Οι νέοι κανόνες θεσπίζουν τέλος διεκπεραίωσης για κάθε αντικείμενο που αγοράζεται από διαδικτυακά καταστήματα εκτός ΕΕ και αποστέλλεται απευθείας σε Ευρωπαίους καταναλωτές. Αυτό θα συμβάλει στην κάλυψη του συνεχώς αυξανόμενου κόστους διαχείρισης του όγκου των μεμονωμένων δεμάτων. Το τέλος διεκπεραίωσης θα καταβάλλεται από τον ίδιο φορέα που είναι υπεύθυνος για την καταβολή άλλων τελωνειακών επιβαρύνσεων για το εκάστοτε δέμα, ώστε να αποφεύγεται η μετακύλιση του κόστους στους καταναλωτές. Το ακριβές ποσό του τέλους διεκπεραίωσης θα καθορίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και θα αναθεωρείται ανά διετία, ώστε να διατηρείται ανάλογο με το πραγματικό κόστος. Τα κράτη μέλη θα αρχίσουν να εισπράττουν το τέλος το αργότερο από την 1η Νοεμβρίου 2026.

Ευθύνη των πλατφορμών

Οι πωλητές και οι πλατφόρμες που διευκολύνουν τις εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών από τρίτες χώρες απευθείας σε πελάτες της ΕΕ θα αντιμετωπίζονται ως εισαγωγείς. Αυτό θα τους υποχρεώσει να παρέχουν στις τελωνειακές αρχές όλα τα απαιτούμενα δεδομένα, να καταβάλλουν ή να εγγυώνται τυχόν τέλη και να διασφαλίζουν ότι τα εμπορεύματα που αποστέλλονται στην Ευρώπη συμμορφώνονται με τη νομοθεσία της ΕΕ. Για να διασφαλιστεί η λογοδοσία, οι εταιρείες αυτές πρέπει να είναι εγκατεστημένες στην ΕΕ ή να εκπροσωπούνται από οντότητα με έδρα στην ΕΕ που έχει είτε καθεστώς εγκεκριμένου οικονομικού φορέα (ΕΟΦ) είτε καθεστώς «αξιόπιστου συναλλασσόμενου». Αυτό αναμένεται να αποτρέψει τη χρήση εικονικών εταιρειών για την παράκαμψη των νέων κανόνων.

Για να δοθούν κίνητρα για μαζικές αποστολές που είναι ευκολότερο να ελεγχθούν από τις τελωνειακές αρχές, οι πωλητές και οι πλατφόρμες τρίτων χωρών ενθαρρύνονται να διαχειρίζονται αποθήκες στην ΕΕ. Οι ενδοενωσιακές αποστολές πελατών τους θα επωφελούνται από χαμηλότερο τέλος διεκπεραίωσης, υπό την προϋπόθεση ότι τα εμπορεύματά τους εισάγονται σε συσκευασίες και σε ποσότητες αρκετά μεγάλες, ώστε να καταστούν αποτελεσματικότεροι οι τελωνειακοί έλεγχοι.

Οι εταιρείες που επανειλημμένα αγνοούν τους κανόνες της ΕΕ μπορεί να τιμωρηθούν με πρόστιμο τουλάχιστον 1% και έως 6% της συνολικής αξίας των εμπορευμάτων που εισήγαγαν στην ΕΕ κατά τους προηγούμενους 12 μήνες. Επιπλέον, οι τελωνειακές αρχές μπορούν να αναστέλλουν, να ανακαλούν ή να ακυρώνουν την ιδιότητά τους ως αξιόπιστων συναλλασσόμενων ή ΕΟΦ, καθώς και να τους επισημαίνουν ως φορείς υψηλού κινδύνου.

Απλούστευση των διαδικασιών και του ψηφιακού περιβάλλοντος

Οι εταιρείες εισαγωγών-εξαγωγών που ακολουθούν τους κανόνες και συμφωνούν να συνεργάζονται με διαφάνεια με τις τελωνειακές αρχές μπορούν να επωφεληθούν από ένα απλουστευμένο καθεστώς «εμπιστοσύνης και ελέγχου». Αυτό θα απαιτήσει αρχικά από αυτές να υποβληθούν σε έλεγχο και να χορηγήσουν στις τελωνειακές αρχές πρόσβαση στα ηλεκτρονικά τους συστήματα. Σε αντάλλαγμα, οι αποστολές τους θα ελέγχονται λιγότερο συχνά και θα έχουν μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά την καταβολή δασμών και τελών. Ο ισχύων χαρακτηρισμός ΕΟΦ θα παραμείνει επίσης σε ισχύ για να διατηρηθεί ο τελωνειακός χαρακτηρισμός αυτός προσβάσιμος σε μικρότερους οικονομικούς φορείς.

Κόμβος δεδομένων της ΕΕ

Η μεταρρύθμιση θα δημιουργήσει ένα νέο, πανευρωπαϊκό ψηφιακό τελωνειακό σύστημα, τον κόμβο δεδομένων της ΕΕ, τον οποίο θα διαχειρίζεται η νεοσυσταθείσα τελωνειακή αρχή της ΕΕ (EUCA). Ο κόμβος θα διατεθεί για προαιρετική χρήση έως το 2031 το αργότερο και η χρήση του θα καταστεί υποχρεωτική έως το 2034. Ο νέος μηχανισμός θα αντικαταστήσει τουλάχιστον 111 συστήματα λογισμικού που χρησιμοποιούνται επί του παρόντος από τις τελωνειακές αρχές στην Ευρώπη. Προς όφελος των εταιρειών, θα διευκολύνει και θα επιταχύνει τη δήλωση των εμπορευμάτων και την επικοινωνία με τις τελωνειακές αρχές. Για τις τελωνειακές αρχές, θα βελτιώσει την ανάλυση κινδύνου χάρη στη διαθεσιμότητα ολοκληρωμένων δεδομένων, ενώ θα διευκολύνει και τη διασυνοριακή συνεργασία.

Νέα τελωνειακή αρχή της ΕΕ

Στη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας προβλέπεται επίσης η δημιουργία της EUCA στη Λιλ της Γαλλίας. Η αρχή αναμένεται να τεθεί άμεσα σε πλήρη λειτουργία, με κύριες αρμοδιότητές της τον συντονισμό της μελλοντικής τελωνειακής συνεργασίας, την διασφάλιση της διαχείρισης κινδύνων και την διαχείριση του κόμβου δεδομένων.

Δήλωση

Ο εισηγητής Dirk Gotink (ΕΛΚ, Ολλανδία), δήλωσε: «Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση των ευρωπαϊκών τελωνείων από το 1986, η οποία στηρίζει το εμπόριο και την επιβολή των κανόνων της ΕΕ. Ως εισηγητής, είδα από πρώτο χέρι το ‘τσουνάμι’ κινεζικών δεμάτων που παραβιάζουν τους κανόνες της ΕΕ, δεν πληρώνουν φόρους και συνθλίβουν τα τελωνεία μας. Τερματίζουμε το εξαιρετικά τοξικό επιχειρηματικό μοντέλο των φθηνών μη συμμορφούμενων και επικίνδυνων εισαγωγών από την Κίνα, υπέρ ενός εμπορίου στη βάση των προτύπων της Ευρώπης και του δικαιότερου ανταγωνισμού. Επιτέλους παρέχουμε στους 80.000 τελωνειακούς υπαλλήλους της ΕΕ τα μέσα που χρειάζονται για την προστασία των καταναλωτών και των επιχειρήσεων για τις επόμενες δεκαετίες.»

Σχετικές πληροφορίες

Η Επιτροπή δρομολόγησε τη συνολική μεταρρύθμιση του τελωνειακού κώδικα τον Μάιο του 2023, αντιδρώντας στη συνεχώς αυξανόμενη εισροή μεμονωμένων δεμάτων από διαδικτυακά καταστήματα εκτός ΕΕ. Οι αποστολές αυτές κατακλύζουν τις τελωνειακές αρχές της ΕΕ και αποτελούν πύλη εισόδου στην ΕΕ για μη ασφαλή προϊόντα.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Philippe Oursel on Unsplash

Η δέσμη νομοθετικών προτάσεων, η οποία αποτελεί μέρος των μέτρων απλούστευσης «Omnibus V» της ΕΕ, συμφωνήθηκε ανεπίσημα μεταξύ των διαπραγματευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου στις 10 Ιουνίου 2026. Αναμένεται να επιταχύνει την έγκριση αδειών για έργα που σχετίζονται με την άμυνα και την εξαγωγή αμυντικού εξοπλισμού μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Επιδιώκει επίσης να απλουστεύσει τις διαδικασίες προμηθειών στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας και τη συνεργασία για τις αμυντικές συμβάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, να διασφαλίσει ότι οι κανονισμοί της ΕΕ για τα χημικά προϊόντα αντικατοπτρίζουν επαρκώς τις αμυντικές απαιτήσεις και να απλουστεύσει την υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας.

Οι προτάσεις έχουν σχεδιαστεί για να στηρίξουν επενδύσεις ύψους έως και 800 δισ. ευρώ στον τομέα της άμυνας κατά την επόμενη τετραετία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας ReArm Europe Plan/Readiness 2030, δίνοντας τη δυνατότητα στα κράτη μέλη και στην αμυντική βιομηχανία να ανταποκριθούν καλύτερα στις αυξανόμενες προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας.

Επιτάχυνση της αδειοδότησης έργων αμυντικής ετοιμότητας

Για την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης για αμυντικά έργα, όπως η κατασκευή νέων εργοστασίων ή η επέκταση υφιστάμενων εγκαταστάσεων, οι νέοι κανόνες θα θεσπίσουν σε επίπεδο ευρωπαϊκής νομοθεσίας μια προκαθορισμένη περίοδο 42 εργάσιμων ημερών από την επίσημη υποβολή της σχετικής αίτησης για την έκδοση της απόφασης. Οι εθνικές αρχές θα μπορούν να παρατείνουν την προθεσμία το πολύ δύο φορές και για μέχρι 60 ημέρες σε εξαιρετικές περιστάσεις, π.χ. για σύνθετα έργα ή όταν υπάρχουν κίνδυνοι για το περιβάλλον ή για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων και απαιτείται πρόσθετος χρόνος για την επίλυσή τους. Στις περιπτώσεις αυτές, η συνολική διάρκεια της διαδικασίας αδειοδότησης δεν θα υπερβαίνει τις 102 εργάσιμες.

Οι εν λόγω παρατάσεις θα κοινοποιούνται στον φορέα υλοποίησης του έργου, συνοδευόμενες από επεξήγηση και την αναμενόμενη ημερομηνία απόφασης, ενώ αν οι εθνικές αρχές δεν αποφασίσουν εντός της προθεσμίας, θα πρέπει να εφαρμόζεται η αρχή της «σιωπηρής έγκρισης». Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι εθνικές αρχές θα πρέπει να ενημερώνουν τους φορείς υλοποίησης έργων εντός οκτώ εργάσιμων ημερών από τη λήξη της προθεσμίας και να προσδιορίζουν τις απαιτήσεις στις οποίες υπόκεινται οι άδειες.

Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει να δημιουργήσουν υπηρεσίες για την επικοινωνία με τους φορείς υλοποίησης αμυντικών έργων, οι οποίες θα είναι επιφορτισμένες με την ψηφιακή παρακολούθηση των αιτήσεων, την ετήσια υποβολή εκθέσεων στην Επιτροπή σχετικά με τη δραστηριότητα αδειοδότησης και τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, καθώς και την παρακολούθηση από την ΕΕ των σιωπηρών εγκρίσεων για τη διασφάλιση της διαφάνειας και της συνεπούς εφαρμογής.

Ενδοενωσιακές μεταφορές προϊόντων συνδεόμενων με τον τομέα της άμυνας και απλουστευμένες δημόσιες συμβάσεις

Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης μέτρα για την άρση των κανονιστικών εμποδίων για τη διευκόλυνση και την επιτάχυνση των δημόσιων συμβάσεων στον τομέα της άμυνας και των ενδοενωσιακών μεταφορών προϊόντων συνδεόμενων με τον τομέα της άμυνας.

Οι κανόνες θεσπίζουν μια νέα γενική άδεια μεταφοράς για προϊόντα συνδεόμενα με τον τομέα της άμυνας, η οποία αναμένεται να διευκολύνει τις αμυντικές εταιρείες να δραστηριοποιούνται πέραν των συνόρων της ΕΕ. Τα κράτη μέλη θα υποχρεούνται να δημοσιεύουν τις εν λόγω άδειες, παρέχοντας στον κλάδο ένα πιο προβλέψιμο πλαίσιο για τις ενδοενωσιακές μεταφορές.

Όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της άμυνας, οι νομοθέτες συμφώνησαν να επικαιροποιήσουν και να αυξήσουν το κατώτατο όριο για την εφαρμογή των κανόνων της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις, να παρατείνουν τη μέγιστη διάρκεια των συμφωνιών-πλαισίων από επτά σε δέκα έτη και να εισαγάγουν μεγαλύτερη ευελιξία για τα κράτη μέλη όσον αφορά τη διεξαγωγή περιστασιακών κοινών δημόσιων συμβάσεων.

Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενέκριναν επίσης κοινή δήλωση με την οποία δεσμεύονται να εξετάσουν στο μέλλον κάθε πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην απλούστευση της μεταφοράς αμυντικών προϊόντων και στη διασφάλιση της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης στον τομέα της άμυνας (ΕΒΤΒΑ) μέσω του κανονιστικού πλαισίου της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της άμυνας.

Διευκόλυνση των αμυντικών επενδύσεων και των συνθηκών για την αμυντική βιομηχανία

Οι νέοι κανόνες αποσκοπούν στην απλούστευση της διαχείρισης και της υλοποίησης του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας (ΕΤΑ). Επικαιροποιούν και αποσαφηνίζουν τον κατάλογο των κριτηρίων ανάθεσης που πρέπει να πληρούν τα αμυντικά έργα για να λάβουν χρηματοδότηση από το ΕΤΑ, δίνοντας προτεραιότητα (όπως προτάθηκε από το ΕΚ) σε έργα που παρουσιάζουν τα υψηλότερα πρότυπα αριστείας, ποιότητας και αποτελεσματικότητας.

Η μεταρρύθμιση επικαιροποιεί τις διατάξεις που σχετίζονται με την αύξηση της χρηματοδότησης στο πλαίσιο του ΕΤΑ, τόσο για τις επιλέξιμες δράσεις όσο και για τα ποσοστά χρηματοδότησης, ώστε να καταστεί δυνατή η παροχή περαιτέρω χρηματοδοτικής στήριξης σε δραστηριότητες στις οποίες συμμετέχουν μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Κατόπιν αιτήματος των ευρωβουλευτών, η συμφωνία επεκτείνει την αυξημένη χρηματοδότηση στο πλαίσιο του ΕΤΑ σε δράσεις που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος εξοπλισμών (SEAP), το οποίο θεσπίστηκε στο πλαίσιο του προγράμματος για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία (EDIP). Για την ενίσχυση της συνεργασίας με ουκρανικές οντότητες, οι ευρωβουλευτές και τα κράτη μέλη συμφώνησαν ότι οι δαπάνες που σχετίζονται με τις δοκιμές στην υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ Ουκρανία θα είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση από το ΕΤΑ.

Τέλος, σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία, οι χώρες της ΕΕ θα μπορούν να εφαρμόζουν ορισμένες εξαιρέσεις στους περιβαλλοντικούς και χημικούς κανόνες της ΕΕ για λόγους άμυνας, όταν συντρέχουν ουσιαστικοί λόγοι.

Αποτελέσματα των ψηφοφοριών

Το κείμενο σχετικά με την επιτάχυνση της αδειοδότησης για έργα αμυντικής ετοιμότητας εγκρίθηκε με 540 ψήφους υπέρ, 105 κατά και 22 αποχές.

Το κείμενο σχετικά με τις ενδοενωσιακές μεταφορές προϊόντων συνδεόμενων με τον τομέα της άμυνας και τις απλουστευμένες δημόσιες συμβάσεις εγκρίθηκε με 549 ψήφους υπέρ, 92 κατά και 27 αποχές.

Το κείμενο σχετικά με τη διευκόλυνση των επενδύσεων στον τομέα της άμυνας και των συνθηκών για την αμυντική βιομηχανία εγκρίθηκε με 530 ψήφους υπέρ, 125 κατά και 12 αποχές.

Διαβάστε τις δηλώσεις των προέδρων των αρμόδιων επιτροπών και των εισηγητών του Κοινοβουλίου μετά την ψηφοφορία.

Επόμενα βήματα

Οι νέοι κανόνες θα τεθούν σε ισχύ την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Phyllis Lilienthal on Unsplash

Δηλώνοντας ότι το τρέχον περιβάλλον ασφάλειας που αντιμετωπίζει η ΕΕ δεν χαρακτηρίζεται ούτε ειρήνη ούτε ανοικτή ένοπλη σύγκρουση («πόλεμος μηδενικού σταδίου»), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναφέρει σε έκθεσή του που ενέκρινε την Τετάρτη ότι οι υβριδικές επιθέσεις είναι σκόπιμες, συνδυασμένες, καθοδηγούμενες από πληροφορίες και συντονισμένες πράξεις από κράτη — μεταξύ άλλων μέσω μη κρατικών παραγόντων, ενδιάμεσων φορέων και πληρεξουσίων. Σκοπός τους είναι η αποσταθεροποίηση της ΕΕ και των χωρών της και καλύπτουν ταυτόχρονα πολλαπλούς τομείς (π.χ. πληροφοριακός και γνωστικός πόλεμος, ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, υποδομές ζωτικής σημασίας). Οι επιθέσεις αυτές, λένε οι ευρωβουλευτές, έχουν σχεδιαστεί για να εμφανίζονται ως μεμονωμένα περιστατικά και να παραμένουν κάτω από το όριο της ένοπλης σύγκρουσης, ενώ έχουν τη δυνατότητα να παράγουν αποτελέσματα συγκρίσιμα με τη συμβατική επιθετικότητα, καθιστώντας σημαντικά δυσκολότερη την απόδοση ευθυνών και την αποτελεσματική αντίδραση.

Το Κοινοβούλιο αναφέρει ότι η Ρωσία (ενεργώντας άμεσα ή μέσω σειράς πληρεξουσίων όπως η Λευκορωσία) αποτελεί τον μεγαλύτερο κρατικό παράγοντα υβριδικών απειλών που στοχεύει την ΕΕ. Σημειώνουν επίσης ότι η Κίνα, το Ιράν, η Βόρεια Κορέα και άλλοι υλοποιούν επίσης υβριδικές εκστρατείες με στόχο την υπονόμευση των ευρωπαϊκών δημοκρατιών και τη διάβρωση των συμφερόντων ασφάλειας της ΕΕ.

Από τον κατακερματισμό στην αποφασιστική απάντηση

Στο πλαίσιο ενός επιδεινούμενου τοπίου ασφάλειας, οι ευρωβουλευτές υποστηρίζουν ότι η ΕΕ πρέπει να μεταβεί από μια στρατηγική αντίδρασης σε μια προορατική στρατηγική, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης των δυνατοτήτων της για διαταραχή, αποτροπή και αντιμετώπιση υβριδικών απειλών και την αξιόπιστη αύξηση του κόστους της εχθρικής δράσης. Κομβικής σημασίας είναι η πρόληψη, η έγκαιρη πρόβλεψη απειλών, η συνεχής παρακολούθηση των στρατηγικών τρωτών σημείων για την εξουδετέρωση εχθρικών ενεργειών προτού έχουν συστημικές επιπτώσεις και μια κοινή εικόνα της απειλής που αντιμετωπίζει η ΕΕ. Το Κοινοβούλιο επιθυμεί τα κράτη μέλη της ΕΕ να αυξήσουν την ανταλλαγή πληροφοριών και να ενισχύσουν την ενιαία ικανότητα ανάλυσης πληροφοριών της ΕΕ (SIAC), η οποία, σύμφωνα με την έκθεση, θα πρέπει να είναι ο ενιαίος κόμβος πληροφοριών για τα θεσμικά όργανα της ΕΕ .

Οι ευρωβουλευτές ζητούν επίσης ο ρόλος της ΕΕ στη συγκέντρωση διασυνοριακών δεδομένων να περιλαμβάνει επίσημα τον εντοπισμό μοτίβων συντονισμένων υβριδικών εκστρατειών και τον συντονισμό κοινών διαδικασιών για την κοινή επίγνωση της κατάστασης και τον κοινό καταλογισμό. Απαιτούν επίσης την εκπόνηση ενός νέου διατομεακού σχεδίου δράσης της ΕΕ κατά του υβριδικού πολέμου.

Η έκθεση προσδιορίζει ακόμη τα όρια της δράσης της ΕΕ, με τους ευρωβουλευτές να υποστηρίζουν ότι ένας ενισχυμένος ρόλος της Ένωσης πρέπει να σέβεται την κυριαρχία των κρατών μελών, την αρχής της ανάγκης γνώσης και την προστασία των εθνικών διαβαθμισμένων πληροφοριών.

Οι ευρωβουλευτές ζητούν τέλος αυξημένη συνεργασία ΕΕ-ΝΑΤΟ για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ετοιμότητας, της ανθεκτικότητας και της αποτροπής έναντι υβριδικών απειλών.

Το κείμενο εγκρίθηκε με 470 ψήφους υπέρ, 129 κατά και 62 αποχές.

Δήλωση

«Για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα, η Ευρώπη φοβόταν ότι μια ισχυρότερη αντίδραση θα προκαλούσε τη Μόσχα. Αλλά συμβαίνει το αντίθετο. Ο Πούτιν συνεχίζει να ξεπερνάει το ένα όριο μετά το άλλο και η Ρωσία γίνεται όλο και πιο δραστήρια στο πεδίο του υβριδικού πολέμου. Το Κρεμλίνο βλέπει τον δισταγμό μας ως αδυναμία. Δεν πρέπει να φοβόμαστε να απαντήσουμε σθεναρά και να επιβάλουμε πραγματικές συνέπειες για τη ρωσική επιθετικότητα.» δήλωσε η εισηγήτρια Rasa Juknevičienė (ΕΛΚ, Λιθουανία).

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Alina Kacharho on Unsplash

Με 395 ψήφους υπέρ, 136 κατά και 80 αποχές, οι ευρωβουλευτές ζητούν μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή στρατηγική στην οποία θα συμμετέχουν νομοθέτες, οικογένειες και σχολεία, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το διαδίκτυο είναι ασφαλή, ιδίως για τους νεότερους χρήστες. Σημειώνοντας ότι το διαδικτυακό περιβάλλον παρέχει ευκαιρίες μάθησης και ανάπτυξης δημιουργικότητας, τονίζουν επίσης τους κινδύνους εθισμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και έκθεσης στον κυβερνοεκφοβισμό, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα ψυχικής υγείας.

Το Κοινοβούλιο επιθυμεί οι πλατφόρμες να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την προστασία των νέων από επιβλαβές ή χειριστικό περιεχόμενο και να μετριάσουν τον αντίκτυπο του εθιστικού και του λεγόμενου πειστικού σχεδιασμού, δημιουργώντας δικλείδες βάσει κινδύνου για τα συστήματα συστάσεων, καθώς και μέτρα για την απαγόρευση των πλέον εθιστικών πρακτικών.

Πρακτικά μέτρα για ασφαλέστερο διαδικτυακό περιβάλλον και μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Οι ευρωβουλευτές ζητούν από τις εταιρείες:

• καθιέρωση επαλήθευσης της ηλικίας χωρίς τη συλλογή ή τη διατήρηση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα
• αύξηση της διαφάνειας όσον αφορά τα αλγοριθμικά συστήματα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
• «τρόπος λειτουργίας για τους νέους» («youth mode») που να απενεργοποιεί τη στοχευμένη διαφήμιση
• βελτίωση της διαφάνειας όσον αφορά την εκπαίδευση των μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ)
• υποχρεωτικά δεοντολογικά πρότυπα για τους «συνοδούς ΤΝ» (AI companions)
• απαγόρευση στα συστήματα ΤΝ να παράγουν, να χειρίζονται ή να αλλάζουν εικόνες ή βίντεο που απεικονίζουν σεξουαλικό περιεχόμενο προσώπου χωρίς συγκατάθεση.

Προστασία από παράνομο και επιβλαβές περιεχόμενο βίντεο

Οι ευρωβουλευτές θεωρούν ότι η επικείμενη αναθεώρηση της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων αποτελεί ευκαιρία για την καλύτερη προστασία των νέων από παράνομο και επιβλαβές περιεχόμενο σε πλατφόρμες διαμοίρασης βίντεο. Στο πλαίσιο αυτό, ζητούν από την Επιτροπή να αξιολογήσει κατά πόσον οι υπηρεσίες που παρέχονται από επηρεαστές γνώμης και επαγγελματίες δημιουργούς περιεχομένου καλύπτονται από την εν λόγω νομοθεσία. Επιθυμούν επίσης μεγαλύτερη σαφήνεια σχετικά με το καθεστώς και τις ευθύνες των επηρεαστών γνώμης και των επαγγελματιών δημιουργών περιεχομένου στις πλατφόρμες αυτές, ώστε να διασφαλιστεί ότι τηρούν τις ίδιες υποχρεώσεις διαφάνειας με τους παρόχους υπηρεσιών μέσων ενημέρωσης, όσον αφορά τη διαφήμιση.

Κώδικας δεοντολογίας της ΕΕ για τους επηρεαστές γνώμης

Δεδομένου του αυξανόμενου αντικτύπου που έχουν οι επηρεαστές γνώμης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στη διαμόρφωση αντιλήψεων, μεταξύ άλλων όσον αφορά την εικόνα του σώματος των νέων, οι ευρωβουλευτές ζητούν από την Επιτροπή και τις χώρες της ΕΕ να καταρτίσουν κώδικα δεοντολογίας για τους επηρεαστές γνώμης, τους οργανισμούς και τις διαδικτυακές πλατφόρμες σε επίπεδο ΕΕ. Ένας νομικός ορισμός των «πρακτικών εμπορικής προώθησης των επηρεαστών γνώμης» και η απαγόρευση των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών θα συμβάλουν επίσης στην αύξηση της διαφάνειας, δηλώνει το ΕΚ, υποστηρίζοντας την θέσπιση υποχρέωσης για δημοσιοποίηση των χορηγιών.

Δηλώσεις

«Η νομοθετική πρόταση που ανακοίνωσε η πρόεδρος von der Leyen για τα παιδιά στην ΕΕ αποτελεί ευπρόσδεκτο βήμα και κινείται στην κατεύθυνση της έκθεσής μας για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τους νέους. Οι αλγόριθμοι δεν σταματούν στα σύνορα: η Ευρώπη χρειάζεται κοινούς κανόνες. Όχι μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 13 ετών, εποπτευόμενη πρόσβαση από τα 13 έως τα 15, συμπεριλαμβανομένου ενός ημερήσιου ορίου μίας ώρας, και μεγαλύτερη αυτονομία στη συνέχεια. Η ευθύνη δεν μπορεί να βαρύνει μόνο τα παιδιά και τις οικογένειες: οι πλατφόρμες πρέπει να καθιστούν τα προϊόντα τους ασφαλή. Δεν συζητάμε μόνο τι κάνουν οι νέοι με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και τι κάνουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στους νέους», δήλωσε ο εισηγητής Sandro Ruotolo (Σοσιαλιστές, Ιταλία).

Σχετικές πληροφορίες

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το 98% των νέων ηλικίας 16 έως 29 ετών στην ΕΕ χρησιμοποιούν καθημερινά το διαδίκτυο, σε σύγκριση με το 90% του συνολικού πληθυσμού. Η συμμετοχή στα κοινωνικά δίκτυα ήταν η συνηθέστερη διαδικτυακή δραστηριότητα μεταξύ των νέων το 2025, με τη δημιουργία προφίλ και την ανάρτηση μηνυμάτων να θεωρείται συνήθης δραστηριότητα για το 89% των νέων της ΕΕ.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Timothy Hales Bennett on Unsplash