Το Συμβούλιο αποφάσισε να αναστείλει για ένα έτος τους τελωνειακούς δασμούς σε βασικά αζωτούχα λιπάσματα που χρησιμοποιούνται στη γεωργική παραγωγή στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των εισροών λιπασμάτων, όπως η ουρία και η αμμωνία.

Το μέτρο αποσκοπεί στη μείωση του κόστους για τους γεωργούς και τη βιομηχανία λιπασμάτων της ΕΕ —σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η εξοικονόμηση σε εισαγωγικούς δασμούς εκτιμάται σε 60 εκατ. ευρώ. Το μέτρο θα μειώσει επίσης την εξάρτηση της ΕΕ από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία για τα προϊόντα λίπανσης και θα συμβάλει στη δημιουργία ενός πιο διαφοροποιημένου εμπορικού δικτύου στον τομέα αυτόν.

Η απόφαση παρέχει στους Ευρωπαίους γεωργούς καλύτερη πρόσβαση σε οικονομικά προσιτές και αξιόπιστες προμήθειες λιπασμάτων —μια καλή είδηση τόσο για τον γεωργικό τομέα όσο και για τους καταναλωτές της ΕΕ. Ταυτόχρονα, απομακρυνόμαστε με ταχύτερο ρυθμό από τα ρωσικά και τα λευκορωσικά προϊόντα και διαμορφώνουμε πιο ανθεκτικές αλυσίδες εφοδιασμού και εταιρικές σχέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο.

Μάκης Κεραυνός, Υπουργός Οικονομικών της Κυπριακής Δημοκρατίας

Στην πράξη, η αναστολή θα εφαρμοστεί μόνο σε προϊόντα που δεν έχουν ήδη εισαχθεί ατελώς στην ΕΕ από χώρες που έχουν προτιμησιακή πρόσβαση στο πλαίσιο των δασμών του μάλλον ευνοούμενου κράτους (ΜΕΚ). Ωστόσο, για να εξισορροπηθούν τα συμφέροντα των παραγωγών της ΕΕ, το μέτρο περιορίζεται σε ποσόστωση εμπορευμάτων ίση με τον όγκο των εισαγωγών ΜΕΚ το 2024 συν 20% του όγκου των εισαγωγών από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία κατά το ίδιο έτος.

Η ΕΕ αποφάσισε ότι η αναστολή δεν θα εφαρμόζεται σε προϊόντα που εισάγονται από τη Ρωσία, λόγω του απρόκλητου και αδικαιολόγητου επιθετικού πολέμου της κατά της Ουκρανίας. Επίσης, δεν θα εφαρμόζεται σε προϊόντα που εισάγονται από τη Λευκορωσία, λόγω της στήριξής της προς τη Ρωσία και της περιφρόνησης που επιδεικνύει προς το διεθνές δίκαιο, τις θεμελιώδεις ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Επόμενα βήματα

Το μέτρο θα τεθεί σε ισχύ την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και θα έχει δωδεκάμηνη εφαρμογή. Αναμένεται ότι η Επιτροπή θα παρακολουθεί την αγορά λιπασμάτων και, εάν είναι αναγκαίο, θα προτείνει την παράταση ή την τροποποίηση της αναστολής.

Γενικές πληροφορίες

Τα λιπάσματα είναι απαραίτητα για τους Ευρωπαίους γεωργούς, οι οποίοι χρειάζονται ασφαλή και τακτική εμπορική ροή λιπασμάτων σε ανταγωνιστικές τιμές για την εγγύηση της γεωργικής παραγωγής και της επισιτιστικής ασφάλειας. Από το 2021 οι τιμές αυτών των προϊόντων έχουν αυξηθεί σημαντικά, γεγονός που προκάλεσε αύξηση στις τιμές των τροφίμων και πίεση στη γεωργική παραγωγή.

Το 2024 η ΕΕ εισήγαγε 2 εκατ. τόνους αμμωνίας και 5,9 εκατ. τόνους ουρίας κυρίως για την παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων. Επιπλέον, η Ένωση εισήγαγε 6,7 εκατ. τόνους αζωτούχων λιπασμάτων και αζωτούχων μειγμάτων.

Η ΕΕ εισάγει ήδη σημαντικό μέρος των αζωτούχων λιπασμάτων αδασμολόγητα από χώρες που απολαύουν προτιμησιακής πρόσβασης στην αγορά της Ένωσης. Παρόλα αυτά, η ΕΕ εισάγει ακόμα μεγάλο όγκο τέτοιων εμπορευμάτων καταγόμενων από χώρες που υπόκεινται στο κοινό δασμολόγιο, με δασμολογικούς συντελεστές που κυμαίνονται επί του παρόντος μεταξύ 5,5 % και 6,5 %.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by James Baltz on Unsplash

Το Συμβούλιο εξέδωσε τυπικά τον αναθεωρημένο κανονισμό για το σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων (ΣΓΠ), ο οποίος παραχωρεί εμπορικές προτιμήσεις της ΕΕ σε αναπτυσσόμενες χώρες, ενισχύοντας τη σύνδεση μεταξύ της προτιμησιακής πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των εργασιακών δικαιωμάτων, της προστασίας του περιβάλλοντος και της χρηστής διακυβέρνησης.

Δέσμευση της ΕΕ είναι η αξιοποίηση του εμπορίου ως εργαλείου εταιρικής σχέσης για τη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της χρηστής διακυβέρνησης. Οι αναθεωρημένοι κανόνες του ΣΓΠ ενισχύουν τις εταιρικές μας σχέσεις με τις αναπτυσσόμενες χώρες, καθιστώντας παράλληλα σαφές ότι οι εμπορικές προτιμήσεις συμβαδίζουν με κοινές δεσμεύσεις και ευθύνες.

Μιχάλης Δαμιανός, Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κυπριακής Δημοκρατίας

Το αναθεωρημένο πλαίσιο ενισχύει το ισχύον σύστημα ΣΓΠ βελτιώνοντας την παρακολούθηση και τη διαφάνεια και επεκτείνοντας τον κατάλογο των διεθνών συμβάσεων που πρέπει να τηρούν οι δικαιούχες χώρες. Προβλέπει ταχύτερη διαδικασία για την αναστολή των εμπορικών προτιμήσεων σε περιπτώσεις σοβαρών παραβιάσεων των εν λόγω συμβάσεων, ιδίως των διεθνών συμφωνιών για την κλιματική αλλαγή και την προστασία του περιβάλλοντος.

Ο κανονισμός εισάγει επίσης, για πρώτη φορά, σύνδεση μεταξύ των εμπορικών προτιμήσεων και της συνεργασίας για τη μετανάστευση και την επανεισδοχή. Βάσει του νέου πλαισίου, η Επιτροπή θα είναι σε θέση να κρίνει κατά πόσον οι δικαιούχες χώρες συνεργάζονται αποτελεσματικά για την επανεισδοχή των υπηκόων τους που διαμένουν παράνομα στην ΕΕ και, όπου απαιτείται, να προτείνει την αναστολή των προτιμήσεων.

Ο αναθεωρημένος κανονισμός ενισχύει επίσης τις διασφαλίσεις για την προστασία των παραγωγών της ΕΕ σε περίπτωση αιφνίδιας αύξησης των εισαγωγών από δικαιούχες χώρες, συμπεριλαμβανομένου ειδικού μηχανισμού διασφάλισης για τις εισαγωγές ρυζιού. Για να αποφευχθούν σοβαρές διαταραχές στην αγορά ρυζιού της ΕΕ, εάν οι εισαγωγές ρυζιού αυξηθούν σημαντικά πάνω από τα κανονικά επίπεδα, η ΕΕ θα είναι σε θέση να επαναφέρει προσωρινά τους δασμούς στις εν λόγω εισαγωγές.

Επόμενα βήματα

O κανονισμός πρόκειται τώρα να υπογραφεί και να δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Γενικές πληροφορίες

Το σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων (ΣΓΠ) της ΕΕ είναι μια εμπορική πολιτική που προσφέρει στις ευάλωτες αναπτυσσόμενες χώρες και εδάφη προτιμησιακή πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ μέσω μειωμένων ή μηδενικών δασμών στις εξαγωγές τους. Το σύστημα περιλαμβάνει τρία βασικά καθεστώτα που αποσκοπούν στη στήριξη διαφορετικών σταδίων ανάπτυξης:

• γενικό ΣΓΠ, με το οποίο χορηγείται μερική ή πλήρης κατάργηση των τελωνειακών δασμών για τα δύο τρίτα όλων των δασμολογικών κλάσεων σε χώρες χαμηλού και χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος
• ΣΓΠ+, το οποίο παρέχει πλήρη αδασμολόγητη πρόσβαση για τα ίδια δύο τρίτα των δασμολογικών κλάσεων σε ευάλωτες χώρες χαμηλού και χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος, υπό την προϋπόθεση ότι επικυρώνουν και εφαρμόζουν αποτελεσματικά 27 διεθνείς συμβάσεις σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα εργασιακά δικαιώματα, την προστασία του περιβάλλοντος και τη χρηστή διακυβέρνηση
• όλα εκτός από όπλα (ΟΕΟ), η πλέον γενναιόδωρη μεταχείριση, η οποία παρέχει αδασμολόγητη και χωρίς ποσοστώσεις πρόσβαση για όλα τα προϊόντα (εκτός από όπλα και πυρομαχικά) στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ) του κόσμου.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Ian Taylor on Unsplash

Η Ομάδα «Κώδικας δεοντολογίας» της ΕΕ για τη φορολογία των επιχειρήσεων εξέλεξε την Tina Humar (Σλοβενία) ως πρόεδρό της. Η θητεία της νέας προέδρου ξεκινά στις 21 Μαΐου 2026 και θα έχει διάρκεια δύο έτη.

Η Ομάδα «Κώδικας δεοντολογίας» της ΕΕ συστάθηκε το 1998 και απαρτίζεται από εμπειρογνώμονες υψηλού επιπέδου των κρατών μελών στον τομέα της φορολογίας. Τα καθήκοντά της είναι η προώθηση του θεμιτού φορολογικού ανταγωνισμού και η παρακολούθηση των επιζήμιων φορολογικών μέτρων, τόσο εντός όσο και εκτός της ΕΕ.

Η κα Humar είναι Γενική Διευθύντρια στη Διεύθυνση Συστήματος Φορολογικών, Τελωνειακών και Άλλων Δημοσιονομικών Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών της Σλοβενίας.

Γενικές πληροφορίες

Η Ομάδα «Κώδικας δεοντολογίας» εφαρμόζει τον κώδικα δεοντολογίας για τη φορολογία των επιχειρήσεων. Πρόκειται για πολιτική, διακυβερνητική δέσμευση των κρατών μελών της ΕΕ να περιορίσουν τα επιζήμια φορολογικά μέτρα και να προωθήσουν τον θεμιτό φορολογικό ανταγωνισμό εντός και εκτός της ΕΕ.

Το έργο της έχει επίσης διεθνή διάσταση, καθώς σκοπός της είναι η προώθηση της χρηστής φορολογικής διακυβέρνησης παγκοσμίως μέσω της συνεργασίας. Η Ομάδα διεξάγει τον τεχνικό έλεγχο και την αξιολόγηση που προηγούνται της τακτικής αναθεώρησης, από το Συμβούλιο, του ενωσιακού καταλόγου μη συνεργάσιμων περιοχών φορολογικής δικαιοδοσίας. Ο εν λόγω ενωσιακός κατάλογος αναθεωρείται ανά διετία, ύστερα από προσεκτική εξέταση της εφαρμογής των δεσμεύσεων που έχουν αναλάβει όλες οι περιοχές δικαιοδοσίας τρίτων χωρών οι οποίες συμμετέχουν στη διαδικασία.

Η πρόεδρος της Ομάδας, επικουρούμενη από τη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου και με την τεχνική βοήθεια της Επιτροπής, είναι επίσης υπεύθυνη για τις επαφές με περιοχές δικαιοδοσίας τρίτων χωρών σχετικά με τη διαδικασία κατάρτισης του ενωσιακού καταλόγου.

Πηγή: consilium.europa.eu

Φωτογραφία από Ευρωπαϊκό Συμβούλιο- Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης