Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με τη βιομηχανική ναυτιλιακή στρατηγική της ΕΕ, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία του κλάδου της ναυτιλιακής παραγωγής και του ναυτιλιακού κλάδου της Ευρώπης για την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα, την οικονομική ασφάλεια, την αμυντική ετοιμότητα, την ευημερία και τους στόχους απανθρακοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στα συμπεράσματα, τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν τον ναυτιλιακό κλάδο ως ακρογωνιαίο λίθο της βιομηχανικής βάσης της Ευρώπης και τονίζουν τον ουσιαστικό ρόλο του στη διασφάλιση των αλυσίδων εφοδιασμού, στη στήριξη της καθαρής μετάβασης και στην ενίσχυση της τεχνολογικής υπεροχής της ΕΕ. Αναγνωρίζουν επίσης τα διαφορετικά εθνικά, περιφερειακά και τοπικά χαρακτηριστικά του κλάδου της ναυτιλιακής παραγωγής και του ναυτιλιακού κλάδου σε ολόκληρη την Ένωση και τις διαφορετικές προτεραιότητες των κρατών μελών.

Τα συμπεράσματα σχετικά με τη βιομηχανική ναυτιλιακή στρατηγική αποτελούν σημαντικό βήμα προόδου για την αναγνώριση της στρατηγικής σημασίας και της παγκόσμιας αριστείας του ναυτιλιακού κλάδου της Ευρώπης. Καταδεικνύουν το κοινό μας όραμα και τη δέσμευσή μας για τη διατήρηση ενός ισχυρού, καινοτόμου και βιώσιμου ναυτιλιακού τομέα που προωθεί την οικονομική ανάπτυξη, διασφαλίζει ζωτικής σημασίας συνδεσιμότητα, ενισχύει την κοινή μας ασφάλεια και διαδραματίζει καίριο ρόλο στις προσπάθειές μας για απανθρακοποίηση.

Μαρίνα Χατζημανώλη, Υφυπουργός Ναυτιλίας της Κυπριακής Δημοκρατίας

Η βιομηχανική ναυτιλιακή στρατηγική είναι ένα διαρθρωμένο σχέδιο δράσης με στόχο την ενίσχυση της ηγετικής θέσης της Ευρώπης στη ναυτιλία μέσω της προώθησης της ναυπηγικής βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας και του λιμενικού εξοπλισμού αιχμής.

Το Συμβούλιο σημειώνει ότι ο ευρωπαϊκός κλάδος της ναυτιλιακής παραγωγής και ο ναυτιλιακός κλάδος αντιμετωπίζουν αυξανόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων του εντεινόμενου παγκόσμιου ανταγωνισμού, των γεωπολιτικών εντάσεων, των στρατηγικών εξαρτήσεων από την παραγωγή τρίτων χωρών, της ανάγκης να επιταχυνθεί η απανθρακοποίηση και των συνεχιζόμενων ελλείψεων εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων. Τα συμπεράσματα που εγκρίθηκαν σήμερα καθορίζουν βασικές προτεραιότητες για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων.

Βιομηχανική κυριαρχία και ανταγωνιστικότητα

Το Συμβούλιο υπογραμμίζει τα πλεονεκτήματα της Ευρώπης στους τομείς της ναυπήγησης και του σχεδιασμού πλοίων, της επισκευής, της μετατροπής, της συντήρησης, της μετασκευής, της ανακύκλωσης, του ναυτιλιακού εξοπλισμού και της ωκεάνιας μηχανικής. Οι δυνατότητες αυτές θεωρούνται απαραίτητες για την ευημερία, την τεχνολογική υπεροχή, τη στρατηγική αυτονομία και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της ΕΕ.

Ωστόσο, τα κράτη μέλη εκφράζουν την ανησυχία τους για τις στρεβλώσεις της αγοράς και τις αθέμιτες πρακτικές επιδοτήσεων από τρίτες χώρες οι οποίες υπονομεύουν τον θεμιτό ανταγωνισμό. Ως εκ τούτου, το Συμβούλιο ζητεί να αξιολογηθούν τα μέτρα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου, συμπεριλαμβανομένης της αποτελεσματικής χρήσης των υφιστάμενων μέσων εμπορικής άμυνας σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις. Ενθαρρύνει επίσης τις επενδύσεις που αποσκοπούν στη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων και στην ενίσχυση των κρίσιμων βιομηχανικών ικανοτήτων.

Επενδύσεις και καινοτομία

Στα συμπεράσματα τονίζεται η σημασία της κινητοποίησης στρατηγικών επενδύσεων σε ολόκληρο το θαλάσσιο οικοσύστημα, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Τα κράτη μέλη στηρίζουν μέτρα που επιταχύνουν την ανάπτυξη ψηφιακών, καθαρών και κυκλικών τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένων της τεχνητής νοημοσύνης, των προηγμένων τεχνολογιών ανίχνευσης, της αυτοματοποίησης, της ρομποτικής και των έξυπνων λύσεων συντήρησης.

Για να επεκταθεί η ικανότητα της Ευρώπης όσον αφορά προηγμένα σκάφη με χαμηλές και μηδενικές εκπομπές, το Συμβούλιο ζητεί να αυξηθούν οι επενδύσεις σε καινοτόμες τεχνολογίες ναυπήγησης, σε καθαρά συστήματα πρόωσης και σε έρευνα και καινοτομία. Στηρίζει επίσης πρωτοβουλίες όπως τα ναυπηγεία του μέλλοντος και τη δημιουργία συμμαχίας της ΕΕ για τις αξιακές αλυσίδες της βιομηχανικής ναυτιλίας, η οποία θα συμβάλει στη διοχέτευση των επενδύσεων σε στρατηγικές προτεραιότητες.

Απανθρακοποίηση και βιωσιμότητα

Το Συμβούλιο επιβεβαιώνει τον κεντρικό ρόλο του ναυτιλιακού κλάδου στην επίτευξη των κλιματικών στόχων της ΕΕ και τονίζει ότι η απανθρακοποίηση απαιτεί συντονισμένη δράση σε ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα των πλωτών μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των παραγωγών και των προμηθευτών καυσίμων.

Τα κράτη μέλη ζητούν την έγκαιρη και συντονισμένη ανάπτυξη βιώσιμων ναυτιλιακών καυσίμων και καινοτόμων τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών. Υπογραμμίζουν ότι η διαθεσιμότητα ασφαλών, βιώσιμων εναλλακτικών καυσίμων σε ανταγωνιστικές τιμές θα είναι ζωτικής σημασίας για την επιτάχυνση της υιοθέτησής τους.

Στα συμπεράσματα υπενθυμίζεται επίσης η σημασία της χρήσης των εσόδων που προκύπτουν στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ της ΕΕ) για σκοπούς που σχετίζονται με το κλίμα. Ταυτόχρονα, τονίζουν την ανάγκη να αξιολογηθούν πιθανές προσαρμογές στον κανονισμό FuelEU Maritime, στον κανονισμό ΠΥΕ και στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ για τη ναυτιλία, ώστε να αποφευχθούν οι αλληλεπικαλυπτόμενες δαπάνες και ο περιττός διοικητικός φόρτος, σε περίπτωση θέσπισης παγκόσμιων μέτρων για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τη ναυτιλία.

Ασφάλεια και ανθεκτικότητα

Το Συμβούλιο προειδοποιεί ότι οι προκλήσεις για την ασφάλεια στη θάλασσα αυξάνονται, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων που συνδέονται με τη λειτουργία των σκιωδών στόλων και την αυξανόμενη γεωπολιτική αστάθεια.

Τα κράτη μέλη τονίζουν την ανάγκη να ενισχυθούν η ανθεκτικότητα, η ετοιμότητα και οι αμυντικές δυνατότητες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των θαλάσσιων υποδομών ζωτικής σημασίας και της ανθεκτικότητας των θαλάσσιων αλυσίδων εφοδιασμού. Τα συμπεράσματα υποστηρίζουν επίσης μια συντονισμένη προσέγγιση για την ανάπτυξη υποδομών διπλής χρήσης ικανών να εξυπηρετούν τόσο μη στρατιωτικούς όσο και στρατιωτικούς σκοπούς.

Δεξιότητες και εργατικό δυναμικό

Το Συμβούλιο σημειώνει ότι ο ναυτιλιακός κλάδος αντιμετωπίζει σημαντικές ελλείψεις και γήρανση του εργατικού δυναμικού και ολοένα και πιο απαιτητικές συνθήκες εργασίας, τα οποία επηρεάζουν τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα και ανθεκτικότητά του, και τα οποία αποτέλεσαν επίσης τον βασικό στόχο της δήλωσης της Λευκωσίας, η οποία εγκρίθηκε και υπογράφηκε από όλα τα κράτη μέλη κατά το άτυπο Συμβούλιο Μεταφορών, Τηλεπικοινωνιών και Ενέργειας για τις θαλάσσιες υποθέσεις που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο τον Απρίλιο.

Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη ζητούν ενισχυμένη ναυτική εκπαίδευση και κατάρτιση, συμπεριλαμβανομένων πρωτοβουλιών αναβάθμισης των δεξιοτήτων και επανειδίκευσης. Τα συμπεράσματα ενθαρρύνουν μέτρα για την προσέλκυση περισσότερων νέων σε ναυτικά επαγγέλματα και στηρίζουν την ανάπτυξη μιας συντονισμένης ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για τις ναυτικές δεξιότητες.

Γενικές πληροφορίες

Στις 4 Μαρτίου 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την ανακοίνωσή της σχετικά με τη βιομηχανική ναυτιλιακή στρατηγική της ΕΕ, στην οποία καθορίζονται ένα όραμα και ένα σχέδιο δράσης για την τόνωση του κλάδου της ναυτιλιακής παραγωγής και του ναυτιλιακού κλάδου, την ενίσχυση της καινοτομίας και την προστασία της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας.

Ο ναυτιλιακός κλάδος είναι ζωτικής σημασίας για την οικονομία και τη συνδεσιμότητα της ΕΕ. Ο ευρωπαϊκός κλάδος της ναυτιλιακής παραγωγής κατέχει ηγετική θέση παγκοσμίως στις πολύπλοκες ναυπηγικές υπηρεσίες υψηλών προδιαγραφών και στις προηγμένες θαλάσσιες τεχνολογίες και τις βιώσιμες λύσεις πλωτών μεταφορών. Αποτελεί βασική κινητήρια δύναμη για την καινοτομία, την περιφερειακή βιομηχανική ανάπτυξη και τη γαλάζια οικονομία. Για παράδειγμα, το 97% του παγκόσμιου στόλου κρουαζιερόπλοιων κατασκευάζεται στην Ευρώπη.

Ο ναυτιλιακός τομέας της ΕΕ είναι επίσης κορυφαίος παγκόσμιος πάροχος υπηρεσιών θαλάσσιων μεταφορών. Διαδραματίζει καίριο ρόλο στην εξασφάλιση του εφοδιασμού με βασικά αγαθά, στη διευκόλυνση του διεθνούς εμπορίου και στη στήριξη της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης. Μαζί με άλλους τομείς πλωτών μεταφορών, δημιουργεί ζήτηση για προϊόντα και υπηρεσίες ναυτιλιακής παραγωγής, ενώ παράλληλα διαμορφώνει την τεχνολογική ανάπτυξη του ευρύτερου θαλάσσιου οικοσυστήματος.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Dominik Lückmann on Unsplash

Τα κράτη μέλη ενέκριναν συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την ευρωπαϊκή στρατηγική για τους λιμένες, επιβεβαιώνοντας τον ζωτικό ρόλο που διαδραματίζουν οι λιμένες στην ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ, στη διασφάλιση κρίσιμων αλυσίδων εφοδιασμού, την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και τη διατήρηση της παγκόσμιας πρωτοπορίας της Ευρώπης στις πλωτές μεταφορές.

Οι λιμένες της Ευρώπης είναι κάτι πολύ περισσότερο από πύλες για το εμπόριο. Αποτελούν στρατηγικούς πόρους για την οικονομία μας, την ασφάλειά μας και τον ενεργειακό μας εφοδιασμό. Τα συμπεράσματα στέλνουν ένα σαφές μήνυμα: χρειαζόμαστε λιμένες ανταγωνιστικούς, ανθεκτικούς, που να διαρκούν στο χρόνο. Ενισχύοντας την ασφάλεια, επιταχύνοντας την ενεργειακή μετάβαση και στηρίζοντας την καινοτομία και τις επενδύσεις, διασφαλίζουμε ότι οι ευρωπαϊκοί λιμένες μπορούν να συνεχίσουν να εξυπηρετούν τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τις περιφέρειες σε ολόκληρη την Ένωση, διατηρώντας παράλληλα την ηγετική θέση της Ευρώπης στις παγκόσμιες θαλάσσιες μεταφορές.

Αλέξης Βαφεάδης, Υπουργός Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων της Κυπριακής Δημοκρατίας

Η στρατηγική επιδιώκει να αντιμετωπίσει τις βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκοί λιμένες —τόσο θαλάσσιοι όσο και εσωτερικοί— στους τομείς της ανταγωνιστικότητας, της βιωσιμότητας, της ανθεκτικότητας, της ασφάλειας, της ψηφιοποίησης και της κοινωνικής ανάπτυξης. Βασίζεται στα θεμέλια της λιμενικής πολιτικής της ΕΕ του 2013, ενώ παράλληλα ανταποκρίνεται σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό τοπίο.

Στα συμπεράσματά τους, τα κράτη μέλη υπογραμμίζουν ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η αποτελεσματική και αναλογική εφαρμογή της στρατηγικής. Καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα υφιστάμενων δομών συντονισμού και διακυβέρνησης σε επίπεδο ΕΕ και, όπου απαιτείται, να θεσπίσει νέους μηχανισμούς για τη στήριξη της εφαρμογής.

Το Συμβούλιο αναγνωρίζει ότι οι λιμένες εξελίσσονται όλο και περισσότερο σε πολυλειτουργικούς βιομηχανικούς κόμβους. Ως πύλες για το εμπόριο, την ενέργεια και την κινητικότητα, πρέπει ταυτόχρονα να επεκτείνουν την χωρητικότητα, να απανθρακοποιήσουν τις δραστηριότητες, να επιταχύνουν την ψηφιοποίηση και να ενισχύσουν την ασφάλεια. Ταυτόχρονα, τα κράτη μέλη τονίζουν την ανάγκη για μια ισορροπημένη προσέγγιση που θα σέβεται τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές ιδιαιτερότητες, επιδιώκοντας παράλληλα κοινούς ευρωπαϊκούς στόχους.

Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας

Δεδομένου του παγκόσμιου χαρακτήρα του θαλάσσιου εμπορίου, οι ευρωπαϊκοί λιμένες λειτουργούν σε ένα εξαιρετικά ανταγωνιστικό διεθνές περιβάλλον. Στα συμπεράσματα τονίζεται η σημασία της διατήρησης ισότιμων όρων ανταγωνισμού με την αντιμετώπιση στρεβλώσεων που προκύπτουν από κανονιστικές ασυμμετρίες, αθέμιτο ανταγωνισμό και κάποιες πρακτικές τρίτων χωρών.

Τα κράτη μέλη ζητούν να συνεχιστούν οι προσπάθειες να εξασφαλισθεί δίκαιη πρόσβαση στην αγορά για τους ευρωπαϊκούς φορείς εκμετάλλευσης σε λιμενικές αγορές τρίτων χωρών υπό ισορροπημένους όρους χωρίς διακρίσεις.

Το Συμβούλιο εκφράζει επίσης ικανοποίηση για την πρόθεση της Επιτροπής να παράσχει καθοδήγηση σχετικά με την αξιολόγηση των ξένων επενδύσεων στους λιμένες της ΕΕ. Ενώ τονίζουν ότι οι ευρωπαϊκοί λιμένες πρέπει να παραμείνουν ελκυστικοί προορισμοί για επενδύσεις, τα κράτη μέλη υπογραμμίζουν ότι ο έλεγχος των επενδύσεων θα πρέπει να βασίζεται στον κίνδυνο, να είναι αναλογικός και να μην συνεπάγεται διακρίσεις. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στη διαφύλαξη της οικονομικής ασφάλειας και στην αποτροπή του ενδεχομένου να βρεθούν αδικαιολόγητα υπό ξένο ελέγχο κρίσιμες λιμενικές υποδομές και λειτουργίες.

Ενίσχυση ασφάλειας και ανθεκτικότητας

Τα συμπεράσματα σημειώνουν ότι οι λιμένες βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα ολοένα και πιο σύνθετο περιβάλλον ασφάλειας, το οποίο περιλαμβάνει απειλές συνδεδεμένες με τρομοκρατία, δολιοφθορές, οργανωμένο έγκλημα, διαφθορά, κυβερνοεπιθέσεις, υβριδικές απειλές και απειλές που θέτουν οι δρόνοι.

Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη επικροτούν υφιστάμενες και επικείμενες πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των λιμενικών υποδομών. Σε αυτές περιλαμβάνονται η Ευρωπαϊκή Συμμαχία Λιμένων, η ενισχυμένη συνεργασία με διεθνείς εταίρους και τρίτες χώρες και η επικείμενη πρόταση για ένα πλαίσιο της ΕΕ που θα διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά ελέγχους ιστορικού για τους λιμενεργάτες.

Στρατιωτική κινητικότητα

Οι λιμένες διαδραματίζουν επίσης καίριο ρόλο στη στρατιωτική κινητικότητα και την αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης. Ως βασικοί κόμβοι για τη μετακίνηση στρατιωτικού προσωπικού και εξοπλισμού, οι λιμένες συμβάλλουν άμεσα στην ανθεκτικότητα και την ασφάλεια της Ένωσης.

Γι’ αυτό, τα κράτη μέλη τονίζουν ότι η εφαρμογή της στρατηγικής για τους λιμένες θα πρέπει να ευθυγραμμίζεται στενά με εν εξελίξει εργασίες για τη στρατιωτική κινητικότητα, διευκολύνοντας την ταχεία ανάπτυξη δυνάμεων και διασφαλίζοντας συνοχή με προσπάθειες που καταβάλλονται στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.

Στήριξη της ενεργειακής μετάβασης

Οι λιμένες αναγνωρίζονται ως βασικοί παράγοντες διευκόλυνσης της ενεργειακής μετάβασης της Ευρώπης, λειτουργώντας ως κόμβοι. Τα συμπεράσματα ζητούν ισχυρότερη στήριξη για από ξηράς παροχή ηλεκτρικής ενέργειας, έξυπνα δίκτυα, εξηλεκτρισμό και ενισχυμένη ενοποίηση δικτύου, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι επενδύσεις παραμένουν οικονομικά βιώσιμες και ευθυγραμμίζονται με την πραγματική ζήτηση.

Τα κράτη μέλη υπογραμμίζουν περαιτέρω τη σημασία της επιτάχυνσης της ανάπτυξης του δικτύου, των διαδικασιών αδειοδότησης και των επενδύσεων σε τεχνολογίες καθαρής ενέργειας. Ενθαρρύνουν τη χρήση των εσόδων του συστήματος εμπορίας εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΕ) για να στηριχθεί η απανθρακοποίηση των θαλάσσιων μεταφορών σε ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα, περιλαμβανομένης της ναυτιλίας, των λιμενικών υποδομών και των εναλλακτικών καυσίμων.

Ταυτόχρονα, το Συμβούλιο αναγνωρίζει ανησυχίες σχετικά με τον αντίκτυπο του ΣΕΕ και άλλων νομοθετημάτων σχετικών με το κλίμα στην ανταγωνιστικότητα των λιμένων της ΕΕ, μεταξύ άλλων δε τους κινδύνους εκτροπής της κυκλοφορίας, διαρροής άνθρακα και μετεγκατάστασης επενδύσεων. Γι’ αυτό, η Επιτροπή καλείται να συνεχίσει να παρακολουθεί αυτές τις επιπτώσεις και, όπου απαιτείται, να προτείνει στοχευμένα διορθωτικά μέτρα, διατηρώντας παράλληλα τις φιλοδοξίες της Ένωσης για το κλίμα και διασφαλίζοντας ευθυγράμμιση με τα διεθνή πλαίσια.

Επενδύσεις και χρηματοδότηση

Το Συμβούλιο τονίζει την ανάγκη να βελτιωθεί η πρόσβαση σε ενωσιακ χρηματοδότηση μέσω μεγαλύτερης διαφάνειας, καλύτερου συντονισμού και απλουστευμένων διαδικασιών. Οι μηχανισμοί χρηματοδότησης θα πρέπει να αποφεύγουν τον περιττό διοικητικό φόρτο και να παραμένουν ουδέτεροι όσον αφορά τις δομές διακυβέρνησης, τα μοντέλα παραχώρησης και τις επιχειρησιακές ρυθμίσεις.

Κοινωνική συνοχή και ποιοτικές θέσεις εργασίας

Οι λιμένες συμβάλλουν σημαντικά στην οικονομική ανάπτυξη, την ανθεκτικότητα και την εδαφική συνοχή σε ολόκληρη την Ένωση, ιδίως σε νησιωτικές, απομακρυσμένες, εξόχως απόκεντρες και παράκτιες περιοχές.

Στα συμπεράσματα υπογραμμίζεται η σημασία της διασφάλισης ασφαλών συνθηκών εργασίας και της επένδυσης σε κατάρτιση, επανειδίκευση και ανάπτυξη εργατικού δυναμικού για στήριξη του τεχνολογικού μετασχηματισμού του τομέα. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην προσέλκυση γυναικών και νέων σε σταδιοδρομίες στους τομείς της ναυτιλίας και των λιμένων.

Γενικό πλαίσιο

Στις 4 Μαρτίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την ανακοίνωσή της σχετικά με μια ευρωπαϊκή λιμενική στρατηγική που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της ανθεκτικότητας, της ασφάλειας και της βιωσιμότητας των λιμένων της ΕΕ.

Οι λιμένες είναι απαραίτητοι για την οικονομία της Ευρώπης, καθώς διακινούν περίπου το 74 % των εμπορευμάτων που εισέρχονται ή εξέρχονται από την Ένωση και περίπου 395 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως. Πέρα από τον παραδοσιακό τους ρόλο ως εμπορικών πυλών, οι λιμένες έχουν καταστεί καίριας σημασίας για την ενεργειακή μετάβαση της Ευρώπης, την ανάπτυξη υπεράκτιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τη βιομηχανική ανάπτυξη, τη στρατιωτική κινητικότητα και την οικονομική ασφάλεια.

Ως αποτέλεσμα, οι λιμένες υποχρεούνται όλο και περισσότερο να επεκτείνουν τη χωρητικότητα, να απανθρακοποιήσουν τις δραστηριότητες, να ψηφιοποιήσουν τις διαδικασίες και ταυτόχρονα να ενισχύσουν την ασφάλεια, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζουν αυξανόμενες προκλήσεις που κυμαίνονται από το οργανωμένο έγκλημα και την παράνομη διακίνηση έως τις κυβερνοαπειλές και τις υβριδικές απειλές που επηρεάζουν την ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών αλυσίδων εφοδιασμού.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Rosy Ko on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Ένωση συγχαίρει τους πολίτες της Δημοκρατίας της Αρμενίας για την άσκηση του κυριαρχικού δημοκρατικού τους δικαιώματος ψήφου στις βουλευτικές εκλογές και εξαίρει το υψηλό επίπεδο συμμετοχής των πολιτών στα κοινά. Η ψηφοφορία καταδεικνύει τη σταθερή προσήλωση της Αρμενίας στη δημοκρατία, την ειρήνη και την ενισχυμένη συνεργασία στην περιοχή, καθώς και τους στενότερους δεσμούς της με την Ευρώπη.

Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά πορίσματα και συμπεράσματα της αποστολής παρακολούθησης εκλογών του Γραφείου Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΑΣΕ, μολονότι η εκστρατεία ήταν ιδιαίτερα πολωμένη, η διαχείριση των εκλογών πραγματοποιήθηκε χωρίς αποκλεισμούς, προσέφερε σαφείς πολιτικές εναλλακτικές λύσεις και ήταν καλά οργανωμένη, βάσει ενός υγιούς νομικού πλαισίου.

Η προεκλογική εκστρατεία και η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκαν σε ένα πλαίσιο πρωτοφανών παρεμβάσεων, πιέσεων και συνεχιζόμενων υβριδικών επιθέσεων από τη Ρωσία, μεταξύ άλλων μέσω μέτρων οικονομικού εξαναγκασμού που σκοπό είχαν να υπονομεύσουν τη δημοκρατική διαδικασία και να υποδαυλίσουν την πόλωση. Ωστόσο, οι εκλογές αντικατοπτρίζουν τη δημοκρατική ανθεκτικότητα της Αρμενίας και την πρόοδο στη μεταρρυθμιστική της πορεία. Υπογράμμισαν επίσης την προσήλωση του αρμενικού λαού στις ευρωπαϊκές αξίες, την ειρηνική πολιτική συμμετοχή και την επιδίωξη ενός σταθερού, ασφαλούς μέλλοντος ευημερίας.

Η ΕΕ σημειώνει τα προκαταρκτικά αποτελέσματα που ανακοίνωσαν οι εκλογικές αρχές της Αρμενίας, από τα οποία προκύπτει ότι προηγείται σαφώς το πολιτικό συμβαλλόμενο μέρος του πρωθυπουργού Nikol Pashinyan. Καλούμε όλους τους πολιτικούς παράγοντες να σεβαστούν το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας, τις δημοκρατικές διαδικασίες, και να κάνουν χρήση των νομικών μηχανισμών για την υποβολή τυχόν εκλογικών ενστάσεων.

Η ΕΕ στέκεται αταλάντευτα στο πλευρό της Αρμενίας και του λαού της και παραμένει σταθερά προσηλωμένη στη δέσμευσή της να στηρίξει την Αρμενία στη δημοκρατική της πορεία και στην περαιτέρω εμβάθυνση της εταιρικής μας σχέσης. Προσβλέπουμε στη συνέχιση της στενής συνεργασίας μας με τη μελλοντική κυβέρνηση και το κοινοβούλιο της Αρμενίας, για την εφαρμογή του ολοκληρωμένου μεταρρυθμιστικού τους προγράμματος, την προώθηση της περιφερειακής ειρήνης, της οικονομικής ανάπτυξης και της συνδεσιμότητας, με σκοπό την ενίσχυση της κυριαρχίας, της ανθεκτικότητας, της δημοκρατίας και της ευημερίας της Αρμενίας.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Hasmik Ghazaryan Olson on Unsplash

Η Προεδρία του Συμβουλίου και οι διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με διάφορα νομοθετήματα που αποτελούν μέρος της λεγόμενης νομοθετικής δέσμης «Omnibus IV». Η προσωρινή συμφωνία αφορά νομοθεσία για τις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, καθώς και για την ψηφιοποίηση και τις κοινές προδιαγραφές.

Πρόκειται για ακόμη μία δέσμη μέτρων απλούστευσης που ολοκληρώνεται από την κυπριακή Προεδρία, με την οποία πραγματοποιείται ένα καθοριστικό βήμα προς μια πιο ανταγωνιστική Ευρώπη. Με τη συμφωνία αυτή επεκτείνουμε τα μέτρα στήριξης πέραν των ΜμΕ σε εταιρείες που επεκτείνονται, στηρίζοντας τις επιχειρήσεις ώστε να αναπτυχθούν, να καινοτομήσουν και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας σε ολόκληρη την Ένωση. Προωθούμε επίσης την αρχή «κατά κανόνα ψηφιακά», μειώνοντας την περιττή γραφειοκρατία και το κόστος για τις επιχειρήσεις. Με τη συμφωνία αυτή, κάνουμε ένα ακόμη βήμα για να μετατρέψουμε την υπόσχεση για απλούστευση σε απτά παραδοτέα για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

Μαριλένα Ραουνά, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας

Στόχοι της νέας νομοθεσίας

Τα νέα νομοθετήματα σχετικά με την ψηφιοποίηση και τις κοινές προδιαγραφές αποσκοπούν στην ψηφιοποίηση των υφιστάμενων φυσικών απαιτήσεων με την εφαρμογή της αρχής «κατά κανόνα ψηφιακά» και εισάγουν διαδικασία για την κατάρτιση κοινών προδιαγραφών από την Επιτροπή με σειρά νομικών πράξεων.

Επιπλέον δύο νέες πράξεις —οδηγία και κανονισμός— αποσκοπούν στην επέκταση ορισμένων μέτρων μετριασμού και στήριξης που είναι διαθέσιμα τόσο σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) όσο και σε εταιρείες που δεν συγκαταλέγονται πλέον στον ορισμό των ΜμΕ, στις λεγόμενες μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης. Οι εταιρείες αυτές θεωρείται ότι διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στην οικονομία της ΕΕ, καθώς παρέχουν το 6% της συνολικής απασχόλησης και κατέχουν εξέχουσα θέση σε καίριους τομείς για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, όπως η ηλεκτρονική, η αεροδιαστημική και η άμυνα, η ενέργεια, οι ενεργοβόρες βιομηχανίες και η υγεία.

Ο ορισμός μιας νέας κατηγορίας μικρών επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης αναμένεται να συμβάλει στα εξής:

• αποφυγή υπερβολικού χάσματος ως προς τις απαιτήσεις (cliff-edge) και διευκόλυνση της ομαλής μετάβασης από την κατηγορία ΜμΕ στην κατηγορία μικρών επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης
• παροχή δυνατότητας στις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης να παραμείνουν στο ίδιο ευνοϊκό περιβάλλον όπως όταν ήταν ΜμΕ
• παροχή καλύτερων κινήτρων στις ΜμΕ για να επεκταθούν

Τα νέα νομοθετήματα τροποποιούν 20 νομοθετικές πράξεις της ΕΕ για τα προϊόντα βάσει των κανόνων της ενιαίας αγοράς για την ψηφιοποίηση και τις κοινές προδιαγραφές. Δίνουν συνέχεια σε μια ευρύτερη στρατηγική βάσει της οποίας δίνεται προτεραιότητα στους ψηφιακούς μορφότυπους, με στόχο την εξάλειψη των απαιτήσεων περί έντυπης τεκμηρίωσης στη νομοθεσία για τα προϊόντα.

Ειδικότερα, η νέα νομοθεσία προβλέπει την ψηφιοποίηση της δήλωσης συμμόρφωσης ΕΕ, καθώς και των επαφών μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών και των οικονομικών φορέων. Τα νέα νομοθετήματα δίνουν επιπλέον τη δυνατότητα στους κατασκευαστές να παρέχουν στους χρήστες εγχειρίδια σε ψηφιακή μορφή, αντί για έντυπη. Επίσης, με τη νέα νομοθεσία εισάγονται εναλλακτικές λύσεις για να αποδεικνύεται η συμμόρφωση ενός προϊόντος με τους κανόνες της ΕΕ μέσω «κοινής προδιαγραφής» αντί για εναρμονισμένα πρότυπα σε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις. Έτσι θα παρέχεται μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου, θα μειωθεί το κόστος και θα αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα.

Προσωρινή συμφωνία για τις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης

Όσον αφορά τις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, στην αρχική πρόταση της Επιτροπής αυτή η νέα κατηγορία εταιρειών περιλάμβανε επιχειρήσεις με λιγότερους από 750 εργαζομένους και κύκλο εργασιών έως 150 εκατ. ευρώ ή ετήσιο σύνολο ισολογισμού έως 129 εκατ. ευρώ.

Στην προσωρινή συμφωνία, οι συννομοθέτες αύξησαν τα όρια αυτά ώστε να περιλαμβάνονται επιχειρήσεις που απασχολούν λιγότερους από 1.000 εργαζομένους και έχουν είτε ετήσιο κύκλο εργασιών έως 200 εκατ. ευρώ, είτε ετήσιο σύνολο ισολογισμού έως 172 εκατ. ευρώ.

Επιπλέον, εντός 5 ετών από την έναρξη ισχύος της νέας νομοθεσίας, η Επιτροπή θα επανεξετάσει την εφαρμογή του εν λόγω ορισμού, συμπεριλαμβανομένου του αντικτύπου του στη μείωση του διοικητικού φόρτου και στην ανταγωνιστικότητα των μικρών επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης. Τέλος, η προσωρινή συμφωνία διατηρεί την προθεσμία μεταφοράς της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο σε 15 μήνες μετά την έναρξη ισχύος της.

Προσωρινή συμφωνία για την ψηφιοποίηση και τις κοινές προδιαγραφές

Όσον αφορά την ψηφιοποίηση και τις κοινές προδιαγραφές, οι συννομοθέτες διατήρησαν σε γενικές γραμμές την κεντρική ιδέα της πρότασης της Επιτροπής, τροποποιώντας παράλληλα διάφορα τεχνικά στοιχεία που αφορούν ειδικά τις αντίστοιχες νομοθετικές πράξεις.

Η προσωρινή συμφωνία εισάγει περαιτέρω διευκρινίσεις σχετικά με την πρόσβαση σε ψηφιακά διαθέσιμες πληροφορίες και στα «ψηφιακά στοιχεία επικοινωνίας» μιας εταιρείας.

Με το κείμενο διασφαλίζεται επίσης ότι, σε περιπτώσεις όπου υπάρχει κίνδυνος σοβαρής ζημίας για τους καταναλωτές, οι πληροφορίες για την ασφάλεια είναι πάντα διαθέσιμες σε έντυπη μορφή. Οι συννομοθέτες είχαν ευθυγραμμίσει τα κείμενα σχετικά με τις κοινές προδιαγραφές με την προσέγγιση που συμφωνήθηκε πέρυσι στον κανονισμό για την ασφάλεια των παιχνιδιών (άρθρο 14) με πρόσθετες εξουσιοδοτήσεις προς την Επιτροπή σε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις.

Στην προσωρινή συμφωνία διευκρινίζεται ότι οι κοινές προδιαγραφές θα πρέπει να χρησιμεύουν ως εναλλακτική επιλογή μόνο όταν τα εναρμονισμένα πρότυπα δεν είναι διαθέσιμα ή είναι ανεπαρκή, προωθώντας έτσι τη συνεκτικότητα σε ολόκληρο το κεκτημένο της ΕΕ.

Τέλος, οι συννομοθέτες παρέτειναν την προθεσμία για τη μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο σε 24 μήνες, ώστε να δοθεί στα κράτη μέλη επαρκής χρόνος για τη θέση των τροποποιήσεων σε ισχύ.

Επόμενα βήματα

Η προσωρινή συμφωνία πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτού διατυπωθεί οριστικά από τους γλωσσομαθείς νομικούς με σκοπό την τυπική έκδοση των πράξεων από τους συννομοθέτες σε μεταγενέστερο στάδιο.

Ιστορικό

Τον Οκτώβριο του 2024 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τους ενδιαφερόμενους φορείς να προωθήσουν κατά προτεραιότητα τις εργασίες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προσδιορίζονται στην έκθεση του Enrico Letta («Πολύ περισσότερο από μια απλή αγορά») και σε εκείνη του Mario Draghi («Το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας»). Ακολούθως, με τη δήλωση της Βουδαπέστης, της 8ης Νοεμβρίου 2024, απευθύνθηκε έκκληση για μια «επανάσταση για την απλούστευση», ώστε να διασφαλιστεί σαφές, απλό και έξυπνο ρυθμιστικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις, και δραστική μείωση του διοικητικού και του κανονιστικού φόρτου, καθώς και των επιβαρύνσεων υποβολής εκθέσεων, ιδίως για τις ΜμΕ.

Στις 21 Μαΐου 2025 η Επιτροπή ενέκρινε την τέταρτη δέσμη Omnibus. Η δέσμη περιλαμβάνει πρόταση οδηγίας και κανονισμού για τις εταιρείες μεσαίας κεφαλαιοποίησης, πρόταση οδηγίας και κανονισμού όσον αφορά την ψηφιοποίηση και την ευθυγράμμιση των κοινών προδιαγραφών για την τροποποίηση 20 νομοθετικών πράξεων της ΕΕ για τα προϊόντα βάσει των κανόνων της ενιαίας αγοράς, καθώς και τροποποίηση του κανονισμού για τις μπαταρίες όσον αφορά τις απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Headway on Unsplash