Το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τη σκιαγράφηση ενός νέου πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επιστημονική διπλωματία. Το πλαίσιο αυτό αποσκοπεί να ενισχύσει τη θέση της Ένωσης ως παγκόσμιας πρωτοπορίας στην επιστήμη και την τεχνολογία και να χρησιμοποιήσει τη επιστημονική συνεργασία για να προωθήσει τους στόχους της εξωτερικής της πολιτικής.

Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικό κατακερματισμό και ραγδαίες τεχνολογικές αλλαγές, η επιστημονική διπλωματία δεν αποτελεί πλέον περιφερειακή προσπάθεια — αποτελεί βασική στρατηγική επιταγή. Μέσω της οικουμενικής γλώσσας της επιστήμης και της δέσμευσης για ανοικτή αλλά ασφαλή συνεργασία, η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί όχι μόνο να προωθήσει τα συμφέροντα και τις αξίες της, αλλά και να διαμορφώσει έναν πιο ειρηνικό, ευημερούντα και βιώσιμο κόσμο· μια αυτόνομη Ένωση, ανοικτή στον κόσμο.

Νικόδημος Δαμιανού, Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, Κυπριακή Δημοκρατία

Η επιστήμη ως διπλωματικό εργαλείο

Η σύσταση τονίζει ότι η επιστήμη αποτελεί παγκόσμιο δημόσιο αγαθό και ότι η επιστημονική συνεργασία μπορεί να οικοδομήσει εμπιστοσύνη και να διευκολύνει τον διάλογο με τρίτες χώρες. Τονίζει τη σημασία μιας ανοικτής και ασφαλούς διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας, με βάση τη σύνδεση τρίτων χωρών με το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» και άλλες πρωτοβουλίες, όπως η πρωτοβουλία «Επιλέξτε την Ευρώπη για την επιστήμη».

Το νέο πλαίσιο ζητά να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπος της επιστημονικής διπλωματίας όσον αφορά τη διαφύλαξη και την προώθηση των αξιών της Ένωσης, μεταξύ των οποίων η ελευθερία, η δημοκρατία, η ισότητα, το κράτος δικαίου και ο σεβασμός των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζει τον ρόλο της στην επιδίωξη των συμφερόντων ανταγωνιστικότητας της ΕΕ και την ανάγκη εξισορρόπησης των επιστημονικών στόχων με τα συμφέροντα της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφαλείας. Αυτό περιλαμβάνει αξιολόγηση κινδύνων και αξιοποίηση ευκαιριών σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κβαντική τεχνολογία.

Ισχυρότερες εταιρικές σχέσεις

Η σύσταση εκφράζει τη δέσμευση του Συμβουλίου να ενισχύσει τις εταιρικές σχέσεις με τον παγκόσμιο Νότο για τη στήριξη της ερευνητικής ικανότητας και την αντιμετώπιση κοινών παγκόσμιων προκλήσεων. Συγκεκριμένα, η σύσταση ζητά τη δημιουργία μεσογειακού κέντρου επιστημονικής διπλωματίας.

Ενθαρρύνει επίσης τα κράτη μέλη να θεσπίσουν ρυθμίσεις στήριξης για τον συντονισμό της επιστημονικής διπλωματίας μεταξύ κυβερνήσεων και με τους συμφεροντούχους τους και να προωθήσουν δεσμούς μεταξύ διπλωματικών υπηρεσιών και ερευνητικών οργανισμών, πανεπιστημίων και άλλων ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, όπως των συμμαχιών ευρωπαϊκών πανεπιστημίων.

Το κείμενο που εγκρίθηκε σήμερα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενσωμάτωση της επιστημονικής διπλωματίας στα προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης για την ευαισθητοποίηση των μελλοντικών γενεών.

Καλεί επίσης την Επιτροπή να ενισχύσει την παρακολούθηση ρηξικέλευθων παγκόσμιων εξελίξεων στην έρευνα, την τεχνολογία και την καινοτομία, όπως η αυξημένη χρήση της ΤΝ στην επιστήμη, και να αξιολογήσει τις επιπτώσεις τους.

Το πλαίσιο υπογραμμίζει επίσης ότι είναι σημαντικό να διατηρηθεί η ασφάλεια της έρευνας και να διασφαλισθεί ότι οι προσπάθειες επιστημονικής διπλωματίας ευθυγραμμίζονται με την εξωτερική δράση της Ένωσης.

Γενικό πλαίσιο

Ο όρος «επιστημονική διπλωματία» αναφέρεται στην άμεση ή έμμεση χρήση της επιστήμης, των επιστημονικών στοιχείων και της επιστημονικής συνεργασίας για την τεκμηρίωση και την υποστήριξη της εξωτερικής πολιτικής σε διάφορα επίπεδα, καθώς και η χρησιμοποίηση της διπλωματίας για τη στήριξη και την προώθηση της διεθνούς συνεργασίας και της επιστημονικής προόδου. Η διπλωματία αυτή είναι ένα ισχυρό εργαλείο για την προβολή ήπιας ισχύος και για την αποτελεσματικότερη επιδίωξη των οικονομικών συμφερόντων και των θεμελιωδών αξιών της ΕΕ, την κάλυψη της ζήτησης και του ενδιαφέροντος των χωρών εταίρων και την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων της ΕΕ ως κινητήριας δύναμης στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας. Ορισμένα κράτη μέλη διαθέτουν ή αναπτύσσουν τις δικές τους στρατηγικές επιστημονικής διπλωματίας, οι οποίες θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τη δημιουργία ειδικών λειτουργημάτων σε υπουργεία, όπως π.χ. επιστημονικοί σύμβουλοι, ανώτεροι επιστημονικοί αξιωματούχοι, ειδικοί απεσταλμένοι για την επιστημονική διπλωματία και πρεσβευτές τεχνολογίας.

Στα συμπεράσματά του σχετικά με την παγκόσμια προσέγγιση στην έρευνα και την καινοτομία, το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης να αναπτύξουν μια ευρωπαϊκή ατζέντα επιστημονικής διπλωματίας.

Στις 27 Φεβρουαρίου 2026, η Επιτροπή πρότεινε τη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με ένα πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επιστημονική διπλωματία ως μέρος μιας ευρύτερης δέσμης μέτρων για ανοικτή και ασφαλή διεθνή συνεργασία στην έρευνα και την καινοτομία.

Οι συστάσεις είναι μη δεσμευτικές πράξεις της ΕΕ που προβλέπονται στο άρθρο 288 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μολονότι οι συστάσεις δεν έχουν νομικές συνέπειες, παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με την ερμηνεία ή το περιεχόμενο του δικαίου της ΕΕ.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Christian Lue on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Ένωση καταδικάζει απερίφραστα το σοβαρό περιστατικό της 29ης Μαΐου 2026, κατά το οποίο ένας ρωσικός δρόνος που μετέφερε εκρηκτικά στο πλαίσιο νυχτερινής επίθεσης κατά της Ουκρανίας, συνετρίβη σε οικιστικό κτίριο στο Galați της Ρουμανίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη της προς τη Ρουμανία και όσους επλήγησαν από το περιστατικό αυτό.

Η απερίσκεπτη αυτή πράξη είναι άμεσο αποτέλεσμα του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Η Ρωσία ευθύνεται πλήρως για τις συνέπειες της κλιμακούμενης συμπεριφοράς της και των συνεχιζόμενων στρατιωτικών ενεργειών της, οι οποίες απειλούν την ασφάλεια των πολιτών της ΕΕ, την περιφερειακή σταθερότητα και τη διεθνή ειρήνη.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβεβαιώνει την αταλάντευτη προσήλωσή της στην ασφάλεια της Ρουμανίας και όλων των κρατών μελών και είναι έτοιμη να επιταχύνει τις προσπάθειες για την ενίσχυση της προστασίας από τέτοιες απειλές, μεταξύ άλλων μέσω του παρατηρητηρίου ανατολικών συνόρων και άλλων πρωτοβουλιών για την εδραίωση της ευρωπαϊκής αμυντικής ετοιμότητας. Η ΕΕ θα συνεχίσει να προωθεί τις πρωτοβουλίες της που αποσκοπούν στην ενίσχυση της άμυνας όλων των δυνατοτήτων της ΕΕ στα χερσαία, εναέρια και θαλάσσια σύνορά της, μεταξύ άλλων στα ανατολικά σύνορα, ενισχύοντας την αμυντική ετοιμότητα και εδραιώνοντας την ανθεκτικότητα. Θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε ότι η ΕΕ διαθέτει περισσότερες δυνατότητες για να ενεργεί και να αντιδρά με συντονισμένο τρόπο, υιοθετώντας σφαιρική προσέγγιση.

Η συνεχιζόμενη σοβαρή παραβίαση του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου από τη Ρωσία απλώς ενισχύει την αποφασιστικότητά μας να στηρίξουμε την άμυνα της Ουκρανίας και του λαού της απέναντι στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας και την επιδίωξή τους να επιτύχουν συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Σε αυτό το πλαίσιο, θα αυξήσουμε περαιτέρω το κόστος για τη Μόσχα και θα διαταράξουμε τη λειτουργία της πολεμικής της μηχανής επεκτείνοντας τις κυρώσεις. Θα συνεργαστούμε επίσης με τους διεθνείς εταίρους μας για να ασκήσουμε πίεση στη Ρωσία ώστε να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Anzhela Bets on Unsplash

Το οικοσύστημα νεοφυών και επεκτεινόμενων επιχειρήσεων της Ευρώπης αυξάνεται σταθερά, σύμφωνα με τον πρώτο ευρωπαϊκό πίνακα αποτελεσμάτων για τις νεοφυείς και τις επεκτεινόμενες επιχειρήσεις (ESSS) που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 

Ο πίνακας αποτελεσμάτων αποκαλύπτει μια σαφή τάση: Οι πολιτικές υπέρ της εκκίνησης οδηγούν σε πραγματικά αποτελέσματα. Από το 2020, έτος αναφοράς για τον πίνακα αποτελεσμάτων, 20 από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ έχουν βελτιώσει τις επιδόσεις τους, αποδεικνύοντας ότι η στοχευμένη στήριξη των ιδρυτών τροφοδοτεί την καινοτομία, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την οικονομική ανάπτυξη.

Όπου η πολιτική οδηγεί, οι ιδρυτές ακολουθούν

Ο πίνακας αποτελεσμάτων επισημαίνει την άμεση σύνδεση μεταξύ των φιλικών προς την καινοτομία κανονισμών, της πρόσβασης σε ταλέντα και σε επιχειρηματικά κεφάλαια —και της επιτυχίας των νεοφυών και των επεκτεινόμενων επιχειρήσεων. Οι πρωτοπόρες χώρες —Εσθονία, Σουηδία, Φινλανδία, Κάτω Χώρες και Δανία— έχουν επιδόσεις πολύ υψηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ (από 40 έως 60 ποσοστιαίες μονάδες) σε 36 δείκτες μέτρησης, γεγονός που καταδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο οι τολμηρές πολιτικές μετατρέπονται σε ακμάζοντα οικοσυστήματα:

• Η Εσθονία κατέχει ηγετική θέση στις ψηφιακές υποδομές και στη χρηματοδότηση σε πρώιμο στάδιο, με 615 εταιρείες που υποστηρίζονται από επιχειρηματικά κεφάλαια ανά εκατομμύριο κατοίκων — τις υψηλότερες στην ΕΕ.
• Η Σουηδία υπερέχει στη χρηματοδότηση ταλέντων και σε μεταγενέστερα στάδια, παράγοντας 409 μονόκερους ανά εκατομμύριο κατοίκων — περισσότερους από οποιαδήποτε άλλη χώρα της ΕΕ.
• Η Φινλανδία συνδυάζει ισχυρές επενδύσεις Ε&Α με υψηλή δραστηριότητα κατοχύρωσης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, αποδεικνύοντας ότι η καινοτομία και η εμπορευματοποίηση συμβαδίζουν.

Τα κενά πολιτικής αναχαιτίζουν την καινοτομία

Ενώ το ESSS 2026 γιορτάζει την πρόοδο, αποκαλύπτει επίσης αναξιοποίητο δυναμικό στις αναπτυσσόμενες χώρες (Ελλάδα, Λετονία, Βουλγαρία, Σλοβακία, Ρουμανία), οι οποίες βαθμολογούνται 30 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ στους ίδιους 36 δείκτες μέτρησης. Ξεχωρίζουν τρεις βασικές προκλήσεις:

• Ανεπαρκής πρόσβαση σε επιχειρηματικά κεφάλαια: Η χρηματοδότηση σε μεταγενέστερο στάδιο είναι σπάνια, αναγκάζοντας τις εταιρείες υψηλής ανάπτυξης να αναζητήσουν κεφάλαια στο εξωτερικό.
• Κλιμάκωση των σημείων συμφόρησης: Οι κατακερματισμένοι κανονισμοί και οι αργές διοικητικές διαδικασίες καθυστερούν την επέκταση, κοστίζοντας χρόνο και ορμή
• Διαρροή εγκεφάλων: Το ταλέντο αφήνει περιθώρια για πιο δυναμικά οικοσυστήματα, αποστραγγίζοντας την τοπική καινοτομία.

Από τα αποτελέσματα στη δράση

Τα αποτελέσματα και η ανάλυση του πίνακα αποτελεσμάτων θα συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας σειράς στρατηγικών δράσεων που αποσκοπούν στην περαιτέρω ενίσχυση των οικοσυστημάτων νεοφυών και επεκτεινόμενων επιχειρήσεων της Ευρώπης - ιδίως της επικείμενης ευρωπαϊκής πράξης για την καινοτομία.

Η Επιτροπή έχει προτείνει μια σειρά πρωτοβουλιών για την προσέλκυση και τη διατήρηση ταλέντων και την ανταπόκριση στις ανάγκες των καινοτόμων εταιρειών. Αυτό περιλαμβάνει την EU Inc., μια πρόταση για ένα νέο ενιαίο σύνολο εταιρικών κανόνων για τη λειτουργία των εταιρειών σε ολόκληρη την ΕΕ· το ευρωπαϊκό πορτοφόλι επιχειρήσεων για την απλούστευση των διασυνοριακών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων· και τη στρατηγική της ΕΕ για τις θεωρήσεις, με μέτρα για τη στήριξη της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, την προσέλκυση και τη διατήρηση ταλέντων και τη διευκόλυνση, την επιτάχυνση και την αύξηση της προβλεψιμότητας των νόμιμων ταξιδιών για τους τουρίστες και τους ταξιδιώτες που ταξιδεύουν για επαγγελματικούς λόγους.

Ιστορικό

Ο ευρωπαϊκός πίνακας αποτελεσμάτων για τις νεοφυείς και τις αναπτυσσόμενες νέες επιχειρήσεις αποτελεί βασικό παραδοτέο της στρατηγικής της ΕΕ για τις νεοφυείς και τις αναπτυσσόμενες νέες επιχειρήσεις, με τίτλο «Choose Europe to Start and Scale» (Επιλέξτε την Ευρώπη για να ξεκινήσει και να αναπτυχθεί), η οποία δημοσιεύθηκε ακριβώς πριν από έναν χρόνο για να καταστεί η Ευρώπη το καλύτερο μέρος για την ίδρυση και την ανάπτυξη παγκόσμιων εταιρειών που βασίζονται στην τεχνολογία.

Η στρατηγική καθορίζει 26 συγκεκριμένα μέτρα που έχουν σχεδιαστεί για να επιταχύνουν τη μετάβαση από την καινοτομία στην εμπορική επιτυχία και να ενδυναμώσουν τους επιχειρηματίες σε ολόκληρη την ΕΕ. Για την παρακολούθηση αυτής της προόδου, ο νέος πίνακας αποτελεσμάτων αξιολογεί τα εθνικά οικοσυστήματα σε έξι βασικούς πυλώνες:

• Φιλική προς την καινοτομία ρύθμιση
• Καλύτερη χρηματοδότηση για νεοφυείς και επεκτεινόμενες επιχειρήσεις
• Ταχεία διείσδυση και επέκταση στην αγορά
• Υποστήριξη για τα καλύτερα ταλέντα στην Ευρώπη
• Πρόσβαση σε υποδομές, δίκτυα και υπηρεσίες
• Αντίκτυπος

Για να διασφαλιστεί η αυστηρή αξιολόγηση, ο πίνακας αποτελεσμάτων παρακολούθησε 36 διακριτούς δείκτες επιδόσεων από το 2020 έως το 2025. Η ανάλυση συνδυάζει επίσημα δημόσια στοιχεία από την Eurostat και το Κοινό Κέντρο Ερευνών με πληροφορίες για την τεχνολογία της ιδιωτικής αγοράς από την Dealroom και την European Startup Nations Alliance. Προκειμένου να αποτυπωθούν οι πλέον επικαιροποιημένοι ορισμοί και δεδομένα, τα υποκείμενα σύνολα δεδομένων οριστικοποιήθηκαν στις αρχές του 2026.

Με βάση την τελική βαθμολογία του δείκτη, οι χώρες της ΕΕ κατατάσσονται σε τέσσερις διακριτές βαθμίδες επιδόσεων:

• Εμπρόσθιοι δρομείς: πάνω από το 125 % του μέσου όρου της ΕΕ
• Υψηλές επιδόσεις: 100 % έως 125 % του μέσου όρου της ΕΕ
• Κάλυψη της υστέρησης: 70 % έως 100 % του μέσου όρου της ΕΕ
• Αύξηση: Κάτω από το 70 % του μέσου όρου της ΕΕ

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Dan Burton on Unsplash

Σύμφωνα με νέα έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, σχεδόν οι μισές ευρωπαϊκές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) (46 %) αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εξεύρεση εργαζομένων με τις κατάλληλες δεξιότητες.

Η πρόσληψη υπηκόων τρίτων χωρών παραμένει περιορισμένη, σύμφωνα με την έρευνα. Μία στις επτά μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) επιχείρησε να προσλάβει εργαζομένους εκτός της ΕΕ τα τελευταία δύο χρόνια. Μεταξύ εκείνων που έχουν προσλάβει υπηκόους τρίτων χωρών (14 % του δείγματος), το 54 % περιέγραψε τη διαδικασία πρόσληψης ως δύσκολη.

Η πολυπλοκότητα των διοικητικών διαδικασιών και των διαδικασιών μετανάστευσης είναι ο συχνότερα αναφερόμενος φραγμός (31 %), ακολουθούμενος από τη δυσκολία εξεύρεσης κατάλληλων υποψηφίων (25 %) και την υπέρβαση των γλωσσικών φραγμών (24 %).

Οι περισσότερες εταιρείες (85 % έως 90 %) διαχειρίζονται άμεσα την πρόσληψη εργαζομένων από χώρες εκτός της ΕΕ, σύμφωνα με την έρευνα. Η ευαισθητοποίηση των ΜΜΕ σχετικά με τη δημόσια στήριξη για διεθνείς προσλήψεις είναι περιορισμένη. Η χρήση ιδιωτικών γραφείων προσλήψεων είναι σημαντικά υψηλότερη για τις διεθνείς προσλήψεις.

Οι εταιρείες των οποίων ζητήθηκε η γνώμη προτείνουν ότι οι προσλήψεις εκτός της ΕΕ θα μπορούσαν να βελτιωθούν μέσω χρηματοδοτικής στήριξης (31 %), ενημέρωσης και καθοδήγησης (25 %), βοήθειας για την εξεύρεση υποψηφίων (23 %), βοήθειας για την ένταξη στον χώρο εργασίας (20 %) και στήριξης της μετανάστευσης και της μετεγκατάστασης (18 %). 

Η δεξαμενή ταλέντων της ΕΕ θα αντιμετωπίσει τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων. Ως η πρώτη πανευρωπαϊκή πλατφόρμα διεθνών προσλήψεων, θα συμβάλει στην αντιστοίχιση των κενών θέσεων εργασίας σε επαγγέλματα που παρουσιάζουν ελλείψεις με εργαζομένους από χώρες εκτός της ΕΕ.

Ιστορικό

Τα πορίσματα του Ευρωβαρόμετρου συνάδουν με τις δράσεις που πρότεινε η Επιτροπή στις αρχές του τρέχοντος έτους στο πλαίσιο της στρατηγικής της ΕΕ για τις θεωρήσεις και της στρατηγικής για την ευρωπαϊκή διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης. Και οι δύο στρατηγικές υπογραμμίζουν την ανάγκη απλούστευσης και επιτάχυνσης της διαδικασίας προσέλκυσης των ταλέντων που χρειάζεται η Ευρώπη, μεταξύ άλλων όσον αφορά την αναγνώριση των προσόντων και των δεξιοτήτων. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα σχεδιαζόμενα μέτρα στο πλαίσιο αυτών των στρατηγικών διατίθενται στο διαδίκτυο.

Σημαντικός στόχος του έργου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι η κλιμάκωση των υφιστάμενων και η δρομολόγηση νέων πρωτοβουλιών με χώρες εταίρους, μεταξύ άλλων μέσω εταιρικών σχέσεων προσέλκυσης ταλέντων.

Το πρόσφατο μνημόνιο συμφωνίας με την Ινδία προέβλεπε επίσης άνοιγμα για την προσέλκυση ταλέντων και δεξιοτήτων στην Ευρώπη. Ως πρώτο παραδοτέο, η ΕΕ δρομολόγησε το πρώτο πιλοτικό ευρωπαϊκό γραφείο νομικής πύλης, έναν κόμβο μίας στάσης για την παροχή πληροφοριών και τη στήριξη της κυκλοφορίας φοιτητών, ερευνητών και εργαζομένων στον τομέα των ΤΠΕ.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Israel Andrade on Unsplash