέδρων κ. Costa και κας von der Leyen με τον Πρόεδρο κ. Erdoğan θα επικεντρωθεί στις διμερείς σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας.

Το τρέχον γεωπολιτικό πλαίσιο απαιτεί ενισχυμένο διάλογο και συνεργασία, με βάση κοινά συμφέροντα και ρεαλιστικά βήματα. Ο χάρτης πορείας για τη συνεργασία αυτή καθορίζεται στην κοινή ανακοίνωση σχετικά με την πορεία των πολιτικών, οικονομικών και εμπορικών σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας, η οποία εκδόθηκε τον Νοέμβριο του 2023.

Οι Πρόεδροι θα συζητήσουν σχετικά με την κοινή ανακοίνωση για την εφαρμογή. Θα συζητήσουν επίσης την περιφερειακή κατάσταση, ιδίως τις συνεχιζόμενες διπλωματικές προσπάθειες υπό την καθοδήγηση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για την επίλυση του κυπριακού ζητήματος.

Η ΕΕ και η Τουρκία είναι στρατηγικοί εταίροι. Η σχέση τους εδράζεται στη συμφωνία σύνδεσης του 1963, η οποία είναι γνωστή και ως συμφωνία της Άγκυρας. Παρέχει το πλαίσιο για στενότερους πολιτικούς δεσμούς και οικονομική ολοκλήρωση.

Η ΕΕ είναι ο κορυφαίος εμπορικός εταίρος της Τουρκίας, ενώ η Τουρκία είναι ο 7ος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της ΕΕ. Το 2022, οι συνολικές εμπορικές συναλλαγές μεταξύ τους ανήλθαν σε 198,1 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 3,6% των συνολικών εμπορικών συναλλαγών της ΕΕ με τρίτες χώρες.

• Εμπορικές σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας (γενικές πληροφορίες)

Πηγή : www.consilium.europa.eu

Εικόνα : Photo by Michael Jerrard on Unsplash

Το Συμβούλιο διόρισε δύο νέους εισαγγελείς στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία: Philippe Jaeglé για τη Γαλλία και Omar Caruana για τη Μάλτα.

Ρόλος και εντολή

Οι ευρωπαίοι εισαγγελείς εποπτεύουν τις έρευνες και τις διώξεις. Από κοινού με τον Ευρωπαίο Γενικό Εισαγγελέα, συγκροτούν το συλλογικό όργανο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Το Συμβούλιο διορίζει ευρωπαίο εισαγγελέα για κάθε συμμετέχον κράτος μέλος.

Οι δύο νέοι εισαγγελείς διορίζονται για μη ανανεώσιμη θητεία έξι ετών, αρχής γενομένης από τον Ιούλιο του 2026. Οι διορισμοί αυτοί αποτελούν μέρος μιας μερικής ανανέωσης του συλλογικού οργάνου της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, η οποία συνίσταται στην αντικατάσταση επτά ευρωπαίων εισαγγελέων, των οποίων η θητεία λήγει τον Ιούλιο του 2026. Στις αρχές του τρέχοντος έτους διορίστηκαν δύο νέοι εισαγγελείς για το Βέλγιο και την Τσεχική Δημοκρατία.

Διαδικασία επιλογής

Κάθε κράτος μέλος προτείνει τρεις υποψηφίους για τη θέση του ευρωπαίου εισαγγελέα.

Μετά το στάδιο του διορισμού, επιτροπή επιλογής συντάσσει αιτιολογημένες γνώμες και κατατάσσει τους υποψηφίους που προτείνονται από κάθε κράτος μέλος και πληρούν τις προϋποθέσεις. Στη συνέχεια, το Συμβούλιο επιλέγει και διορίζει έναν από τους υποψηφίους ως ευρωπαίο εισαγγελέα προερχόμενο από το οικείο κράτος μέλος.

Ιστορικό πλαίσιο

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αποτελεί ένα ανεξάρτητο όργανο της ΕΕ αρμόδιο για την έρευνα, τη δίωξη και την παραπομπή ενώπιον της δικαιοσύνης εγκλημάτων που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης (π.χ. απάτη, διαφθορά, διασυνοριακή απάτη στον τομέα του ΦΠΑ άνω των 10 εκατ. ευρώ). Έως το τέλος του 2025, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία διατηρούσε 3.602 εν εξελίξει έρευνες, για συνολική εκτιμώμενη ζημία άνω των 67,27 δισ. ευρώ.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ασκεί διώξεις και εκτελεί καθήκοντα εισαγγελέα στα αρμόδια δικαστήρια των κρατών μελών. Η Laura Kövesi είναι η Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας από το 2019.

Επί του παρόντος, στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία συμμετέχουν 24 κράτη μέλη: Η Ουγγαρία κοινοποίησε επίσημα στην Επιτροπή και το Συμβούλιο την πρόθεσή της να προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία στα τέλη Μαΐου 2026. Μόλις η Ουγγαρία προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, όλα τα κράτη μέλη θα έχουν προσχωρήσει στην ενισχυμένη συνεργασία (η Ιρλανδία και η Δανία έχουν δικαίωμα εξαίρεσης από ορισμένες μορφές συνεργασίας της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων).

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία άρχισε να λειτουργεί στα τέλη του 2020. Η έδρα της βρίσκεται στο Λουξεμβούργο.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Tingey Injury Law Firm on Unsplash