Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με 440 ψήφους υπέρ, 49 κατά και 84 αποχές ενέκρινε τον εκσυγχρονισμό του νομικού πλαισίου που εφαρμόζεται για τα θύματα εγκληματικών πράξεων. Οι βασικές βελτιώσεις περιλαμβάνουν:

• ενίσχυση των δικαιωμάτων των θυμάτων στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών, μεταξύ άλλων μέσω της παροχής πληροφόρησης και συναισθηματικής στήριξης εντός των δικαστηρίων, με νέο δικαίωμα στην ιδιωτικότητα και στη μη κοινοποίηση προσωπικών δεδομένων του θύματος στον δράστη, παροχή νομικής συνδρομής καθ΄ όλη τη διάρκεια της δίκης για τα θύματα με ανεπαρκή μέσα και επιτάχυνση της καταβολής αποζημίωσης
• δημιουργία γραμμών βοήθειας για την παροχή πληροφοριών, στήριξης και παραπομπής σε αρμόδιες υπηρεσίες, μέσω διαδικτύου, εφαρμογών και του πανευρωπαϊκού τηλεφωνικού αριθμού 116 006
• θέσπιση της δυνατότητας ηλεκτρονικής καταγγελίας αξιόποινων πράξεων και διασφάλιση ότι πρόσωπα των οποίων η ελευθερία είναι περιορισμένη, όπως πολίτες τρίτων χωρών σε δομές που συνδέονται με τη μετανάστευση ή άτομα που διαμένουν σε ιδρύματα φροντίδας (π.χ. δομές φροντίδας ηλικιωμένων ή ατόμων με αναπηρία) θα μπορούν επίσης να καταγγέλλουν αποτελεσματικά εγκληματικές πράξεις, ενώ θα πρέπει να διευκολύνεται και η υποβολή καταγγελιών μέσω οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών
• παροχή υπηρεσιών στήριξης για θύματα με συγκεκριμένες ανάγκες, βάσει εξατομικευμένης αξιολόγησης από καταρτισμένους επαγγελματίες, καθώς και ειδικής στήριξης και πρόσβασης σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης για θύματα σεξουαλικής βίας, όπως επείγουσα αντισύλληψη, χορήγηση προφυλακτικής αντιρετροϊκής αγωγής (PEP) μετά από πιθανή έκθεση στον ιό HIV, εξετάσεις για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα και πρόσβαση σε άμβλωση
• διασφάλιση των υψηλότερων δυνατών προτύπων προστασίας και στήριξης για τα παιδιά-θύματα, μέσω μιας φιλικής προς τα παιδιά και κατάλληλης για την ηλικία τους προσέγγισης, συμπεριλαμβανομένων διαφόρων υπηρεσιών (π.χ. ιατρική εξέταση, ψυχολογική υποστήριξη, καταγραφή καταθέσεων, διοικητική συνδρομή), εφόσον είναι δυνατόν, στον ίδιο χώρο.

Δηλώσεις

Η συνεισηγήτρια της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων Lucia Yar (Renew, Σλοβακία) δήλωσε: «Η οδηγία αυτή σηματοδοτεί ουσιαστική πρόοδο για τα θύματα εγκλήματος, ιδίως για τα πιο ευάλωτα, όπως τα θύματα βίας και τα παιδιά. Μετατρέψαμε ένα παρωχημένο πλαίσιο σε σύγχρονη νομοθεσία που ενισχύει τα δικαιώματα των θυμάτων, βελτιώνει την προστασία τους και καλύπτει σημαντικά κενά στην πρόσβαση σε στήριξη. Σε μια περίοδο κατά την οποία ορισμένα κράτη μέλη αποδυναμώνουν τις εγγυήσεις προστασίας και τροποποιούν τους νόμους τους με τρόπους που ευνοούν τους δράστες, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στέκεται σταθερά στο πλευρό των θυμάτων. Το μήνυμά μας είναι σαφές: τα δικαιώματα των θυμάτων δεν αποτελούν δευτερεύον ζήτημα. Βρίσκονται στον πυρήνα της δικαιοσύνης.»

Ο συνεισηγητής της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων Javier Zarzalejos (ΕΛΚ, Ισπανία) δήλωσε: «Περίπου 70 εκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση πέφτουν θύματα εγκληματικών πράξεων κάθε χρόνο. Με τη μεταρρύθμιση αυτή, κάνουμε ένα σημαντικό βήμα προόδου για να διασφαλίσουμε ότι τα θύματα σε ολόκληρη την Ευρώπη λαμβάνουν ισχυρότερη προστασία, καλύτερη στήριξη και ίσα δικαιώματα, μεταξύ άλλων στο ψηφιακό περιβάλλον και σε περιπτώσεις που αφορούν ιδιαίτερα ευάλωτα θύματα, όπως παιδιά που πλήττονται από σεξουαλική κακοποίηση στο διαδίκτυο.»

Η πρόεδρος της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων Lina Galvez (Σοσιαλιστές, Ισπανία) πρόσθεσε: «Χαιρετίζουμε αυτήν την ιστορική συμφωνία, η οποία εγγυάται επίσης την πρόσβαση σε σεξουαλική και αναπαραγωγική πληροφόρηση και υγειονομική περίθαλψη για τα θύματα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της φροντίδας άμβλωσης σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο κάθε κράτους μέλους. Οι γυναίκες που πέφτουν θύματα βιασμού, σε αντίθεση με τους άνδρες, κινδυνεύουν να μείνουν έγκυες. Θα ήταν σαφώς μεροληπτικό να μην εξεταστεί το ενδεχόμενο οι γυναίκες να χρειάζονται τέτοιες υπηρεσίες σε αυτές τις ακραίες περιστάσεις. Πρόκειται για ένα σημαντικό προηγούμενο.»

Επόμενα βήματα

Η νέα οδηγία πρέπει να εγκριθεί επίσημα και από το Συμβούλιο. Στη συνέχεια θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ πριν τεθεί σε ισχύ. Τα κράτη μέλη θα έχουν στη διάθεσή τους 2 έτη για να την εφαρμόσουν.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Erik Mclean on Unsplash

το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με 369 ψήφους υπέρ, 126 κατά και 84 αποχές, συμφώνησε να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας για την αναθεώρηση των απαιτήσεων που αφορούν τους περιοδικούς τεχνικούς ελέγχους των αυτοκινήτων.

Σύμφωνα με την διαπραγματευτική εντολή που εγκρίθηκε, οι ευρωβουλευτές τάσσονται υπέρ της παροχής περισσότερων επιλογών στους οδηγούς για τον τεχνικό έλεγχο του οχήματός τους. Ωστόσο, δεν υποστηρίζουν την πρόταση της Επιτροπής για μείωση του διαστήματος μεταξύ των τεχνικών ελέγχων για αυτοκίνητα και ημιφορτηγά άνω των δέκα ετών από δύο χρόνια σε ένα.

Για την αντιμετώπιση της απάτης και της παραποίησης χιλιομετρητών στην αγορά μεταχειρισμένων αυτοκινήτων, οι ευρωβουλευτές στηρίζουν τη θέσπιση μιας νέας απαίτησης, προκειμένου τα συνεργεία να καταγράφουν τις ενδείξεις χιλιομετρητών των αυτοκινήτων και των ημιφορτηγών, καθώς και οι κατασκευαστές να εισάγουν σε εθνική βάση δεδομένων τις ενδείξεις από τα συνδεδεμένα οχήματα. Ωστόσο, για να αποφευχθεί πρόσθετος φόρτος για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, ζητούν η υποχρέωση αυτή να εφαρμόζεται μόνο εάν η επισκευή διαρκεί περισσότερο από μία ώρα.

Οι ευρωβουλευτές συμφωνούν επίσης ότι οι οδικοί έλεγχοι θα πρέπει να εξετάζουν αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες, ημιφορτηγά, φορτηγά και λεωφορεία ως προς τις ρυπογόνες εκπομπές τους και να απαιτούν από τα οχήματα με δυνητικά υψηλές εκπομπές να υποβάλλονται σε περαιτέρω τεχνικούς ελέγχους.

Ο εισηγητής Jens Gieseke (ΕΛΚ, Γερμανία) θα ηγηθεί της διαπραγματευτικής ομάδας του Κοινοβουλίου. Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να διαβάσετε τη διαπραγματευτική θέση του Κοινοβουλίου και μια σύνοψη των βασικών σημείων.

Σχετικές πληροφορίες

Η Επιτροπή παρουσίασε τη δέσμη μέτρων για τους τεχνικούς ελέγχους των οχημάτων το 2025, με στόχο την επικαιροποίηση των ελάχιστων προτύπων για τους ελέγχους οχημάτων, τα έγγραφα κυκλοφορίας οχημάτων και τους οδικούς ελέγχους. Οι ευρωβουλευτές επιβεβαίωσαν ήδη τη θέση τους για ένα μέρος της δέσμης, σχετικά με τα έγγραφα κυκλοφορίας οχημάτων, τον Απρίλιο.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by XXWW on Unsplash

Σε ψήφισμα που εγκρίθηκε με 347 ψήφους υπέρ, 165 κατά και 25 αποχές, οι ευρωβουλευτές εκφράζουν βαθιά ανησυχία για την υποχώρηση του σεβασμού προς τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα στη Σλοβακία, ενώ επισημαίνουν πως οι συστημικές αδυναμίες θέτουν σε κίνδυνο την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ. Οι ευρωβουλευτές ζητούν από την Επιτροπή να αξιολογήσει εάν υπάρχει σαφής κίνδυνος σοβαρής παραβίασης των αξιών της ΕΕ από τη Σλοβακία και να αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα μέτρα πρόληψης και επιβολής για την προστασία των αξιών της ΕΕ και του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού. Παράλληλα, επαναλαμβάνουν το αίτημά τους για την έναρξη διαδικασιών επί παραβάσει και για την ενεργοποίηση του μηχανισμού αιρεσιμότητας της ΕΕ για το κράτος δικαίου.

Κυβερνητικές μεταρρυθμίσεις και χρήση των κονδυλίων της ΕΕ

Οι αλλαγές στο ποινικό δίκαιο -οι οποίες περιλαμβάνουν χαλάρωση των κανόνων κατά της διαφθοράς και την κατάργηση εξειδικευμένων φορέων για την καταπολέμησή της- καθώς και οι καταγγελίες για παρενόχληση πρώην ανακριτών για την καταπολέμηση της διαφθοράς προκαλούν ανησυχία στους ευρωβουλευτές. Το ΕΚ εκφράζει επίσης ανησυχία για τις πρόσφατες συνταγματικές αλλαγές που περιορίζουν θεμελιώδη δικαιώματα και αμφισβητούν την υπεροχή του δικαίου της ΕΕ, καθώς και για την απόπειρα της κυβέρνησης να καταργήσει την αρχή προστασίας καταγγελλόντων δημοσίου συμφέροντος στη Σλοβακία.

Οι ευρωβουλευτές ζητούν από τις σλοβακικές αρχές να ενισχύσουν την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και να εφαρμόσουν τις συστάσεις της Επιτροπής και των οργάνων του Συμβουλίου για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Ακόμη, εκφράζουν ανησυχία για τη λειτουργία του οργανισμού αγροτικών πληρωμών της χώρας και για την καταγγελλόμενη κατάχρηση ενωσιακών κονδυλίων για έργα αγροτικής ανάπτυξης και τουρισμού για κατασκευή ή ανακαίνιση πολυτελών ιδιωτικών ακινήτων.

Ελευθερία των ΜΜΕ και δικαιώματα των μειονοτήτων

Στο ψήφισμα εκφράζεται η βαθιά ανησυχία του Κοινοβουλίου για την υποχώρηση της ελευθερίας και της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης, καθώς και για τις πολιτικές παρεμβάσεις στα δημόσια μέσα ενημέρωσης. Οι ευρωβουλευτές καταγγέλλουν επίσης τις πιέσεις που ασκούνται στην κοινωνία των πολιτών και καλούν τις σλοβακικές αρχές να λάβουν μέτρα για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας σε βάρος των γυναικών, καθώς και να διασφαλίσουν την πρόσβαση στη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία και τα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένης της ασφαλούς και νόμιμης άμβλωσης. Παράλληλα, οι ευρωβουλευτές επισημαίνουν ότι η κυβέρνηση πρέπει να ενισχύσει την προστασία των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων και της μειονότητας των Ρομά της Σλοβακίας, επαναλαμβάνοντας τις ανησυχίες τους τους σχετικά με την εφαρμογή των κονδυλίων της ΕΕ για τις κοινότητες Ρομά. Εκφράζουν δε, τη λύπη τους για τις αναφορές περί αναδρομικής δήμευσης περιουσιακών στοιχείων με βάση τη συλλογική ενοχή πολιτών της ΕΕ που ανήκουν σε διάφορες μειονοτικές κοινότητες και καλούν τις αρχές να σταματήσουν τις κατασχέσεις που βασίζονται σε μεταπολεμικά διατάγματα που επηρεάζουν ιδιαίτερα την ουγγρική μειονότητα. Οι ευρωβουλευτές υπογραμμίζουν ακόμη την ανάγκη να διασφαλιστεί ισότιμη πρόσβαση στη συμμετοχή στις εκλογές για πολίτες που ζουν στο εξωτερικό, στο πλαίσιο του σχεδίου της κυβέρνησης να περιορίσει την επιστολική ψήφο.

Σχετικές πληροφορίες

Μετά την επίσκεψη ευρωβουλευτών που έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου για την κατάσταση των αξιών της ΕΕ και την καταγγελλόμενη κατάχρηση ευρωπαϊκών κονδυλίων στη Σλοβακία, το Κοινοβούλιο επανέλαβε τις ανησυχίες του σε ψήφισμα του 2025. Τον Απρίλιο του 2026 το Κοινοβούλιο ζήτησε την εφαρμογή του μηχανισμού αιρεσιμότητας της ΕΕ για το κράτος δικαίου στη Σλοβακία, σε ψήφισμά του που συνόδευε την αξιολόγησή του για τη διαχείριση του προϋπολογισμού της ΕΕ από την Επιτροπή για το 2024.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Martin Katler on Unsplash