Οι εταιρείες της ΕΕ οδήγησαν σε ισχυρή αύξηση της έρευνας και ανάπτυξης (Ε&D) στους τομείς της ενέργειας, της υγείας, της αεροδιαστημικής και της άμυνας το 2024, σύμφωνα με τον πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ για τις βιομηχανικές επενδύσεις Ε&D του 2025 που δημοσιεύτηκε.

Ενώ η έκθεση υπογραμμίζει την ηγετική θέση της Ευρώπης σε βασικούς κλάδους, υπογραμμίζει επίσης την έντονη πίεση που ασκεί ο παγκόσμιος ανταγωνισμός, ιδίως στις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ).

Το 2024, οι κορυφαίοι επενδυτές Ε&Α της ΕΕ στους τομείς της ηλεκτρικής ενέργειας και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αύξησαν τις επενδύσεις Ε&Α κατά 19,8 % και τις κεφαλαιουχικές δαπάνες κατά 17,8 %. Πρόκειται για ένα θετικό βήμα προς την επίτευξη των στόχων της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία.

Στον τομέα της υγείας, οι κορυφαίες επιχειρήσεις αύξησαν τις επενδύσεις Ε&Α κατά 13 % – ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από ό,τι σε άλλα μέρη του κόσμου. Επιπλέον, οι ευρωπαϊκές εταιρείες αεροδιαστημικής και άμυνας επενδύουν 4,8 % περισσότερο για να αυξήσουν την αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης.

Αυτά τα αποτελέσματα, που δημοσιεύονται στον πίνακα αποτελεσμάτων, προσφέρουν βασικές πληροφορίες για την παγκόσμια δυναμική της έρευνας και της ανάπτυξης.

Δράση της Επιτροπής για την ενίσχυση της ικανότητας καινοτομίας της Ευρώπης

Για να ανταποκριθεί στον παγκόσμιο ανταγωνισμό και να ενισχύσει το οικοσύστημα καινοτομίας της Ευρώπης, η Επιτροπή προωθεί διάφορες πρωτοβουλίες που ευθυγραμμίζονται με την Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, μεταξύ των οποίων:

• τη στρατηγική της ΕΕ για τις νεοφυείς και τις αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις, ώστε να καταστεί η Ευρώπη κορυφαίος προορισμός για τη σύσταση και την ανάπτυξη παγκόσμιων εταιρειών τεχνολογίας·
• την ευρωπαϊκή πράξη για την καινοτομία και το 28ο καθεστώς, που αναμένεται το 2026·
• την ευρωπαϊκή στρατηγική για τις υποδομές έρευνας και τεχνολογίας, τη βελτίωση της πρόσβασης των εταιρειών σε υποδομές παγκόσμιας κλάσης και τη στήριξη της Ε&Α·
• Η ευρωπαϊκή στρατηγική για την τεχνητή νοημοσύνη στην επιστήμη με τον πόρο για την επιστήμη της τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη (RAISE), που εξοπλίζει τους επιστήμονες με τους πόρους για την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης για την έρευνά τους.

Η επιτάχυνση αυτών των πρωτοβουλιών είναι απαραίτητη για να βοηθηθούν τα καινοτόμα εγχειρήματα να επεκταθούν, ιδίως εκεί όπου η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει την κυριαρχία και την τεχνολογική υπεροχή της.

Βασικά πορίσματα

• Στρατηγικά πλεονεκτήματα της ΕΕ: Οι εταιρείες της ΕΕ αύξησαν απότομα την Ε&Α στον τομέα της ενέργειας (19,8 %), υπερβαίνοντας κατά πολύ την ανάπτυξη στις ΗΠΑ (6 %), την Ιαπωνία (-14,2 %) και την Κίνα (3,8 %). Στον τομέα της υγείας, η ανάπτυξη της ΕΕ (13%) ξεπέρασε σημαντικά τις ΗΠΑ (7,1%), την Ιαπωνία (9,1%) και την Κίνα (0,1%). Η αεροδιαστημική και η άμυνα σημείωσαν επίσης αύξηση 4,8%.
• Κόμβοι καινοτομίας: Οι περισσότερες επενδύσεις Ε&Α από τις 800 κορυφαίες εταιρείες της ΕΕ πραγματοποιούνται σε χώρες που ταξινομούνται ως «ισχυροί φορείς καινοτομίας» (Αυστρία, Βέλγιο, Εσθονία, Γαλλία, Γερμανία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο). Αυτό αναδεικνύει τις δυνατότητες των υποστηρικτικών οικοσυστημάτων για την ανάπτυξη εταιρειών έντασης Ε&Α.
• Η παγκόσμια δυναμική επιβραδύνεται: Οι κορυφαίες 2.000 εταιρείες στον κόσμο επένδυσαν 1.442,6 δισ. ευρώ σε έρευνα και ανάπτυξη το 2024 (+6,3 %). Η ανάπτυξη ήταν ισχυρότερη στις ΗΠΑ (+7,8%) και στον υπόλοιπο κόσμο (+8,1%), ακολουθούμενη από την Ιαπωνία (+7,1%). Η ΕΕ (+2,9 %) και η Κίνα (+3,9 %) σημείωσαν πιο συγκρατημένες αυξήσεις.
• Τομεακή εστίαση: Τέσσερις τομείς - το λογισμικό ΤΠΕ, το υλισμικό ΤΠΕ, η υγεία και η αυτοκινητοβιομηχανία αντιπροσωπεύουν πάνω από το 80% των συνολικών επενδύσεων. Οι αμερικανικές εταιρείες κατέχουν ηγετική θέση στον τομέα των ΤΠΕ και της υγείας· Οι επιχειρήσεις της ΕΕ παραμένουν παγκόσμιοι ηγέτες στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας.

Ιστορικό

Ο πίνακας αποτελεσμάτων της ΕΕ για τις βιομηχανικές επενδύσεις Ε&Α δημοσιεύεται ετησίως από το 2004. Η έκδοση του 2025 παρέχει οικονομικές πληροφορίες από τους τελευταίους χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς (οικονομικό έτος 2024) των κορυφαίων επενδυτών Ε&Α του 2000 στον κόσμο και των κορυφαίων 800 εταιρειών βάσης της ΕΕ. Από κοινού, οι εταιρείες αυτές αντιπροσωπεύουν πάνω από το 90 % της παγκόσμιας χρηματοδοτούμενης από επιχειρήσεις Ε&Α. Ως βασικό σημείο αναφοράς για αναλύσεις και δεδομένα στους τομείς της επιστήμης, της βιομηχανίας και της χάραξης πολιτικής, τα δεδομένα του πίνακα αποτελεσμάτων δημοσιοποιούνται σύμφωνα με την ανοικτή επιστημονική πρακτική της Επιτροπής.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Glenn Carstens-Peters on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε μια πρώτη δέσμη πιλοτικών δράσεων για την επιτάχυνση της μετάβασης της Ευρώπης σε μια κυκλική οικονομία, με ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα των πλαστικών υλών . Με τη βελτιστοποίηση της ανακύκλωσης των πλαστικών, τα μέτρα αυτά θα απελευθερώσουν περαιτέρω το δυναμικό της ενιαίας αγοράς και θα ενισχύσουν την οικονομική ασφάλεια, τη στρατηγική αυτονομία, την ανταγωνιστικότητα και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα της ΕΕ. Αυτό συνάδει με την ανάλυση της έκθεσης Draghi, στην οποία επισημαίνονται η κυκλικότητα και η αποδοτική χρήση των πόρων ως βασικοί μοχλοί για την ενίσχυση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

Για να επιταχυνθεί η μετάβαση στην κυκλικότητα, η Επιτροπή ακολουθεί προσέγγιση δύο σταδίων. Στο πρώτο βήμα, καθώς η πίεση σε ορισμένους τομείς είναι έντονη, αυτή η δέσμη πιλοτικών μέτρων περιλαμβάνει ένα σύνολο συγκεκριμένων βραχυπρόθεσμων δράσεων για τη στήριξη της κυκλικότητας, ιδίως στον τομέα των πλαστικών, ενθαρρύνοντας παράλληλα τις επενδύσεις και την καινοτομία γενικότερα. Δεύτερον, το 2026 η Επιτροπή θα προτείνει πράξη για την κυκλική οικονομία με περαιτέρω οριζόντια μέτρα που θα βελτιώσουν τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς δευτερογενών πρώτων υλών.

Η κυκλική οικονομία αποτελεί σημαντική ευκαιρία για τον τομέα των πλαστικών. Στοιχεία από το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνουν ότι οι κυκλικές λύσεις μπορούν να μειώσουν τις εκπομπές του τομέα που σχετίζονται με το κλίμα κατά 45 %, να απαλλάξουν τη χρήση ενέργειας από τις ανθρακούχες εκπομπές και να βελτιώσουν το εμπορικό ισοζύγιο του τομέα κατά 18 δισ. EUR ετησίως έως το 2050.

Ο τομέας της ανακύκλωσης πλαστικών αντιμετωπίζει αυξανόμενες πιέσεις: κατακερματισμένες αγορές ανακυκλωμένων υλικών, υψηλό ενεργειακό κόστος, ασταθείς τιμές παρθένων πλαστικών και αθέμιτος ανταγωνισμός από τρίτες χώρες. Οι προκλήσεις αυτές έχουν ήδη διογκωθεί, με μειωμένη χρήση της παραγωγικής ικανότητας και οικονομικές απώλειες για τους ανακυκλωτές της ΕΕ, οι οποίες απειλούν τους στόχους κυκλικότητας της ΕΕ και τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα.

Αντιμετώπιση του κατακερματισμού της αγοράς

Η απουσία εναρμονισμένων και προβλέψιμων κανόνων σε επίπεδο ΕΕ για την ελεύθερη κυκλοφορία των ανακυκλωμένων πλαστικών έχει οδηγήσει σε κατακερματισμό της αγοράς. Τα μέτρα που παρουσιάστηκαν σήμερα θα συμβάλουν σε μια πιο ολοκληρωμένη αγορά πλαστικών.

Στο πλαίσιο της σημερινής δέσμης μέτρων, η Επιτροπή υποβάλλει εκτελεστική πράξη για τη δημιουργία κριτηρίων αποχαρακτηρισμού των πλαστικών σε επίπεδο ΕΕ βάσει της οδηγίας-πλαισίου για τα απόβλητα. Ο καθορισμός προτύπων σε επίπεδο ΕΕ σχετικά με το πότε τα ανακυκλωμένα υλικά θεωρούνται και πάλι υλικά για επαναχρησιμοποίηση αποτελεί βασικό βήμα για τη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς ανακυκλωμένων πλαστικών, την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών για τους ανακυκλωτές, ιδίως τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, και τη διασφάλιση σταθερού εφοδιασμού με υψηλής ποιότητας ανακυκλωμένα υλικά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Πριν από την τελική έκδοση, το σχέδιο πράξης δημοσιεύεται με σκοπό την υποβολή παρατηρήσεων από το κοινό έως τις 26 Ιανουαρίου 2026. 

Η Επιτροπή υποβάλλει επίσης προς ψηφοφορία από τα κράτη μέλη εκτελεστική πράξη σχετικά με το ανακυκλωμένο περιεχόμενο πλαστικών φιαλών ποτών μίας χρήσης από PET στο πλαίσιο της οδηγίας για τα πλαστικά μίας χρήσης. Οι κανόνες αυτοί θα μπορούσαν να δημιουργήσουν νέες ευκαιρίες για τους φορείς χημικής ανακύκλωσης πλαστικών, διασφαλίζοντας ότι τα χημικά ανακυκλωμένα πλαστικά συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων ανακύκλωσης της ΕΕ υπό ορισμένες προϋποθέσεις και συμπληρωματικά προς τα μηχανικά ανακυκλωμένα πλαστικά. Ένα σαφέστερο κανονιστικό πλαίσιο αναμένεται επίσης να βελτιώσει την ασφάλεια δικαίου, συμβάλλοντας στην απελευθέρωση των επενδύσεων στη χημική ανακύκλωση σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Η Επιτροπή σχεδιάζει επίσης να δρομολογήσει εκ νέου και να ενισχύσει τη Συμμαχία για την Κυκλικότητα των Πλαστικών, ενισχύοντας την ως διαρθρωμένη και χωρίς αποκλεισμούς πλατφόρμα συνεργασίας σε ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα των πλαστικών, όπου τα ενδιαφερόμενα μέρη της βιομηχανίας, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή μπορούν να προσδιορίσουν από κοινού κοινές προτεραιότητες και να αντιμετωπίσουν βασικές προκλήσεις που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα και την κυκλικότητα του ευρωπαϊκού τομέα πλαστικών.

Διασφάλιση θεμιτού ανταγωνισμού

Για να διασφαλιστεί ο θεμιτός ανταγωνισμός μεταξύ των πλαστικών που κατασκευάζονται στην ΕΕ και των εισαγόμενων πλαστικών, η Επιτροπή δημιουργεί χωριστούς τελωνειακούς κωδικούς για τα παρθένα και τα ανακυκλωμένα πλαστικά. Αυτό θα στηρίξει την επιβολή των κανόνων της ΕΕ για τα εισαγόμενα πλαστικά από τις τελωνειακές αρχές και τις εθνικές αρχές εποπτείας της αγοράς.

Η Επιτροπή ανακοινώνει επίσης προσπάθειες παρακολούθησης για τις ενωσιακές και παγκόσμιες αγορές παρθένων και ανακυκλωμένων πλαστικών, οι οποίες θα τροφοδοτήσουν πιθανά εμπορικά μέτρα για τη διασφάλιση θεμιτού ανταγωνισμού μεταξύ των πλαστικών που παράγονται στην ΕΕ και των εισαγόμενων πλαστικών. Η Επιτροπή θα προβεί σε απολογισμό των μέτρων αυτών κατά τη διάρκεια του 2026.

Ενθάρρυνση των επενδύσεων και της καινοτομίας

Η Επιτροπή θα εντείνει τη στήριξη για κυκλικά έργα, αξιοποιώντας τη συνεργασία με τις εθνικές τράπεζες και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Θα στηρίξει τους διαπεριφερειακούς κόμβους κυκλικότητας με τη δημιουργία πιλοτικού εργαλείου συντονισμού της ανταγωνιστικότητας (CCT). Οι κόμβοι θα ενθαρρύνουν την έξυπνη εξειδίκευση και τη διασυνοριακή συνεργασία για την κλιμάκωση της ανακύκλωσης και των κυκλικών πρακτικών.

Αξιολόγηση των επιπτώσεων της οδηγίας για τα πλαστικά μίας χρήσης

Η Επιτροπή δρομολόγησε σήμερα δημόσια διαβούλευση και πρόσκληση υποβολής στοιχείων για την αξιολόγηση της οδηγίας για τα πλαστικά μίας χρήσης (SUPD). Αυτό είναι το πρώτο βήμα για την εξέταση του βαθμού στον οποίο η οδηγία έχει μειώσει τον αντίκτυπο ορισμένων πλαστικών προϊόντων στο θαλάσσιο περιβάλλον και στην ανθρώπινη υγεία, προωθώντας παράλληλα μια κυκλική, καινοτόμο και βιώσιμη οικονομία. Η διαβούλευση και η πρόσκληση υποβολής στοιχείων είναι ανοικτές σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη έως τις 17 Μαρτίου 2026.

Ιστορικό

Η Ευρώπη πρέπει να επιταχύνει τη μετάβασή της σε μια κυκλική οικονομία. Η συνετή χρήση των περιορισμένων φυσικών πόρων είναι απαραίτητη για την ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας, της ανταγωνιστικότητας και της μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Μολονότι η ΕΕ πρωτοστατεί στις πολιτικές κυκλικότητας, η πρόοδος υπήρξε αργή. Το 2024, το 12,2 % των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν στην ΕΕ προέρχονταν από ανακυκλωμένα υλικά, ποσοστό που συνιστά μέτρια αύξηση από το 11,2 % το 2015. Για την επίτευξη των στόχων που ορίζονται στη νομοθεσία της ΕΕ, καθώς και στην πυξίδα ανταγωνιστικότητας, στην καθαρή βιομηχανική συμφωνία και στο σχέδιο δράσης REsourceEU, η Ευρώπη πρέπει να άρει τα εμπόδια στις κυκλικές πρακτικές.

Στόχος της ΕΕ είναι να καταστεί ο παγκόσμιος ηγέτης στην κυκλική οικονομία έως το 2030, όπως περιγράφεται στην Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας. Ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση αυτή είναι η πράξη για την κυκλική οικονομία, η οποία πρόκειται να εγκριθεί έως το τέλος του 2026. Η παρούσα πράξη θα συμβάλει στη δημιουργία ενιαίας αγοράς για τα ανακυκλωμένα υλικά, βελτιώνοντας την προσφορά και τη ζήτησή τους εντός της ΕΕ.

Τα μέτρα εκπληρώνουν την υπόσχεση της προέδρου φον ντερ Λάιεν από την ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης τον Σεπτέμβριο του 2025 για την επιτάχυνση της μετάβασης της Ευρώπης σε μια κυκλική οικονομία. Εστιάζοντας σε βασικούς τομείς και θεσπίζοντας στοχευμένα πρακτικά μέτρα, η δέσμη αυτή θέτει τις βάσεις για μια ισχυρή πράξη για την κυκλική οικονομία το 2026.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Killari Hotaru on Unsplash

Την 1η Ιανουαρίου 2026, η Βουλγαρία θα υιοθετήσει το ευρώ ως νόμισμά της, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό ορόσημο για τη χώρα, για την ιστορία του ευρώ και για την ΕΕ στο σύνολό της. Αυτό ακολουθεί μια περίοδο εντατικής προετοιμασίας και προσπάθειας από τη Βουλγαρία για την εκπλήρωση όλων των αναγκαίων απαιτήσεων.

Το ευρώ θα αποφέρει πρακτικά οφέλη στους πολίτες και τις επιχειρήσεις της Βουλγαρίας. Θα διευκολύνει τα ταξίδια και τη διαμονή στο εξωτερικό, θα ενισχύσει τη διαφάνεια και την ανταγωνιστικότητα των αγορών και θα διευκολύνει το εμπόριο. Τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα ευρώ θα αποτελέσουν επίσης απτό σύμβολο για όλους τους Βούλγαρους της ελευθερίας, της ευκολίας και των ευκαιριών που παρέχει η ΕΕ στους πολίτες της.

Η Επιτροπή έχει υποστηρίξει πλήρως τη Βουλγαρία στη διαδικασία ένταξης στο ευρώ. Με την προσχώρηση της Βουλγαρίας, 21 κράτη μέλη της ΕΕ και περισσότεροι από 357 εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ θα μοιραστούν το κοινό νόμισμα της ΕΕ. Η δημόσια στήριξη για το ευρώ στην ΕΕ και τη ζώνη του ευρώ παραμένει πολύ ισχυρή, με τις ευρείες πλειοψηφίες των πολιτών της ΕΕ να πιστεύουν ότι το ευρώ είναι καλό για την ΕΕ στο σύνολό της και για τη χώρα τους, όπως καταδεικνύεται από το τελευταίο Ευρωβαρόμετρο.

Ursula von der Leyen, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: «ΗΒουλγαρία προσχωρεί στη ζώνη του ευρώ, ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό το ορόσημο αντικατοπτρίζει χρόνια σκληρής δουλειάς και δέσμευσης, ξεπερνώντας τις προκλήσεις. Το ευρώ θα αποφέρει οφέλη στον βουλγαρικό λαό, διευκολύνοντας τις πληρωμές και τα ταξίδια. Θα προσφέρει νέες ευκαιρίες στις βουλγαρικές επιχειρήσεις, επιτρέποντάς τους να αξιοποιήσουν καλύτερα τα πλεονεκτήματα της κοινής ενιαίας αγοράς μας. Θα ενισχύσει περαιτέρω τη φωνή της Βουλγαρίας στην Ευρώπη. Αυτό το βήμα είναι καλό για τη Βουλγαρία και ενισχύει την Ευρώπη στο σύνολό της. Καθιστά την οικονομία μας πιο ανθεκτική και ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο. Συγχαρητήρια, Βουλγαρία! Μπορείτε να είστε υπερήφανοι για όσα επιτύχατε.»

Εισαγωγή μετρητών σε ευρώ

Από την 1η Ιανουαρίου 2026, το ευρώ θα αντικαταστήσει σταδιακά το λεβ ως νόμισμα της Βουλγαρίας. Σύμφωνα με ένα σταθερό ιστορικό σταθερότητας των συναλλαγματικών ισοτιμιών, το λεβ θα ανταλλάσσεται με ισοτιμία μετατροπής 1,95583 λεβ ανά 1 ευρώ. Τα δύο νομίσματα θα χρησιμοποιούνται το ένα δίπλα στο άλλο για περίοδο ενός μήνα. Όταν οι πληρωμές γίνονται σε λεβ, οι αλλαγές θα δίνονται σε ευρώ. Αυτό θα επιτρέψει τη σταδιακή απόσυρση του λεβ από την κυκλοφορία.

Η διπλή αναγραφή των τιμών σε λεβ και ευρώ κατέστη υποχρεωτική στις 8 Αυγούστου 2025 και θα ισχύει έως τις 8 Αυγούστου 2026. Για την προστασία των καταναλωτών και την αντιμετώπιση των ανησυχιών τους σχετικά με τις αδικαιολόγητες αυξήσεις των τιμών κατά την περίοδο μετάβασης στο ευρώ, η Βουλγαρία βασίζεται στην αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών και σε ενημερωτικές εκστρατείες. Οι τιμές των 101 προϊόντων που αγοράζονται συχνά παρακολουθούνται καθημερινά και δημοσιεύονται σε ειδικό ιστότοπο κατά τη διάρκεια της μετάβασης από την Επιτροπή Προστασίας των Καταναλωτών, ώστε να παρέχεται ενημέρωση στο κοινό και κίνητρο στις επιχειρήσεις να μην αυξήσουν αδικαιολόγητα τις τιμές κατά τη διάρκεια της μετάβασης.

Οι εμπορικές τράπεζες έχουν λάβει εκ των προτέρων τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ από την Εθνική Τράπεζα της Βουλγαρίας (BNB) και με τη σειρά τους έχουν προμηθεύσει μετρητά ευρώ σε καταστήματα και άλλες επιχειρήσεις. Τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα Lev μπορούν να ανταλλάσσονται στην BNB, σε εμπορικές τράπεζες και σε οποιοδήποτε ταχυδρομείο που βρίσκεται σε αγροτικές περιοχές όπου δεν υπάρχει εμπορική τράπεζα. Οι ανταλλαγές στην BNB είναι δωρεάν και απεριόριστες χρονικά. Οι ανταλλαγές σε τράπεζες και ταχυδρομεία είναι δωρεάν για τους πρώτους έξι μήνες. Οι τράπεζες και τα ταχυδρομεία μπορούν να χρεώνουν για την ανταλλαγή από την 1η Ιουλίου 2026.

Από την 1η Ιανουαρίου, το 96% των αυτόματων ταμειολογιστικών μηχανών (ΑΤΜ) στη Βουλγαρία θα διανέμουν τραπεζογραμμάτια ευρώ και το υπόλοιπο θα ακολουθήσει το συντομότερο δυνατόν (εντός δύο εβδομάδων).

Ιστορικό

Στην έκθεση σύγκλισης του 2025, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Βουλγαρία πληρούσε τα κριτήρια για την υιοθέτηση του ευρώ. Η αξιολόγηση αυτή υποστηρίχθηκε από την έκθεση σύγκλισης της ίδιας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Τον Ιούλιο του 2025, οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ έλαβαν την επίσημη απόφαση που άνοιξε τον δρόμο για την υιοθέτηση του ευρώ από τη Βουλγαρία.

Οι βουλγαρικές αρχές έχουν προβεί σε εκτεταμένες προετοιμασίες για την ένταξη της χώρας στη ζώνη του ευρώ, εφαρμόζοντας το εθνικό τους σχέδιο μετάβασης στο ευρώ, το οποίο καθορίζει όλες τις λεπτομέρειες για την οργάνωση της εισαγωγής του ευρώ και την απόσυρση του λεβ.

Η βασική αρχή του εθνικού σχεδίου μετάβασης της Βουλγαρίας είναι η προστασία των καταναλωτών. Οι μηχανισμοί για τη διασφάλιση ασφαλούς περιβάλλοντος για τους καταναλωτές έχουν σχεδιαστεί διεξοδικά στο πλαίσιο τριών πυλώνων: τη διπλή αναγραφή των τιμών, την παρακολούθηση των τιμών των αγαθών και των υπηρεσιών και την εποπτεία των εμπόρων και των παρόχων υπηρεσιών.

Οι προετοιμασίες για τη μετάβαση συμπληρώθηκαν από μια ολοκληρωμένη επικοινωνιακή εκστρατεία των βουλγαρικών αρχών. Η Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχουν συμβάλει στις προσπάθειες αυτές.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Neven Myst on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταχώρισε την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (ΕΠΠ), με τίτλο «Ηθική,διαφάνεια και ακεραιότητα για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα».

Η πρωτοβουλία καλεί την Επιτροπή «νααναπτύξει ένα ευρωπαϊκό μοντέλο δεοντολογικής διακυβέρνησης με βάση τη διαφάνεια, την ακεραιότητα και την κοινή ευθύνη». Για τον σκοπό αυτό, οι διοργανωτές καλούν την Επιτροπή να «προτείνεινομοθετική πράξη για την τροποποίηση και την αυστηροποίηση»του κανονισμού της ΕΕ «γιατα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα και τα ευρωπαϊκά πολιτικά ιδρύματα και τη θέσπιση αυστηρότερων απαιτήσεων»σε σχέση με τις συγκρούσεις συμφερόντων, τη διαφάνεια, τη λήψη αποφάσεων, την αντιδεοντολογική συμπεριφορά και τη χρηματοδότηση.

Δεδομένου ότι η παρούσα πρωτοβουλία πληροί τις τυπικές προϋποθέσεις που ορίζονται στη σχετική νομοθεσία, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι νομικά παραδεκτή βάσει του κανονισμού για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών. Η Επιτροπή δεν έχει αναλύσει την ουσία των προτάσεων στο παρόν στάδιο. Η καταχώριση δεν επηρεάζει την τελική απόφαση της Επιτροπής επί της ουσίας ούτε τυχόν ενέργειες στις οποίες μπορεί να προβεί. Η Επιτροπή θα λάβει απόφαση σχετικά με την πρωτοβουλία μόνο εάν συγκεντρώσει τουλάχιστον ένα εκατομμύριο υπογραφές από πολίτες της ΕΕ.

Επόμενα βήματα

Μετά την εγγραφή, οι διοργανωτές έχουν στη διάθεσή τους έξι μήνες για να ανοίξουν τη δωδεκάμηνη περίοδο συγκέντρωσης υπογραφών. Εάν μια ΕΠΠ λάβει τουλάχιστον ένα εκατομμύριο δηλώσεις υποστήριξης κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, με τα ελάχιστα όρια να έχουν επιτευχθεί σε τουλάχιστον επτά κράτη μέλη, η Επιτροπή υποχρεούται να αντιδράσει και να αποφασίσει ποια, ενδεχομένως, μέτρα θα λάβει ως απάντηση στην πρωτοβουλία, αιτιολογώντας την απόφασή της.

Ιστορικό

Η ΕΠΠ θεσπίστηκε με τη Συνθήκη της Λισαβόνας ως εργαλείο καθορισμού της ατζέντας για τους πολίτες. Ξεκίνησε επίσημα τον Απρίλιο του 2012. Μόλις καταχωριστεί επίσημα, μια Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών επιτρέπει σε ένα εκατομμύριο πολίτες από τουλάχιστον επτά κράτη μέλη της ΕΕ να καλέσουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει νομικές πράξεις σε τομείς στους οποίους έχει την εξουσία να αναλάβει δράση. Οι προϋποθέσεις παραδεκτού είναι οι εξής: (1) η προτεινόμενη δράση δεν βρίσκεται καταφανώς εκτός του πλαισίου των εξουσιών της Επιτροπής να υποβάλει νομική πρόταση, (2) δεν είναι κατάφωρα καταχρηστική, επιπόλαια ή κακόβουλη και (3) δεν αντίκειται καταφανώς στις αξίες της Ένωσης.

Από τη θέσπιση της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών, η Επιτροπή έχει καταχωρίσει 125 πρωτοβουλίες.

Το περιεχόμενο των πρωτοβουλιών εκφράζει μόνο τις απόψεις των διοργανωτών και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ότι αντικατοπτρίζει τις απόψεις της Επιτροπής.

Πηγή: ec.europa.eu/commission

Photo by Christian Lue on Unsplash